-Selam. Nasılsın? -Selam. Ne arzu edersiniz?
Sütlü kahve.
-Sütlü kahve mi? -Evet.
-Sade lütfen. Teşekkürler. -Bir kahve.
-Bolca süt. Evet. -Bolca süt.
-Siz Chelsea misiniz? -Evet, hanımefendi.
Buna inanamıyorum.
-Durun. Kahvenizi aldınız mı? -Çok gerginim. Unuttum.
-Kahvenizi unuttunuz. -Kahvenizi unutmayın…
Sizin kahveniz, değil mi?
-Buyurun. -Teşekkürler canım.
Çok teşekkürler!
Hoşça kalın. Kolay gelsin.
Her zaman merak etmişimdir, baban da ben de avukatız
ama sen hukuk fakültesine gitmekle hiç ilgilenmedin.
Gerçi küçükken seninle tartışmayı severdim.
-Evet. İyi bir avukat olursun sanıyorduk… -Yetişkin olarak da.
…çünkü tartışmayı seviyordun.
Büyükannenle Law and Order izlemeyi sevmez miydin?
Büyükannemle Law and Order'ı
kendisi egzersiz bisikletine binerken izlerdik.
Ben de yanındaki koşu bandına çıkardım.
Law and Order'ın dünyasında,
suçlar her zaman çözülür, kötüler her zaman yakalanır
-ve hiç hata yapmazlar. -Doğru.
Ama biliyoruz ki…
-Gerçek hayat böyle değil. -…gerçek hayat böyle değil.
Devam et.
Sonra "kıpırdama" dedim ve adamı düşürdüm.
Çok sıkı mücadele etmemin sebeplerinden biri de bu.
Şu an için çok heyecanlıyım!
CESUR KADINLAR ADALET PEŞİNDE
Bir hikâye anlatma atölyesine gidiyoruz.
Yanımızda Law and Order: SVU'nun yıldızı Mariska Hargitay
ve gerçek hayatta cinsel saldırıya uğrayanlara akıl veren bir avukat var.
Mariska da kendi hikâyeni anlatmanın ve duyulmanın gücünü biliyor.
-Vay canına. Bu çok harika. -Selam.
Benim kadar heyecanlı olamazsınız.
-Heyecanlıyım! -Tanrım!
Ben de zıplamalıymışım gibi geliyor.
Burası mükemmel bir yer. Buluşmak çok güzel.
-Burada çekim yaptım. -Birini mi kovalıyordun?
-Biriyle mi konuşuyordun? -Sorguydu.
Kıyafetimle girdim, rozetimi gösterdim,
-iki soru sordum. -Koşman gerekmedi mi?
Sonra "kıpırdama" dedim ve adamı düşürdüm.
Ama bugün onu yapmayacağız.
-Neden? -Geçelim mi?
Beni uyarırsan
-sonra düşürebilirsin. -Tamam.
Sağ elle başla. Hadi.
İki, bir. İki, bir. İki, bir. İki, bir. Bir, bir, bir, bir.
Evet. Şimdi bakın.
Hepimizin vücudu ısındı, hikâyeler anlatmaya hazırız.
Moth'ta hikâye anlatmak hayatınızda bir değişimdir.
HİKÂYE ANLATMA HOCASI
Değişimle ilgilidir.
Sıradaki egzersiz aklınıza ilk gelen şey.
BAŞYAPIMCI
"Eskiden boştum ama şimdi boşum."
Bununla yapacak çok şey var.
OYUNCU VE NEŞELİ YÜREK VAKFI KURUCUSU
Eskiden herkesin benden iyi olduğunu düşünürdüm
ve şimdi artık sağladığım katkıyı biliyorum.
Yaşasın.
-Çok iyi. -Kocaman bir yaşasın.
Buna bayılıyoruz.
Bakalım… Eskiden etek giyerdim.
Bu çok iyi!
-Ve şimdi… -Evet!
Muhtemelen 1999'dan beri etek giymemişimdir.
First Lady'yken Brezilya'ya gitmiştim.
Üzerimde etekli First Lady takımı vardı.
Güzel bir sohbet ettik. Basın geldi.
"Basın saldırısı" dedikleri şeydi. Bir sürü fotoğrafçı vardı.
Toplantımızı bitirdik. Ziyaretimizi bitirdik.
Beyaz Saray'a döndük.
Ve biri eteğimin fotoğrafını çekmiş
ve Rio'nun her yerinde
markalı iç çamaşırları sattığı panolar varmış.
Tanrım.
Yukarı kadar göremiyordunuz ama imalıydı.
Düşüncemi etkiledi.
Sonra başkan adayı oldum ve "Buna ihtiyacım yok" diye düşündüm.
-Üniforma giydim. Yani… -Sorunu engelledin.
-Vay canına. Tanrım. -Orada tam bir değişim olmuş.
İşte bu.
Ben de annem hakkında yeni bir şey öğrendim.
Profesyonel kariyerinde güçlü, azimli bir karakteri oynuyorsun.
Suçları çözüp kötüleri adalet karşısına çıkarıyor.
Bununla ne yapıyorsun? Nasıl faydası oluyor?
SVU benim için çok ilginç, çok beklenmedik
bir yolculuktu çünkü her gün salonlarındaki TV'de
cinsel saldırı hikâyeleri anlatılıyordu.
-O da bunu… -Görünür kıldı.
Geleneksel olarak halının altına süpürülen bu mesele.
Mağdurlara inanılıyordu.
Bu çok kritik. Evet!
Yani hayal gücünün başarısızlığı yok
çünkü insanlara daha adil olabileceğini gösteriyorsun.
Bu muhtemelen en çok duyduğum şeylerden biri Chelsea.
"Keşke vakamdaki dedektif sen olsan."
-Bu çok üzücü. -Öyle, evet. Üzücü.
Rolü aldığımda şöyle düşündüm:
"Polislerle takılmam lazım. Polislerle."
Ama SAVI eğitim programına katıldığımda…
Cinsel Saldırı Şiddeti Müdahale programı,
eğitim genel olarak dinleme üzerineydi.
Birinin hikâyenize şahitlik etmesi
adaletin başlangıcı oluyor.
Bayıldım.
Aile içi şiddet mağduru ve mahallesindeki kızların akıl hocası olarak
Katrina dinlemekle güç bulmuş.
Öz savunma dersleri için onunla ve kızlarından bazılarıyla
buluşmaya gidiyorum.
TOPLUM MERKEZİ
-Selam! -Selam!
-Sana sarılabilir miyim? -Ben de sana sarılmak istiyorum.
Tamam. Güzel.
Ben bir tane savunma dersi aldım…
-Ben almadım. -…ve o da yaklaşık 20 yıl önceydi.
GELECEĞİMİZİN GENÇ HANIMLARI, KURUCU
Bugün güzel dayak yiyeceğiz.
Elimden geleni yapacağım.
Düşersen seni kaldırırım. Sen de düşersem beni kaldır, tamam mı?
-Her zaman. -Tamam o zaman. Hadi.
Dört. Beş. Devam. Devam. Devam.
-Üç. İki. -Yaptın. Devam et.
-Mola! -Devam.
-Bu çok eğlenceli. -Pekâlâ çocuklar!
Bana dövüş duruşunuzu gösterin.
Hazır duruşunuzu. Tamam mı?
-Hadi! -Hayır!
Geleceğimizin Genç Hanımları bir atölye çalışması.
İçinde öz saygı, öz farkındalık,
beslenme, meditasyon ve şiddet karşıtlığı var.
Yani bana göre Brownsville
birazcık daha ilgi gerektiren bir mahalleydi.
Risk altında olan çok çocuk var.
İçinizde daha önce savunma dersi alan var mı?
Hayır.
Hayır. Beklediğiniz gibi miydi?
Takım elbiseli adamlar olacağını ve onlara
saldıracağımızı sanıyordum.
Senin için yeterince korkutucu değil miydi yani?
Çocukken Little Rock'ta korkuyordum…
Ortaokulumda metal dedektörleri vardı
çünkü mahallede çok fazla silah vardı.
Okullarınızın nesini değiştirirdiniz?
Evet, bizim okula da metal dedektörleri lazım
çünkü okulda, tuvaletlerde insanlar bıçaklanıyor…
…öldürülüyor falan. O konuda endişeliyim.
Başka insanlar için adalet sağlamak istiyorum
çünkü kendim için sağlayamadım.
Eski nişanlım Rikers Adası'nda infaz koruma görevlisiydi.
Yani kanun adamıydı. Bunun harika olduğunu düşündüm.
Ama şiddet içeren bir ilişkiydi.
Ayrılmaya karar verdim.
9 Ocak 1993'te
eski nişanlımla konuşuyorduk.
En küçük kızım kucağımdaydı ve ayrıca o sırada hamileydim.
İçeri gittim, en küçük kızımı yatırdım
ve sonra odadan çıktığımda bana silah çekmişti.
Ve bana "Bugün öleceksin orospu" dedi.
SUÇ MAHALLİ. S.C. EMNİYETİ
On kez vurulmuştum.
11 OCAK 1993
Komadan çıktım.
ADAM SİLAHLI SALDIRIYLA SUÇLANDI
BİR İNFAZ KORUMA MEMURU TUTUKLANDI
İlk sorduğum şey hamile olduğum bebeğin nerede olduğuydu.
BİR KADININ VURULMASI - CİNAYETE TEŞEBBÜSLE SUÇLANDI
Doktor bana bebeğin yaşamadığını açıkladı.
Oğlum iki saat yaşamış.
Hikâyem bu.
Mariska, her zaman saygı duyduğum şeylerden biri de
başlarına korkunç şeyler gelen insanların kurban değil de
-sağ kalanlar olarak muamele görmesi. -Evet.
-Yani başkalarının onlardan… -Hayır.
…bir şey almak için yaptıkları tercihlerle anılmıyorlar.
Aynen. Birinin saati ya da arabası çalındığında
bize inanılmasını, saygı gösterilmesini, sesimizin duyulmasını isteriz.
Vücudunun bir kısmı çalınan kişiler de
aynı şeyi istiyor.
Aynen öyle.
Ve Neşeli Yürekte bizim hedefimiz de sağ kalmanızın
kutlanması gereken bir şey olduğunu kabul etmek.
Bu sizin gücünüz.
Tecavüze uğradığımı yakın zamanda insanlarla paylaşmaya başladım.
Ve bunu söyleyebildiğim için
kendimi çok minnettar hissediyorum.
Gerçi benim için çok uzun bir yolculuk oldu…
Benim bile söyleyebilmem için.
Ama şimdi "Başıma gelen şey beni tanımlamaz."
-Doğru. -Yani bana şimdi bir bakın.
Herkes bir odada birlikte oturup da
birinin kendi hayatına ait gerçek, kişisel, onlar için bir anlamı olan
önem verdikleri bir hikâyeyi dinlemesi,
bir değişim tecrübesidir.
İlk konuşmak için gönüllü olmak isteyen var mı?
Tamam.
-Pekâlâ, tamam. -Teşekkürler.
Annem 34 yaşında vefat etti.
Büyükbabam da 34 yaşında vefat etti.
O yüzden 34'üncü doğum günümde…
ben de bundan ve anlamından korktum.
Sanki sıra bendeymiş gibi.
Çok güzel bir seyahat planladım.
Motosiklet kervanı yapmak için birçok sanatçı arkadaşımla davet aldım.
Las Vegas'a, Cirque du Soleil'e gitmek için.
Onlar biraz fazla geniş, hippi tiplerdi.
Şöyle dedim:
Arabamla gelebilirsem gelirim.
Yola çıkalı 2,5 saat kadar olmuştu ve herkes şöyle diyordu:
"Mariska. Bu kadar çok temkinli olma."
Ben de "Hayatımı korku içinde yaşamak istemiyorum" dedim.
Sonra yola devam ettik.
Belki daha 30 saniye geçmeden,
bizimle olan arabaların birinin şoförü telefonuna bakıyormuş
ve motosikletime çarptı.
Her şey durdu ve havada uçtum.
Ve "Vay canına, inanamıyorum.
Onlar gibi öleceksin" dedim.
Sonra yere düştüm ve yaşadığımı fark ettim.
Geçmişin karmasını taşımadığımı fark ettim.
Ve hayatım başladı. Evet.
Vay canına.
Vay canına!
Tamam, birkaç vuruş daha.
Böyle iyi.
Dört. Beş. Devam et. Devam et.
-Üç. İki. -Tamamdır. Devam et.
-Mola! -Devam et.
Komadan çıktığımda
doktor ve ekibi bana bir daha yürüyemeyeceğimi söyledi.
Konuşamayacaktım. Normal bir hayatım olmayacaktı.
Ama bir fizik tedavi doktorum vardı.
Bana tekrar yürüyebileceğime inandığını söyledi.
Ben ona "Yürüyemeyeceğim.
Doktorlar yürüyemeyeceksin dedi" diye cevap verdim.
Şöyle cevap verdi, "Buna inanmıyorum.
İçimden bir ses, yapabileceğini söylüyor" dedi.
Sonra o ilk adımı attığımda…
…beni hiçbir şey durduramayacaktı.
Zararlı bir ilişkide olmaman gerektiğinin
öğretilip öğretilmediğini bilmiyorsun.
Kötü bir ilişkide olmamalısın.
Ama sen yardım istedin, değil mi?
-Aile içi şiddet durumunda. -Polisten çok kez yardım istedim.
Peki geldiler mi?
Geldiler ama kendisi
kanun adamı olduğu için yardım etmediler.
Gözüm mor da olsa, dudağım patlak da olsa
rozetini gösteriyordu ve bana bir şey demiyorlardı.
Beni öylece bırakıyorlardı.
Neticede adalet sistemi beni yolda bıraktı.
On yıl yattı.
Seni on kez vurduğu için.
Beni vurduğu için. Her sıktığı kurşun için bir yıl yattı.
Bu sana adalet gibi geliyor mu?
Adalet değil. Adalet olamaz.
Ama yine de polis memuru oldun.
Yine de polis memuru oldum
çünkü kendi alamadığım şeyi verebilmek istedim.
Peki ülkemizde polislik kurumunun arızalı olduğunu düşünen
gençlere ne diyeceksin?
Arızalı. Ama söyleyeceğim şey, polis birimine katılabilirsiniz
ve bir ses olabilirsiniz. O değişim olabilirsiniz.
Polise ihtiyacımız var çünkü insanlar suç işliyor.
Ama polisleri akıl sağlığıyla uğraşacak biçimde eğitmiyorlar.
Gerçek aile içi şiddet olayına maruz kalan
biriyle uğraşabilecek biçimde eğitmiyorlar.
Polisler her şeyin sorumlusu olmamalı.
Güzel.
Şefimle konuşup "Bir mentor programı başlatmak istiyorum" dedim.
Bunun harika bir fikir olduğunu düşündü.
Bir derin nefes daha alıp
ağzımızdan veriyoruz.
Sonra da hepsini salıyoruz.
-Çok teşekkürler. -İyiydi. Teşekkür ederim.
Bayan Katrina bize şeyi öğretti…
Nasıl gruplarla takılmamız gerektiğini.
Yardımı oldu mu?
Kötü tavırlarım konusunda yardım ediyorlar.
Evet.
Bu grup, kişiliğim konusunda öz güven kazanmamı sağladı.
Kendim olmamı sağladı.
Ve bana biz kızların bu topluma ve her şeye yardımcı olabilmek için
bir sürü fırsatımız olduğunu gösterdi. Yani evet.
Yeni arkadaşlarım var.
Özellikle bu can sıkıcı olan.
Unutmayın, Carmen ilk geldiğinde konuşmuyordu bile.
Çok sessizdi.
Konuşmuyordu bile. Bir de şimdi bak.
Manikür yaptırmış.
-İnsanlara takılıyor. -Doğru. İnsanlara takılıyor.
Seninle gurur duyuyorum canım. Hepinizle gurur duyuyorum.
Katrina gibi Brittany de adalet sisteminin farklı açılarını görmüş.
Avukat olarak haksız ceza alanlar için
af çıkarmaya çalışırken.
Bir de önceden hapse atılmış bir annenin kızı olarak.
-Selam. Nasılsın? -Selam.
-Çok memnun oldum. -Güzel.
Refoundry'ye gidip burada neler yaptıklarını öğreneceğiz.
Güzel. "Refoundry" ismini de sevdim.
KURUL YETKİLİSİ
Refoundry'nin amacı hapisten çıkanların
suç tekerrürünü ve işsizliğini azaltmak.
Bu Gene.
USTA ZANAATKÂR VE YATIRIMCI
New York'taki ilk grubumuzun mezunlarından
ve kendisi usta zanaatkâr
ve bugün size bazı şeylerin nasıl yapıldığını gösterecek.
Bir şarap rafı yapacaksınız hanımlar.
-Tamam. -Pekâlâ.
Tahta antika gibi görünsün diye leke yapıyorum.
-Harika. -Tamam.
Biriniz fırçayla sürün, diğeri beşe kadar sayıp silsin.
Yediye kadar sayarsak ne olur?
Yedi de olur.
Sen becerikli biri misindir Brittany?
Hukuki konularda evet.
Evet. Öyle. Doğru.
Sen bu akımın öncülerinden birisin.
AVUKAT VE SOSYAL GİRİŞİMCİ
Bu af işini, daha hiç kimse bilmezken yapmaya başladım.
Şahsen 36 kişinin müebbet cezasından kurtulmasını sağladım.
Bize geçmişini biraz daha anlat.
Her zaman avukat olmak istedim. Clair Huxtable olmak istedim.
Evet.
Ama kırsal Doğu Teksas'ta büyüdüm
ve orada çok avukat yok, benim gibi görüneni hiç yok.
Ben de bir süre o hayalimden vazgeçtim.
O zaman annem hapisteydi
ben de kız kardeşimle yaşamaya çalışıyordum.
Sonra kendime "Hey, hukuk fakültesine gitmeyi düşünüyorum" dedim.
1986 tarihli Uyuşturucu Karşıtlığı Yasasını öğrendim.
Uyuşturucu kullanan ve satanlara tolerans göstermemeliyiz.
PEDER CECIL WILLIAMS
Çok miktarda fakir insanın
özellikle siyahilerin hapse gireceğini göreceğiz.
Varlıklı beyazlar toz kokain kullanırken
taş kokain, renkli topluluklar arasında rağbet görüyordu.
Ve bu da orantısız miktarda siyahi ve kahverengi vatandaşın uyuşturucu yüzünden
hapse girmesine sebep oldu.
Annem hapisteydi. Taş kokain bağımlısıydı.
Annemin ihtiyacı olan hapishane değil tedaviydi.
Her zaman "Annem hapishane sayesinde değil ona rağmen uyuşturucuyu bıraktı"
derim.
Annemi hapiste ilk ziyaretimi hatırlıyorum
ve camın arkasından görüşmüştük.
O gün canımı sıkan şeyse
bu camda gördüğüm bir izdi.
Daha küçük bir çocuk benden önceki ziyarette annesine ulaşmaya çalışmıştı.
Ve bu beni çok üzdü.
Bir kişi hapse girdiğinde herkes girmiş oluyor.
Bunu ilk elden biliyorum.
Böylece, Annelerini Kucaklayan Kızlar doğdu.
GEM'le esas amacımız
gelecek nesil kızların sisteme girmesini önlemek
ve sadece sağ kalmayıp gelişmelerini de sağlamak.
Bu, benzersiz bir ziyaret. Öğlen yemeği getirdiler.
PROGRAM YÖNETİCİSİ, GEM
Ders getirdiler ve ayrıca sanat terapisi de getirdiler.
-Birbirinize dokunabilirsiniz. -Böylece birbirinize dokunabilirsiniz.
Sizi bir odaya koyuyorlar. Hapishane ziyaretlerinin tam tersi.
Orada içeri giriyorsunuz, masanın öteki tarafına oturuyorsunuz
ve orada kalmanız lazım.
Ama bu ziyaretlerde büyük bir odadasınız ve kızınız da var.
Saçını yapabilirsiniz, ona sarılabilirsiniz.
Neden daha fazla böyle program yok Brittany?
Yani… Bana gayet net görünüyor ki
böyle bir ihtiyaç var.
Sanırım bu ülkedeki suç hukuku sisteminin ceza odaklı olmasından kaynaklanıyor.
Kanun ve düzen için yıllardır süren yanlış bir istek vardı
ve bu yüzden insanlığımızı kaybettik.
Angelica, bize seni bugün buraya getiren yolculuğu anlat.
Ayrıca şimdi yaptığın işi de.
Erken yaşlarda bağımlılıkla mücadele ettim.
Buna aile üzerinden alıştım.
Son girdiğimde girerken temizdim
ve on yıllık şartlı tahliyedeydim ve iş bulamıyordum.
Kimse beni işe almıyordu.
O yüzden de aylık ödemem gereken ücretleri ödeyemiyordum.
Ama üç çocuğumu tek başıma büyütüyordum.
Mahkemeye döndüğümde TDC bana iki yıl ceza verdi.
TDC: TEKSAS CEZA ADALETİ KURUMU
Kızım o zaman 11 yaşındaydı ve annesinin hapse girip çıktığını görmüştü.
Annesinin daha iyi olacağını duymuştu ama bu hiç olmamıştı.
O da artık bıkmıştı.
İlk iki ziyaret tamamen sessizlik içinde geçti.
GEM programı başladı ve birlikte bir proje yapıyorduk.
O çok yıkık durumdaydı ve bana
"Anne bunu nasıl yapacağımı bilmiyorum, bana yardım eder misin?" dedi.
Anne olarak bilirsiniz o sözler…
Yani kızınızın sizi istemesinin özlemini çekerken…
Sadece Annelerini Kucaklayan Kızlar
bana farklı bir biçimde yaşayabilmeyi gösterdi.
İnsanların gelişmesine ve tecrübeleriyle
başkalarına yardım etmesini nasıl sağlarız?
İşte Angelica'nın burada olması beni bu yüzden mutlu ediyor.
O artık program yöneticimiz.
Konu sadece insanları hapishaneden salmak değil.
-Onları neyin içine salıyoruz? -Evet.
Bu işin ekonomik güçlenme kısmı benim için çok önemli.
-Öyle. Öyle de olmalı. -Vahşi suçlara dönüşen fakirlik döngüsünü
durdurmaya yardımcı olacak.
İşe yarayan bir model olduğunu kanıtladın.
Ayrıca Kim Kardashian gibi bazı müthiş insanları da
katmayı başardın.
Pek fazla insanın yapmadığı bir dönemde
beni gördü ve çalışmamı destekledi.
LOS ANGELES KALİFORNİYA
Adaletsiz cezaya karşı çıkmak kolay iş değil.
Kim, Brittany'nin yaptıklarını duyduğunda
yardım etmek istemiş.
Sonra Kim hukuk sistemimizin daha adil olmasını sağlamak için
daha fazla şey yapabilmek adına hukuk fakültesine gitmeye karar vermiş.
Düşünecek olursan onun devasa bir küresel platformu var.
Onu takip eden yüz milyonlarca kişi var.
Yüz milyonlarca insan. Bunu hayal etmek bile
-neredeyse imkânsız. -Muhtemelen her kıtada.
-Belki Antarktika'da bile. -Eminim vardır.
-Nasılsın? -Vay canına kızım.
-Selam. Nasılsın? -Selam, iyiyim.
-Tanrım. -Çok güzel.
İkimizin de ebeveynleri avukattı Kim
ve doğrusu çocukluğumda hiç avukat olmak istemedim.
Sen küçükken avukat olmak istiyor muydun?
Babana bakıp da "Ben de bunu yapacağım" dediğin oldu mu? Olmadı mı?
-Aslında oldu. -Öyle mi?
Ofisinde aklınıza gelebilecek tüm delil kitapları vardı.
GİRİŞİMCİ VE HUKUK ÖĞRENCİSİ
Kız kardeşlerim arkadaşlarımızla havuzda eğlenirdi.
Ben de onun çalışma odasında kanıt kitaplarını incelerdim.
Olacağı varmış desene.
-Her şeyin bir sebebi var. -Hepsi bir yolculuk.
Bir oyun oynamaya hazır mıyız?
Sana bakıyorum anne çünkü Kim senden daha yakın zamanda eğitim aldı.
Bilmiyorum. Bence Kim'in haksız bir avantajı var.
Birkaç kez denedik ama buraya geldim.
Pekâlâ. "Hangi şartlar altında insan kendini korumak için
öldürücü güç kullanabilir?" Evet?
Kendisi öldürücü tehditle karşı karşıya olan
ya da yakında tehdit altında olacağına inananlar.
"Haraç, şantaj ve silahlı soygunu birbirinden ayır."
Silahlı soygun genelde fiziksel bir suçtur
ama haraç ve şantaj için buna gerek yoktur.
Tamam, sana bir puan daha anne.
-Çok teşekkürler. -Evet. Pekâlâ.
Doğru.
İyi performans sergiledin anne.
Sağ ol canım.
Kim, seninle konuşmak isteme sebeplerimizden biri yaptığın çalışmalar
ve ceza hukuku reformu konusundaki azimli çalışmaların.
Sana Beyaz Saray'a gitme kararını sorayım.
Roosevelt Odası'nda bir toplantıya gittiğimi hatırlıyorum.
Bir ceza hafifletme toplantısıydı
ve mentorlarım da benimle birlikteydi.
Ve anlamını bilmediğim
-bütün kısaltmaları kullandılar. -Şifre çözücü nerede?
Evet, mesela "DOJ" diyorlar, ben de orada oturmuş mesaj yazıyorum
"DOJ nedir?"
"Adalet Bakanlığı" dedi. Ben de
"Bunu nereden bileceğim? Daha önce buraya hiç gelmedim ki?"
O zaman mı hukuk fakültesine gitmeye karar verdin?
-O anda mı? -Evet. Evet.
-Süper. Ne harika bir an. -Çünkü çok utanmıştım.
Sınavda sürekli kaldığım için 1,5 yıl daha uzun sürse de…
Hiç pes etmedin.
Hiç pes etmedim.
Ve sonuçları her açtığımda
çocuklarım yanımda oluyordu ve ağladığımı görüyorlardı.
Ve son ağladığımı gördüklerinde
-onlar mutluluk gözyaşlarıydı… -Evet. Mutluluk, değil mi?
Başarmıştım.
Bu kadar çok mücadele etmemin sebeplerinden biri de buydu.
Çünkü çocuklarım tutuklanacak olursa
benim yakalanmam durumumdaki kadar şanslı olmazlar.
-Ya da çocuklarım. Beyaz çocuklarım. -Sen tutuklanırsan. Çocukların, evet.
Bu da benim yola devam etmemi sağlayan bir şey oldu.
Aranızda bağ kurabildiğiniz hikâyeler sıklıkla
bakış açısı değiştirmekten bahseden hikâyelerdir.
Ve dünyayı biraz daha farklı görmeye başlarsınız.
Ya da kendinizi dünyada biraz farklı görmeye başlarsınız.
Pekâlâ, sıra kimde?
-Tamam. -Pekâlâ.
-Sıra sende! -Ben farklı bir tür hikâye anlatacağım.
Güzel. Bize biraz…
…çeşitlilik lazım.
Birinci sınıftayken tek hayalim herkes gibi muamele görmekti
ama ayrıca gizli gizli Bayan Mitchell'ın favorisi olmak istiyordum.
Ama bir dönem ev ödevlerim ortadan kaybolmaya başladı.
Ödev teslimi konusunda iyi bir geçmişim vardı
çünkü dediğim gibi Bayan Mitchell'ın favorisi olmak istiyordum.
Bayan Mitchell bir gün teneffüs sırasında sınıfta saklanmış
ve ev ödevimi masamdan alıp, adımı silip, yerine kendi adını yazan
ve sonra kendi yapmış gibi teslim eden
küçük bir çocuk görmüş.
Ve o küçük çocuk teneffüs hakkını kaybetti.
Neyse, iki hafta ileri gidelim, o küçük çocuk
serbest oyun zamanı gelip beni buldu
ve şöyle dedi "Hey, Chelsea, Bayan Mitchell'ı seviyor gibisin."
Ben de ona "Bayan Mitchell'a bayılırım" dedim.
"Ona yapabileceğin en iyi iltifat nedir, biliyor musun?" diye sordu.
Ben de "Hayır" dedim.
O da bana "Siktir git" dedi.
Ben de Bayan Mitchell'ın yanına gittim ve şöyle dedim "Bayan Mitchell, siktir git."
Dehşete düşmüştü!
Ben de ağlamaya başladım çünkü bir terslik olduğunu anlamıştım.
Ama ne terslik olduğunu anlamamıştım.
Ve Little Rock Okulunda zorunlu bedensel cezalar vardı.
Bir yandan ağlarken, bir yandan da ellerimi duvara koymuştum,
Bayan Mitchell da o sırada tahtayla popoma vuruyordu.
Hayatım bitti sanmıştım.
Vurmayı bitirdikten sonra bana sıkı sıkı sarıldı
ve şöyle dedi "Yarın yeni bir gün."
Eve geldiğimde annem ve babam bana sözlük kullanmayı öğretti.
Vay canına. Vay.
Çok harika.
-Sanırım o çocuğu bulacağım. -O adi ufaklık!
-Bu harika bir hikâye. -Biliyorum.
Ama sanırım yüreğime dokunan en önemli tarafı
en sonunda sana sarılıp
yarın yeni bir gün demesi.
HİKÂYE ANLATMA HOCASI
Sanırım "Ben kötü bir çocuk değilim" demen için bunu söyledi.
Ama bunlar, çok acayip başlangıç hikâyeleridir.
Gerçekten bir şeyler öğrenmişizdir
ya da bir şeyler bize gösterilmiştir veya…
Bunlar bizi bugün biz yapan yapı taşlarıdır.
Ceza hukuku reformu zor bir konudur.
Bir yanda
platformun yaptığın şeyleri geniş kitlelerin görmesini sağlıyor.
Öte yandan, seni orada tutup hedef olmanı sağlıyor.
Takipçilerin nasıl reaksiyon gösterdi?
Sosyal medyada ani tırmanışlar gördüğün vakalar oldu mu?
Bir ünlü, bazı kişileri yönlendirebilir ve bazen bu bizim aleyhimize çalışır.
O yüzden her zaman doğru stratejiyi bulurum.
Sonra sosyal medya hayranlarımı dâhil etmeye karar verdiğimde
onlar yatırım yapmış gibi hisseder, yardım etmek isterler.
En çılgın günlerden biri bir idamın gerçekleşeceği bir gündü.
Hepsini sosyal medyaya koydum.
ÖZDEYİŞLER 24:11 ÖLÜMLE CEZALANDIRILACAK OLANLARI
KURTAR, GERİ ÇEKİLİP ÖLMELERİNE İZİN VERME.
Ama sonra Skims provasına gitmem gerekti.
Sonra makyaj numunelerimi hazırlamam gerekiyordu çünkü bir saat içinde
bu ürünü çıkıp çıkmayacağımıza karar vermem gerek.
#BRANDON'IKURTARIN
Bu adam idam edilecek ve ben hüngür hüngür ağlıyorum.
#BRANDONBERNARD İDAM EDİLMEMELİ
1. O ZAMAN 18 YAŞINDAYDI. 2. ATEŞ EDEN O DEĞİLDİ
Çocuklarım geldi ve "Anne neden ağlıyorsun?" diye sordular.
Ben de çocuklarımla konuşması için onu hoparlöre aldım.
BRANDON BERNARD'IN İDAM EDİLMESİNE İKİ SAAT.
Onun son bir saati ve bu yolculuğu insanlarla paylaşmak istiyorum,
böylece bu idamın arkasında bir insan olduğunu anlayabilirler.
Bu idamın arkasında aileler var.
İdamları durdurmayı başardığımız oldu.
Durduramadıklarımız da oldu.
BRANDON'IN NE KADAR İNANILMAZ BİRİ OLDUĞUNU ANLATABİLİRİM.
BUNUN DEĞİŞMESİ GEREK: SİSTEMİMİZ BOKTAN
Bu adaletsizlikleri daha önce fark etmediğime inanamıyorum.
Sana küçük yaştan itibaren dünya hakkında
çok şey öğreten inanılmaz ebeveynlerin vardı.
Ve dünya konusunda görüşüm olmasını da istediler.
Ve bir görüş sahibi olma zorunluluğu sana güç veriyor, çok fazla şey öğretiyor.
Bana hiçbir durumda görüşüm sorulmadı.
Hiç bilmiyordum. Beverly Hills'te bir balonun içinde yaşıyordum.
Ben çocuklarımı öyle büyütmeyeceğim.
Ben küçükken Roger amcam gizli polise
kokain sattığı için tutuklanıp hapse atılmıştı.
Sanırım o tecrübenin üzerimde çok büyük bir etkisi oldu
çünkü o adam bana sadece sevgi göstermişti.
Ve iyi olduğunu bildiğim birinin iyi olmayan
bir şey yaptığını kabullenmeye çalışıyordum
ama tek bir hareketi de tüm hayatını belirlememeliydi.
Kesinlikle.
Tabii hapse girmeyi hak etmiyorlar demiyorum.
Bence bazen reform işinde çalışırken
insanlar bunun gerekli olduğunda suça karşı katı olman gerektiği
-anlamına gelmediğini düşünüyor. -Katılıyorum.
Neden hapishane yerine daha fazla rehabilitasyon merkezi açamıyoruz?
Bu, insanlar değişiklik yaptığı hâlde hayatlarını çöpe atmak demek.
Ben ikinci şanslara inanıyorum.
YUROK KABİLE BÖLGESİ KALİFORNİYA
Kuzey Kaliforniya'dayız.
Burası dünyanın en güzel yerlerinden biri.
Yargıç Abby'yle buluşacağım.
Kendisi Yurok kabilesinin değer ve kültürlerini baz alarak oluşturulan
ayrı bir kabile adalet sistemine öncülük ediyor.
İnsanları cezalandırmaya değil toplumları onarmaya odaklanmaya inanıyor.
Bence adaletin farklı yollarla nasıl uygulanıp anlaşıldığı konusunda
hepimizin öğrenebileceği dersler var.
Biz öyle yapmayız.
-Mahkemede hiç yaptık mı? -Hayır. Yapmıyoruz.
Merhaba.
Selam anne, hoş geldin.
Vay canına, bu çok süper.
Sana nasıl hitap edeceğiz? Hatırlamıyoruz.
-Hillary iyi bir isim evet. -Onu kullanırız. Tamam.
-Hiç meşe palamudu çorbası içtin mi? -Hayır. Denemek isterim.
Senin için ekstra özel yapacağız.
Sana küçük taşı bile veririm.
Tamam.
Fast food değil.
-Merak ediyorsan. -Orası kesin.
Sanırım bu civardaki en sert palamut bende.
Peki, üzerinde çalıştığınız müdahalelerden bazıları nelerdir?
Bu adalet sisteminin tüm olayı
bir kazanan ve bir kaybeden olamayacağıdır
çünkü hepiniz birlikte yaşayacaksınız.
O yüzden bunu kültürel olarak anlamlı kılacak bir yol bulmanız gerek.
O yüzden toplumu baştan inşa etmeniz gerekir. Bu programlar da bunu yapıyor.
YUROK KABİLE ÜYESİ
San Francisco'da bir banktaydım
çünkü yıllar boyunca eyalet komiserliği yapmıştım.
Eve ilk döndüğümde insanlar şöyle demişti, "Yargıç olamazsın
çünkü şu kişiyi tanıyorsun, şu kişiyi tanıyorsun."
Ben de şöyle dedim "Herkesi tanıyorum ve hepiniz beni tanıyorsunuz.
Ne demeye çalışıyorsun?"
BAŞYARGIÇ
Yani 500 yıl önce nehrin etrafında koşturup
sorunlarımızı çözsün diye bir yabancı mı arıyorduk?
Eyalet yapısı nasıldır bilirim,
federal yapı nasıldır onu da bilirim
ve bunun bizim için uygun bir yapı olmadığını düşündüm.
Burası benim evim ve bu benim amacım gibi gelmişti.
O yüzden benden sonra da var olacak ve bize dönüşecek
bir yapı kurmak için çalışmaya başlamam gerekiyordu.
Sağlık salonu uyuşturucu ve alkol sorunu olanların
yardım alabilecekleri bir yer.
Sadece o sorunlarını çözmelerine yardımcı olmuyoruz.
Onlara bakıp "Başka yardıma ihtiyacınız var mı?" diye soruyoruz.
Burası eğrelti otu marketi gibi
çünkü nereye baksanız iyi bir tane görüyorsunuz.
Laura, Yurok salonu kültür sorumlusu.
Sağlık salonunda olan üyeleri kültürümüze tekrar katmaya yardım ediyor.
Kızım dokumadan biraz anlar.
Sadece en iyi eğrelti otlarını toplamaya çalışıyoruz
sonra da sepet yapmak için en iç kısmını kullanıyoruz.
Sadece dışarıda olmak…
SAĞLIK SALONU MÜŞTERİSİ
…ve kızlarımı buraya getirebilmek,
onlarla bunu yapabilmek çok kutsal bir şey.
Daha önce bağımlılığım olduğu için yapamıyordum…
Bence tüm bağımlılıklar travmadan çıkar.
Tarihsel ve nesilsel travmalar.
Bunun hiçbir şey için mazeret olmasını istemiyorum
ama neyse o şekliyle kabul görmesi lazım.
Polis kelimesinin Yurok dilindeki karşılığı "çocuk çalan adamlar"dır
çünkü onlar gelip çocukları çalar.
Çocukları alıp yatılı okullara götürürler.
Çok fazla istismar ve Kızılderilileri öldürme çalışması vardı.
Yerli toplumunu susturmak için başta onlara
çok fazla miktarda alkol verildi.
İstiladan sonra daha önce olmayan bir sürü davranış biçimimiz vardı.
Ve o davranışlarla başa çıkmamız lazım.
Yardım istemek çok zor.
Temizlenmeye karar vermeden önce
ailemden gelecek tüm yardımı tüketmişiz gibi geliyordu.
Geri çevrilmiş olmak da işi çok zorlaştırdı.
Evet. Bir küçük kuş hikâyesi var.
Yurok küçük kuşu hikâyesi. Hiç duydunuz mu?
Kanadı kırık olduğu için kış zamanı ailesiyle birlikte güneye uçamamış.
Ormanda kalmış.
Kışın kalabileceği güvenli bir yer arıyormuş.
Minik kuş bir meşe ağacına konmuş ve hediye olarak şarkı söylemiş.
"Kanadım kırık olduğundan
ailemle gidemedim, seninle kalabilir miyim?" demiş.
Meşe ağacı "Seninle dalga geçemeyecek kadar meşgulüm" demiş.
Minik kuş da "Peki" demiş.
Kimsenin ona yardım etmeyi istememesine çok üzülüyormuş.
Ama sonra bir çam ağacına gitmiş.
Çam ağacı ona "Evet, benimle kalabilirsin" demiş.
Sonra yaratıcı, gökten inip çamın yanına gitmiş ve ona şöyle demiş:
"Yaptığın şey için en uzun sen yaşayacaksın ve ormandaki en uzun ağaç da
sen olacaksın.
Sen yaşamayı biliyorsun."
Sonra meşe ağacına gitmiş ve ona
"Bundan böyle palamutların olacak ve tüm insanları besleyeceksin
çünkü bu çok önemli" demiş.
Bu hikâyeden çıkarılacak ders, hepimizin birbirimize karşı
sorumluluğu olduğudur.
Kabileden aldığım destek
ve birlikte yaptığımız kültür aktiviteleri sayesinde
kendimi buraya ait hissediyorum
ve bu da bana denge oluyor.
Ve şimdi çocuklarımın yanında olup
onlara iyileşmemin büyük bir kısmını anlatabiliyorum.
Evet. O aidiyet hissi çok önemlidir.
Evet.
Ve bu çok… Yani gerçekten insanların
bu aidiyet hissinin köklerini sökmeye çalışıyorsunuz.
Mesela "Senin esas hikâyen ne?
Travman neydi? Birlikte yaşadığın şey ne?"
Bence bu çok mantıklı ve bunu yapmıyoruz.
Ve tüm iyi şeyler işte.
Yani bir sürü iyi şey var.
E, nereye gidiyoruz?
Ateş çukuruna gidiyoruz.
Bunu bir sepetin içinde yapabilmene çok şaşırdım. İnanılmaz.
Ve çok koyulaşıyor. Epeyce…
-Dikkat. Tamam. -İşte bu, bir tane daha.
KÜLTÜR UZMANI VE YAŞLI
Şu ufaklıklar yapışır, o yüzden sürekli karıştırman gerek.
-Evet. İleri… -O nasıl gördün mü?
-Evet. -Sanırım benim bunu
senden almam iyi olacak.
Bravo Bert.
Hepinizin bunu düşünme biçimine bayılıyorum.
Mezun olduğu hâlde hâlâ gelen sağlık müşterilerimiz var.
Çünkü hâlâ bu ekstra desteğe ihtiyaçları olduğunu düşünüyorlar
ya da toplumun onlara kucak açmasına.
Ve…
Ne?
O benim sanıklardan biriydi. O yüzden de…
Çok haklı bir nokta. Evet.
Peki hiç bu mesajların işe yaramadığı kimseye denk geldiniz mi?
Ne denerseniz deneyin.
Evet, üç, dört, beş yıl sürecek vakalarımız olacak.
Ben bırakmıyorum.
Yani bu… Kararlı olmalısınız.
Sürekli üzerine gitmelisin. Sürekli.
Sanırım herkes biliyor ki cezayla
huzurlu, güvenli bir ortama ulaşamazsınız.
Bunu çocuklarla yapamazsınız, sistemle yapamazsınız.
Yani yaptığınız her şeyden ders almamız lazım.
Her birinize çok çok teşekkür ederim.
Benimle vakit geçirdiğiniz ve tüm bunları yaptığınız için teşekkürler.
Yargıç Abby'nin burada yaptığı
herkesin dikkatini çekecek bir sistem yaratmak.
Sadece bireyin sorumluluğuna değil
toplumun o bireye karşı olan sorumluluğuna da dikkat çekecek.
Çok teşekkürler.
Yaratıcının Yurok halkını neden yarattığını biliyor musunuz?
Hayır.
Hayır mı? Tek amacımız Dünya'ya dengeyi geri getirmek.
Kötü şeyleri bırakıp iyi şeyleri alarak.
İnancımız bu. Dünya'yı
-yeniden dengeye getirmek. -Denge.
Bu çok güzel bir şey ve aynı zamanda büyük bir sorumluluk.
Kendimize, varoluşa ve dünyaya karşı.
"Drakula, Van Helsing'e saldırır
ve Van Helsing bir şişe kutsal su çıkarıp Dracula'nın üzerine atar.
Van Helsing yaptığı şeyi nefsi müdafaa olarak savunabilir mi?"
-Evet. -Ziline bas.
-Evet. -Hayır.
Saldırının tehlikesi geçince
nefsi müdafaa artık müdafaa sayılmaz.
Bir vampir her zaman saldırabilir.
Yanılıyorsun.
İkinizin de rekabetçi özelliği var, belli.
Burada kayırma yok.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher