-Απίστευτη ησυχία. -Πράγματι.
Κάνω περιπάτους στο δάσος… Ανά καιρούς ήταν ένα καταφύγιο.
Ήταν ένα απάγκιο. Για να ξεφύγω από τις σκέψεις μου.
Να ξεφύγω λίγο από τη ζωή μου.
Και, προφανώς, το έκανα μετά τις εκλογές του 2016!
Νομίζω πως την επομένη των εκλογών
συνάντησα μια νεαρή με το μωρό στην πλάτη και τον σκύλο της.
Με είδε κι έβαλε τα κλάματα.
Τα είπαμε λίγο κι έβγαλε μια σέλφι και την ανήρτησε.
ΜΑΜΑ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΤΟΝ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ ΧΑΡΟΠΟΙΗΣΕ ΠΟΛΛΟΥΣ
Και ξαφνικά, γεμίσαμε παντού
-με το meme "περίπατος στο δάσος"! -Με κόσμο να κλαίει στο δάσος.
Ναι, αλλά ήταν ωραιότατο περιβάλλον για να κλάψει κάποιος.
Διάβαζα για την ιαπωνική έννοια που ονομάζεται "forest bathing".
Ναι, θυμάμαι που μου το είχες πει!
-Ναι. -Κυριολεκτικά…
Ένιωθες τρομερή επιβεβαίωση.
Έλεγες "αφουγκράζομαι το δάσος".
Ναι. Οραματίζομαι ανθρώπους να ξεχύνονται στα δάση
και να κοιτούν ψηλά τα δέντρα
και, κυριολεκτικά, να στροβιλίζονται.
-Οράματα. -Ναι!
Έχεις τη δράση, ούτε καν όραμα! Το κάνεις κιόλας!
Τόση ομορφιά γύρω σου.
Κυριολεκτικά… Τα απορροφάς όλα!
Δεν κάνω απλώς περίπατο στο δάσος, αλλά το αφουγκράζομαι.
Εξεγειρόμαστε!
Χρειάζεται μαχητικό πνεύμα.
ΕΧΟΥΝ ΚΟΤΣΙΑ: ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
Όταν περνάς χρόνο στη φύση, μεταμορφώνεσαι.
Μεγαλώνοντας, η Ζιζέλ Καρίγιο δούλευε τόσο σκληρά για την οικογένειά της,
που της πήρε χρόνια να συνειδητοποιήσει πως κάτι έλειπε.
Μα όταν βρήκε τον ωκεανό, βρήκε τον σκοπό της.
Είναι μια στιγμή ροής όπου ο χρόνος αναστέλλεται.
Τίποτα δεν έχει σημασία.
Είναι μια στιγμή σύνδεσης, ένωσης με αυτήν τη δύναμη της φύσης.
Όταν ήμουν μικρή όπως εσείς,
δεν γνώριζα κανέναν σέρφερ.
Έμαθα σέρφινγκ μεγαλύτερη
κι ο ωκεανός μού δίδαξε να αντλώ από εδώ.
Από το θάρρος μου.
Κι ελπίζω ότι σήμερα, αν κάνετε πρώτη φορά σέρφινγκ,
να συνειδητοποιήσετε πόσο δυνατή είναι η καρδιά σας.
Γεμάτη θάρρος.
Σύμφωνοι;
Αυτή είναι μια γωνιά των παραλιών του Λος Άντζελες.
Εξαιρετική ανακάλυψη.
Αν θέλετε και λίγο ψωμί…
Υπέροχα.
Ναι. Οι γονείς μου είναι μετανάστες από το Μεξικό.
ΖΙΖΕΛ ΚΑΡΙΓΙΟ ΙΔΡΥΤΡΙΑ, LOS COURAGE CAMPS
Είναι η έμπνευσή μου σχεδόν για ό,τι κάνω.
Θυσίασαν τόσο πολλά για να μας φέρουν στη χώρα.
Κι οι γονείς μου κατάφεραν περίφημα…
Αχ, μαμά.
Οι γονείς μου κατάφεραν περίφημα να μας το κρύβουν αυτό από μια άποψη.
Δεν ήξερα πόσο φτωχή ήμουν, ώσπου μπήκα στο κολέγιο.
Και ποτέ δεν επικεντρώθηκα στη Ζιζέλ και στο τι με κάνει χαρούμενη.
Αυτό επειδή ήμουν τόσο επικεντρωμένη στην επιβίωση.
Ήξερα ότι ένα πιθανό μονοπάτι για να ξεφύγω απ' το "μεροδούλι μεροφάι"
ήταν να τα πάω καλά στις σπουδές μου.
Και εγώ κι οι δύο αδελφές μου σπουδάσαμε όλες.
Οι πρώτες στην οικογένεια που σπουδάσαμε!
-Μπράβο, μαμά! Μπράβο. -Ναι!
Ποτέ μην πετάς έτσι την τορτίγια.
Πρέπει να την αφήνεις απαλά.
Αλλιώς μπορεί να αρπάξει και να καεί.
Μεγάλωσα στο ανατολικό Λ.Α.
και η μαμά μου δούλευε σε εργοστάσιο τροφίμων μια ζωή.
Ο μπαμπάς μου είναι μηχανικός.
Οι Κυριακές ήταν αφιερωμένες στη δουλειά.
Ποτέ δεν κάναμε κάτι χαλαρωτικό τις Κυριακές,
όπως να πάμε στην παραλία όλη μέρα.
Μας πήρε χρόνια να αποκτήσουμε ομπρέλα και ξαπλώστρες.
Ακόμη κι όταν αποκτήσαμε, ήταν απ' το μαγαζάκι της γειτονιάς,
με πέντε δολάρια!
Παρότι ήμασταν εδώ, δεν νιώθαμε όπως όλοι οι άλλοι.
Μπορείς να προσθέσεις φασόλια και καλαμπόκι κατά βούληση.
Όταν ήμουν μικρή, έκανα χρόνια να αποκτήσω ακόμη κι ένα μαγιό.
Θυμάμαι δύο φορές όλες κι όλες που με πήγαν στην παραλία.
Και σε μια τέτοια εκδρομή,
η αδελφή μου είχε ένα επεισόδιο όπου την αναποδογύρισε ένα κύμα.
Κι η μαμά μου δεν ξέρει κολύμπι.
Ήταν απ' τα πιο τρομακτικά που της έχουν συμβεί.
Τη θυμάμαι να λέει "Προσέχετε τον ωκεανό, είναι τραϊσιονέρα",
που στα ισπανικά σημαίνει "θα σε προδώσει".
Κι εκείνο το μήνυμα μου αποτυπώθηκε.
Αν βουτήξω στον ωκεανό, είναι επικίνδυνο μέρος.
Πώς πήρες την απόφαση να μάθεις να κάνεις σέρφινγκ;
Μετακόμισα στο Βένις Μπιτς.
Συγκατοικούσα με την αδελφή μου σε μια γκαρσονιέρα!
Πήγαμε, που λέτε, στο Βένις Μπιτς.
Ήμασταν δυο ώρες στη θάλασσα με έναν εκπαιδευτή.
Κρυώναμε, ήμασταν κάπως μιζεριασμένες.
-Μα κατενθουσιασμένες. -Αποφασισμένες.
Αποφασισμένες! Απίστευτα.
Δεν στάθηκα λεπτό στη σανίδα.
Και μου πήρε έξι μήνες να καβαλήσω κύμα.
Αγχωθήκατε όταν άρχισε το σέρφινγκ;
Πάρα πολύ.
Ναι.
Μα πιστεύω σ' αυτές.
Ήταν ένας τόσο ορατός, απτός φόβος
που δεν ήμουν πρόθυμη να νικήσω.
Ο ωκεανός έχει τη δική του προσωπικότητα κι έτσι μας διδάσκει.
Διότι κάθε μέρα θα σου διδάξει κάτι καινούριο.
Θα δείξει μια διαφορετική πλευρά και το θέμα είναι πώς θα αντιδράσεις.
Έτσι ξαναβρήκα το θάρρος μου.
Κάνοντας βουτιά σ' αυτό που φοβόμουν όσο τίποτα.
Πολλοί δεν τα καταφέρνουν, αλλά σιγά σιγά γινόμαστε πιο δυνατοί.
Οπότε… Δες εδώ. Ήδη γίνεσαι δυνατότερη! Το νιώθω!
Λοιπόν, θα σε βοηθήσω να μπεις.
Έτοιμη;
Ήμουν δασκάλα και πέρασα πέντε απίστευτα χρόνια
διαπλάθοντας μυαλουδάκια.
Θυμάμαι να σκέφτομαι πόσο υπέροχο θα ήταν για τους μαθητές μου
αν μια μέρα έρχονταν κι ένιωθαν αυτό που νιώθω εγώ.
Να νιώσουν τη δύναμη του ωκεανού και πώς αυτό με έχει αλλάξει.
Κι αυτή ήταν η αρχή του Los Courage Camps.
-Πώς σε λένε; -Μία.
Μία. Χαίρω πολύ, Μία.
-Εσένα πώς σε λένε; -Λία.
Λία. Χαίρω πολύ, Λία.
-Και το μικρούλι ποιο είναι; -Η Ντάλια.
Θεούλη μου, η Ντάλια! Άψογα. Ντάλια, πόσο είσαι;
-Τέσσερα. -Είσαι τέσσερα!
-Πρώτη φορά κάνεις σέρφινγκ; -Ναι.
Άρα, εσύ κι εγώ, εντάξει;
Λες να είσαι καλύτερη;
-Ναι. -Κι εγώ το πιστεύω.
Το κολλάμε πάλι; Άψογα. Είμαι έτοιμη.
Ψηλά το κεφάλι, κοιτάμε την παραλία.
Και γλιστράμε!
Και καθόμαστε χαμηλά.
Δείξτε μου χαμηλά. Χαμηλά σαν επαγγελματίες. Τέλεια.
Σήμερα θα μάθετε να…
Είμαστε θαρραλέες!
Η ελπίδα μου για το Los Courage Camps και τα κοριτσάκια που έρχονται…
Ψηλά το κεφάλι!
είναι να έχουν την ευκαιρία να δουν μια πολύ δυνατή Λατινοαμερικάνα.
Τα κατάφερες!
Μπράβο, Μία! Ωραία!
Έχεις ζήσει ένα μονοπάτι απ' το οποίο μπορεί να διδαχτεί κόσμος.
Βρίσκεις το πάθος και το ακολουθείς.
Και μη φοβάσαι.
Ψηλά το κεφάλι!
Η αποστολή μου είναι να δείξω στα κορίτσια που διδάσκω στο Los Courage Camps
ότι έχουν μια απίστευτη ευκαιρία
να ζήσουν μια ζωή γεμάτη συγκινήσεις.
Το σέρφινγκ σού δείχνει τι μπορεί να κάνει το σώμα σου.
Και την επαφή με το νερό και πώς μπορείς να ρέεις με αυτήν τη δύναμη της φύσης.
Ευχαριστώ.
-Ευχαριστώ. -Γεια!
Ντάλια, φίλε, θέλω δύο. Θέλω δύο.
Άψογα!
Όρθια.
ΜΠΟΡΝΜΟΥΘ ΑΓΓΛΙΑ
Θα βιντεοσκοπηθεί;
ΔΡ ΤΖΕΪΝ ΓΚΟΥΝΤΑΛ ΠΡΩΤΕΥΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΟΣ
Πολλές θαρραλέες γυναίκες έχουν μια σχέση με τη φύση
που με εμπνέει απίστευτα.
Παλεύουν για ένα καλύτερο μέλλον για τις ίδιες,
τις κοινότητές τους, το περιβάλλον, ουσιαστικά για όλους μας.
Η Τζέιν Γκούνταλ είναι μια προσωπική μου ηρωίδα
για όλο το έργο που έχει κάνει μια ζωή.
-Γεια σας, δρ Γκούνταλ. -Γεια σας.
-Γεια. -Πολύ χαίρομαι που σας συναντώ.
Κι εγώ, ναι.
Πώς είστε;
Απασχολημένη όσο ποτέ.
Με ακούτε; Τζέιν, Μάια-Ρόουζ;
-Ναι, σε ακούμε. -Ναι.
Η Μάια-Ρόουζ Κρεγκ είναι μια εκκολαπτόμενη Τζέιν Γκούνταλ.
ΔΡ ΜΑΪΑ-ΡΟΟΥΖ ΚΡΕΓΚ ΑΚΤΙΒΙΣΤΡΙΑ
Μα θεωρώ πως είναι αυτό και πολύ περισσότερα.
Όλα αυτά τα κάνω από πάρα πολύ μικρή ηλικία.
Μέσα από την αγάπη της για τα πουλιά και τη φύση, και το πείσμα της,
έχει γίνει ένθερμη περιβαλλοντολόγος.
Η γενιά μου πάντα έπρεπε να έχει κατά νου την κλιματική αλλαγή.
Μεγαλώνοντας, υπάρχει ένα τεράστιο κύμα,
όπου συνειδητοποιήσαμε πια ότι οι "μεγάλοι" δεν θα λύσουν το πρόβλημα,
οπότε πρέπει να το κάνουμε εμείς.
Έχουμε τσάι και ουίσκι.
Μια γουλίτσα μόνο. Μόνο αυτό βοηθά στη φωνή μου.
Το ξέρεις;
-Έχω δοκιμάσει… -Όχι.
Έχω ρωτήσει τέσσερις τραγουδιστές όπερας,
μεμονωμένα, "Τι κάνεις όταν κουράζεται η φωνή σου;"
"Ουίσκι".
-Ενδιαφέρον! -Σοβαρά.
Θα το δοκιμάσω κι εγώ!
Σε ακούω.
Μικρή, η γιαγιά μου με έβαζε να εισπνέω ζεστό ουίσκι,
αλλά με μεγάλη δόση από μέλι μέσα, όταν είχα πονόλαιμο.
Δεν βοηθά. Εγώ απλώς… Έτσι.
Τζέιν, θέλω να μας πεις γιατί ήταν πάντα τόσο σημαντική για σένα η φύση.
Όχι μόνο λόγω του έργου που έχεις κάνει, αλλά και για σένα, ως άτομο.
Γεννήθηκα αγαπώντας τα ζώα.
Όταν μεγάλωσα, αλλά και μικρή, δεν είχαμε τηλεόραση.
Έτσι, έμαθα βγαίνοντας έξω.
Εδώ. Βρισκόμαστε στο Μπόρνμουθ, όπου μεγάλωσα.
Εξερευνούσα τους λόφους πάνω απ' τη θάλασσα
με τον σκύλο μου τον Ράστι.
Απλώς ήμουν φιλόζωη. Δεν υπάρχει κάποιος λόγος γι' αυτό.
Έτσι γεννήθηκα.
Και χωρίς τηλεόραση, διάβαζα βιβλία.
Ήμουν οκτώ ετών όταν διάβασα το πρώτο από τα βιβλία Δρ. Ντούλιτλ.
Και μετά από αυτό, τον Ταρζάν.
Ναι, έριξα μια ματιά προτού έρθετε κι είναι πανέμορφα.
Καταλαβαίνω πώς αυτά… Δεν ξέρω, εξάπτουν τη φαντασία κάποιου.
Ναι.
Αυτό με έκανε να ονειρεύομαι ότι θα πάω στην Αφρική, θα ζήσω με άγρια ζώα
και θα γράφω βιβλία γι' αυτά.
Γιατί τα κορίτσια δεν γίνονταν επιστήμονες τότε.
Με κορόιδευαν, λοιπόν, κι έλεγαν να ονειρεύομαι κάτι που ήταν εφικτό.
Όχι η μητέρα μου, όμως.
Είπε "Αν θες πραγματικά να κάνεις κάτι τέτοιο,
θα πρέπει να δουλέψεις πολύ σκληρά,
να εκμεταλλεύεσαι τις ευκαιρίες
κι αν δεν τα παρατήσεις, ίσως βρεις τον τρόπο".
Και δεν φαντάζεσαι πόσοι έφηβοι μου έχουν γράψει ή μου έχουν πει
"Σ' ευχαριστώ. Επειδή το έκανες εσύ, μπορώ κι εγώ".
Κατά μεγάλο μέρος, ο περιβαλλοντικός ακτιβισμός και οι εκστρατείες μου
πηγάζουν από το δικό σας έργο.
Υπάρχουν διδάγματα που θα έπρεπε να εξάγουμε
από τις τόσες δεκαετίες που έχεις περάσει παρατηρώντας τους χιμπατζήδες σου
κι από την προσπάθειά σου να προστατεύσεις τα ζώα στα περιβάλλοντά τους;
Θεωρώ ότι ένα από τα πράγματα…
Όταν με έστειλε στο Κέιμπριτζ ο Λούις Λίκι, ο μέντοράς μου,
το 1961,
ήμουν με τους χιμπατζήδες έναν χρόνο περίπου.
Η αλήθεια είναι ότι δεν γνώριζα και πολλά για εκείνους τότε.
Μου έλεγαν, όμως, ότι δεν πρέπει να τους δίνω ονόματα, αλλά αριθμούς.
Αυτό είναι πιο επιστημονικό.
Κι ότι δεν μπορώ να μιλάω για τις προσωπικότητες, το μυαλό τους
ή τα συναισθήματά τους.
Αυτά είναι ίδιον των ανθρώπων.
Μα εγώ είχα μάθει από τον σκύλο μου ότι δεν ίσχυε αυτό.
Αυτοί οι καθηγητές, παρά τις γνώσεις τους…
Ήταν πολύ τρομακτικό για μένα. Δεν είχα πάει καν στο κολέγιο.
Και τώρα κάνω μεταπτυχιακό στην ηθολογία, ενώ δεν ήξερα καν τι ήταν αυτό.
Και έτσι, σταδιακά, χάρη στις προσεκτικές μου σημειώσεις,
χάρη στα κινηματογραφικά ντοκιμαντέρ του Χιούγκο…
ΧΙΟΥΓΚΟ ΒΑΝ ΛΑΟΥΙΚ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΗΣ
που άρχισαν να κυκλοφορούν,
αυτό που έχουμε μάθει, θεωρώ, είναι ότι η μεγαλύτερη διαφορά
ανάμεσα σε εμάς και τους στενότερους συγγενείς μας,
με τους οποίους μοιραζόμαστε τόσες κοινές συμπεριφορές,
είναι η εκρηκτική ανάπτυξη της νοημοσύνης μας.
Μα τα ζώα είναι πολύ πιο νοήμονα απ' ό,τι πιστεύαμε ποτέ.
Μάια- Ρόουζ.
Παρατηρούσες πουλιά, σωστά; Μεγάλωσες στη φύση;
Είχα γονείς παρατηρητές πουλιών.
Ήμουν κυριολεκτικά εννέα ημερών την πρώτη φορά που με πήραν μαζί τους.
Είναι κάτι που πάντα έκανα κι αγαπούσα.
-Βλέπεις το ράμφος του; -Ναι.
-Τι χρώμα έχει; -Έντονο πορτοκαλί.
Είναι πανέμορφα και τα βλέπεις πολύ εύκολα.
Και βρίσκονται παντού, είτε είσαι σε μια πολύ αγροτική περιοχή
ή σε μια πολύ αστική περιοχή.
Χρειάζεται υπομονή και καλή όραση.
Κι απίστευτη αισιοδοξία.
Τι είναι αυτό;
Να είσαι γεμάτος ελπίδα.
Κάπως έτσι είναι.
Το εντόπισα!
Το έργο μου περιλαμβάνει να φέρνω σε επαφή παιδιά και εφήβους
με τη φύση και το περιβάλλον
με πολλές και διάφορες τεχνικές παρακολούθησης πουλιών.
Πιστεύω πως θα ήμουν πολύ διαφορετικός άνθρωπος
αν δεν είχα μεγαλώσει με αυτήν την αγάπη για τα πουλιά
και την ύπαιθρο και τη φύση.
Η φύση μπορεί να έχει απίστευτα βαθιά επίδραση επάνω μας.
Και μερικές φορές, η σύνδεση με τη φύση ίσως αποτελεί σανίδα σωτήρας.
Περνάω υπέροχα. Νιώθω πολύ δυνατή.
Η Σίλβια Βάσκεζ-Λαβάντο βρήκε τη φύση τη στιγμή που τη χρειαζόταν πολύ.
Κι ανακάλυψε ένα νέο μονοπάτι στη ζωή που θα την οδηγούσε
στα ψηλότερα βουνά όλων των ηπείρων.
Αυτή είναι η έβδομη κορυφή μου.
ΟΡΗ ΚΑΤΣΚΙΛ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Δείτε εδώ, παιδιά.
-Είναι εντυπωσιακό. -Πανέμορφα.
Είναι πανέμορφα.
Αυτήν τη στιγμή νιώθω απόλυτα αφοσιωμένη στη μετάδοση αυτού του μηνύματος.
ΣΙΛΒΙΑ ΒΑΣΚΕΖ-ΛΑΒΑΝΤΟ ΟΡΕΙΒΑΤΙΣΣΑ
Είμαι μια αγγελιαφόρος του βουνού. Και φέρνω όσο κόσμο μπορώ εδώ.
-Το έχεις και σε μπλουζάκι αυτό; -Θα έπρεπε.
Εννοείται.
-Θα έπρεπε. -Θα πάρω μερικά.
Ναι. "Αγγελιαφόρος του βουνού".
-Αγγελιαφόρος του βουνού. -Μπλουζάκι, παρακαλώ.
Λοιπόν, αυτό που θα κάνουμε
είναι μια μικρή εκπαίδευση στην κατάβαση με ραπέλ απ' το βουνό.
Αν δείτε τη συσκευή του ραπέλ, έχει κάτι δοντάκια εδώ.
Αυτά θα προκαλέσουν τριβή στο σχοινί ενώ κατεβαίνουμε.
-Γυρνάμε αυτό. -Την κλειδαριά.
Και το δοκιμάζετε ασκώντας πίεση.
Αυτή είναι η σανίδα σωτηρίας μας πλέον.
-Αυτή είναι. -Αυτή είναι;
Αυτή είναι.
-Αυτό θα μας αποτρέψει… -Εντάξει.
Έτσι θα κατέβουμε με ασφάλεια.
Λοιπόν, καταρχάς, πιάστε… Ανοίξτε το χέρι σας.
-Πιάστε κάτω… Το σκοινί στο τέλος. -Στο τέλος του.
Αυτό το κομμάτι και το σφίγγουμε.
-Και τραβάω. Αν κατέβω, σπάει. -Ναι.
-Αν κρέμομαι απ' τον γκρεμό… -Είναι η πίεση, μαμά.
αν κρατάω αυτό το κομμάτι, είμαι ασφαλής.
Προσπαθήστε να αφεθείτε και να…
-Κατάλαβα. Το νιώθω. -Το νιώθεις λιγάκι.
-Ναι. -Κατάλαβα.
Είναι καίριο, μαμά.
Για να σταματήσεις, αν πέφτεις.
Ναι.
Όπως λέω στα παιδιά μου, η ασφάλεια προέχει.
Η ασφάλεια προέχει. Η ζωή σου εξαρτάται απ' αυτό, οπότε…
Τέλειο!
Αυτό που θαυμάζω στο προσωπικό σου ταξίδι
είναι το πώς έχεις χρησιμοποιήσει τη φύση για να επουλωθείς.
Μπορείς να μας πεις για τη διαδικασία;
Δυστυχώς, όπως μία στις τρεις γυναίκες σε όλο τον κόσμο,
είμαι επιζήσασα σεξουαλικής κακοποίησης.
Και το τραύμα εκείνης της κατάστασης,
εκείνης της χρονικής περιόδου, με οδήγησε σ' ένα τέλμα.
-Και… -Μικρή;
Όταν ήμουν μικρή. Αυτό συνέβη από έξι έως δέκα ετών.
Και, δυστυχώς, στην προσπάθεια να σβήσω τις αναμνήσεις, το αντιμετώπισα πίνοντας.
Κυριολεκτικά, έπινα μέχρι θανάτου.
Έπιασα πάτο, λοιπόν, στη ζωή μου και ζήτησα βοήθεια από τη μητέρα μου.
Μου είπε να πάω στο Περού
για να κάνω έναν ισχυρό θεραπευτικό διαλογισμό μαζί της στη φύση.
Κι ενώ διαλογιζόμαστε, το πρώτο πράγμα που αναδύθηκε
ήμουν εγώ σε μικρή ηλικία, κατά το διάστημα της κακοποίησης.
Σε μια γωνίτσα, να τρέμω.
Και μετά εγώ ως ενήλικη να αγκαλιάζω εκείνο το κοριτσάκι
και να νιώθω εκείνη τη σύνδεση που αγνοούσα.
Κι ενώ συνδεόμαστε, ακούω μια βοή.
Και ξαφνικά εμφανίζονται βουνά
και το κοριτσάκι μου άρχισε να με τραβά προς τα βουνά.
-Θεέ μου. -Αυτό είδες και ένιωσες;
Αυτό είδα κι αυτό ένιωσα στο όραμα.
-Είναι απίστευτο. -Πραγματικά.
Μετά από εκείνο το όραμα, λέω "Εντάξει. Δύο εξηγήσεις υπάρχουν.
Είτε μεταφορικά, όπου περπατώ στα βουνά της ζωής με το κοριτσάκι μου.
Είτε πολύ κυριολεκτικά και θα πάω στο βουνό".
Και σκέφτομαι…
Αυτό με συνέδεσε με τον τεράστιο πόνο στη ζωή μου.
Το πιο σωστό είναι να πάω στο ψηλότερο βουνό του κόσμου.
-Πήγα στη βάση του Έβερεστ. -Ξεκίνησες από κει.
Λες "Βλέπω ένα βουνό. Δεν θα ξεκινήσω από ένα μικρό βουνό.
Θα πάω στο μεγαλύτερο βουνό της Γης"!
Την πρώτη μέρα φτάσαμε στη μικρή πόλη Νάμτσε Μπαζάρ,
την είσοδο των Ιμαλαΐων.
Κι εκείνη τη στιγμή άλλαξε για πάντα η ζωή μου.
Για πρώτη φορά στη ζωή μου,
είδα την πλαγιά κι αυτά τα βουνά,
που δεν μοιάζουν με οτιδήποτε άλλο έχεις φανταστεί.
Κι εσύ είσαι ένα τοσοδά μικροσκοπικό μυρμηγκάκι
που βαδίζει ανάμεσα σ' αυτά τα γιγάντια δώρα της φύσης.
Όταν είδες εκείνα τα μεγαλοπρεπή, τεράστια βουνά…
Είχα μια αίσθηση προστασίας,
μια αίσθηση ότι ανήκα εκεί, η οποία ήταν πολύ δυνατή
και που δεν είχα νιώσει με κανέναν άνθρωπο.
Και θυμάμαι να νιώθω ότι θέλω να πάω ακόμη παραπέρα.
Κι είναι πανέμορφο να βλέπεις ότι η φύση σε κάνει να νιώθεις έτσι.
Είναι μια υπέροχη μέρα. Μια δυνατή, πανέμορφη μέρα.
Νιώθω σαν να είμαι στον παράδεισο.
Ήξερες πως υπήρχε κάτι μέσα σου που σε παρακινούσε να πας εκεί.
Ναι.
-Εκείνο το κοριτσάκι μέσα σου… -Ναι.
σε καθοδηγούσε, και ξαφνικά βρίσκεσαι εκεί
και βιώνεις μια υπερβατική εμπειρία, θα έλεγα.
Θυμάμαι να νιώθω να συνδέομαι εκ νέου με τον εαυτό μου.
Είχα ένα δυνατό μήνυμα που έλεγε
"Σίλβια, αυτό είναι το ταξίδι σου. Πρέπει να μείνεις εδώ".
Ένιωθα ευγνωμοσύνη για το Έβερεστ.
Κι είπα "Κάποια μέρα θα ξανάρθω να σ' ευχαριστήσω.
Θα επιχειρήσω να φτάσω στην κορυφή".
Αυτός ήταν ο σπόρος του όλου ταξιδιού.
Δεσμεύτηκες στον εαυτό σου και στο βουνό.
Στο βουνό. Κι αυτό είναι το απίστευτο.
Διότι το "Έβερεστ" είναι το δυτικό όνομα.
Μα το τοπικό όνομα, στα θιβετιανά, είναι Τσομολούνγκμα,
που σημαίνει "μητέρα του κόσμου".
Είναι τόσο τέλειο!
Να 'μαι, λοιπόν, να κάνω μια υπόσχεση από καρδιάς στη μητέρα του κόσμου.
-Θεέ μου, Σίλβια. -Κι αυτό είναι…
Αυτή ήταν η μαγεία που με οδήγησε στο ταξίδι.
-Απίστευτο. -Θαυμάσιο.
-Θα κατέβουμε κάτω. -Εντάξει.
-Θα σε δέσω και θα κατέβω πρώτη. -Εντάξει.
Παρότι έχουν υπάρξει στιγμές που έχω πει "Αυτό είναι απίστευτο",
δεν έχω ζήσει ποτέ κάτι σαν αυτό που βίωσες στο Έβερεστ.
Εκείνη την αίσθηση θαύματος και νοήματος και σκοπού.
Δεν ξέρω. Δεν έχω βιώσει κάτι τέτοιο ακόμη.
-Προσπάθησε να γείρεις πίσω κάπως. -Ναι.
Ωραίο νεράκι εδώ.
Θεούλη μου.
Εντάξει, λοιπόν, τώρα ετοιμάζεσαι να έρθεις.
-Θα σου δώσω λίγη λάσκα. -Ναι.
-Εντάξει. -Είσαι έτοιμη.
Ανοιχτά τα πόδια! Άνοιξε τα πόδια.
-Έτσι μπράβο! Ναι. Ωραία. -Εντάξει.
-Γείρε πίσω. -Μα…
Σε κρατάω. Σε κρατάω.
-Και τα δυο χέρια κάτω. -Μα δεν…
Δεν τα καταφέρνω να πιάσω το σκοινί!
-Κολλάει; -Όλο κολλάει.
Είναι υπέροχα. Εδώ έχει πίεση το νερό.
Αν πρέπει να κατέβεις, κατεβαίνεις.
-Έτοιμες; -Ναι.
Μπορείς! Μπορείς.
Δεν θα μ' αφήσεις να σκοτωθώ. Αυτό σκέφτομαι αυτήν τη στιγμή.
-Δεν θα πεθάνω. -Όχι. Μικρά βηματάκια.
Μικρά βηματάκια!
Σε κρατάμε.
Έτσι μπράβο. Τέλεια!
Η αποστολή μου είναι να φέρω όσο περισσότερο κόσμο μπορώ
και θεωρώ πως μόλις βιώσεις τα οφέλη,
θα συνειδητοποιήσεις τον ρόλο που παίζεις στο περιβάλλον.
-Τα κατάφερες! -Ευχαριστώ πολύ!
Έχεις φοβερό πείσμα.
Πρέπει να έρθεις μαζί μου στη βάση κάποια στιγμή.
-Σίγουρα… -Έκλεισε. Κάποια στιγμή.
-Τα πήγες τέλεια! -Σ' ευχαριστώ.
Η κόρη μου θα εντυπωσιαστεί τρομερά.
Κάθε χιμπατζής έχει τον δικό του ξεχωριστό ήχο χαιρετισμού.
Το λέμε "pant-hoot".
Είναι ένας απομακρυσμένος χαιρετισμός, άρα όχι για σένα.
Είναι για σένα. Επειδή είσαι μακριά.
-Μάλιστα. -Και είναι…
Για σένα θα έκανα έναν χαιρετισμό εκ του σύνεγγυς.
Αν συμπαθιέστε, συνήθως λήγει με έναν εναγκαλισμό.
Θα θορυβούνταν πολύ, λοιπόν, αν έπρεπε να ακουμπάνε αγκώνες λόγω COVID.
Μα το στενάχωρο είναι ότι η κλιματική αλλαγή, η απώλεια της βιοποικιλότητας
και η πανδημία έχουν προκύψει όλα
λόγω της ασέβειάς μας απέναντι στη φύση και τα ζώα.
Εμείς φταίμε. Εμείς το έχουμε κάνει.
Ναι. Μερικές φορές δυσκολεύομαι να το φανταστώ.
Το μέγεθος της ζημιάς που έχουμε κάνει στον πλανήτη
σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Για μένα που το έχω δει είναι ευκολότερο.
Θεωρώ ότι υπάρχει τεράστια αισιοδοξία, από τη στιγμή που πολλοί νέοι άνθρωποι,
σαφώς κι εσύ ανάμεσά τους, προσπαθούν να προστατέψουν τη φύση.
Ναι. Πάντα ένιωθα μεγάλη μοναξιά
ως μια νεαρή που ενδιαφερόταν για τα περιβαλλοντικά ζητήματα.
Ώσπου ξαφνικά,
εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά της ηλικίας μου έβγαιναν στους δρόμους
και διαμαρτύρονταν.
Και θυμάμαι ότι τότε σκέφτηκα πως κάτι είχε αλλάξει.
Κι ότι αυτό θα τα άλλαζε όλα.
Πολλοί νέοι ακούν ότι η γνώμη τους δεν έχει σημασία.
ΟΧΙ ΑΝΑΒΟΛΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΡΑ!
Μα θεωρώ πως οι νέοι είναι απίστευτα επιδραστικοί
όσον αφορά στη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή και το αντίστοιχο κίνημα.
Και την ευαισθητοποίηση.
Ίσως υπάρχει ελπίδα για το μέλλον
αν έχουμε τόσο πολλούς ανθρώπους εκεί έξω ανά τον κόσμο
να πολεμούν όσο μπορούν για την προστασία του πλανήτη.
-Επαναστατούμε! -Επαναστατούμε!
-Για τα βουνά μας! -Για τα βουνά μας!
Κάποιες από τις δυνατότερες και σημαντικότερες φωνές
είναι μέλη κοινοτήτων αυτοχθόνων.
ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ
Οι πιο βαθιά συνδεδεμένοι με τη φύση είναι οι πιο ευάλωτοι
στις φθορές της κλιματικής αλλαγής.
Ως αυτόχθονας, για μένα, για την ευημερία μου,
θεωρώ πολύ σημαντικό να βγω στην ύπαιθρο και να επανασυνδεθώ.
Χωρίς αυτό, δεν θα μπορούσα να βρίσκομαι εδώ.
Είμαι κομμάτι αυτής της γης. Είμαι ένα με τη φύση.
Η Κουάνα Τσέισινγκχορς και η μητέρα της, Τζόντι Ποτς,
προστατεύουν μανιωδώς το Arctic Wildlife Refuge.
Και η Κουάνα, μέσω της πλατφόρμας της,
ως μοντέλο, καλεί τον κόσμο να συμμετάσχει στον ακτιβισμό της.
Και οι δυο είναι πραγματικά δυνάμεις της φύσης!
-Σίγουρα θαρραλέες. -Όχι μόνο την προστατεύουν,
αλλά είναι θαρραλέες και στην πρώτη γραμμή.
ΟΧΙ ΑΛΛΕΣ ΚΛΕΜΜΕΝΕΣ ΑΔΕΛΦΕΣ
ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
Πολύ νόστιμο βραστό.
-Σ' ευχαριστώ. -Η γεύση είναι απίστευτη.
Είναι σούπα με άλκη, ένα βασικό στοιχείο της διατροφής μας στην Αλάσκα.
ΚΟΥΑΝΑ ΤΣΕΪΣΙΝΓΚΧΟΡΣ ΜΟΝΤΕΛΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΙΔΑ ΓΗΣ
Έχει απλώς κρέας άλκης, αλάτι, κρεμμύδι.
ΤΖΟΝΤΙ ΠΟΤΣ-ΤΖΟΖΕΦ ΠΡΟΣΤΑΤΙΔΑ ΓΗΣ
Καρότα, σέλινο και λίγο ρύζι. Είναι φαγητό της παρηγοριάς για εμάς.
Πραγματικά.
-Είναι πεντανόστιμο. -Ευχαριστώ.
Έφερες μαζί το κρέας άλκης;
-Ναι. -Τέλειο!
-Απ' την Αλάσκα; -Απ' την Αλάσκα!
-Τι τέλειο! -Ναι.
Κουάνα, μόλις μετακόμισες στο Λ.Α.
Η μετακόμιση εδώ από την Αλάσκα ήταν ένα πολιτισμικό σοκ, να πω την αλήθεια.
Φυσικά. Πώς να μην είναι;
Έχεις βρει τρόπους να είσαι ακόμη στη φύση;
Έχεις βρει μέρη όπου νιώθεις λίγο πιο συνδεδεμένη με τη γη,
ακόμη κι αν τα βλέπεις και τα νιώθεις διαφορετικά απ' ό,τι ξέρεις στην Αλάσκα;
Δεν είμαι τελείως εκτός πόλης, αλλά μου είναι αρκετό ώστε να ανασαίνω.
Και το να μπορώ να βρίσκω την ισορροπία μου
εκτός των οίκων των προγόνων μου είναι πολύ σημαντικό.
Ήθελα να ρωτήσω για τα τατουάζ,
γιατί όλοι ξέρουν από τατουάζ πια, αλλά τα δικά σου έχουν αληθινή σημασία.
Στη φυλή μας, τους Γκουιτσίν, οι γυναίκες κάνουν τατουάζ στο πηγούνι
ως τελετή ενηλικίωσης.
Και σ' αυτό το διάστημα μαθαίνουν για την ενήλικη γυναίκα.
Και κάνουν το πρώτο τατουάζ στο πηγούνι.
-Όταν λες πρώτο; Τη μία γραμμή; -Τη μία γραμμή. Ναι.
Κουάνα, διάβασα πως το πρώτο τατουάζ σου το έκανε η μητέρα σου.
Ναι. Η μαμά μου είναι μια παραδοσιακή καλλιτέχνις τατουάζ στη φυλή μας.
Είναι τιμή μου να βρίσκομαι σ' αυτήν τη θέση,
όχι μόνο ως ένα από τα πρώτα μοντέλα αυτόχθονες στο επίπεδό μου,
αλλά και το πρώτο μοντέλο αυτόχθονας με τατουάζ στο πρόσωπο.
Κι είμαι η πρώτη κοπέλα στη φυλή μου που έκανε ένα παραδοσιακό τατουάζ
πάνω από έναν αιώνα μετά, σ' εκείνη την ηλικία.
Η καταγωγή μου είναι απόλυτα παρεξηγημένη.
Υπάρχουν πολλά στερεότυπα,
πολλοί που ρωτάνε "Μένετε ακόμη σε ιγκλού;"
Όχι, δεν μένουμε σε ιγκλού.
Στον χώρο του μόντελινγκ, τι αντιδράσεις έχεις αντιμετωπίσει;
Διότι, πρέπει να είναι…
Πέρα από τη σπουδαία καριέρα που κάνεις, είσαι και αντιπρόσωπος.
Για μένα, είναι… Σε κάθε χώρο που βρίσκομαι,
πάντα προσπαθώ να φέρνω μαζί μου τη φυλή μου.
Με κάθε ευκαιρία που μου δίνεται, λοιπόν να μιλήσω για την υποστήριξή μου,
τον λόγο που κάνω μόντελινγκ εξαρχής…
Γιατί υπάρχουν στιγμές που σκέφτομαι "Βοηθάει τη φυλή μου αυτό; Τι κάνω;"
Καταλαβαίνετε;
Και τότε σκέφτηκα όλες τις ιθαγενείς που νιώθουν ότι αντιπροσωπεύονται.
Και βλέπω τα μηνύματα που λαμβάνω από τέτοια κορίτσια και γυναίκες που λένε
"Η κόρη μου νιώθει όμορφη χάρη σ' εσένα. Βλέπει μια ιθαγενή στο περιοδικό.
Το νιώθει και νιώθει ότι παίρνει δύναμη".
Με την παρουσία της Κουάνα σε τέτοιο επίπεδο τώρα…
Κατά πολύ, η εμφάνισή της στα εξώφυλλα δηλώνει "Είμαστε ακόμη εδώ.
Επιμείναμε κι είμαστε ακόμη εδώ".
Τζόντι, εσύ κι η Κουάνα έχετε γίνει τόσο γνωστές
για τον ακτιβισμό σας αναφορικά με το κλίμα και την προστασία της γης,
του νερού και του αέρα. Θα μας πεις πώς ξεκίνησε αυτό;
Πώς έγινες μια τέτοια ηγέτιδα στην προσπάθεια;
Θεωρώ…
Ήμουν πραγματικά ευλογημένη που είχα μεγαλώσει τόσο κοντά στη γη.
Όταν είμαστε έξω, δεν είμαστε απλώς έξω. Παρατηρούμε πράγματα.
Στη ζωή μου, και ιδίως την τελευταία 12ετία,
έχω δει μια δραματική αλλαγή στη γη.
Γι' αυτό ως φυλή ιθαγενών αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη κρίση,
διότι αλλάζει τον τρόπο που υπάρχουμε σ' αυτά τα μέρη.
Πραγματικά, αυτό που συνέβη για πολλούς από εμάς είναι ότι
παρατηρούμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής
και μιλάμε ανοιχτά γι' αυτό.
Άσκησα πίεση στην Ουάσινγκτον Π.Κ. για τους ιερούς μας τόπους
εκ μέρους της φυλής μου και πέρασε στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Θυμάμαι ότι ένιωσα τη νίκη κι ότι ίσως να βγάλει κάπου αυτό.
Ίσως καταφέρουμε να προστατέψουμε τα εδάφη μας.
Κι ήθελα να προχωρήσω κι άλλο.
Ήθελα να κάνω όλο περισσότερα, κι όσο περισσότερα έκανα,
τόσο έβρισκα την ομορφιά και τη δύναμή μου μέσω της φωνής μου.
Ήταν τόσο σημαντικό για μένα να εκπροσωπήσω τη φυλή μου σωστά,
με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Δηλαδή, να πηγαίνω σε κάθε χώρο και να είμαι ο εαυτός μου
κι οι άλλοι να με αποδέχονται έτσι.
Αναφέρεσαι συνέχεια στους νεότερους
που εμπνέεις και ελπίζεις να έχουν έναν ευκολότερο δρόμο μπροστά τους.
Τι σημαίνει, όμως, για σένα να κάνεις ορατούς τους ηλικιωμένους σας;
Φίλε, τα πάντα.
Γιατί σε κάθε κοινότητα ιθαγενών που πάω
να επισκεφθώ κάποιον ηλικιωμένο, μερικές φορές θέλω να κλάψω.
Γιατί έχουν περάσει πάρα πολλά.
Γενοκτονία, οικοτροφεία.
Φορτίζομαι συναισθηματικά.
Κι εγώ είμαι ακόμη εδώ.
Ναι.
Εγώ αποδέχομαι απόλυτα τον εαυτό μου όπως είμαι,
ως ιθαγενής άνθρωπος, ενώ εκείνοι δεν μπορούσαν.
-Αυτή είναι μεγάλη αλήθεια. Ναι. -Δεν μπορούσαν.
Φοβόνταν να είναι ο εαυτός τους, και το γεγονός ότι εγώ
το εκφράζω απόλυτα διεθνώς, σε ένα περιοδικό…
Ναι.
Σημαίνει τα πάντα.
Είναι τόσο όμορφα εδώ πάνω.
Όταν είμαι σε τέτοια μέρη, ιδίως νέα μέρη και στη δική τους γη,
πάντα σκέφτομαι τους προγόνους και ποιες ήταν οι ιθαγενείς φυλές εδώ.
Η ζωή μου δεν ήταν εύκολη.
Ήταν ευκολότερη από των παππούδων μου, μα και πάλι δεν ήταν τέλεια.
Μα η δύναμη που με γειώνει όσο τίποτα κι έχω προσπαθήσει να την εμφυσήσω
στα παιδιά μας είναι οι παραδοσιακές αξίες και η κουλτούρα μας.
Και η σύνδεση με τη γη είναι αυτό που πάντα θα σου δίνει δύναμη.
Χρειαζόμαστε τη φύση για την καλή ψυχολογική ανάπτυξη.
Και τη χρειαζόμαστε… Έχετε ακουστά το forest bathing;
-Ναι. -Ναι.
Οι γιατροί το συνιστούν πλέον.
Διότι κάνει καλό στην ψυχολογική, ψυχική και σωματική μας υγεία
να περνάμε χρόνο στη φύση.
Κι αν είσαι στην καρδιά μιας πόλης, ας φέρουμε τη φύση στην πόλη.
Έτυχε να βρίσκομαι στη Νέα Υόρκη την 11/9.
Ήταν πολύ τρομακτικό.
Η πόλη νέκρωσε και σιώπησε
και το μόνο που άκουγες δεν ήταν ο βρυχηθμός της κίνησης,
αλλά σειρήνες περιπολικών και ασθενοφόρων.
Έχω πάρα πολλές ιστορίες, αλλά ήταν μια νεαρή γυναίκα.
Είδε έναν κάδο να περνά, απ' τον οποίο προεξείχαν τα υπολείμματα ενός δέντρου.
Και κατάφερε να πείσει όποιον τον μετέφερε να το βγάλει απ' τον κάδο.
Και το δέντρο πήγε σε έναν βοτανικό κήπο και με πολλή δουλειά και πολλή αγάπη
άρχισε να αναπτύσσεται.
Κάποια στιγμή επέστρεψε εκεί όπου είναι τώρα.
ΜΝΗΜΕΙΟ 11/9
Ένας λόγος που με κάνει να ελπίζω είναι η ανθεκτικότητα της φύσης.
Την Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης, ενώ ήμουν στη Νέα Υόρκη,
πήγαμε στο Survivor Tree.
Και κοίταξα ψηλά, και ψηλά στα κλαδιά υπήρχε μια πανέμορφη φωλίτσα πουλιών.
Και ήταν τόσο… Όλα συνδυάστηκαν.
Αυτό το δέντρο είχε επιβιώσει και τώρα βοηθούσε τα πουλιά σου
να φέρουν στον κόσμο νέα ζωή.
Δεν είναι υπέροχη ιστορία;
Ναι.
Και κάτι παραπάνω. Θεωρώ πως είναι πολύ σημαντική.
Κατ' εμέ, ελπίδα δεν θα πει να τα βλέπουμε όλα ρόδινα στον κόσμο.
Θα πει δράση.
Τώρα το βλέπω σαν να είμαστε σε ένα πολύ σκοτεινό τούνελ. Ισχύει.
Κι είναι πολύ σκοτεινός ο κόσμος αν κοιτάξεις τριγύρω.
Και στο άκρο αυτού του σκοτεινού τούνελ αχνοφαίνεται ένα φως.
Μα πρέπει να δουλέψουμε πολύ σκληρά, να σηκώσουμε τα μανίκια.
Να σκαρφαλώσουμε από πάνω, να συρθούμε από κάτω, να αποφύγουμε τα εμπόδια
που μας χωρίζουν από το φωτάκι, μέχρι να το φτάσουμε.
Το θέμα είναι να έχουμε όραμα,
αποφασιστικότητα και να μην εγκαταλείπουμε.
Πρέπει, λοιπόν, να βρούμε το μαχητικό πνεύμα.
Ναι. Αν πείσουμε τον κόσμο να δράσει και να ασχοληθεί
και να κάνει αντί να σκεφτεί,
παύει να υπάρχει απάθεια
-κι αυτό δίνει ελπίδα στους ανθρώπους. -Ναι.
Ο κάθε άνθρωπος που ζει στον πλανήτη σήμερα έχει σημασία.
Κάθε άτομο έχει τον ρόλο του,
ακόμη κι αν δεν ξέρουν ακόμη ποιος είναι αυτός.
Και το βασικό είναι
ότι ο κάθε άνθρωπος έχει κάποιον αντίκτυπο στον πλανήτη καθημερινά.
Κι εφόσον αποκτήσουμε έστω μια μικρή αντίληψη και εκπαίδευση, επιλέγουμε
τι διαφορά θα κάνουμε.
Αμήν.
Σας ευχαριστώ πολύ και τις δύο.
Ορίστε.
Σας ευχαριστώ όλους. Σ' ευχαριστώ, Τζέιν.
-Σ' ευχαριστώ. -Κι εγώ, Τσέλσι.
Ευχαριστώ.
Έχω τον καφέ μου εγώ. Εις υγείαν.
Πολλή πλάκα έχεις. Εις υγείαν.
Είμαι αρκετά μεγάλη για να πίνω ουίσκι.
Μια από τις πολύ σπουδαίες εξελίξεις των τελευταίων 10-20 ετών,
είναι ότι περισσότερες γυναίκες έχουν αναλάβει ηγετικές θέσεις
για να πολεμήσουν την κλιματική αλλαγή, να αποκαταστήσουν το περιβάλλον,
να μας φέρουν πίσω στη φύση.
Κι όπως έχει πει και η Γκούνταλ, η ελπίδα είναι χαρακτηριστικό του επιζώντα.
Είναι μια στρατηγική για να γίνει κάτι.
Όλοι έχουμε εκείνο το αδάμαστο πνεύμα.
Μα ο κόσμος δεν το ξέρει.
Δεν το αφήνουν να αναπτυχθεί, δεν το αφήνουν να πετάξει.
Φοβούνται ή αγχώνονται ή αποκαρδιώνονται.
Πρέπει, λοιπόν, να ελευθερώσουμε το αδάμαστο πνεύμα
για να κάνουμε αυτόν τον κόσμο καλύτερο για καθετί έμβιο.
Υποτιτλισμός: Εύα Τανταλίδου