-Paris'te gezmeye bayılıyorum. -Vay canına.
Eskiden bir sürü tak tak şakası yapardık, hatırlıyor musun?
Milyonlarcasını yaptık.
Bu şakalar beni acayip eğlendiriyordu. "Tak-tak. Kim o?
Muz. Hangi Muz?"
"Tak-tak. Kim o? Portakal. Hangi Portakal?
Muz demediğime sevindiğin portakal?"
-Bunun en komik şaka olduğunu sanıyordum. -Çocukların da öyle sanıyor.
Ben çocukken bu şakayı yaparken
sen ve büyükannem çok sabır gösterdiniz.
-Merhaba. -Şuna bak. Çok cesur.
O çok azimli.
Böyle demek büyük haksızlık ama küçük kafa çok korkutucu.
Evet ama kafa hareketi
palyaço okulunda yaptığımız egzersizlerden birine benziyor.
Malum, ileri geri.
İleri, geri. İleri, geri. İleri, geri.
-Daireler. -Ve daireler.
Paris'ten Philadelphia'ya geldik.
Bulabileceğimiz en komik cesur kadınlarla buluşup
kahkahanın kadınların hayatlarını nasıl değiştireceğini keşfediyoruz.
Bayan Clinton, çok iyi gidiyorsunuz.
Bana Hillary de.
Hillary, burnun.
Kadınlar olacak sanmıştım… Tamam mı?
Çük-acil durumu olduğunda hemen hallediyorlar…
-Klasını bozma. -Yani…
SON GÜLEN CESUR KADINLAR OLUYOR
Namaste, New York!
Biraz kendimi anlatayım. Göçmenim.
Amerika'ya cebimde dokuz dolarla geldim.
Bankada 10.000 vardı ama cepte dokuz.
Hayır, dokunaklı davranmayacağım.
Bu geceki amacım o değil. Buraya gelme sebebim bu kıyafet.
Jersey'liyim. Kasabamda çok çeşit insan vardır.
Hepsi ailem olan 33.000 İtalyan Katolik'i ve altı Müslüman.
Çünkü iki dünyada da yaşadılar.
Trans kadınlar biz cis kadınların bilmediği şeyleri biliyor.
Mesela ne kadar maaş almamız gerektiğini biliyorlar.
Sahneye çıktığımızda kadın olarak çoğu kez
fark ettiğim şey… Erkeklerde bu, bu kadar yok.
Böyle duran bir sürü adam göreceksiniz.
Ve enerji bir anda düşüyor.
-O yüzden şey yapmam lazım… -Evet.
"Neler oluyor? Ellerinizin ne sorunu var?
Alkışlamak istemiyor musunuz? Peki."
O zaman ben de gösterimi burada yaparım.
Bir kadın sahneye çıkıyor ve hepsi şöyle… "Vay."
Ve sonra bir dakika sizi izliyorlar.
Sizi dinlediklerini düşünmüyorsunuz. Sizi izliyorlar.
Evet. "Bir kadın" dedikleri için
-ilk espriniz boşa gidiyor. -Her şey. Ama…
Bu yüzden bir sürü kadın… Giyinikken bile…
Eskiden hep ceket giyerdim çünkü
"Kimse göğüslerimi görsün istemiyorum.
Seyirci kadınlar, erkeklerini ayartmak istediğimi düşünmesin istiyorum.
-Şu adamın şey yapmasını…" -Bütün bunlar. Evet.
Bunların hepsini düşünüyoruz
ve erkekler dolaplarında ne varsa alıveriyor.
-"Vaktimiz varsa" evet. -Hardal lekeli tişörtler, evet.
Ben komediye başladığımda
her gösteride bir kadın olması kuralı vardı.
Birbirimiz tanımamıza şaşırdım.
Bir sürü kadın komedyen var.
Kulüplerde fotolarını görüp giderdim,
"Seni neden tanıyamıyorum?"
Buna iznimiz yok.
Her biriniz bu komedi kulübüne kaç kez katıldınız?
-Sayamayacak kadar çok. -En az 200.
-Vay anasını. -Yuh.
Evet.
Annemin hâlâ "vay anasını" demesine bayılıyorum.
Sizce neden Amerika'yla ilgili bu kadar az tak-tak şakası var?
Hiç bilmiyorum.
Çünkü özgürlük kapıyı değil zili çalar.
Düşününce aslında akıllıca geliyor.
Stand-up yapar mısın?
Ben komedi konusunda insanların birçoğundan daha farklı
-tecrübeler yaşıyorum… -Olamaz.
…çünkü çocukken profesyonel komedyenler tarafından
benimle çok alay edildi.
-Evet. -Evet.
Ayrıca Rush Limbaugh gibi berbat siyasi konuşmacılar tarafından da.
Ama o farklıydı, değil mi? Çünkü Rush Limbaugh bizden nefret ediyordu
ve babanın savunduğu her şeyden nefret ediyordu.
O yüzden "Bu benimle alakalı değil" demek oldukça kolaydı. Değil mi?
Ama SNL benimle dalga geçtiğinde
şöyle dedim, "Vay. Bir grup yetişkin bir odada oturmuş…"
Doğru.
"…ve bunun iyi bir fikir olduğuna karar vermiş."
Kimse belki de çocuklarla dalga geçmemeliyiz diye düşünmedi.
Ben de "Bunun komik ya da normal bir şey olduğunu sanmıyorum.
Yani bence komedi, komik ya da normal bir şey değil."
-Bu gayet anlaşılabilir. -Evet. Ben çocuklarla hep alay ederim.
Buna alınan ebeveynler oldu.
Fıstık alerjisinden bahsettim diye kızan bir kadın olmuştu.
Ve ona şunu demem gerekti, "Dinle, bu benim gerçeğim."
Fıstık alerjisi konusunda.
Çılgınca ama benim gerçeğim bu.
Ekibi güldürdün.
Hangi komedyenleri seviyorsun?
-Bunun cevabını bilmiyorum. -Seni Comedy Club'a götüreceğim.
Kesinlikle. Bu, tam ihtiyacım olan müdahale.
Paris'te çok çay içersen ne olur, biliyor musun Chelsea?
-Hayır. -Çok çiş yaparsın.
Bu senin için çok seviyesiz. Ciddiyim.
Bazı komedyenler komediyi kullanarak
eskiden tabu olan konulara ışık tutar.
Mesela kadın bedeninin normal işlevleri.
Kenya, hiç denemediğim bir çay denemek istiyorum.
-Kafein sever misin? -Bayılırım.
Şahsi favorim Hint chai'sidir.
Tamamdır.
-Alice'in çayını almak isterim. -Harika.
Kahve alabilir miyim?
-Vay. Bu ne cüret? -Biliyorum. Özür dilerim.
-Katılıyorum. -Teşekkürler Kenya.
Seni görmenin ne kadar güzel olduğunu söylemem gerek
-ne kadar sağlıklı ve mutlu olduğunu da. -Evet!
Özellikle bu endometriyoz tecrübesini yaşamandan sonra.
Ve bak, komediden bahsetmek istiyoruz,
bir komedyen olmanın nasıl bir şey olduğundan
ve tüm yaşadıklarından…
Sen bir kadın değilmişsin gibi davranmayalım tabii.
Ayrıca sahnede olduğumda nereye gidersem yumurtalıklarımı da yanımda taşıyorum.
O yüzden bundan bahsetmemiz iyi oldu.
Onları kapıda bırakmıyorum, değil mi? Hayır.
İlk âdet gördüğümden beri beni mahveden kramplar yaşıyorum.
Ağrıdan kusacak gibi oluyorum.
Ve şöyle düşünüyordum…
Kendi kendime "Kadınlar ağrı çeker, kabullen" diyordum.
Daha ileriki zamanlarda bana "Doğum kontrol hapı kullan. İşe yarar" dediler.
Ufak ufak tedaviler gibi.
Ve ameliyat olmadan endometriyozu teşhis etmek çok zor.
Şakam şu şekilde bir şeydi:
"Teşhisi aldım. Şimdi ne yapacağım?"
"Üzgünüz. Onu henüz inceleyemedik çünkü sadece kadınlara oluyor."
-Evet. -Ama çiğnenebilir Viagra var.
Evet. Evet.
Çük-acil durumu olduğunda hemen hallediyorlar.
Bazen hap almak zor oluyor.
Erkeklerin böyle yapmasını istemezsiniz. Ya boğulurlarsa?
Tadı güzel, çiğnenebilir. Manyak değil mi?
-Selam Wanda. -Selam.
-Tanrım. -Ne kadar harika göründüğümüze bak.
-Size Sayın Sekreter mi diyeceğim? -Hillary nasıl olur?
-Çok sevinirim. -Görüyor musun? Gömleğine bak.
Adımızı unutursan burada yazıyor.
-Bunlar çok matrak. -Mor Laverne ve Shirley gibi.
-Beğendim. -Bayıldım.
-Hazırsan… Hadi bovling oynayalım. -Evet.
-Top alman lazım. -Bir top al. Pekâlâ.
-Kendi topunu mu getirdin? -Kendi topum var. Evet.
-Vay, bu çok ciddi. -Evet. Harcanabilir gelirim var Chelsea.
-Ayakkabılarım. -Neyin?
Sanırım bir kandırmaca var.
Vay canına Wanda.
Yaptığın ve harika olduğunu düşündüğüm bir şeyi söyleyeyim.
Menopoz sonrasının nasıl olduğundan bahsetmiştin.
-Evet. -Çünkü bunu kimse konuşmuyor.
Kırk ila 50 yıldır sahip olduğun bedende yaşıyorsun
ve bir anda
-kontrolden çıkıyor. -Evet.
-Göbeğine isim vermiştin, değil mi? -Bu Esther. Esther Roll.
Esther Roll. Onu çok seviyorsun. Biliyorum.
Öyle, evet.
Ne yaşadığımı biliyordum ve bu…
Bununla ilgili tam bir konuşma olmalı.
Sanırım esas etkiyi doktoruma gittiğimde yaşadım.
Şöyle dedim "Bu sıcak krizleri dayanılmaz.
Çalışmaya çalışıyorum ve bir anda film çekmeyi kesmem gerekiyor
çünkü deli gibi terliyorum. Bana bir şey vermen lazım."
O da şöyle dedi. "Tamam, şu ara Xanax falan veriyorlar.
Bu, kadınların aldığı sağlık hizmetleri ve bize verdikleri değeri gösteriyor.
Akıllarına gelen tek şey: "Şu kaltaklara deli hapları verelim."
-İsterik kadın modeline döndük. -Bu… Kesinlikle.
Bir komedyen olarak karanlığı delip "Bunu konuşacağız" diyebilirsiniz.
Kadınların yalnızlık hissetmemesini sağlar.
Daha fazla yapmanı isterim.
Yapacağım çünkü hâlâ bunu yaşıyorum.
Tamam. Biraz bovling oynayalım.
-Bir bovling ismi al. -Bovling ismi mi?
-Evet. Ben "Süs"ü seçiyorum. -"Fırtına."
Hava durumunu severim.
Ben "Fısıltı"yı alıyorum.
-Sessiz ama potansiyel ölümcül. -"Fısıltı." Tamam. "Fısıltı." Tamam.
Çılgın Şapkacı standımız var.
-İnanılmaz. Teşekkürler. -Vay.
Lezzetli görünen şeyler getirip duruyorsun.
-Vay canına. -Sonra kurabiye de var.
Boyutlarına bakın. Bunlar yasak olmalı.
Tut şunu. Bu çok özel bir şey…
Ellerim her yanını kapladığı için bu muhtemelen benim.
Birine bugün seni göreceğimi söylediğimde
cevabı şöyle oldu:
"Hamileliğin zorluğu konusundaki dürüstlüğü yüzünden ona hayranım."
Filmlerde bir kadının bir çubuğa işediğini görürsünüz
sonra tulumla bir samanlığı boyadığını görürsünüz.
Gülüyordur, çok mutludur falan ve hepsi bu kadardır.
Ama benim tecrübem cehennemi yaşamak gibiydi.
İmdat.
Hamileliğe bayılıyorum.
Boktan bir şey.
Kadınları kimse dinlemiyor.
Serena Williams doğum yaparken az daha ölüyordu.
Size bir terslik var diyen Serena Williams'ı dinlemeyecek misiniz?
-Hiç durmuyor değil mi? -Doğru. Her zaman.
Evet. Şu anda üreme hakları için protesto yapan kadınlara inanamıyorum.
"Benimle dalga geçiyorsun" falan diyorlardır.
Ve bu işaretlerle o yürüyüşlere katılan daha yaşlı kadınlar görüyorsun.
"1970'lerde buradaydım."
Evet, biliyorum. Onu hallettik ve bitti sanıyordum.
Daireler çizen iri bir adamın yanından geçtim…
Elinde pankart vardı ve "Kürtajı durdurun" diyordu.
"Sen en son ne zaman hamile kaldın puşt?" diye sordum.
Whoopi'yi severek büyüdüm…
Böyle komik olan başkaları da var…
…ve Gilda'yı…
…ya deliktir ya da etrafında kıvrılır.
Ya da bir kapı gibi tokmağı vardır.
İşte.
…ve Joan'u da.
Siz tahta gibi düz göğüslü olanlar…
…bunun adı dik tutup yükselten sütyen. Bu…
Hayır, buradan yükseltmeye başlıyor. Her şeyi.
Ve itiyor, itiyor, itiyor.
Tüm deriyi yukarı alıyor. Göbek deliğim burada ve…
Margaret Cho çok etkili olmuştur.
"Vajina" kelimesini kullanmama izin yok…
…çünkü kendiminkini bile kullanmıyorum…
İsteyen var mı?
İçine kitap falan koyabilirsiniz. Bilmiyorum.
Saksı gibi kullanın.
Moms Mabley.
…Jackie "Moms" Mabley.
Eski bir ceket giyerdi, dişleri yoktu ve kafasına bir toz bezi koyardı.
Genç bir kız olarak bu siyahi kadının "İşte buradayım" demesi aklıma kazındı.
Unutma, sana iyilik yaptım.
Sana adımı verdim.
"Evet, senin için bazı isimlerim var" dedim.
Beş yaşından itibaren General Hospital'da olmak istedim.
Jersey'deki Müslüman kızların çoğu gibi.
Hollywood, engelli insanlardan kaçınır.
Bana benzeyen insanları görmem stand-up komediydi.
Özellikle Richard Pryor'ı.
Ben de kendi kendime "Komedi dersi alacağım,
süper komik olup TV'ye çıkacağım" dedim.
Dürüst olmak gerekirse bu TV'ye çıkarsa ilk kez işe yaramış olacak.
Lütfen Maysoon'u alkışlayalım!
Peki. Beni tanımayanlar için, sarhoş değilim.
Ama beni doğurtan doktor sarhoşmuş.
Doksan dokuz sorunum var ve palsi sadece biri.
Zulüm Olimpiyatları'nda altın madalya kazanırdım.
Filistinliyim, Müslümanım, ten rengim farklı…
Ben… Boşandım, engelliyim
ve hazır mısınız?
Jersey'liyim.
Richard Pryor edepsiz bir adamdı.
Ben de sahneye çıktığımda "Ne kadar saldırgan olabilirim?" diye düşündüm.
"Tamam. Meryem Ana şakaları yapan Müslüman kız olacağım."
O zaman hiç fark etmemişim,
engelli insanlar çocuk yerine konup cinsellikten uzaklaştırılıyor.
O yüzden sahneye çıkıp da seksten bahsettiğimde
herkes şöyle oldu…
"Bir Müslüman seksten bahsediyor.
Hatta engelli bir Müslüman seksten bahsediyor."
Bu da akıllarını başlarından aldı.
Bekârlar, kimse eşinizin davranışlarının
çok kısa sürede rahatsız edici hâle geleceğini söylemiyor.
Beni çileden çıkaran özelliği…
Sonunda sürekli nefes alıp vermesiydi.
Yani nefes al, nefes ver. Nefes al, nefes ver.
"Beş dakika dursan olmaz mı?" diyordum.
"Ben doğarken durmuşum ve gayet iyiyim."
Bu eski dükkânları seviyorum.
Biliyorsun
bu peynircide çok fena bir patlama olmuş.
Nereden biliyorsun?
Geriye peynir kırıntısından başka bir şey kalmamış.
Gülmem mi gerekiyordu? Kusura bakma. Bence fazla komik değildi.
Chelsea'yle Paris'e dandik şakalar yapmaya gelmedik tabii.
Paris palyaçoluğun yuvası olmasıyla meşhurdur.
Biz de usta palyaço Philippe Gaulier'yle tanışmaya geldik.
Philippe 50 yıldan uzun süredir palyaço eğitiyor.
Öğrencilerinin arasında Emma Thompson ve Sacha Baron Cohen var.
Felaketti.
Kimse gülmüyordu.
Felaket.
Philippe, bir eczacı ailesinden gelip de
nasıl bir komedi palyaço uzmanı oldun?
İnsanlar birinin neden salak olduğunu hiç anlamaz.
PHILIPPE GAULIER EKOLÜ KURUCUSU
-Ailenin delisini de anlamaz. -O sen miydin?
-Evet. -Hayır.
OYUNCU / İCRACI
Evet. Ben çok yaramaz bir çocuktum.
Yaramazdın.
Palyaçonun hata olduğunu hatırlamak iyidir.
-Evet. -Çok güzel bir hata.
Güzel bir hata.
Çoğu hata güzel değildir ama bu güzel.
Palyaço Okulu tecrübesini tatmak için,
Lee Delong'dan ders aldık.
Kendisi palyaçoluğu savaş bölgeleri dâhil tüm dünyaya taşımıştı.
Burada, bazı ilk kadın palyaçoların
ilk kez gösteri yaptığı
Moulin Rouge sahnesinde olmamız çok uygun değil mi?
Cha-U-Kao, La Goulue, La Môme Fromage. Hepsi buradaydı.
AKTRİS / PALYAÇO HOCASI
Tüm o yoksul, ihmal edilmiş ve unutulmuş kadınlar
bugün Fransa'da kadın palyaço olanların öncüleriydi.
Bir yolculuğa çıkmak üzereyiz.
Bu, gerçekliğimize, toyluğumuza ve savunmasızlığımıza doğru bir yolculuk.
Zayıflıklarımızı gücümüz olarak öğreneceğimiz bir yer.
Palyaçoların dünyası.
Ve bu yolculuğu da bunun yardımıyla yapacağız.
Dünyanın en küçük maskesi.
Burunlarınızı takın.
Hillary, burnun.
Tam palyaço oldunuz.
Not alıyor.
Hillary.
Bu çok kötüydü. Evet.
Stand-up yapıyorsan orada tek başınasındır.
Kendinsin.
Ve seyirci her zaman senin yanında değildir.
Doğru.
Hatta bazı insanlar başarısız olmanı ister.
Yani komedyen olmak genel manada
ama aslında kendini o ortama sokan bir kadın olmak…
-Bence bu çok cesur bir şey. -Cesaret gerektirir.
-Bu cesurca. -Cesurca.
Sanırım bu programa da öyle çıktım.
-Neredeyse. -Evet. Bildin.
Çünkü on yıl ciddi biçimde troll'lendim.
Bunu anlamanız mümkün değil.
-Doğru, değil. -Ağırlıklı olarak internette troll'lendim.
Ve siz… İnsan buna alışıyor.
Komik kadın olmaya hakkın yoktu.
-Hayır, eskiden düşüncem… -Hele halka açık yerde hiç olmaz.
Siz bunu herkesten iyi bilirsiniz.
Sanki kadınların diğer versiyonunu istiyoruz.
Güzel, sessiz ve coşkulu olmanızı istiyoruz ve siz…
Sadece yardımcı oyuncu rolünüz olacak.
-Kesinlikle. -Evet. Kesinlikle.
Lucille Ball şöyle bir şey demişti: "Orada yalnızsanız
bunu aşırı derecede şahsi kabul etmekten başka çareniz yoktur."
İnsanlar hep doğum günü palyaçolarını düşünüyor.
-Beyaz yüz boyası ve… -Evet.
Bence insanlar palyaçonun ne olduğunu pek bilmiyor
ama izledikleri zaman keyif alıyorlar.
Peki. Çok iyi yapıyorsunuz.
Biraz hızlanın!
Mesela Lucille Ball. O bir palyaço.
Ağzına bir sürü çikolata tıktığında…
Bu bir palyaço numarası.
-Sizce de öyle değil mi? -Hayır, ben iyiyim.
Evet. Evet.
Komedi yapan bir kadınla komedi yapan bir erkek için
fark nedir Philippe?
Aynı şeyi yapabilirler mi?
Komedi tamam ama palyaçoluk daha zordur.
Evet.
Çünkü genç bir oğlan çocuğuysan
eve gelirsin, kıyafetin çok kirlidir…
Annen seni hâlâ sever.
Evet.
Ama kızsan babanın seni hâlâ seveceğinden şüpheliyim.
Yani bir kadın için
bir erkek gibi salak olmak daha tehlikelidir.
Ve öğretirken görebiliyoruz,
kadın çekici bir palyaço olmak istiyor.
Ama tanıdığım bazı kadınlar var. Canavar.
Muhteşem ama çok fazla yok.
Sanırım ben daha çok, canavarım.
Annem gösterilerimi izlediğinde kadın gibi olmadığım için hep üzülür.
-Hâlâ mı? -Evet, evet.
Yaramaz bir kızsın ha?
-Kötü bir kızım. Çok kötü. -Öyle mi? Evet.
Son gösterinin adı Nate.
Bu da adının maskülen versiyonu, değil mi?
Evet, drag yapıyorum.
Gerilim yaratmak için seyirciyi rahatsız ediyorum.
Rıza gösterme fikriyle oynuyorum.
-Birinin göğüslerine uzanıyorum. -Beni korkutma.
Ben…
-Korktun mu? -Senden korkmuyorum.
-Bana doğru uzanabilirsin. -Uzanacağım.
-Çok yavaşça birinin göğüslerine… -Evet.
-…uzanıyorum. -Seni tanıyor gibiyim.
Evet.
-Ne olur? -Bu bir an.
-Sonra şey diyorum… -Aramızda bir an yaşıyoruz.
İzin verir misin?
-İzin verir misin? -Tabii.
Ve sonra…
Seni ahmak.
Sonra göğüslerini avuçluyorum.
Kocamdan sonra orama dokunan ilk insan.
-Aramızda bir an yaşadık. -Evet.
Tek yapman gereken istemek. Bana izin verdiğin için sağ ol.
Süper.
Tek yapman gereken istemek.
Durağanlıkla gerginlik yarattığında
ya da insanlar ne yapacağını bilmedikleri için korktuğunda
bunu kırmak kolay.
Ama o şahsı tanıyor musun?
-Hayır. -Kimseyi tanımıyorum hayır.
-Dün tanıştık. -Ama insanlar gülüyor mu
yoksa korkuyor mu?
İnsanlar gülüyor. Sonra buna da gülüyorlar.
Memeler için böyle yapıyorum ve sonra da şey için böyle…
-Evet, ben korkarım. -Yani.
Oğlum on yaşındayken ona kitap okumaya karar verdim.
Anne Frank'in Günlüğü.
Çünkü kadın kahramanı olan bir şey istiyordum.
Biraz tarih öğrensin istiyordum.
Ama meğerse on yaş o kitap için çok küçükmüş.
O kitapta çok şey oluyor. Mesela kız ilk âdetini görüyor.
Oğlum da bana "Âdet nedir?" diye sordu.
Ben de açıkladım "Anna'nın yaşındaki kızlar menstrüasyona başlar.
Yani ayda bir kez dört ila 15 gün süresince vajinalarından
kontrolsüzce kan akar."
"Tabii bu, kızdan kıza değişir."
Birinin bu bilgiyi ilk kez duymasını izlemek…
Oğlum panik yaptı,
bir eli kasıklarına gitti
çünkü kontrolsüz biçimde kanamaya başlayacağını düşündü.
Diğer eli de daha fazla bilgi gelmesini engellemeye gitti.
Yani bir anlığına iki elli dans gibi bir şeydi.
Sonra sakinleşti ve kitabı tekrar aldım.
Oğlum da "Vay canına, umarım Anne Frank'in başına başka kötü şey gelmez" dedi.
Irklar ve engeller konusunda bariyerleri kırıyorsun.
Ölüm konusunda da.
Yani bu ne kadar komik?
Etrafımdakiler ölüp durdu…
…ben hiç… İnanın bana. Bunun özel yeteneğim olmasını istemiyorum.
Annem COVID'den öldü ve seyircilere şöyle dedim: "Bakın…"
Çünkü hepsi biraz irkildi. Ben de "Annem, ha-ha" dedim.
Ve…
Anne Frank olaylarını seviyorsunuz.
Sanırım bunu kaldırabilirsiniz.
"Bakın, annem COVID'den öldü. Ben stand-up komedyeniyim.
Bu konuda şakalar yapıyorum. Hazır olun yavşaklar" dedim.
Onlar da "Tamam" dedi.
Komedi biraz ilerlemiş olabilir.
İnsanlar gergin konuları biraz daha rahat kabulleniyor.
Belki beş ya da yedi yıl önce olduğundan daha rahat.
Annem COVID'den ölen bir Trump destekçisiydi,
adli tabip de ölümüne intihar dedi.
Pardon, ben güldüm mü?
Şunun farkına vardığın bir an vardı:
"Yaptığım şeyi beceremedim."
"Kimse gül…" İşte o zaman gitmeniz gerek.
Fiyasko.
Bildiğim diğer sanat dallarının aksine palyaçolukta
fiyasko gerekli bir şey.
Fiyasko çok önemli.
Çok komik olduğunu sandığınız bir şey yapıyorsunuz kimse gülmüyor.
Kimse gülmüyor. Sessizlik.
Ya intihar edeceksiniz ya da komik olduğunu düşündüğünüz
başka bir şey yaparak durumu kurtaracaksınız.
İnsanlar gülerse fiyaskoyu atlatmış olursunuz.
Herkes sizi yine sever.
-Evet. -Alkışlarlar, gösteri devam eder.
Puf! Bir fiyasko daha.
Palyaço, başarısızlık içinde iyi şakalar bulmaktır.
Palyaçoluğun bazı insanlar için zor olmasının sebebi budur
çünkü onu kurtarma noktasına gelebilmek için başarısız olmalarına
izin vermeleri gerekiyor.
Çünkü fiyasko olmazsa kurtaracak bir şey de olmaz.
-Tam hayatın mecazı. -Aynen öyle.
-Daha? -Sen söyle.
İstediğin… İstediğin bu mu?
Tamam.
Birçok insan. Özellikle kadınlar. Yıkılırsınız.
-Başarısız olursunuz. Herkesin önünde. -Evet.
Onu bir daha yapmak istemezsiniz.
Hepimiz mükemmellik geni diye bir şeyden muzdaripiz.
-Çok fazla kadın… -O bende var, evet.
-…özellikle genç kadınlar, -Bende de var.
mükemmel olmalılar, mükemmel görünmeliler.
Mükemmel davranmalılar. Mükemmel konuşmalılar.
Ama palyaço olurken "mükemmel olmamayı" öğreniyorsun.
-Doğru. -Asla.
-Bu berbattı. -Tamam. İyi değildi.
Bu hiç iyi değildi.
Süs adıyla bovling oynuyorsun.
Süs isminde birinin böyle kötü performans sergilememesi gerek.
İnan bana bunu değiştireceğim.
-Biraz daha yaklaşmam gerek… -Halledersin.
Öyle mi? Bence belirsiz.
Kanala düşme lütfen.
-Lanet olsun. Ben… -Daha ileri gitti.
Sana yardım edeceğim.
-Bize yeteneğini göster. -Odaklanman gerek.
Hiçbir şey için söz vermiyorum. Uzun zamandır bovling oynamadım.
Hadi ama. Ona bir bak.
Hadi ama.
Ayağın bile iyi pozisyonda.
Her zaman ne yaptığını biliyor gibisin.
Doğru. Bu konuyu çalışmam gerek.
Wanda, komedi yazarken…
…komediyi gerçekten önem verdiğin bir şeyi değiştirmek için
kullanabileceğini düşünüyor musun?
Esas düşündüğüm "Bir diyalog başlatabilir miyim?" oluyor.
-Bu, değişime yönelebilir mi? -Kesinlikle.
Söylediğim bir şeyin insanların kafasında
bir ampul yakıp "Kadın haklı" dedirteceğini sanmıyorum.
Daha ziyade,
-"Ben bunu bir düşüneyim" oluyor. -Evet.
Şaka üzerinden bir konuyu savunabilmeye bayılıyorum
ama insanlar bir şey öğretiliyormuş gibi hissetmeyi sevmiyor.
Kekin içine rendelenmiş havuç gibi.
Bazıları gerçekten abuk.
Mesela sahnede evcil kuş sahibi olmanın ne kadar aptalca olduğunu söylüyorum.
Bunun kimseye faydası yok. Kimsenin hayatını kurtarmıyor.
Ama söylediğim her şey
çoğu insanı ama genelde kadınları güldürüp kendini iyi hissettirmek için.
Buna içerim. Al bakalım canım.
Şerefe.
Beni bekleyen potansiyel tepki olduğunu bildiğim yere girme fikri hoşuma gidiyor.
Bence Amerikalı kadınlar için en iyi on yıl 70'lerdeydi.
Mesela 1974'te kendi adımıza kredi kartı alma hakkımız oldu.
Ve birçok kişi şunu bilmiyor, 74'te bunu almamızın sebebi
73'te kürtaj hakkı kazanmamızdır.
Ve 73'te kürtaj yaptırmaya başlayan kadınlar şöyle düşündü:
"Bunları kartla ödemeye başlayacağım."
Bir komedyenin zorluğu insanları çevirmeye çalışmasıdır.
Oraya çıkıp da şunu gördüğünüz zaman gösteri sonunda
o kolların inmiş olduğunu görmek isterim diyorsunuz.
İnsanları normalde gülmeyeceklerini sandığım şeylere güldürmek istiyorum.
Sadece kadın olarak yeterince şeyle mücadele ediyoruz zaten.
Başka bir şey eklemek istemiyorum.
Anlamıyorsan anlamıyorsundur. Seni değiştiremiyorsam değiştiremem.
Çünkü genel manada ırk ve engel konusunda duyarsız insanlar böyle öğrenmişlerdir.
Bunu kendi başlarına unutmaları gerek.
Hey?
Gel pisi pisi.
Beni vajinamdan yakalayabilir çünkü vajinam da onları yakalayabiliyor.
Ellerini buraya koyması gerek, ben de şöyle ses çıkarırım.
O herifi elleri belinde Beyaz Saray'a kadar yürütürüm.
"Gel bakalım benimle. Şimdi dört yılımız var."
Çok fazla Trump şakası yapıyorum. Hatta yaptığım bazı yerlerde
-"Belki bunu yapmamalıyım" diyorum. -Evet.
Ama çok da eğlenceli.
Seyirciye şöyle diyorum,
"Beyaz erkeklerin hak etmedikleri yerlere girmelerine izin veriyoruz,
bu şekilde başkan oluyorlar
ama herkes şaşırıyor."
İlk defa bu zamanda mı beyaz erkeğin bu ülkede
canının istediğini yapabileceğini kabul ediyorsunuz?
"Merhaba. Dünyamıza hoş geldiniz."
Evet. Nerelerdeydiniz?
Ayrıca seyircilerin arasında tüm bu saçmalıktan bıkan
siyahiler için de geçerli.
Sanki biri ilk defa sınırları düşünmek zorunda kalmadan
onlara bir şeyler söylüyor gibi.
Beyazlara kendilerinden bahsettiğimde rahatsız oluyorlar.
Düzelecek.
Irkçı, cinsiyetçi ve homofobik birini
ilk kez başkan seçişimiz değil bu.
"KOMEDYENLER EVE DÖNÜYOR" KANSER BAĞIŞI KASIM 2016
Bu… O ilk değil. Sadece ilk teyit edilen.
Seçimden hemen sonra Garden'daydık.
Trump hakkında şakalar yapan diğer komedyenleri takip ettin
ve seyirciler diğerlerine reaksiyon gösterdi.
-Şey… -Değil mi?
-…bu şakaları yapan… -Evet.
…heteroseksüel beyaz erkeklere.
-Sen de kalktın ve basitçe… -Evet.
-…bazı şakalar yaptın. -Çılgıncaydı.
Nasıl cinsiyetçi değil diyebilirsiniz?
Irkçı olmadığını nasıl söylersiniz?
Homofobik olmadığını nasıl söylersiniz?
Seyirciler bölünmüştü.
Yarısı beni yuhalıyordu.
Diğer yarısı da onlara kapatın çenenizi diyordu.
Sonra seyirciler arasında…
-Şaka yapıyorsun. Vay canına. -…fiziksel kavgalar çıktı. Evet.
Bazıları bana Z'li kelimeyle saldırıyordu.
-Çok çirkindi. -Tanrım.
Kendi kendime "Tamam, bunu bir şekilde toparlamam lazım" diye düşündüm.
Sahneden inmeyeceğimi biliyordum.
-Hayatta olmazdı. Lanet olsun. -Hayır, asla sahneden inme.
Birkaç seçilmiş kelime ettim.
Ve direkt bölümlere hitap ettim.
"S…, bölüm 220!"
S… siz, siz, siz. Hepiniz.
Sonra "Tamam, toparlayayım" dedim.
Şöyle dedim, "Bakın, inanılmaz bir amaç için buradayız."
-"Umarım hemfikirizdir." -Evet. Öyle.
Sonra onlara meme kanserinden kurtulma hikâyemi anlattım
ve bu konuda şakalar yaptım.
Sonra tekrar toparlandık ve herkese iyi geceler dedim.
Karım sahneye koştu, ki bunu hiç yapmaz.
Bana kocaman bir öpücük verdi ve barış işareti yaptı.
Tabii ben biraz daha az klasım.
Ben barışı görmedim. Tek parmak gördüm.
"Evet canım, hadi" diye bağırdım.
Sonra da "Tamam. Peki. Evet" dedim.
Ama tabii ki manşetlerde ben vardım…
-Klasını bozma. Klasını bozma. -Yani ben…
Klasını bozma.
Ama bazen ateşe ateşle karşılık vermek gerek.
Evet.
Bence esprileri en iyi kim kullandı, biliyor musun?
Çalışması en üst düzeyde. Kendisini çok iyi tanıyorsun.
Eski bakan, sevgili dostumuz Madeleine Albright.
İlk kadın Dış İşleri Bakanı olarak iyi iş çıkarmış olmalıyım…
DIŞ İŞLERİ BAKANI, 1997-2001
…çünkü günümüzde bu işe erkekleri bile zor seçiyorlar.
Taktığı broşlarla
gerçekten konuşma ve sıklıkla esprili bir biçimde
taşı gediğine koyma sanatında ustaydı.
Bu, ilk Körfez Savaşı'ndan sonra başladı.
Saddam Hüseyin'in yancılarından biri tarafından ona yılan dendiği zaman.
Saddam Hüseyin'le bir daha görüşmeye gittiğinde
büyük bir yılan broşu takmıştı.
Bu da taşı gediğine koymanın zarif ama zekice bir yoluydu.
"Bak, dinliyorum ve izliyorum."
Ruslarla anti balistik füze anlaşması için görüşmeye gideceği zaman
koleksiyonunda füzeye benzer bir broş bulmuştu.
Tesadüfen öyle bir şeyi varmış.
-Çok fazla broşu vardı. -Herkes gibi.
Şey için bile broş takardı…
Nükleer savaş başlığına benzer ne var?
Ruslardan biri şöyle dedi,
"Bize nişan aldığınız füzelerden biri mi o?"
-Ucu sivri zaten. -Aynen.
O da şöyle dedi, "Evet, dikkat etseniz iyi olur."
Ben bunun diğer insanları rahat ettirdiğini düşünüyorum.
Belki hakaret olarak söylenen bir şeyi alıp…
-Doğru. -…onu evirip çevirerek…
-Doğru. Doğru. -…belki çok güzel,
belki kışkırtıcı, belki de komik bir şeye dönüştürebilmek.
Yani onu hem yansıtıp, hem de geri sektirmiş oluyorsun.
Bu çok doğru.
Bir sorum var. Münazarayla ilgili.
Çok acayip bir tecrübeydi,
beni takip ediyordu…
-Evet. -…ters ters bakıyordu, üzerime geliyordu,
arkamı dönüp "Geri bas kıl herif" mi diyecektim?
Ya da bununla ilgili şaka mı yapacaktım? Ağırlıklı olarak erkek olan
-danışmanların çoğu şöyle diyordu… -Evet.
"Boşlukları doldur türü bir lidere nasıl karşı gelebilir?
Onu sahnede rahatsız eden biriyle baş edemez."
Senin tarif ettiğin Boston'a benziyor.
Herkesi tekrar bir araya getirmek senin sorumluluğun oluyor.
Doğru. Ve bu çok yorucu.
Neler hissettiğimizi söylemek için aşmamız gereken zihinsel engeller.
"Bir dakika. Bu nasıl anlaşılacak? Ben bir kadınım. Bu nasıl görülecek?"
diye düşünmek yerine direkt söyleyebilmek.
Erkeklerin bunu yapması gerekmiyor.
Orada yapmam gereken güzel bir şaka var mıydı?
Bence bir şaka işe yarardı.
Çünkü haklısın dönüp ona kıl herif desem
hepsi senin üzerine atlardı.
Mesela "Evet Donald, hepsi benim."
"Buraya saçıma bakmak için geldiğini biliyorum ama…"
"Ama senin saçının aksine…"
"…senin aksine hepsi benim Donald."
Keşke zamanı geriye alabilsem. Bu çok güzel olurdu.
Beyaz kadınlar bana bayılır çünkü beni ruh hayvanları ve Lizzo sanıyorlar.
Kızım Stanford Üniversitesi birinci sınıfta.
Anneme böbürlenme dedim ve bana şöyle dedi:
"O kadar çok kız alan bir üniversite nasıl iyi olabilir?"
Oğlumu porno izlerken yakalarsam nasıl tepki veririm?
Oturup onunla beraber izlerim.
Fena fikir değil.
Bir daha porno izlememesini sağlamanın…
…benim üzerine yorum yapmamdan daha iyi bir yolu var mı?
Annem Lifetime'ı sever.
Kaç kişi Lifetime'ı izlerken alkış… Tamam.
Bilmenizi istiyorum.
Kadınların ileri gidememesinin sebebi sizlersiniz, tamam mı?
Burada yapmanın çok önemli olduğunu düşündüğüm bir şaka,
annemle birlikte televizyon izlerken çıkmıştı.
Annem The Bachelor'a ve Lifetime'a bayılır.
Sanki evlatlıkmışım gibi geliyor. Zevklerimiz aynı değil.
Ve annem de gerçek bir kadın olarak bunun içine çok gömülü.
Anneme bakıyorum. Annem gerçek bir kadın.
Her kısmını izlerken, işte kadınlar bu yüzden başarısız oluyor diyordum.
Bu yüzden başarısız oluyor. Bu yanlış.
Ben de kadınlarla konuştum. Onun dediği yanlış
ama peki biz ne yapıyoruz?
Önem verdiğimiz şey ne?
Neden bu şekilde onay almamız gerekiyor?
"Kadınlar için bir kanal."
Teoride iyi gibi duruyor, değil mi?
Orada kadın gücüyle ilgili bir sürü film olacak sanıyordum.
Anlıyor musunuz? Mesela kadınların özgürce âdet görmesi gibi.
Siyahilerin çüklerini kesip atmak gibi.
Yani sanki kadınlar şöyle yapacak gibiydi… Tamam mı?
Aynı aptal orospunun
tekrar tekrar kafası karışmış gibi davranacağını bilmiyordum.
Bu topun yolu üzerinde olanlar lütfen dikkatli olsun.
Tamam, tamam. Bir, iki, üç, dört, beş, altı!
Bir dakika. Bunu cidden yaptın mı?
-Cidden yaptım. -Yaptı. Çok etkileyici.
Onları Gizli Servis'in yıkmadığından emin misin?
Hayır, harikaydı. Kendi yaptı.
-Ama arkanı dönmeni bekledim. -Bravo.
Sanırım artık komedi yapmak daha zor.
Bir sürü şey var. Hakkında şaka yapamazsın.
Hakkında şaka yapmamalısın ya da yaparsan başın derde girer.
Küçükken şakaların çok hedefi olan biri olarak,
-bazı şeylerin yasak olduğunu… -Hayır, ben…
…gördüğüme çok heyecanlandım.
Bana siyasi olarak doğru de.
Bu benim fikrim.
Benim için neyin doğru olduğunu ve ne yapacağımı biliyorum,
bana neyin iyi geldiğini ve neyin yasak olduğunu da.
Ama başka bir komedyene "Şunu yapamazsın, bunu yapamazsın" demeyeceğim.
Benim için bir sınır var.
-Ama sınırın kaydı, değil mi? -Evet. O… Evet.
Eskiden biraz abartıyordum ama şimdi…
Hangi komedyen olduğunu unuttum ama biri şey demişti…
"Çocuğum eş cinsel olsa
oyuncak bebek eviyle kafasını ezerim" gibi bir şey demişti.
Buna çok alındım çünkü istismar edilen LGBTQ çocuklarla çalıştım.
Sırf eş cinsel oldukları için evlerinden atılmışlardı.
"Hey, bu hiç hoş bir şey değil" demiştim.
"Komik bile değil.
Bir sürü insana bunu yapması için izin veriyorsun."
"Bunu bir düşünelim" dedim, tamam mı?
Dice ve Eddie Murphy izleyerek büyüdüm,
ilk şakalarım hakaret, kadın düşmanlığı, şişmanlık, fahişelikle ilgiliydi.
Yaptığım buydu
ve bir erkek olmaya çalışmıyordum. Komedyen olmaya çalışmıyordum.
-İlginç. -Yani izlediklerim böyleydi.
Sonra bir gün bir kız yanıma geldi ve şöyle dedi:
"Buraya gülmeye gelmiştim ama pedofili şakan o kadar ağırdı ki
bana hayatımın en kötü anını hatırlattı."
O yüzden yaptığım her şeyi değiştirdim.
Örnek aldığım ve sevdiğim komedyenler, mesela George Carlins falan…
Yukarı saldırmalısınız, tamam mı?
-Bu çok iyi bir nokta. -Mesele bu.
Güce karşı doğru söyle.
-Neden şey birine sarayım ki… -Bazıları sorunlu.
Neden zaten eziyet çeken bir zavallıya sarayım?
Bu… Komedinin yapması gereken bu değil.
-Neşelendirmeniz gerek. -Evet.
Sesi olmayan insanlara ses ver…
-Onlara ses ver. -Evet.
Ve ikiyüzlülüğü ortaya çıkar.
Benim sevdiğim komedi bu işte.
-Bunu delmek lazım. -Ben bunu yaparım, evet.
-Taş attığım zaman, yükseğe atıyorum. -Evet.
Sıklıkla, maalesef insanların güldüğü şeyler
komedyenin bir başkasıyla alay etmesi oluyor.
Tamam.
Sanırım palyaçoluğun ya da benim anladığım hâliyle,
en komik hâli, palyaçoların savunmasız olup
kendileriyle dalga geçmeleridir.
-Seni başka birine güldürmek yerine… -Evet.
…onunla birlikte gülmeye davet ediyor.
Bu, muhtemelen herkese faydalı olur.
Tamam, benim… Tamam.
Söylemem lazım, bu, yaşadığım en kötü bovling deneyimiydi.
Benim için ortalamanın üzerindeydi.
Tamam, hadi ama. Şu anda orta Amerika ve Chicago'yu kaybediyoruz.
-Hadi ama. -Evet, öyle şeyler olur.
-Tamam. İşte oldu. Pekâlâ. İkiniz. -Hadi.
BAKAN MADELEINE ALBRIGHT'A İTHAF EDİLMİŞTİR
Esprileri açıklamak bir kurbağayı kesmek gibidir.
Ondan bir şey öğrenebilirsiniz ama kurbağa o süreçte ölür.
Trenle Washington'dan geliyordum.
-Tamam. -Kondüktör tekerlekli sandalye
ister misiniz diye sordu,
ben de "Hayır, birilerinin canına okumaya Colbert'e gidiyorum" dedim.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher