-Çok sessiz. -Biliyorum.
Ormanda yürüyüşe gittim. Bazen sığınacak bir yer oluyordu.
Kafamı boşaltacak bir mekân.
Hayatımdan uzaklaşmak için.
2016 seçimlerinden sonra bunu yaptım.
Şeyde… Sanırım seçimden bir gün sonraydı,
genç bir kadına rastladım, sırtında bebeği, yanında köpeği vardı.
Beni görünce ağlamaya başladı.
Onunla konuştum. Selfie çekti ve yayınladı.
ORMANDA HILLARY CLINTON'A RASTLAYAN ANNE ÇOK İNSANI MUTLU ETTİ
Bir anda ormanda yürümek…
-Meme bir anda ünlü oldu. -Ormanda ağlayan insanlar vardı.
Evet ama orası birini ağlaması için çok uygun bir ortam.
Bu konsepte Japoncada rastlamıştım. Orman banyosu deniyor.
Evet, bana anlattığını hatırlıyorum.
-Evet. -Gerçekten tam…
Çok doğru gibi gelmişti.
"Orman banyosu yapıyorum" diyordun.
Evet. Gözümün önünde canlanıyor, insanlar ormana geliyorlar,
bu ağaçlara bakıyorlar
ve etrafta dönmeye başlıyorlar.
-Yani imgeleri. -Evet!
Aksiyon var, imge bile değil.
Senin yaptığın şey işte.
Etrafın güzellik.
Yani kesinlikle… Hepsini içine al.
Sadece ormanda yürümüyorum. Orman banyosu yapıyorum.
İtiraz ediyoruz!
Bu mücadeleci ruha sahip olmalı.
CESUR KADINLAR DOĞAL AFETTIR
LOS ANGELES KALİFORNİYA
Doğada vakit geçirmek dönüştürücü olabilir.
Giselle Carrillo büyürken ailesi için çok çalışmaya odaklıydı.
Bir şeyin eksik olduğunu anlaması için yıllar geçmesi gerekti.
Ama okyanusu bulunca amacını da buldu.
Burası zamanın kendisinin durduğu bir akış anı.
Hiçbir şeyin önemi yok.
Burada doğanın gücüyle bir bütün hâline geliyorsunuz.
Ben de sizin gibi küçük bir kızken
sörf yapan kimseyi tanımıyordum.
Yaşım ilerleyince sörf yapmayı öğrendim
ve okyanusun bana öğrettiği de bunun içine girmek oldu.
Cesaretimin.
Umarım bugün, ilk kez sörf yaparken
kalbinizin ne kadar güçlü olduğunu öğrenirsiniz.
Cesaretle dolu olduğunu.
Hoşunuza gider mi?
Burası Los Angeles kumsallarının küçük bir parçası.
Bu harika bir keşif.
Canınız ekmek istiyorsa…
Harika.
Evet. Ailem Meksika göçmeni.
LOS COURAGE KAMPLARININ KURUCUSU
Yaptığım hemen her şeyde onlardan ilham alıyorum.
Bizi bu ülkeye getirmek için çok fedakârlık yaptılar.
Ailem de harika iş çıkardı…
Anne.
Ailem bunu saklama konusunda çok iyi iş çıkardı.
Üniversiteye başlayana kadar ne derece fakir olduğumu bilmiyordum.
Giselle gibi mutlu eden şeylere odaklanmadım.
Çünkü sağ kalmaya odaklanmıştım.
Maaştan maaşa zor geçinmekten kurtulmanın yolunun
okulda iyi olmak olduğunu biliyordum.
Ben ve iki kız kardeşim… Hepimiz üniversiteye gittik.
Ailemizde üniversiteye giden ilk kızlar bizdik.
-Bravo annesi. Bravo. -Evet.
Tortilla'yı oraya öylece atma.
Nazikçe koy.
Yoksa alev alıp yanabilir.
Doğu Los Angeles'ta büyüdüm
ve annem hayatı boyunca yemek fabrikasında çalıştı.
Babam da araba tamircisi.
Pazar günleri, çalışmaya ayrılmıştı.
Pazar günleri hiç kumsala gidip oturmak gibi keyifli bir şeyler yapmadık.
Sanırım şemsiye ve sandalyeler almamız için yıllar geçti.
Aldığımız zaman bile, onları köşedeki ucuzluk dükkânından almıştık.
Tanesi beş dolardı.
Yani gelince bile… Evet, buradayız
ama herkes gibi hissetmiyoruz.
Sonra istediğin kadar fasulye ve mısır ekle.
Küçük bir kızken mayom olması bile yıllar sürdü.
Sanırım ailem beni iki kez kumsala götürmüştü.
O seyahatlerden birinde,
kız kardeşim ufak bir kaza geçirdi. Bir dalga onu devirdi.
Annem yüzme bilmiyor.
Yani onun için çok korkunç şeylerden biriydi.
Annemin söylediğini hatırlıyorum.
"Okyanusa dikkat et. O bir traicionera'dır."
İspanyolcada "okyanusa dikkat et, o sana ihanet eder" demek.
O mesaj da benim kafama kazındı.
Okyanusa gidersem onun tehlikeli bir yer olduğunu biliyorum.
Sörf öğrenmeye nasıl karar verdin?
Kız kardeşimle Venice Beach'e taşındık.
Tek odalı bir evi paylaşıyorduk.
Sonra Venice Beach'e gittik.
Orada iki saat bir hocayla çalıştık.
Soğuk ve hafif zavallıcaydı.
-Ama yine de heyecanlıydık. -Azimliydik.
Azimliydik. Çok fazla azim vardı.
O gün hiç dalga yakalayamadım.
Hatta ilk dalgamı yakalamam altı ay sürdü.
O sörf yapmaya başladığında gergin miydin?
Hem de çok.
Evet.
Ama onlara inanıyorum.
Görülebilir, somut bir korkuydu.
Onu fethetmek istemiyordum.
Okyanusun kişiliği var ve bize bu şekilde öğretiyor.
Çünkü her gün size farklı bir şey öğretiyor.
Size farklı bir yanını gösterecek ve ona o şekilde reaksiyon gösterirsiniz.
Ben de cesaretimi böyle buldum diyebilirim.
En çok korktuğum şeye dalarak.
Birçok insan bunu yapamaz ama biz birazcık büyüdük.
Ve… Şu hâline bak. Daha güçlendin bile.
Hissediyorum!
Tamam, yürümene yardım edeceğim.
Hazır mısın?
Eskiden öğretmendim ve minik zihinleri şekillendirdiğim muhteşem bir beş yıldı.
Öğrencilerim bir gün gelip bunu hissetse güzel olmaz mı diye
düşündüğümü hatırlıyorum.
Benim hissettiğimi hissetseler.
Okyanusun gücünü ve beni nasıl değiştirdiğini hissetseler.
Los Courage Kampları da bu şekilde başladı.
-Adın ne? -Mia.
Mia. Memnun oldum Mia.
-Senin adın ne? -Lea.
Lea. Memnun oldum Lea.
-Bu ufaklık kim? -Dahlia.
Tanrım, Dahlia. Muhteşem. Kaç yaşındasın Dahlia?
-Dört. -Dört yaşındasın demek!
-İlk kez mi sörf yapıyorsun? -Evet.
O zaman ikimiziz, tamam mı?
Sence benden daha mı iyi olacaksın?
-Evet. -Bence de öyle olacak.
Bir kez daha çakar mısın? Harika. Tamam, hazırım.
Kafaları kaldırın, kumsala bakıyoruz.
Kayın.
Ve kalkmayın.
Alçak durun. Profesyoneller gibi. Mükemmel.
Bugün ne öğreneceksiniz?
Cesur olmayı.
Los Courage Kampları ve buraya gelen minik kızlar için umudum…
Kafalar yukarı.
…gerçekten güçlü bir Latin görme fırsatı bulmalarıdır.
Başardın! Vay!
Bravo Mia. Güzel.
Sen birçok kişinin öğrenebileceği bir yolda yaşadın.
O tutkuyu bul ve peşinden git.
Ve korkma.
Kafalar yukarı. Yukarı.
Los Courage Kampları üzerinde eğittiğim küçük kızlara
onların tüylerini diken diken edecek
bir hayat yaşama fırsatına sahip olduklarını göstermek benim görevim.
Sörf size vücudunuzun neler yapabileceğini gösterir.
Suyla bağlantınızı ve bu doğa olayıyla nasıl akıp gideceğinizi de.
Teşekkürler. Teşekkürler.
-Teşekkürler. Teşekkürler. -Güle güle.
Dahlia, dostum. İki tane ver. İki.
Muhteşem!
Kalk bakalım.
BOURNEMOUTH İNGİLTERE
Kayıt yapacak mıyız?
DR. JANE GOODALL, DBE PRİMATOLOG VE ANTROPOLOG
Doğayla ilişkisini çok ilham verici bulduğum bir sürü
cesur kadın var.
Kendileri için daha iyi bir gelecek uğruna savaşıyorlar.
Toplumları, çevreleri, hepimiz için.
Jane Goodall benim şahsi kahramanlarımdan biri.
Bir ömür boyu yaptığı tüm şeyler yüzünden.
-Merhaba Dr. Goodall. -Merhaba.
-Selam. -Sizinle bizzat tanışmak çok hoş.
Çok memnun oldum, evet.
Nasılsınız?
Hayatım boyunca hiç bu kadar meşgul olmamıştım.
Beni duyuyor musunuz? Jane, Mya-Rose?
-Evet. Duyuyoruz. -Evet.
Mya-Rose Craig için geleceğin Jane Goodall'ı deneyebilir.
ÇEVRESEL AKTİVİST
Ama bence o çok daha fazlası.
Çok küçük yaşımdan beri bunları yapıyorum.
Kuş ve doğa sevgisi ve azmiyle
şiddetli bir çevreci olup çıktı.
Benim neslim her zaman iklim değişikliğini düşünmek zorundaydı.
Biz büyüdükçe daha büyük bir dalga geldi
ve sonunda sözde "büyüklerin" bunu çözmeyeceğini anlamış olduk.
Yani kendimiz yapmak zorundaydık.
Çay ve viskimiz var.
Sadece bir yudum. Sesim için tek gereken o.
Biliyor musun?
-Denedim… -Deneme değil.
Şey, dört opera şarkıcısına
ayrı ayrı sordum: "Sesiniz çok yorulunca ne yapıyorsunuz?"
Viski.
-İlginç. -Cidden.
Viski hilesini denemem gerek.
Başla.
Küçükken büyükannem bana sıcak viski buharı soluturdu
ama itiraf ediyorum boğazım ağrırken aşırı dozda bal da verirdi.
İşe yaramıyor. Ben sadece… Bu şekilde.
Belki doğanın senin için neden her zaman önemli olduğunu anlatırsın Jane.
Sadece yaptığın işle ilgili değil ama şahıs olarak seninle ilgili.
Doğuştan hayvanseverim.
Benim çocukluğumda TV yoktu.
Ben de dışarıda olarak öğrendim.
Burada… Büyüdüğüm yer olan Bournemouth'tayız.
Köpeğim Rusty'yle birlikte denizin üzerindeki falezlerde dolaşıyordum.
Hayvanları seviyorum. Onları sevmemin bir sebebi yok.
Doğuştan öyleyim.
Televizyon olmadığı için kitap okurdum.
İlk Doktor Dolittle kitaplarını okuduğumda sekiz yaşındaydım.
Ve… Ondan sonra Tarzan okudum.
Evet, siz gelmeden buna göz attım
ve çok güzel gerçekten.
Bunun bir insanın hayal gücünü nasıl tetiklediğini görebiliyorum.
Evet.
O da bana büyüyüp Afrika'da vahşi hayvanlarla yaşama ve onlarla ilgili
kitaplar yazma fikrini verdi.
O zamanlar kızlar bilimle uğraşmıyordu.
O yüzden bana ulaşabileceğim bir şeyin hayalini kurmamı söylediler.
Ama annem öyle değildi.
Dedi ki "Gerçekten böyle bir şey yapmak istiyorsan
çok fazla çalışıp fırsatları değerlendirmen gerekecek
ve pes etmezsen belki bir yolunu bulabilirsin."
Bana kaç gencin mektup yazdığını ya da bunu söylediğini anlatamam…
"Teşekkürler. Siz yapabildiyseniz ben de yaparım."
Genel manada yaptığım çevresel aktivizm ve kampanyalar
sizin yaptığınız işlerden türemiştir.
Sizce şempanzeleri izleyerek ve doğal çevrelerindeki hayvanlara
yardım etmeye çalışarak geçirdiğiniz onlarca yıldan
öğrenmemiz gereken dersler var mı?
Yani bence şeylerden biri…
Akıl hocam Louis Leakey 1961 yılında
beni Cambridge'e yolladığında
bir yıl kadar şempanzelerle birlikte kalmıştım.
O zaman onlarla ilgili çok fazla şey bilmiyordum.
Ama şempanzelere isim veremeyeceğim söylendi. Onlara numara vermek gerekirmiş.
Bu daha bilimsel.
Onların kişiliklerinden, zihinlerinden ya da hislerinden bahsedemezsiniz.
Onlar insanlara özgüdür.
Köpeğimden bunun doğru olmadığını öğrendim.
Bütün bu profesörler ve öğrendikleri şeyler…
Benim için çok korkutucuydu. Üniversiteye bile gitmemiştim.
Ama şimdi etoloji konusunda doktoram var.
Etolojinin ne olduğunu bile bilmiyordum.
Ve neticede dikkatli notlarım
ve Hugo'nun ortalıkta dolaşmaya başlayan…
VAHŞİ YAŞAM FİLM YAPIMCISI
…belgeselleri sayesinde,
bence öğrendiğimiz şuydu, çok ortak davranışımız olan
bu yakın akrabalarımızla
aramızdaki en büyük fark
bizim zekâmızın aşırı gelişmiş olmasıydı.
Ama hayvanlar sandığımızdan çok daha zekiler.
Mya-Rose.
Sen de kuş uzmanıydın sanırım, değil mi? Doğanın içinde mi büyüdün?
Annemle babam kuş izleyicilerdir.
O yüzden… Beni ilk kez kuş izlemeye götürdüklerinde dokuz günlüktüm.
Her zaman yaptığım ve sevdiğim bir şey olmuştur.
-Burnunu gördün mü? -Evet.
-Ne renk? -Parlak turuncu.
Çok güzeller ve onları görmek çok kolay.
Her yerdeler. Kırsalda da olsanız, kentte de olsanız fark etmez.
Sabrın ve keskin gözlerin olmalı.
Ve çok optimist olacaksın.
O nedir?
Çok umut dolu olmak.
Muhtemelen haklı.
Onu gördüm.
Farklı biçimlerde kuş izlemeleri yaparak
çocukları ve ergenleri doğayla bir araya getirmek için çok çabaladım.
Sanırım o kuş, açık hava ve doğa sevgisi olmadan büyüsem
çok farklı biri olurdum.
Doğanın üzerimizde çok geniş etkileri olabilir.
Ve bazen doğayla bağ kurmak çok kıymetli bir şey olabilir.
Çok iyi vakit geçiriyorum. Kendimi çok güçlü hissediyorum.
Silvia Vasquez-Lavado tam ihtiyacı olduğu zamanda
doğayı buldu.
Kendisini her kıtadaki en yüksek dağların zirvesine götürecek
yeni bir hayat yolu buldu.
Bu benim yedinci zirvem.
CATSKILL DAĞLARI
Vay canına. Şuna bakın çocuklar.
-Bu muhteşem. Vay canına. -Çok güzel.
Bu çok güzel.
Vay canına.
Şu anda kendimi bu mesajı vermeye tamamen hazır hissediyorum.
DAĞCI
Ben dağın elçisiyim. Ve olabildiğince fazla insanı döndürmek için buradayım.
-Bunu yazan tişörtün var mı? -Olması lazım aslında.
Kesinlikle olması lazım.
-Olması lazım. -Biraz alırım.
Evet. Dağın elçisi.
-Dağın elçisi. -Tişört lütfen.
Tamam, şimdi yapacağımız şey
bir dağdan iple sarkarak inmeyi öğrenmek.
Sarkma aracıma bakarsanız burada ufak dişleri var.
Bu da inmeye çalışırken ipte sürtünme meydana getirecektir.
-Bunu çeviriyoruz. -Minik kilidi çeviriyoruz.
Sonra da baskı yaparak deneyebilirsiniz.
Bu bizim can güvenliğimiz.
-Bu kadar. -Bu kadar mı?
Bu kadar. Bu kadar.
-Bu bize engel olacak… -Tamam.
Bu, güvenle inmemizi sağlayacak.
Tamam. Şimdi ilk olarak bunu… Elini aç.
Halatın…
-Halatın alt kısmını tut. -Alt kısmı.
Halatın bir kısmı… Sonra yumruk yap.
Ve aşağı çekiyorum. Aşağı inmek istersem
-bu çıkıyor. -Evet.
-Bir falezden sarkabiliyorsam… -Bu, gerginlik anne.
…bu kısmı tutarak güvende oluyorum.
Bırakmaya çalışın ve…
-Anladım. Şimdi hissediyorum. -Biraz hissedebilirsin.
-Evet. Evet. -Anladım.
Burası önemli kısmı anne.
Düşüyorken kendini durdurmayı bilmek.
Öyle, evet.
Doğru. Çocuklarıma dediğim gibi, önce güvenlik.
Önce güvenlik. Hayatınız özellikle ona bağlı…
Bayıldım.
Bu şahsi yolculuğunun en hayran olduğum yanı
kendini iyileştirmek için doğayı kullanmış olman.
O süreci anlatır mısın?
Maalesef dünyadaki her üç kadından biri gibi
ben de cinsel istismar kurbanıyım.
Ve bu olayın travması,
o zaman dönemi duraksamama sebep oldu.
-Ve… -Çocukken mi?
Çocukken. Bu olayı altı yaşından on yaşına kadar devam etti.
Ve maalesef bununla başa çıkmak
ve bu anıları unutmak için içmeye başladım.
Yani resmen ölümüne içiyordum.
Hayatımın dibine vurmuştum. Annemden yardım istedim.
Onunla birlikte doğada
bir iyileşme meditasyonu yapmak için Peru'ya gelmemi istedi.
Biz bu meditasyonu yaparken aklıma gelen ilk şey,
bu istismar zamanında küçük bir kız olduğumdu.
Bir köşeye sığınmış titriyordum.
Sonra yetişkin olarak o kızı kucakladım
ve sürekli göz ardı ettiğim bu bağlantıyı hissettim.
Biz o bağlantıyı kurarken bir uğultu duydum.
Ve bir şekilde dağlar belirdi
ve minik kızım beni dağlara doğru çekmeye başladı.
-Vay canına. -Görüp hissettiğin bu mu yani?
Bu imgede görüp hissettiğim bu.
-Bu inanılmaz. -İnanılmazdı.
O imgeden sonra, şunu düşündüm: "Tamam, bunun iki anlamı var.
Minik kızımla dağlara çıkmayı mecazi olarak alabilirim.
Ya da bunu net kabul eder dağlara giderim."
-Vay canına. -Ve ben de…
Bu beni hayatımdaki devasa acıya bağladı.
Dünyanın en yüksek dağına çıkmak benim için uygun olurdu.
-Ben de Everest'e gittim. -Everest'le başladın.
Kendi kendine "Bir dağ gördüm. Ufak bir dağla başlamayacağım.
Dünyanın en yüksek dağına çıkacağım." dedin.
İlk gün Namche Bazaar denen ufak bir kasabaya gittik,
Himalayalar'ın hemen girişinde bir yer.
İşte o anda hayatım tamamen değişti.
Hayatımda ilk kez,
bu yanı ve bu dağları görmüştüm.
Hayal ettiğin herhangi bir şey gibi değildi.
Sen de doğanın bu devasa armağanlarının arasında dolaşan
minicik bir karıncaydın.
O muhteşem, devasa dağları gördüğünde…
Bir korunma hissi vardı,
çok güçlü olan bir aidiyet hissi vardı.
Hiçbir insan bana böyle şeyler hissettirmemişti.
Ve "Daha ileri gitmek istiyorum" hissimi hatırlıyorum.
Doğanın sana böyle hissettirdiğini görmek çok güzeldi.
Çok güzel bir gündü. Çok güçlü ve güzel bir gündü.
Ve kendimi cennette gibi hissediyorum.
İçinde seni oraya gitmeye iten bir şey olduğunu biliyordun.
Evet.
-İçindeki o ufak kız… -Evet. Evet.
…sana yol gösteriyordu ve bir anda kendini orada buldun
ve benim yüce tecrübe dediğim bu şeyi yaşadın.
Kendimle bu bağlantıyı yeniden yaptığımı hatırlıyorum.
İçimde şöyle güçlü bir mesaj vardı:
"Silvia, bu senin yolculuğun. Orada kalman lazım."
Ve Everest için minnet duymuştum.
Ve şöyle dedim: "Bir gün geri gelip sana teşekkür edeceğim.
Zirveye tırmanmaya çalışacağım."
Bu tüm yolculuğun temeli buydu.
Kendine ve dağa bir taahhütte bulundun.
Dağa. Ve bu çok muhteşem bir şey.
Çünkü Everest Dağı onun batıdaki adı
ama Tibetçe yerel adı Chomolungma,
ve bu da "dünyanın anası" demek.
Bu çok mükemmel.
Ve sanki bir söz veriyor gibiyim,
dünyanın annesine içten gelen bir söz.
-Tanrım, Silvia. -Ve bu da…
Sihirli olan ve beni bu yolculuğa çıkaran şey buydu.
-Bence bu çok harika. -İnanılmaz.
-Dibe ineceğiz. -Tamam.
Önce seni hazırlayacağım ve önden gideceğim.
Tamam.
Kesinlikle "Ah! Bu harika" dediğim anlar olsa da
ama senin Everest'te yaşadığın gibi bir anı hiç yaşamadım.
O merak, anlam ve amaç dolu anı diyorum.
Bilemiyorum. Henüz o anı yaşamadım.
-Biraz arkama yaslanmak istiyorum. -Evet.
Burada su çok güzel.
Vay canına.
Tamam, şimdi gelmeye hazırlanıyorsun.
-Sana biraz halat vereceğim. -Evet. Evet.
-Pekâlâ. -Hazırsın.
Geniş dur, geniş… Ayaklarını geniş aç.
-İşte oldu. Evet, güzel. -Pekâlâ.
-Geriye yaslan. -Tamam ama…
Seni tutuyorum. Tutuyorum.
-İki elini de aşağı bırak. -Ama şey yapamıyorum…
Halatı tutmada pek iyi değilim.
-Takılıyor mu? -Sürekli takılıyor.
Bu çok iyi. İşte su basıncı.
Gitmen gerekiyorsa gitmen gerekiyordur.
-Hazır mıyız? -Evet.
Yapabilirsin. Yapabilirsin.
Yani ölmeme izin vermeyeceksin.
Şu anda kafamda olan o zaten.
-Ölmeyeceğim. -Doğru. Ufak adımlar.
Ufak adımlar.
Seni tuttuk.
İşte bu. Mükemmel.
Esas görevim getirebildiğim kadar insanı getirmek…
…ve sanırım bu kazanımları yaşadığınız anda
bu da çevreyle oynadığınız rolü daha çok fark etmenizi sağlayacak.
-Başardın. -Çok teşekkürler.
Sen tam bir askersin.
Bir noktada benimle üs kampına gelmen gerek.
-Kesinlikle… -Anlaştık. Bir noktada.
-Hey. İyi iş çıkardın. -Pekâlâ. Teşekkürler.
Kızım benden çok etkilenecek.
Her şempanzenin kendine has bir karşılama sesi vardır.
Buna şempanze-çağrısı diyoruz.
Uzak mesafeden yapılan bir karşılamadır. Yani sana uygun değil.
Ama sana uygun. Çünkü uzaktasın.
-Tamam. -Ve bu…
Senin için yakın mesafe karşılaması yapacağım.
Birbirinizden hoşlandıysanız sonunda genelde sarılma olur.
COVID epidemisinde temas etmeleri gerekse çok endişelenirlerdi.
Ama üzücü olan iklim değişimi, biyo-çeşitliliğin kaybolması
ve pandeminin ortaya çıkmasının sebebi
doğa ve hayvanlara karşı olan saygısızlığımız yüzünden.
Bizim suçumuz. Biz yaptık.
Evet, bazen bunu hayal etmek zor geliyor.
Bu kadar kısa zaman aralığında
gezegene verdiğimiz zarar.
Benim için daha kolay çünkü gördüm.
Bence birçok gençte devasa bir iyimserlik olgusu var.
Bunun içinde sen de varsın, doğayı korumaya yardım etmeye çalışıyorsun.
Evet, çevresel sorunlara önem veren
bir genç olarak kendimi her zaman yalnız hissettim.
Sonra bir anda
sokaklarda protesto yapmaya çıkan benim yaşlarımda yüzlerce,
binlerce çocuk oldu.
O zaman bir şeylerin değiştiğini düşündüğümü hatırlıyorum.
Ve bu… Bu her şeyi değiştirecekti.
Sanırım birçok gence düşüncelerinin önemli olmadığı söyledin.
BEKLEMEYİN HEMEN HAREKETE GEÇİN!
Ama bence gençler iklim değişimi konuşmalarında…
İKLİMİMİZİ KURTARIN!
…ve iklim değişimi hareketlerinde çok etkin oldular.
Farkındalık yaratmada da.
Aslında dünyanın her yerinde
gezegeni korumak için böyle canla başla savaşanlar olduğu sürece
belki de gelecek için umut vardır.
-İtiraz ediyoruz! -İtiraz ediyoruz!
-Dağlarımız için! -Dağlarımız için!
Bu mücadelenin en yüksek ve en önemli seslerinin bazıları
yerli toplulukların üyeleridir.
İKLİM YÜRÜYÜŞÜ
İklim değişiminin yıkıcı etkilerini en çok yaşayanlar
doğayla en fazla iç içe olanlardır.
Bir yerli olarak benim için, iyiliğim için,
araziye çıkıp doğayla tekrar bağ kurmaya çalışmam çok önemli.
Bu olmadan burada olmam mümkün olmazdı.
Ben bu dünyanın, bu doğanın bir parçasıyım.
Quannah Chasinghorse ve annesi Jody Potts,
Kutup Vahşi Hayat Sığınağını ciddi biçimde koruyorlar.
Quannah manken olarak…
…platformunu kullanıyor ve insanları kendine desteğe çağırıyor.
Onların ikisi de doğal afet.
-Kesinlikle cesur. -Sadece doğayı korumakla kalmıyorlar,
aynı zamanda ön cephelerde de cesurlar.
ARTIK KIZ KARDEŞLERİMİZ KAYBOLMASIN
LOS ANGELES KALİFORNİYA
Bu yahni çok güzel.
Teşekkür ederim.
Vay canına. Tadı inanılmaz.
Bu geyik çorbası ve Alaska'daki tüm yiyeceklerimizin temel taşıdır.
MANKEN VE DOĞA KORUYUCUSU
Bu sadece geyik eti, tuz, soğan…
DOĞA KORUYUCUSU
…havuç, kereviz ve biraz pirinç. Bizim için ruh besini, anlıyor musunuz?
Gerçekten öyle.
-Çok leziz. -Teşekkürler.
O etleri yanınızda mı getirdiniz?
-Evet. -Bayıldım.
-Ta Alaska'dan mı? -Ta Alaska'dan.
-Bu çok harika. -Evet.
Evet, Quannah, L.A.'ye yeni taşındın.
Alaska'dan buraya taşınmak,
doğrusunu isterseniz kültür şoku gibi oldu.
Tabii. Nasıl olmasın ki?
Yani hâlâ doğayla iç içe olabilmenin yollarını buldun mu?
Alaska'da görmeye alışkın olduğundan farklı olsa da
kendini toprağa daha yakın hissettiğin yerler bulabildin mi?
Aslında şehirden tamamen uzakta değilim
ama nefes almama yetiyor.
Ve atalarımın topraklarından uzakta kendime uygun bir yer bulmam önemli.
Dövmeleri sormak istiyorum, yani,
artık herkes dövmeleri biliyor ama senin dövmelerin gerçekten önemli.
Bizim halkımız, Gwich'in'lerde, kadınlar ergenliğe geçerken
çene dövmesi yaptırır.
Ve bu zamanı kadınlığı öğrenmek için kullanırlar.
Ve ilk çene dövmelerini yaptırırlar.
-İlk dediğin tek çizgi mi? -Tek çizgi. Evet.
Quannah, galiba ilk dövmeni annenin yaptığını okumuştum.
Evet, o… Annem kabilemizin geleneksel dövme sanatçısıdır.
Bu benim için bir onur çünkü içinde bulunduğum pozisyonda,
sadece bu düzeye gelmiş ilk yerli manken değilim,
aynı zamanda yüz dövmesi taşıyan ilk yerli mankenim.
Ve yüz yıl kadar sonra kabilemde o yaşta ilk yüz dövmesi yaptıran
ilk kız da benim.
Geldiğim yer tamamen yanlış anlaşılıyor.
Çok fazla basmakalıp tip var.
Bir sürü insan "Hâlâ igloo'da mı oturuyorsunuz?" diye soruyor.
Hayır, igloo'da oturmuyoruz.
Mankenlik yaparken ne tür tepkiler aldın?
Çünkü biliyorsun bunun…
Yani sadece harika bir kariyerin yok
ama aynı zamanda temsilcisin de.
Sanırım benim için, içinde bulunduğum her alanda
halkımdan bahsetmek istiyorum.
Yani ne zaman bunlardan konuşacak fırsatım olsa…
Mesela neden mankenlik yapıyorum…
Çünkü bazen şöyle düşünüyorum…
"Bunun halkıma yardımı oluyor mu?" Ya da "Ben ne yapıyorum?"
Anlatabiliyor muyum?
Sonra da görüldüğünü hisseden tüm yerli kızları düşünüyorum.
Sonra tüm yerli kızlardan ve kadınların aldığım şöyle diyen
mesajlara bakıyorum:
"Senin sayende kızım kendini çok güzel hissediyor.
Bir dergide yerli bir kadın görüyor.
Kendini güçlenmiş hissediyor."
Quannah'nın görülebilme düzeyiyle artık…
Onun bu kapaklara çıkmasının önemli bir kısmı şunu söylüyor:
"Hâlâ buradayız."
Anlatabildim mi? "Direndik ve hâlâ buradayız."
Jody, sen ve Quannah, iklimi, doğayı, suyu ve havayı
koruma konusundaki aktivist eylemlerinizle
çok fazla tanındınız. Bunun nasıl başladığını anlatır mısın?
Bu çabayla nasıl lider oldunuz?
Aslında ben…
Doğayla bu kadar iç içe büyüdüğüm için şanslıyım.
Doğaya çıktığımızda sadece doğada olmuyoruz. Bir şeyleri gözlemliyoruz.
Hayatım boyunca… ve özellikle son 12 yılda diyebilirim ki
doğada çok ağır değişimler gördüm.
Ve biz de…
…yerli halk olarak bir krizle karşı karşıyayız
çünkü bu ortamlardaki varoluş biçimimizi değiştiriyor.
Cidden çoğumuz için durum bu.
Şey gibi oldu…
İklim değişiminin etkilerini hissediyoruz ve onunla ilgili konuşuyoruz.
Başkente gittim ve kutsal topraklarımızla
halkım adına Temsilciler Meclisinde lobi faaliyetlerinde bulundum.
"Bundan bir sonuç çıkabilir" düşüncesiyle zaferi hissettiğimi hatırlıyorum.
Yani belki de topraklarımızı koruyabilirdik.
Bu da benim daha ileri gitmemi sağladı.
Daha fazlasını yapmak istedim, daha fazlasını yaptıkça da
sesim üzerinden güzelliğimi ve gücümü buldum.
Benim için bunu doğru biçimde, elimden gelenin en iyi şekliyle
temsil etmek çok önemliydi.
Bu da her yere gidip kendim olmak ve beni ben olarak
kabul etmelerini sağlamakla olurdu.
Gençlerden çok bahsediyorsun,
onlara ilham verdiğini daha kolay hayatları olmasını istediğini söylüyorsun.
Peki büyüklerine görülebilirlik sağlamanın senin için anlamı ne?
Anlamı çok büyük.
Çünkü ne zaman yerli topluluğuma gidip
bir yaşlıyı ziyaret etsem içimden ağlamak geliyor.
Çünkü onlar çok şey yaşadı.
Soykırım, özel yatılı okullar…
Bu beni çok duygusal yapıyor.
Ve hâlâ buradayım.
Evet. Evet.
Benim için olduğum kişiyi tamamen kucaklamak demek oluyor.
Bunu bir yerli olarak yapıyorum ve onlar yapamadı.
-Bu çok doğru, evet. -Yapamadılar.
Kendileri olmaktan korktular ve ben de
bunu bir dergide, tüm dünyanın göreceği şekilde yaptım…
Evet.
Anlamı çok büyük.
Burada olmak çok hoş.
Böyle yerlerde olduğumda,
özellikle yeni yerlerde, doğaya çıktığımda
her zaman buranın atalarını ve yerli halkını düşünürüm.
Hayatım kolay olmadı.
Büyükanne ve büyükbabamın hayatından kolaydı ama hâlâ mükemmel değildi.
Ama hayatım boyunca çocuklarıma aşılamaya çalıştığım en temel güç,
geleneksel değerlerimiz ve kültürümüzdür
ve doğayla olan bu bağ size her zaman güç verecektir.
İyi bir psikolojik gelişim için doğaya ihtiyacımız olduğunun kanıtıdır bu.
Ve doğaya ihtiyacımız var… Orman banyosu diye bir şey duydunuz mu?
-Evet. -Evet.
Doktorlar artık bunu reçeteye yazıyor.
Çünkü psikolojik, zihinsel ve fiziksel sağlığımız için
doğada vakit geçirmemiz önemli.
Bir şehrin ortasındaysan doğayı şehre getirelim o zaman.
11 Eylül olayı sırasında New York'taydım.
Çok korkutucuydu.
Şehir ölü gibiydi ve sessizliğe gömülmüştü
ve tek duyduğunuz şey New York trafiğinin gürültüsü değil,
polis ve ambulans sirenlerinin sesiydi.
Çok fazla hikâyem var. Ama bir genç kadın vardı.
Bir çöp konteynerinin yanından geçerken içinden bir ağacın parçalarını görmüş.
Ve insanları o ağacı çöpten almaya ikna etmiş.
Ağacı bir botanik bahçeye götürmüşler ve çok fazla çaba ve sevgi gerekmiş
ama ağaç büyümeye başlamış.
Sonunda da şu anda olduğu yere taşınmış.
9/11 ANITI
Umutlarımın bir sebebi de doğanın dayanıklılığı.
Uluslararası Barış Günü'nde New York'tayken,
Kurtulan Ağaç'a gittik.
Yukarı baktım ve dallarının arasında çok güzel bir kuş yuvası vardı.
Ve bu… Hepsi kafamda bir araya geldi.
Bu ağaç kurtulmuştu ve yeni yaşamlar oluşması için
minik kuşlara yardım ediyordu.
Çok güzel bir hikâye değil mi?
Evet.
Güzel hikâyeden ziyade, bence çok da önemli.
Umut benim için dünyaya pembe gözlüklerle bakmak değildir.
Aksiyon almaktır.
Şu anda çok karanlık bir tünelde olduğumuzu görüyorum. Öyleyiz.
Etrafınıza bakarsanız dünya da çok karanlık.
Ve bu tünelin uzak ucunda ufak bir ışık var.
Ama kollarımızı sıvayıp çok çalışmamız gerek.
O ışıkla aramızdaki engellerin altından geçeceğiz, üstünden tırmanacağız
ve sonra oraya varacağız.
Yani olay vizyon sahibi olmakta.
Azimli olacaksınız, pes etmeyeceksiniz.
O yüzden bizim bu mücadeleci ruha sahip olmamız gerek.
Evet. İnsanları aksiyon alıp bu işe girmeye
ve düşünmek yerine yapmaya ikna edersek
bu ilgisizlik ortadan kalkar
-ve insanlara umut verir. -Evet. Evet.
Bugün gezegende yaşayan herkes önemlidir.
Henüz bilmeseler bile
herkesin oynayacağı bir rolü var.
Ve esas olay,
herkes gezegende her gün bir etki bırakıyor.
Biraz daha farkında olup eğitildiğimiz zaman
ne tür fark yaratacağımızı seçebiliriz.
Âmin.
İkinize de çok teşekkürler.
İşte oldu.
Herkese teşekkürler. Teşekkürler Jane.
-Teşekkürler. -Teşekkürler Chelsea.
Teşekkürler.
Kahvem var. Şerefe. Kahvem.
Çok komik görünüyorsun. Şerefe.
Viski içebilecek yaştayım.
Son on, 20 yılda meydana gelen en büyük gelişmelerden biri
kadınların liderlik pozisyonlarına geçmiş olmasıdır.
İklim değişimiyle mücadeleye, çevreyi düzeltmeye,
doğayı bize geri getirmeye çalışıyorlar.
Jane Goodall'ın dediği gibi umut, sağ kalabilme özelliğidir.
Bu, işleri halletme stratejisidir.
Hepimizin boyun eğmez bir ruhu var.
Ama insanlar bunu bilmiyor.
Büyümesine, uçmasına izin vermiyorlar.
Korkuyorlar, gerginler ya da şevkleri kırılmış.
O yüzden burayı, yaşayanlar için daha iyi bir dünya yapmak adına
bu boyun eğmez ruhu serbest bırakmamız gerekir.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher