‎LOẠT PHIM NETFLIX
‎Chúng ta ngừng tin rằng chính phủ có thể ‎làm những điều tuyệt vời từ bao giờ?
‎Đây là bước đi nhỏ bé của con người…
‎Chúng ta lên mặt trăng đầu tiên
‎vì chúng ta rơi vào cuộc chiến quân sự ‎thời Chiến tranh Lạnh với Liên Xô.
‎Nhưng là một thất bại khổng lồ ‎của bọn khốn Cộng sản.
‎Nhưng đó vẫn là một trong những ‎thành tựu công nghệ vĩ đại nhất
‎trong lịch sử loài người.
‎Hồi còn nhỏ, tôi đã thần tượng NASA.
‎Họ tạo ra tương lai ‎ngay trước mắt chúng ta.
‎Nhưng ngày nay,
‎không ai trong chúng ta nghĩ chính phủ Mỹ ‎là nơi ươm mầm sự đổi mới,
‎nó giống nơi các ý tưởng lụi tàn hơn.
‎Sau khi họ điền vào ‎Đơn Xác Nhận Khai Tử Ý tưởng F30.
‎Từ chối.
‎Thay vào đó, ngày nay chúng ta ‎thần tượng những người này.
‎Ngành công nghệ.
‎Chúng tôi mang đến những cải tiến ‎thay đổi cuộc sống như iPhone,
‎Google Maps và chiếc hộp nhỏ ‎biết nói chuyện theo dõi bạn.
‎Đang tìm kiếm trên web ‎chiếc hộp nhỏ biết nói chuyện
‎- theo dõi… ‎- Không phải bây giờ.
‎Chúng tôi giúp thế giới ‎trở thành một nơi kết nối hơn,
‎hiệu quả hơn và đắt tiền hơn
‎và chúng tôi đã tự mình làm tất cả.
‎Đó là câu chuyện họ kể, ‎nhưng có thật không?
‎Nếu đến hiện tại, chúng ta học được ‎một điều trong chương trình này,
‎đó là chẳng ai làm gì một mình. ‎Ý tôi là, chương trình này có gắn tên tôi
‎nhưng thực sự sáng nay phải cần đến ‎cả một đội ngũ để giúp tôi mặc quần áo.
‎Cảm ơn Bree. Tôi nghĩ tôi bị dính bẩn.
‎Vậy chính phủ của chúng ta ‎có thực sự từ bỏ việc đổi mới
‎và giao bánh xe tiến bộ ‎cho những người này?
‎Hay vẫn còn ở đâu đó phía sau hậu trường ‎hoạch định tương lai cho chúng ta?
‎Lần cuối cùng ‎bạn thực sự bị lạc là khi nào?
‎Với tôi, đó là năm 2006, ‎khi tôi lần đầu tiên diễn hài độc thoại.
‎Tôi thật sự từng in chỉ đường MapQuest
‎và nhất mực đi theo chúng ‎đến bất cứ nơi nào có buổi diễn mở.
‎Nếu tôi rẽ nhầm, ‎tôi sẽ phải diễn ở bất cứ đâu tôi đến.
‎Cho đến ngày nay, tôi vẫn nghe thấy ‎tiếng vượn cáo hú ở Sở thú Bronx.
‎Nhưng trong thập kỉ qua, ‎tôi thực sự chưa bị lạc một lần nào
‎nhờ vào phát kiến vĩ đại nhất ‎trong công nghệ định vị
‎trong lịch sử loài người, GPS.
‎Đúng thế, dẹp cái la bàn đi.
‎Này!
‎Bắt kịp thời đại đi, nhóc!
‎Ý tôi là, hãy nghĩ về điều này.
‎Bất kì thiết bị nào có bộ thu ‎hệ thống định vị toàn cầu
‎đều có thể cho bạn biết bạn đang ở đâu ‎trong phạm vi vài feet,
‎tốc độ của bạn chính xác đến ‎một phần nhỏ của một dặm trên giờ,
‎thậm chí là thời gian chính xác đến ‎một phần triệu giây ở bất kì nơi đâu.
‎Nhưng biết điều gì ‎làm tôi kinh ngạc không?
‎GPS không phải do Bill Gates, ‎Steve Jobs hay Ask Jeeves tạo ra.
‎Nó được phát minh, phát triển ‎và vẫn được điều hành cho đến ngày nay
‎bởi Chính phủ Liên bang Hoa Kỳ.
‎Nhưng tại sao? Tại sao chính phủ ‎lại phát minh ra một thứ như GPS?
‎Tất cả là do Chiến tranh Lạnh.
‎CHIẾN TRANH LẠNH
‎Năm 1957, hai nhà khoa học của chính phủ ‎có một phát hiện đáng kinh ngạc
‎khi họ đang dò tìm tín hiệu ‎vệ tinh Sputnik của Liên Xô.
‎Chết tiệt! Liên Xô đã vào không gian ‎trước chúng ta
‎và lấp đầy nó bằng tiếng bíp bẩn thỉu ‎của bọn Cộng sản.
‎Nhưng đợi đã, nếu chúng ta đo được ‎sự thay đổi tần suất của những tiếng bíp
‎thì có thể xác định Sputnik ‎đang ở đâu và tốc độ của nó.
‎Tức là nếu chúng ta phóng vệ tinh của mình
‎thì có thể dùng tín hiệu của họ để ‎tính toán vị trí của mình trên Trái Đất
‎và điều đó sẽ giúp GI Joes ‎của chúng ta chiếm ưu thế.
‎Đó sẽ là tiếng bíp của sự sụp đổ, ‎đồng chí Khrushchev.
‎Các kĩ sư dũng cảm tại Bộ Quốc phòng
‎đã dành 50 năm tiếp theo để phát triển ‎và tinh chỉnh tín hiệu GPS,
‎giảm kích thước bộ thu và phóng vệ tinh.
‎Mục đích? ‎Sức mạnh quân sự không thể kiểm soát.
‎GPS là một bước tiến lớn ‎trong chiến tranh,
‎cách mạng hóa mọi thứ, từ do thám,
‎tìm kiếm và cứu nạn ‎đến nhắm mục tiêu tên lửa.
‎Bất cứ điều gì có thể ‎khiến bọn ủng hộ chế độ cộng sản bỏ chạy.
‎Nhưng vào năm 2000,
‎chính phủ đã mở rộng quyền truy cập ‎vào GPS tiên tiến cho công chúng.
‎Ngày nay, 24 vệ tinh anh hùng ‎của chính phủ
‎quay vòng quanh thế giới không mệt mỏi, ‎tạo ra một mạng lưới toàn cầu
‎mà bất kì thiết bị nào có bộ thu GPS ‎đều có thể sử dụng miễn phí.
‎Đó là một tiện ích công cộng toàn cầu.
‎Được trả bằng tiền thuế ‎mồ hôi nước mắt của bạn.
‎Nước Mỹ chẳng phải rất tuyệt sao?
‎Đúng thế.
‎GPS đã dẫn đến sự bùng nổ kinh tế ‎trong khu vực tư nhân.
‎Chúng tôi, những người có tầm nhìn xa, ‎không, những người có ảnh hưởng lớn,
‎không, những người có tầm nhìn xa,
‎trong ngành công nghệ đã sử dụng ‎những bộ thu GPS bé tí, giá rẻ này
‎và đưa chúng vào hầu hết mọi thứ.
‎Đúng thế. Chú chó của bạn ‎hiện đã có GPS nhờ chúng tôi.
‎Chúng tôi sử dụng công nghệ này ‎để thay đổi thế giới theo vô số cách.
‎Google đã sử dụng GPS ‎để cách mạng hóa việc điều hướng.
‎Uber đã sử dụng nó ‎để hạ bệ ngành công nghiệp taxi
‎đến mức phá sản.
‎Và Tinder sử dụng GPS ‎để làm cho việc hẹn hò trở nên tồi tệ hơn.
‎Kể từ những năm 1980,
‎GPS đã tạo ra hơn 1,4 nghìn tỷ đô la
‎cho các doanh nghiệp Mỹ.
‎Thật không thể tin được nhỉ? Ý tôi là,
‎một số công ty có giá trị nhất ở Mỹ
‎được xây dựng dựa trên ‎một tiện ích của chính phủ
‎mà chúng ta là công chúng, ‎trả tiền để phát triển.
‎Có lẽ họ không nên cố gắng
‎để không phải đóng thuế.
‎Này.
‎Ừm, chỉ để anh hiểu hơn,
‎hòn đảo riêng của tôi ‎là chi phí kinh doanh, được chứ?
‎Là nơi du thuyền làm việc của tôi neo đậu. ‎Đó là du thuyền làm việc.
‎Nhưng dù thế nào đi nữa,
‎hồi đáp mà xã hội nhận được ‎từ GPS là vô cùng lớn.
‎Tiện ích tuyệt vời này ‎đã thay đổi cuộc sống của chúng ta
‎và chỉ khiến Bộ Quốc phòng tốn 0,2%
‎ngân sách hằng năm để duy trì.
‎Mặc dù chi phí nhỏ như vậy,
‎GPS hiện đã được đưa vào ‎cơ cấu xã hội của chúng ta.
‎Lưới điện sử dụng nó ‎để dẫn điện đến ngôi nhà của bạn.
‎Các sàn giao dịch chứng khoán sử dụng nó ‎cho các giao dịch tài chính khẩn
‎và các tháp viễn thông sử dụng nó ‎để định tuyến các cuộc gọi của bạn.
‎Điều đó có nghĩa là ‎ngay cả một trục trặc nhỏ
‎không chỉ khiến tôi quay lại ‎thời các bản in của MapQuest
‎mà có thể làm rối loạn xã hội ‎một cách nghiêm trọng.
‎Vậy ai chịu trách nhiệm đảm bảo hệ thống ‎quan trọng này luôn hoạt động?
‎- Chào Adam. ‎- Xin chào.
‎Tôi là Đại úy Rudico. Chào mừng đến ‎Căn cứ Không quân Schriever.
‎Tôi dẫn anh qua cửa an ninh và tham quan.
‎Tuyệt quá.
‎Chúng tôi được gọi là ‎Phi đội Tác chiến Không gian số 2.
‎Rất nhiều người không biết ‎chòm sao GPS của chúng ta
‎được điều khiển và kiểm soát từ hai trạm.
‎Ôi trời… Chúng ta sẽ thấy GPS ở đâu.
‎Tất nhiên, nơi chúng tôi phát lệnh, ‎cách điều khiển các vệ tinh này,
‎tôi sẽ chỉ cho anh.
‎- Thế thì tuyệt quá. ‎- Ừ.
‎Tôi bị ấn tượng bởi nơi này giống như
‎một tòa nhà văn phòng bình thường, ‎ngoài việc
‎nếu tôi đi nhầm chỗ, có người sẽ bắn tôi.
‎Ừ, cứ chờ đến khi anh thấy tầng điều hành.
‎- Được. ‎- Ừ.
‎Đây là một cánh cửa rất nghiêm trọng.
‎Ngay phía sau đây, ‎trung tâm điều hành nhỏ này
‎phục vụ sáu tỷ người dùng.
‎Không thể tin rằng sắp được thấy nó.
‎- Đây rồi. Vào đi Adam. ‎- Được rồi.
‎Chào mừng đến Trung tâm Điều hành GPS. ‎Đây là trạm điều khiển chính,
‎nơi chúng tôi ‎phóng tất cả các vệ tinh GPS.
‎Vậy là toàn bộ chòm sao GPS ‎được điều hành từ phòng này.
‎- Đúng thế. ‎- Bởi mười người này.
‎Mười người đây cung cấp dịch vụ này ‎cho tất cả mọi người trên toàn cầu.
‎Mọi người thường bất ngờ khi biết điều đó.
‎- Vâng. ‎- Ba bảy bảy.
‎Đang hoạt động bảy bộ ‎mũi A SS01 thay đổi chu kì khung phụ
‎- SPDOBC hai định vị kết xuất. ‎- ‎Đó là lệnh.
‎Không vật nhiễu xạ. Không tín hiệu. ‎Không hình chóp. Không giao hội. Tốt sáu.
‎Mọi người đang gửi tín hiệu đến vệ tinh
‎để kiểm tra nó, điều chỉnh những gì ‎nó đang làm, vân vân,
‎cậu điều phối nó từ đây.
‎Đúng thế. Công việc này cho chúng tôi ‎quyền điều khiển vệ tinh.
‎Cậu thật sự đang điều khiển vệ tinh?
‎Đúng vậy, nó đang thiết lập.
‎Tôi có thể hỏi cậu ‎một câu hỏi cá nhân chứ?
‎- Được. ‎- Cậu bao nhiêu tuổi?
‎- Hai mươi tuổi. ‎- Được rồi.
‎Hồi tôi 20 tuổi, tôi chỉ là một tên ngốc.
‎Tôi không thể làm việc này. ‎Có nhiều áp lực không?
‎Có, ý tôi là tôi đã quen rồi. ‎Những nếu nghĩ về nó thì có đấy.
‎Một trong những vệ tinh lâu đời nhất ‎hiện nay là khoảng 23, 24 tuổi.
‎Cậu nhỏ tuổi hơn một số vệ tinh ‎mà cậu đang điều hành?
‎Đúng thế.
‎Thật không tin nổi. Phải làm gì tiếp theo?
‎Chúng tôi đã gửi lệnh kiểm tra,
‎vậy nên nếu anh muốn, chúng tôi có…
‎- Được. ‎- dòng này ở dưới đây,
‎- hãy nhập nó vào đó. ‎- Được.
‎Khi anh sẵn sàng gửi lệnh kiểm tra đó,
‎GPS sẽ tác động ‎tới 86,7 tỷ đô la GDP mỗi năm.
‎- Được chưa? Đừng nhầm lẫn. ‎- Được.
‎Có thể làm xáo trộn ‎việc đi lại của nhiều người.
‎- Là 'O' hay 'D'? ‎- Là 'O'.
‎- Tôi biết, tôi… Nhầm rồi. ‎- Chạm nhẹ ngón tay.
‎Được rồi, tôi thật… ‎Đang bật viết hoa, vậy nên
‎khi nhấn shift, ‎sẽ chuyển sang chữ… Được rồi.
‎Tôi có thể làm được.
‎Nếu áp lực quá thì bảo tôi.
‎Được rôi. Có… Đó là dấu cách.
‎- Dấu cách? ‎- Được rồi.
‎- Không có dấu cách. Chỉ gạch dưới. ‎- Không có dấu cách ở đó?
‎Do các anh đấy, trông như dấu cách.
‎- Đây là 'D' hay 'O'? ‎- Là 'O'.
‎Được rồi. Khi tôi nhấn phím enter,
‎lệnh này sẽ chuyển đến ‎một trong các trạm mặt đất
‎và sau đó được truyền tới vệ tinh?
‎- Đúng thế. ‎- Chính xác.
‎Và vệ tinh sẽ bíp bíp ‎và gửi một thứ gì đó trở lại đây.
‎- Phải được cho phép ‎- Ừ.
‎mới nhấn 'enter'.
‎Đúng thế, anh ấy xác minh mọi thứ tôi gửi.
‎Được rồi. Gửi cái này được chưa?
‎Ừ.
‎- Cuối cùng cũng được. Gửi thôi. ‎- Và…
‎Ừ, chỉ cần nhấn 'enter'.
‎Anh sẽ thấy ở đây trạng thái…
‎- tín hiệu đang chờ xử lí. Và… ‎- Đang chờ xử lí…
‎Quá trình truyền lệnh hoàn tất!
‎- Được rồi. ‎- Đã được chấp nhận.
‎- Xong. ‎- Làm được rồi!
‎Anh đã điều khiển một vệ tinh GPS.
‎Cảm ơn!
‎- Được rồi. Các anh đang chiều lòng tôi. ‎- Chỉ mất…
‎Chỉ lâu hơn bình thường năm phút.
‎Cảm ơn Kenny, tôi rất cảm kích.
‎- Không có gì. ‎- Tuyệt vời.
‎Hãy luyện chữ viết
‎để mọi người dễ dàng hơn ‎trong tương lai, cảm ơn.
‎Tôi muốn giới thiệu anh với Đại tá Holston
‎Chỉ huy của Space Delta 8.
‎Ôi Chúa ơi. Rất hân hạnh.
‎- Anh là chỉ huy ở đây. ‎- Đúng thế.
‎Anh có thấy kì lạ không khi mà
‎mục đích dân sự đang được ‎thực hiện bởi quân đội Mỹ?
‎Tôi sẽ không ngạc nhiên, ‎"Ồ, chính phủ phụ trách nó",
‎nhưng tôi sẽ nghĩ, "NASA, NOAA, ‎một trong những cơ quan khác."
‎Tại sao quân đội phụ trách GPS?
‎Tất nhiên rồi. Bởi vì sự ra đời của GPS
‎thực sự là để giúp ‎những người lính hiểu về
‎vị trí của họ trên chiến trường.
‎Nó cực kì hữu ích ‎cho chính phủ và quân đội,
‎- có cả nhiều ứng dụng dân sự. ‎- Phải.
‎Vì vậy, toàn thế giới được hưởng lợi ‎từ mười người điều khiển
‎đang thực hiện sứ mệnh này hằng ngày.
‎Đó là một lợi ích gia tăng cho toàn cầu.
‎Hiện tại, rất nhiều công ty công nghệ ‎đang sử dụng tín hiệu của các anh
‎để kiếm tiền và thay đổi thế giới ‎mà tôi đang sống.
‎Rất nhiều lần họ nhận công trạng.
‎Họ bảo… Như Uber, "chúng tôi cách mạng hóa ‎giao thông vận tải và mọi thứ".
‎Điều đó có khiến anh khó chịu? ‎Cứ thành thật một chút.
‎Anh có bao giờ ngồi đây,
‎"Không, chúng tôi làm mà. ‎Chúng tôi phát minh ra mà chẳng ai biết."
‎Chúng tôi hợp tác với các ngành
‎trong chính phủ ‎để có thể cung cấp tín hiệu đó.
‎Đây thực sự là một nhóm xây dựng năng lực
‎mà chúng tôi cần ‎để trở thành người mạnh nhất
‎mà Mỹ có thể cung cấp.
‎Được rồi, đó là câu trả lời tuyệt vời ‎về mặt chính trị, nhưng mà
‎khi anh sử dụng điện thoại của mình, ‎anh nhìn vào dấu chấm nhỏ đó,
‎nhìn vào và nói: ‎"Tôi đang làm đấy", đúng chứ?
‎Đúng vậy.
‎- Tôi thích điều đó. Cảm ơn nhiều. ‎- Được rồi, cảm ơn. Cảm ơn Adam.
‎Nói thật, cho đến khi chúng tôi ‎bắt đầu thực hiện chương trình này,
‎tôi không hề biết mỗi khi tôi sử dụng GPS ‎tìm một quán Starbucks để ghé vào,
‎tôi đang làm việc đó bằng vệ tinh quân sự.
‎Còn các công nghệ khác thì sao?
‎Điện thoại? Máy tính xách tay?
‎Roomba của tôi là con tốt ‎của tổ hợp quân sự - công nghiệp ư?
‎Chúng tôi đã tìm hiểu ‎và câu trả lời hóa ra là… đúng thế,
‎bởi vì DARPA.
‎Có thể bạn chưa nghe về DARPA,
‎nhưng nếu không có nó, ‎bạn sẽ không nhận ra thế giới của mình.
‎Đó là một cơ quan bí mật ‎trong chính phủ Hoa Kỳ
‎đầu tư vào các nghiên cứu mới để thúc đẩy ‎giới hạn của công nghệ trong tương lai.
‎Nó giống như phiên bản chính phủ ‎của Nhà máy sô-cô-la Willy Wonka.
‎Nhưng cũng giống như bộ phim đó, ‎nó có một mặt tối nghiêm trọng.
‎Xin chào. Tôi là Danny Darpa.
‎Lối này, cậu nhóc.
‎Được rồi, tôi 38 tuổi.
‎Ồ! 38 tháng, một đứa trẻ to xác.
‎Đến bên tôi và rồi bạn sẽ
‎Ở trong một thế giới ‎Của sự đổi mới công nghệ thuần túy
‎Hãy nhìn ngắm những sáng tạo ‎của chúng tôi, nhóc.
‎Đây là nghiên cứu do DARPA tài trợ, ‎mang đến những điều kì diệu như tia laze,
‎vệ tinh khí tượng ‎và giao diện đồ họa người dùng.
‎Chúng tôi còn góp phần vào công cuộc ‎đổi mới mang tính biến đổi lớn nhất
‎của thế kỉ trước.
‎Nồi đa năng Instant Pot? ‎Ồ không, nồi bình thường.
‎Họ sắp biểu diễn.
‎Arpa darpa larpa dee det
‎Không có chúng tôi, sẽ không có Internet
‎Đúng thế, cái mà người ta ‎gọi là "Internet",
‎ra đời trực tiếp từ một dự án của DARPA ‎được gọi là Arpanet.
‎Đây là mạng đầu tiên liên kết ‎nhiều loại máy tính khác nhau
‎với nhau ở khoảng cách rất xa
‎và nó ngày càng lớn mạnh, ‎cho đến khi nó trở thành siêu ma trận
‎có quy mô toàn cầu, thay đổi thế giới, ‎mà các bạn đang sử dụng để xem cái này.
‎Chúng tôi còn cung cấp nguồn quỹ ban đầu ‎cho một số sản phẩm công nghệ bạn thích.
‎Công ty sản xuất Roomba thậm chí sẽ không ‎tồn tại nếu không có tiền của bố Darpa.
‎Và Apple, mọi người nghĩ rằng ‎Apple đã phát minh ra Siri.
‎Nhầm rồi!
‎Này Siri, ai mới là bố thực sự?
‎Tôi xin lỗi, tôi không hiểu lắm.
‎Xấu hổ về nguồn gốc của mình sao?
‎Xin lỗi bố.
‎Tôi được phát triển tại phòng thí nghiệm ‎do DARPA tài trợ có tên là SRI,
‎được cấp phép cho một công ty tư nhân ‎sau đó được bán cho Apple vào năm 2010.
‎Thấy đấy, chính phủ chúng ta
‎có thể thúc đẩy đổi mới theo những cách ‎mà khu vực tư nhân không thể.
‎Những nhà tư bản hèn nhát đó ‎phải tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn
‎để làm vui lòng các cổ đông của họ.
‎Nhưng tại DARPA chúng tôi không bị cản trở ‎bởi những lo lắng vụn vặt như vậy.
‎Chúng tôi được tự do mạo hiểm ‎với những ý tưởng điên rồ
‎có thể không thành công sau nhiều thập kỉ.
‎Tại sao à, GPS đã mất nửa thế kỉ ‎để phát triển.
‎Tôi muốn thấy đám phù du ‎ở Thung lũng Silicon thử xem.
‎Biết gì không, ổn mà.
‎Chúng tôi coi trọng ‎quan hệ hợp tác kinh doanh.
‎Chỉ là sẽ thật tốt nếu chúng tôi ‎được đánh giá cao hơn một chút.
‎Ngày nay, chúng tôi tiếp tục khám phá
‎những ranh giới kĩ thuật ‎của tương lai như xe tự lái,
‎giao diện máy tính - não ‎và cả côn trùng được điều khiển từ xa.
‎Ối, vẫn còn một số trục trặc.
‎Dù sao, tiếp tục tham quan nào.
‎Thật không thể tin được nhỉ?
‎Nhưng có một số điều khác ‎mà bạn nên biết về DARPA.
‎DARPA là viết tắt của Cơ quan Chỉ đạo ‎các Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến,
‎nhằm mục đích phòng thủ quân sự.
‎Tất cả công nghệ tuyệt vời đó chỉ là ‎phần phụ trong sứ mệnh thực sự của DARPA
‎là xây dựng và duy trì ‎ưu thế quân sự của Mỹ.
‎Tất cả công nghệ mà bạn sử dụng
‎Đều đến từ ‎Niềm đam mê hỏa lực của chúng tôi
‎Cũng giống như cuộc đổ bộ lên mặt trăng, ‎GPS và ‎Tay Đấm Huyền Thoại 4,
‎DARPA ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh.
‎Chính bởi cuộc đua với Liên Xô
‎khiến chính phủ của chúng ta ‎đổ nhiều nguồn lực lớn
‎vào việc phát triển công nghệ vũ khí ‎và quân sự mới.
‎Đồng vị phóng xạ ni-tơ ‎Để giành chiến thắng trong cuộc chiến
‎DARPA đã tạo ra chất độc màu da cam
‎Đúng thế. DARPA chịu trách nhiệm ‎về chất độc da cam.
‎Hóa chất khai quang được quân đội ta ‎sử dụng trong Chiến tranh Việt Nam,
‎đã gây ra ung thư, dị tật bẩm sinh
‎và cái chết của ‎khoảng 400.000 người Việt Nam.
‎Những người lính Mỹ tiếp xúc với chất này,
‎sau đó phát triển bệnh bạch cầu ‎và bệnh Hodgkin
‎và những đứa trẻ cách ba thế hệ
‎vẫn mang những dị tật bẩm sinh
‎do nhiễm chất độc da cam.
‎Chính cơ quan chính phủ ‎đã mang đến cho chúng ta Internet
‎đã làm những điều này.
‎Đến bên tôi và rồi bạn sẽ
‎Ở trong một thế giới ‎Tàn khốc của chiến tranh
‎Biết điều tôi luôn thấy kì lạ nhất ‎về công nghệ mới là gì không?
‎Bạn không bao giờ biết chắc ‎nó sẽ thay đổi thế giới như thế nào.
‎Giống như khi Bộ Quốc phòng ‎phóng những vệ tinh GPS đó,
‎họ đâu biết một ngày nào đó chúng ta sẽ ‎sử dụng chúng để giao bánh Burrito.
‎Đây là chiếc hộp Pandora
‎và không có ví dụ nào tốt hơn ‎ngoài máy bay không người lái.
‎Máy bay không người lái là một trong những ‎thiết bị hữu ích nhất của thập kỉ,
‎giúp dân chủ hóa bầu trời ‎cho hàng triệu người.
‎Chúng được sử dụng bởi các chủ trang trại, ‎đội tìm kiếm cứu hộ, người đam mê
‎và người quay phim, ‎nhưng chúng cũng khiến mọi người lo lắng.
‎Vì mặc dù chúng giúp chụp ‎những bức ảnh cưới đẹp,
‎nhưng chúng không chỉ chụp ảnh thôi.
‎Những chiếc GoPro có cánh ‎được bán tại cửa hàng Big Box
‎thực sự được chế tạo dựa trên ‎những tiến bộ kĩ thuật
‎của DARPA và chính phủ
‎khi họ phát triển ‎một công nghệ quân sự đột phá khác…
‎máy bay chiến đấu không người lái.
‎Máy bay không người lái Predator và Reaper ‎có thể được vận hành từ các căn cứ
‎cách xa hàng nghìn dặm bởi các phi công
‎có thể nhìn thấy những gì máy bay ‎không người lái thấy trong thời gian thực.
‎Bây giờ đã rõ tại sao cần một thứ thế này.
‎Không cần phải mạo hiểm tính mạng ‎của các phi công Mỹ
‎bằng cách đưa họ vào chiến đấu.
‎Tất nhiên tôi thà để ‎chiếc máy bay rô-bốt này bị bắn
‎hơn là con của hàng xóm.
‎CẢNH BÁO DỘ CAO
‎MẤT KẾT NỐI
‎Thà là nó còn hơn là bạn.
‎Nhưng hậu quả khôn lường ‎của một phát minh như thế này là gì?
‎Nếu không phải mạo hiểm mạng sống ‎của người Mỹ để ra lệnh không kích,
‎đó có phải là động lực để ra lệnh ‎thường xuyên hơn không?
‎Các công nghệ giúp chúng ta ‎giết người dễ dàng hơn
‎có đồng nghĩa với việc ‎giết người thường xuyên hơn?
‎Câu trả lời cho đến hiện tại là có.
‎Trong 20 năm qua, đội máy bay không ‎người lái của chúng ta từ khoảng 50 chiếc
‎tăng lên đến gần 11.000 chiếc.
‎Dưới thời Obama, các cuộc tấn công bằng ‎máy bay không người lái đã tăng gấp mười.
‎Trong cuộc chiến chống khủng bố, ‎chính phủ chúng ta
‎thậm chí đã bắt đầu sử dụng chúng ‎để do thám và ám sát người dân
‎ở những quốc gia mà chúng ta ‎còn chưa chính thức tham chiến.
‎Theo Cục Báo chí Điều tra
‎từ năm 2010 đến năm 2020,
‎có 14.000 hoạt động bí mật của máy bay ‎không người lái của Mỹ đã diễn ra,
‎đã giết chết 2.200 dân thường.
‎Nếu máy bay không người lái ‎không được phát minh,
‎có lẽ sẽ không có các cuộc tấn công.
‎Và DARPA hiện đang nghiên cứu ‎vũ khí tự động,
‎máy bay chiến đấu AI có thể đánh bại ‎con người trong trận không chiến
‎và rô-bốt lang thang trên chiến trường ‎mà không cần sự can thiệp của con người.
‎Thứ đó gần giống với Kẻ Hủy Diệt
‎hoặc giống hệt WALL-E,
‎dễ thương hơn, nhưng vẫn đáng sợ.
‎Công nghệ này đang tạo ra ‎một thế giới tương lai như thế nào?
‎Để tìm hiểu, chúng tôi ‎đã sắp tận mắt đến xem,
‎nhưng DARPA đã hủy hẹn vào phút cuối
‎sau khi nói rằng toàn bộ chương trình ‎đột nhiên trở thành tuyệt mật.
‎Chúc một ngày tốt lành.
‎Lẽ ra là phân đoạn tốt.
‎Đã bảo chúc một ngày tốt lành!
‎Tôi thực sự băn khoăn ‎cách cảm nhận về điều này.
‎Những đổi mới đáng kinh ngạc ‎của chính phủ chúng ta
‎đã biến cuộc sống của tôi ‎trở nên tốt đẹp hơn,
‎nhưng chúng cũng gây hại hoặc ‎hủy hoại cuộc sống của nhiều người khác.
‎Có cần phải vậy không?
‎Có cần phải phát minh ra chất độc da cam ‎chỉ để chơi Pokémon Go?
‎Những phát minh vĩ đại nhất của chính phủ
‎có cần phải ra đời từ nòng súng?
‎Chính tiền thuế của chúng ta ‎đã đưa các vệ tinh GPS lên bầu trời,
‎đưa một con người lên mặt trăng.
‎Ngay cả Tesla cũng bắt đầu khởi nghiệp ‎với khoản vay nửa tỷ đô la từ công chúng.
‎Cái gì? Không! ‎Tôi hoàn toàn tự lập, tôi thề đấy.
‎Đây là… Còn không phải cho tôi.
‎Các tỷ phú mặc áo cổ lọ ‎không quyết định tương lai sẽ thế nào.
‎Mà chúng ta quyết định cùng nhau.
‎Vì vậy, nếu bạn hình dung về ‎tương lai lí tưởng cho bản thân
‎và cho đất nước chúng ta,
‎nó sẽ như thế nào?
‎Nó sẽ đầy những vũ khí lớn hơn, ‎chết người hơn và những đội quân rô-bốt?
‎Chết đi, lũ rô-bốt!
‎Hay đó là nơi chúng ta cống hiến ‎sức mạnh đổi mới to lớn của chính phủ
‎để giải quyết những thách thức lớn nhất ‎như biến đổi khí hậu, nạn đói hay…
‎BỆNH TẬT
‎DỰA TRÊN CUỐN SÁCH ‎RỦI RO THỨ NĂM ‎CỦA MICHAEL LEWIS
‎Biên dịch: Đoàn Thị Thanh Ngân