- Yên tĩnh quá. - Mẹ biết.
Mẹ đã đi bộ trong rừng... Thỉnh thoảng, đó là nơi trốn tránh.
Đó là nơi trú ẩn. Để đầu óc thư thái.
Thoát khỏi cuộc sống thường nhật.
Rõ ràng mẹ đã làm thế sau cuộc bầu cử 2016.
Khi... vào ngày sau cuộc bầu cử,
mẹ tình cờ gặp một phụ nữ trẻ cõng con sau lưng, và con chó của cô ấy.
Cô ấy thấy mẹ và bắt đầu khóc.
Nên mẹ nói chuyện với cô ấy, rồi cô ấy chụp ảnh và đăng lên mạng.
MỘT BÀ MẸ TÌNH CỜ GẶP HILLARY CLINTON TRONG RỪNG KHIẾN NHIỀU NGƯỜI VUI MỪNG
Bỗng nhiên, chuyến đi dạo trong rừng
- meme ngập tràn. - Mẹ khiến người ta khóc trong rừng.
Ừ, nhưng... Đó là môi trường khá tốt để cho ai đó khóc.
Mẹ nảy ra ý tưởng này trong tiếng Nhật gọi là tắm rừng.
Con có nhớ mẹ có kể với con rồi.
- Phải. - Đúng nghĩa đen...
nó có cảm giác rất giá trị.
Mẹ đang nghĩ, "Mình đang tắm rừng".
Ừ. Mẹ hình dung về những người đi vào rừng
nhìn lên những tán cây này
và quay vòng tròn đúng nghĩa.
- Ý mẹ là, những hình dung. - Phải!
Mẹ hành động, chứ không chỉ hình dung.
Đó là điều mẹ đang làm.
Vẻ đẹp quanh ta.
Hoàn toàn... Cứ đón nhận tất cả!
Mẹ không chỉ đi dạo trong rừng. Mẹ còn tắm rừng.
Chúng ta đứng dậy!
Phải có tinh thần tranh đấu này.
CAN TRƯỜNG PHỤ NỮ LÀ THẾ LỰC THIÊN NHIÊN
Hòa mình vào thiên nhiên có thể biến đổi con người.
Lớn lên, Giselle Carrillo rất tập trung làm việc chăm chỉ vì gia đình mình,
cô đã mất nhiều năm mới nhận ra còn thiếu điều gì đó.
Nhưng khi cô tìm thấy đại dương, thì cô tìm thấy mục đích của mình.
Đó là khoảnh khắc trôi mà thời gian cứ dừng lại.
Không điều gì thật sự quan trọng nữa.
Khoảnh khắc kết nối, hòa hợp này với thế lực thiên nhiên này.
Hồi cô còn bé như các cháu,
cô đã không biết ai lướt sóng.
Cô học lướt sóng khi cô lớn hơn,
và những gì đại dương dạy cho cô là khai thác nó.
Lòng can đảm của cô.
Cô hy vọng hôm nay, nếu đây là lần đầu các cháu lướt sóng,
các cháu sẽ nhận ra trái tim các cháu mạnh mẽ nhường nào.
Đầy can đảm.
Được chứ?
Đây là góc nhỏ của những bãi biển Los Angeles.
Đây là khám phá tuyệt vời.
Nếu mọi người muốn ăn bánh mì...
Tuyệt lắm.
Vâng. Bố mẹ tôi là dân nhập cư từ Mexico.
NHÀ SÁNG LẬP, LOS COURAGE CAMPS
Họ là nguồn cảm hứng của tôi cho phần lớn mọi điều tôi làm.
Họ đã hy sinh rất nhiều để đưa chúng tôi tới đất nước này.
Bố mẹ tôi đã làm rất tốt...
Mẹ.
Bố mẹ tôi đã làm rất tốt giấu chúng tôi điều đó.
Lên đại học, tôi mới biết nhà mình nghèo thế nào.
Tôi không bao giờ tập trung vào Giselle và thứ làm cô ấy hạnh phúc.
Đó là vì tôi quá tập trung vào tồn tại.
Tôi biết rằng cách tiềm năng để sống dè sẻn
là học thật tốt.
Và tôi và hai đứa em gái... Cả ba chúng tôi đều học đại học.
Những cô gái đầu tiên trong nhà học đại học.
- Mẹ giỏi lắm. - Vâng.
Không bao giờ vứt tortilla vào đó.
Đặt xuống thật nhẹ.
Không thì nó có thể bị bùng lên và cháy.
Tôi lớn lên ở phía Đông Los Angeles,
và cả đời mẹ tôi làm việc ở nhà máy thực phẩm.
Còn bố tôi là thợ cơ khí.
Các ngày Chủ nhật họ đều phải đi làm.
Chúng tôi chưa bao giờ có ngày Chủ nhật để làm gì rảnh rang
như ngồi trên bãi biển cả ngày.
Chúng tôi mất nhiều năm mới có được ô và ghế.
Kể cả khi có chúng rồi,
thì đó cũng là ghế và ô ở cửa hàng tiện lợi cạnh nhà
có giá năm đô la.
Nên kể cả nhìn bề ngoài như thể chúng tôi là người ở đây
nhưng chúng tôi không cảm thấy như mọi người khác.
Có thể cho đậu và ngô vào theo ý thích.
Hồi bé, tôi phải mất nhiều năm mới có được một bộ đồ tắm.
Tôi đếm được hai lần bố mẹ đưa tôi ra bãi biển.
Và trong một chuyến như thế,
em gái tôi đã gặp một sự cố nhỏ là bị sóng đánh tung lên.
Mẹ tôi không biết bơi.
Nên đó là một trong những điều đáng sợ nhất đối với bà.
Tôi nhớ mẹ tôi nói rằng,
"Cẩn thận với biển đấy. Nó là traicionera".
Trong tiếng Tây Ban Nha nghĩa là cẩn thận với biển, nó sẽ phản bội ta.
Thông điệp đó tôi ghi nhớ mãi.
Nếu tôi xuống biển, đó là nơi nguy hiểm.
Cô quyết định học lướt sóng như thế nào?
Em gái và tôi chuyển tới Venice Beach.
Chúng tôi ở chung căn hộ một phòng ngủ.
Chúng tôi tới Venice Beach.
Chúng tôi ở đó với huấn luyện viên trong hai giờ.
Lạnh cóng, hơi khổ sở.
- Nhưng vẫn háo hức. - Quyết tâm.
Quyết tâm. Rất quyết tâm.
Hôm đó tôi chẳng bắt được con sóng nào.
Thực ra tôi mất sáu tháng mới bắt được con sóng đầu tiên.
Bà có lo lắng khi cô ấy bắt đầu lướt sóng?
Rất lo lắng.
Vâng.
Nhưng tôi tin ở chúng.
Đó là nỗi sợ rõ ràng, hữu hình
mà tôi chưa sẵn lòng chinh phục.
Đại dương cũng có tính cách, nó dạy chúng tôi như thế.
Vì mỗi ngày, nó sẽ dạy một điều khác.
Nó sẽ thể hiện một khía cạnh khác, và đó là cách ta phản ứng với nó.
Đó là cách tôi tìm lại lòng can đảm.
Chỉ bằng việc lặn dưới thứ mà tôi sợ nhất.
Nhiều người không làm được, nhưng chúng ta dần mạnh mẽ hơn.
Nên nếu... Nhìn cháu này. Cháu đã mạnh mẽ hơn rồi.
Cô cảm thấy điều đó!
Cô sẽ giúp cháu ra ngoài kia.
Sẵn sàng chưa?
Tôi từng là giáo viên, và đó là năm năm tuyệt vời
nhào nặn những tâm trí nhỏ bé.
Tôi nhớ mình nghĩ, sẽ thật tốt cho học sinh của tôi
nếu một ngày chúng có thể đến cảm nhận đại dương?
Cảm nhận điều tôi cảm nhận.
Cảm nhận sức mạnh của đại dương và cách nó thay đổi tôi.
Đó là khởi đầu của Los Courage Camps.
- Cháu tên gì? - Mia.
Mia. Rất vui được gặp cháu, Mia.
- Cháu tên gì? - Lea.
Lea. Rất vui được gặp cháu, Lea.
- Còn cô bé này là ai? - Dahlia.
Ôi trời, Dahlia. Tuyệt quá. Dahlia, cháu bao nhiêu tuổi?
- Bốn tuổi ạ. - Cháu bốn tuổi!
- Đây là lần đầu cháu lướt sóng à? - Vâng.
Vậy là có cháu và cô.
Cháu có nghĩ cháu sẽ giỏi hơn cô?
- Vâng. - Cô cũng nghĩ thế.
Cô đập tay nữa nhé? Tuyệt vời. Cô sẵn sàng rồi.
Ngẩng đầu, nhìn ra bãi biển.
Và lướt.
Và cúi thấp.
Thấp nào. Thấp như người chuyên nghiệp. Tốt lắm.
Hôm nay các cháu sẽ học?
Can đảm.
Hy vọng cho Los Courage Camps và các cô bé đến đây...
Ngẩng đầu.
...là họ có cơ hội được thấy một phụ nữ Latin mạnh mẽ.
Cháu làm được rồi!
Làm tốt lắm, Mia. Tốt lắm.
Cách cô đã sống là con đường mà nhiều người khác có thể học hỏi.
Hãy tìm đam mê đó và đi theo nó.
Và không sợ hãi.
Ngẩng đầu.
Vai trò của tôi là cho các cô bé mà tôi dạy qua Los Courage Camps
thấy rằng chúng có cơ hội tuyệt vời này
để sống một cuộc đời đầy cảm xúc.
Lướt sóng, nó cho ta thấy khả năng của cơ thể mình.
Và sự kết nối với nước, và cách ta thuận theo thế lực thiên nhiên.
Cảm ơn các cháu.
- Cảm ơn các cháu. - Tạm biệt.
Dahlia, cô cần đập hai tay. Hai tay.
Tuyệt quá!
Lên nào.
BOURNEMOUTH NƯỚC ANH
Chúng ta sẽ ghi âm à?
TIẾN SĨ JANE GOODALL, HIỆP SĨ ĐẾ CHẾ ANH NHÀ LINH TRƯỞNG HỌC VÀ NHÂN LOẠI HỌC
Có nhiều phụ nữ can trường mà mối quan hệ của họ với tự nhiên
tôi thấy cực kỳ truyền cảm hứng.
Họ đang đấu tranh vì tương lai tốt đẹp hơn cho chính mình,
cộng đồng của mình, môi trường. Cho tất cả chúng ta.
Jane Goodall là một trong những người hùng của riêng tôi
vì mọi việc mà bà đã làm cả đời.
- Chào tiến sĩ Goodall. - Chào cô.
- Chào bà. - Rất vui được gặp trực tiếp bà.
Rất vui được gặp cô.
Dạo này bà thế nào?
Bận hơn từ trước đến giờ.
Bà có nghe thấy tôi không? Jane, Mya-Rose?
- Có, chúng tôi nghe thấy. - Vâng.
Mya-Rose Craig có thể được gọi là Jane Goodall tương lai.
TIẾN SĨ MYA-ROSE CRAIG NHÀ HOẠT ĐỘNG VÌ MÔI TRƯỜNG
Nhưng tôi nghĩ cô ấy còn hơn thế nữa.
Tôi đã làm việc này từ khi còn rất, rất trẻ.
Qua tình yêu chim muông và thiên nhiên, và sự quyết tâm,
cô trở thành nhà hoạt động vì môi trường mạnh mẽ.
Thế hệ của tôi luôn phải nghĩ về biến đổi khí hậu.
Lớn lên, có một làn sóng khổng lồ
khi cuối cùng chúng tôi nhận ra "người lớn"
sẽ không giải quyết được việc này,
nên chúng tôi phải tự giải quyết.
Chúng ta có trà và whiskey.
Chỉ một ngụm nhỏ. Là đã tốt cho giọng của tôi.
Cô biết chứ?
- Tôi đã thử... - Chưa thử.
Tôi đã hỏi bốn ca sĩ opera,
riêng rẽ, "Bạn làm gì khi giọng bạn quá mệt?"
Whiskey.
- Thú vị quá. - Thật đấy.
Tôi cần thử mẹo về whiskey.
Mời cô.
Hồi nhỏ, bà tôi sẽ bắt tôi hít whiskey nóng,
nhưng với một lượng lớn mật ong nữa
khi tôi bị đau họng.
Không ăn thua. Tôi chỉ... Thế này thôi.
Jane, có lẽ bà có thể chia sẻ
một chút về lý do thiên nhiên luôn rất quan trọng với bà.
Không chỉ từ công việc bà đã làm, mà còn trên phương diện một con người.
Tôi sinh ra đã yêu động vật.
Khi tôi lớn lên và lúc còn nhỏ, không có TV.
Nên tôi học từ việc chơi ngoài thiên nhiên.
Ngay ở đây. Chúng tôi ở Bournemouth, nơi tôi lớn lên.
Và chơi ở các vách núi phía trên biển,
với chú chó Rusty.
Tôi yêu động vật. Tôi yêu động vật chẳng có lý do gì.
Tôi sinh ra đã như thế.
Không có TV, tôi đọc sách.
Tôi đọc cuốn sách Bác sĩ Dolittle đầu tiên năm lên tám tuổi.
Và sau đó là Tarzan.
Vâng, tôi đã xem cuốn này trước khi bà vào,
rất hay ạ.
Tôi có thể hiểu nó... tôi không biết nữa, nó truyền cảm hứng cho trí trưởng tượng.
Phải.
Nó khiến tôi mơ ước mình sẽ lớn lên, tới châu Phi, sống với động vật hoang dã,
và viết sách về chúng.
Vì hồi đó, không có nhà khoa học nữ.
Nên họ cười nhạo tôi và bảo tôi nên mơ về cái gì đó tôi có thể thực hiện được.
Nhưng mẹ tôi thì không.
Mẹ bảo, "Nếu con thật sự muốn làm một việc như thế,
con sẽ phải rất nỗ lực đấy,
tận dụng cơ hội,
và nếu con không bỏ cuộc, có lẽ con tìm được cách".
Tôi không thể kể hết bao nhiêu thiếu niên viết thư hay nói với tôi,
"Cảm ơn bà. Vì bà đã làm được, nên cháu cũng có thể làm được".
Nhiều hoạt động và vận động vì môi trường nói chung mà tôi thực hiện
phát triển từ công việc trước đó mà bà thực hiện.
Có những bài học nào mà bà nghĩ chúng ta nên học hỏi
từ hàng thập kỷ mà bà đã quan sát tinh tinh,
cũng như cố gắng giúp bảo vệ động vật ở môi trường sống của chúng?
Tôi nghĩ... Một trong những điều...
Khi tôi được người thầy Louis Leakey gửi tới Cambridge,
từ năm 1961,
tôi đã nghiên cứu tinh tinh khoảng một năm.
Hồi đó tôi chưa biết nhiều về chúng.
Nhưng tôi được bảo rằng không được đặt tên cho tinh tinh. Mà nên đánh số cho chúng.
Như thế khoa học hơn.
Và ta không thể nói về tính cách, trí óc của chúng,
hay cảm xúc của chúng.
Đó là những thứ độc đáo với con người.
Tôi biết được từ chú chó của tôi rằng điều đó không đúng.
Rằng các giáo sư, với kiến thức của họ...
Điều đó khá đáng sợ với tôi. Tôi còn chưa học đại học.
Giờ đây tôi được dìu dắt để làm luận án tiến sĩ về phong tục học,
tôi còn không biết phong tục học là gì.
Dần dần, nhờ những ghi chép kĩ càng của tôi,
nhờ những phim tài liệu của Hugo...
NHÀ LÀM PHIM VỀ ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
...bắt đầu được phổ biến,
điều chúng tôi học được, tôi nghĩ là khác biệt lớn nhất
giữa chúng ta và những loài gần nhất với chúng ta,
mà chúng ta có chung nhiều hành vi với chúng,
đó là sự phát triển bật hẳn lên của trí tuệ chúng ta.
Nhưng động vật cũng thông minh hơn ta tưởng rất nhiều.
Mya-Rose.
Cô là nhà nghiên cứu về chim muông. Đúng không? Cô đã lớn lên trong tự nhiên?
Bố mẹ tôi đều là nhà nghiên cứu chim muông.
Tôi... Tôi lên chín tuổi khi lần đầu bố mẹ đưa tôi đi quan sát chim.
Đó luôn là điều tôi làm và yêu thích.
- Con có thấy mỏ của nó? - Có ạ.
- Màu gì vậy? - Cam tươi.
Chúng đẹp quá và rất dễ ngắm.
Chỗ nào cũng thấy chúng, dù ta ở nông thôn
hay thành thị.
Ta cần kiên nhẫn và tinh mắt.
Lạc quan đến tức cười.
Là gì vậy ạ?
Rất hy vọng.
Có lẽ là đúng.
Con phát hiện ra nó.
Nên tôi làm khá nhiều việc kết nối bọn trẻ và các thiếu niên
với thiên nhiên và môi trường
bằng cách thực hiện nhiều hình thức quan sát chim.
Tôi nghĩ tôi sẽ là người rất khác
nếu không bao giờ lớn lên với tình yêu chim muông,
và môi trường bên ngoài và thiên nhiên.
Thiên nhiên có thể có ảnh hưởng sâu sắc đến chúng ta.
Đôi khi, mối liên hệ với thiên nhiên có thể là dây cứu sinh.
Được vui vẻ. Tôi cảm thấy khá mạnh mẽ.
Silvia Vasquez-Lavado tìm thấy thiên nhiên vào lúc
mà cô ấy cần nó nhất.
Khi cô phát hiện ra đường đời mới sẽ đưa cô ấy
tới những ngọn núi cao nhất trên mọi lục địa.
Đây là đỉnh thứ bảy của tôi.
DÃY NÚI CATSKILL NEW YORK
Oa. Nhìn này, các bạn.
- Đẹp ngoạn mục. Oa. - Quá đẹp.
Đẹp thật.
Oa.
Hiện giờ tôi cảm thấy mình toàn tâm toàn ý mang tới thông điệp này.
NHÀ LEO NÚI
Tôi là sứ giả của núi. Tôi ở đây để biến đổi nhiều người.
- Cô có in lên áo phông? - Tôi nên in.
Đúng là nên in.
- Vâng. - Tôi sẽ mua.
Phải. Sứ giả của núi.
- Sứ giả của núi. - Áo phông nào.
Nào, điều chúng ta sẽ làm
là huấn luyện về cách đu dây thừng xuống núi.
Nếu các vị nhìn thiết bị leo xuống, có những cái răng nhỏ ở đây.
Nó sẽ tạo ma xát trên dây thừng khi chúng ta leo xuống.
- Ta xoay cái này. - Xoay cái khóa nhỏ.
Và ta có thể thử bằng cách tăng áp lực.
Bây giờ, đây là dây cứu sinh.
- Nó đây. - Nó đây à?
Nó đây.
- Đây là thứ sẽ ngăn chúng ta... - Được.
Thứ này sẽ giúp chúng ta leo xuống an toàn.
Được rồi. Trước tiên, cầm... Xòe tay ra.
Nắm...
- đoạn cuối dây thừng. - Đoạn cuối.
Đoạn dây thừng đó, và nắm chặt thành nắm đấm.
Và tôi kéo xuống. Nếu tôi định leo xuống,
- cái này phanh lại. - Phải.
- Nếu tôi lơ lửng trên vách núi... - Là lực căng, mẹ ạ.
...chỉ cần giữ phần này, là tôi an toàn.
Thử buông ra và...
- Tôi hiểu rồi. Cảm nhận được rồi. - Bà có thể cảm thấy một chút.
- Phải. - Hiểu rồi.
Đó là phần quan trọng, mẹ ạ.
Để biết cách dừng lại nếu ta ngã.
Đúng vậy.
Phải. Như tôi bảo các con, an toàn là trên hết.
An toàn là trên hết. Mạng sống của ta đặc biệt phụ thuộc vào thứ đó, nên...
Tôi rất thích.
Điều tôi ngưỡng mộ về hành trình của cá nhân cô
là cách cô sử dụng thiên nhiên để chữa lành cho mình.
Cô có thể nói về quá trình đó không?
Không may là, giống như một phần ba phụ nữ trên thế giới,
tôi là người sống sót của nạn lạm dụng tình dục.
Và sang chấn tâm lý của sự cố đó
của quãng thời gian đó khiến tôi mụ mẫm.
- Và... - Hồi cô còn bé à?
Hồi tôi còn bé. Chuyện xảy ra khi tôi khoảng từ sáu đến mười tuổi.
Không may là, cách tôi đương đầu
để quên đi những ký ức này là uống rượu.
Tôi đã uống đến chết đúng nghĩa.
Tôi đã tụt xuống đáy cuộc đời. Và tôi cầu cứu mẹ giúp tôi.
Bà yêu cầu tôi tới Peru
để tham gia thiền chữa lành với bà trong thiên nhiên.
Khi chúng tôi thiền, hình ảnh đầu tiên xuất hiện
là tôi hồi còn nhỏ trong khoảng thời gian bị lạm dụng.
Nép vào góc, run rẩy.
Rồi tôi khi lớn lên, ôm chặt cô bé đó
và cảm thấy mối liên kết mà tôi vẫn phớt lờ.
Khi chúng tôi liên kết, tôi nghe thấy tiếng ầm ầm.
Không hiểu sao dãy núi xuất hiện,
và cô gái nhỏ là tôi bắt đầu kéo tôi lên núi.
- Ôi trời. - Đó là điều cô thấy và cảm nhận?
Đó là điều tôi thấy và cảm nhận trong ảo giác này.
- Thật kinh ngạc. - Thật kinh ngạc.
Sau ảo giác đó, tôi nghĩ, "Được. Mình có thể hiểu theo hai cách.
Mình có thể dùng nó là hình ảnh ẩn dụ leo lên ngọn núi cuộc đời với cô bé đó.
Hoặc mình có thể thật rõ ràng và lên một ngọn núi".
- Oa. - Và tôi nghĩ, thôi...
Điều này kết nối tôi với nỗi đau lớn trong đời.
Điều thích hợp với tôi là lên ngọn núi cao nhất thế giới.
- Nên tôi đến căn cứ ở đỉnh Everest. - Cô bắt đầu ở Everest.
Tôi nghĩ, "Mình thấy một ngọn núi. Mình sẽ không bắt đầu ở ngọn núi nhỏ.
Mình sẽ leo lên ngọn núi cao nhất Trái Đất".
Ngày đầu tiên, chúng tôi tới thị trấn nhỏ tên là Namche Bazaar,
là lối vào dãy Himalaya.
Đó là giây phút đời tôi thay đổi mãi mãi.
Lần đầu tiên trong đời,
ta được thấy sườn núi và dãy núi
không như... bất cứ thứ gì ta từng hình dung.
Ta như con kiến nhỏ xíu
đi giữa tạo hóa khổng lồ của thiên nhiên.
Khi ta thấy dãy núi đồ sộ, hùng vĩ đó...
Ta có cảm giác bảo vệ,
có cảm giác gắn bó mạnh mẽ.
Và cảm giác đó chưa một ai khiến tôi cảm thấy cả.
Tôi nhớ tôi cảm thấy, "Mình muốn đi xa hơn".
Thật tuyệt vời khi thấy thiên nhiên khiến ta cảm thấy như vậy.
Một ngày đẹp trời. Một ngày đẹp trời, đầy mạnh mẽ.
Tôi vô cùng mãn nguyện.
Cô biết trong cô có điều gì đó thôi thúc cô thực hiện.
Phải.
- Cô bé bên trong cô... - Phải.
...dẫn dắt cô, và bỗng nhiên cô ở đó
và cô có cái mà tôi gọi là, trải nghiệm vượt lên chính mình.
Tôi nhớ cảm thấy tái kết nối với bản thân.
Tôi có thông điệp mạnh mẽ rằng,
"Silvia, đây là hành trình của cô. Cô phải ở lại đây".
Và tôi thấy biết ơn Everest.
Tôi nói, "Đến một ngày, tôi sẽ quay lại cảm ơn bạn.
Tôi sẽ nỗ lực leo lên đến đỉnh".
Nên đó là khởi đầu của cả hành trình.
Cô đã cam kết với bản thân và với ngọn núi.
Với ngọn núi. Và đây là điều thật phi thường.
Vì Đỉnh Everest là tên phương Tây,
nhưng tên địa phương theo tiếng Tây Tạng là Chomolungma,
nghĩa là, "mẹ của thế giới".
Quá hoàn hảo.
Cứ như tôi hứa một lời,
một lời hứa chân thành với mẹ của thế giới.
- Ôi trời, Silvia. - Đó là điều...
Đó là điều kỳ diệu, điều đã đưa tôi đến với hành trình này.
- Tôi nghĩ thật kỳ diệu. - Kinh ngạc.
- Chúng ta sẽ xuống đáy. - Được.
Tôi sẽ chuẩn bị cho cô, rồi tôi xuống trước.
Được rồi.
Trong khi có lúc tôi trầm trồ, "Thật kinh ngạc".
Tôi chưa bao giờ có được khoảnh khắc như cô có ở Everest.
Cảm giác về sự phi thường, ý nghĩa và mục đích.
Tôi không biết nữa, tôi chưa có khoảnh khắc đó.
- Cố ngả người ra sau. - Được.
Nước thích lắm.
Ôi trời.
Được, giờ cô chuẩn bị xuống.
- Tôi sẽ đưa cô sợi dây thừng. - Vâng.
- Được rồi. - Xong rồi.
Đứng giạng chân. Giạng... Mở rộng chân.
- Đúng rồi. Phải. Tốt. - Được.
- Ngả người ra. - Nhưng...
Có tôi đây rồi.
- Hạ cả hai tay xuống. - Nhưng tôi không...
Tôi không nắm được dây thừng.
- Nó bị kẹt à? - Nó cứ bị kẹt.
Tốt quá. Giờ là áp suất nước.
Nếu cô cần xuống, cô xuống đi.
- Chúng ta sẵn sàng chưa? - Rồi.
Cô làm được mà.
Cô sẽ không để tôi chết.
Đó là suy nghĩ của tôi bây giờ.
- Tôi sẽ không chết. - Không. Từng bước một.
Từng bước một.
Chúng tôi hỗ trợ cô dưới này.
Đúng rồi. Hoàn hảo.
Toàn bộ sứ mệnh của tôi là đưa càng nhiều người càng tốt...
và tôi nghĩ ngay khi ta có thể nếm trải những lợi ích này,
thì nó càng khiến ta nhận thức rõ hơn về vai trò của mình
với môi trường.
- Cô làm được rồi. - Cảm ơn cô nhiều.
Cô cứng cỏi lắm.
Lúc nào đó, cô cần tới trại với tôi.
- Cô nhất định... - Hẹn đấy nhé. Lúc nào đó.
- Này. Cô làm tốt lắm. - Được rồi. Cảm ơn cô.
Con gái tôi sẽ rất ấn tượng với tôi.
Con tinh tinh nào cũng có kiểu gọi đặc biệt của riêng mình.
Chúng tôi gọi đó là pant-hoot.
Đó là tiếng gọi từ xa, nên nó không dành cho cô.
Mà là cho cô. Vì cô đang ở xa.
- Được rồi. - Và...
Còn với cô, tôi sẽ làm tiếng gọi gần.
Nếu thích nhau, nó thường kết thúc bằng cái ôm.
Nên chúng rất lo lắng nếu chúng phải đập khuỷu tay trong đại dịch COVID.
Nhưng điều đáng buồn là, biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học,
và đại dịch bất ngờ xảy ra
vì ta không tôn trọng thiên nhiên và động vật.
Đó là lỗi của chúng ta. Tại chúng ta.
Vâng. Có lúc tôi thấy khó mà hình dung.
Chỉ tính quy mô thiệt hại mà chúng ta gây ra cho hành tinh này
trong khoảng thời gian ngắn.
Dễ hơn với tôi vì tôi đã chứng kiến.
Tôi thấy có một niềm lạc quan lớn rằng nhiều người trẻ tuổi,
trong đó có cô, tham gia giúp bảo vệ thiên nhiên.
Vâng. Tôi luôn cảm thấy rất cô độc
là người trẻ tuổi quan tâm đến các vấn đề môi trường.
Và rồi bỗng nhiên,
có hàng trăm nghìn người trẻ như tôi xuống đường,
biểu tình.
Tôi nhớ lúc đó mình nghĩ điều gì đó đã thay đổi.
Và điều này sẽ thay đổi mọi thứ.
Rất nhiều người trẻ tuổi được bảo rằng ý kiến của họ không quan trọng.
ĐỪNG ẤN NÚT HOÃN HÃY HÀNH ĐỘNG NGAY!
Nhưng tôi nghĩ những người trẻ tuổi có ảnh hưởng đáng kinh ngạc...
CỨU KHÍ HẬU CỦA CHÚNG TA!
...trong cuộc đàm luận về biến đổi khí hậu
và phong trào biến đổi khí hậu.
Và nâng cao nhận thức.
Có lẽ có hy vọng cho tương lai
nếu trên thế giới có nhiều người như thế này
đấu tranh không biết mệt mỏi để bảo vệ hành tinh.
- Chúng ta đứng lên! - Chúng ta đứng lên!
- Vì những ngọn núi! - Vì những ngọn núi!
Vài trong số những tiếng nói quan trọng và lớn nhất
trong cuộc đấu tranh này là thành viên của những cộng đồng bản địa.
MÍT TINH VÌ KHÍ HẬU
Những loài gắn bó sâu sắc nhất với thiên nhiên là loài dễ tổn thương nhất
đối với sự tàn phá của biến đổi khí hậu.
Là người bản địa, vì tôi, vì sự an lạc của tôi,
điều quan trọng với tôi là bước lên mặt đất và tái kết nối.
Không có nó, thì tôi không thể ở đây.
Tôi là một phần của trái đất này. Tôi là một phần của thiên nhiên.
Quannah Chasinghorse và mẹ cô, Jody Potts,
đã và đang mạnh mẽ bảo vệ Khu bảo tồn Động vật hoang dã Bắc cực.
Quannah tận dụng vị trí
với tư cách người mẫu để giúp đưa mọi người vào hoạt động xã hội của cô
Cả hai đúng là thế lực thiên nhiên đích thực.
- Thật sự can trường. - Họ không chỉ bảo vệ thiên nhiên,
mà còn can trường dẫn đầu tiền tuyến.
KHÔNG CÒN PHỤ NỮ MẤT TÍCH
Thịt hầm ngon quá.
Cảm ơn bà.
Oa, hương vị thật khó tin.
Đây là súp nai sừng tấm, đó là món chủ đạo trong bữa ăn của chúng tôi ở Alaska.
NGƯỜI MẪU VÀ NGƯỜI BẢO VỆ ĐẤT
Vậy đây là thịt nai sừng tấm, muối, hành...
NGƯỜI BẢO VỆ ĐẤT
...cà rốt, cần tây và ít gạo. Đó là món truyền thống của chúng tôi.
Đúng vậy.
- Ngon thật. - Cảm ơn cô.
Bà có mang thịt nai sừng tấm đi cùng?
- Có. - Thích quá!
- Từ tận Alaska? - Từ tận Alaska.
- Hay quá. - Phải.
Quannah, cô vừa chuyển đến LA.
Chuyển từ Alaska tới đây đã là
thật sự là một cú sốc văn hóa. Nhỉ?
Đúng rồi. Sao lại không phải?
Cô đã tìm được cách để vẫn sống trong thiên nhiên?
Cô đã tìm được nơi nào để cô cảm thấy gắn bó hơn với đất,
dù trông như và có cảm giác khác so với những gì cô quen thuộc ở Alaska?
Tôi không hoàn toàn xa thành phố,
nhưng đủ để cho tôi hít thở.
Và tìm được sự liên kết
bên ngoài những ngôi nhà của tổ tiên tôi là rất quan trọng.
Tôi đã muốn hỏi về các hình xăm, vì
giờ đây ai cũng biết về các hình xăm, nhưng hình xăm của cô có ý nghĩa thật sự.
Với người dân của chúng tôi, người Gwich'in, phụ nữ có hình xăm ở cằm
như là một nghi thức chuyển đổi.
Thời gian này là để họ học về giai đoạn trưởng thành của phụ nữ.
Và họ xăm hình đầu tiên ở cằm.
- Có phải hình đường thẳng đó? - Một đường thẳng. Vâng.
Quannah, tôi nghĩ tôi đọc được rằng mẹ cô xăm hình đầu tiên cho cô.
Vâng... Mẹ tôi là nghệ sĩ xăm, ừm, truyền thống cho bộ lạc chúng tôi.
Với tôi, đó là vinh dự vì vị trí của tôi,
tôi không chỉ là một trong những người mẫu bản địa đầu tiên ở trình độ của tôi,
mà còn là người mẫu bản địa đầu tiên có hình xăm trên mặt.
Tôi là cô gái đầu tiên trong bộ tộc được xăm hình truyền thống
trong hơn một thế kỷ ở độ tuổi đó.
Quê hương tôi hoàn toàn bị hiểu nhầm.
Có rất nhiều định kiến,
nhiều người hỏi, "Cô vẫn sống trong lều tuyết à?"
Không, chúng tôi không sống trong lều tuyết.
Khi làm người mẫu, cô nhận được những phản ứng kiểu gì?
Vì đó phải là...
Cô không chỉ có một sự nghiệp thành công,
mà cô còn rất tiêu biểu.
Tôi nghĩ, đối với tôi, đó là... Mỗi không gian mà tôi ở, ừm,
tôi luôn cố gắng nói về văn hóa và vấn đề bản địa.
Nên bất cứ khi nào có cơ hội nói về cuộc vận động của tôi,
tại sao ngay từ đầu tôi làm người mẫu...
Vì có những giây phút mà tôi nghĩ,
"Điều này có giúp được người của tôi?" "Mình đang làm gì đây?"
Bà hiểu ý tôi chứ?
Rồi tôi nghĩ về mọi cô gái bản địa cảm thấy được đại diện.
Rồi tôi xem những thông điệp nhận được từ những cô gái bản địa
và những phụ nữ bản địa đó nói rằng,
"Con gái tôi, con bé cảm thấy xinh đẹp nhờ có cô.
Con bé thấy một phụ nữ bản địa trên tạp chí.
Con bé... Con bé cảm thấy thế và cảm thấy được trao quyền".
Với mức độ nổi tiếng của Quannah giờ đây...
Việc con bé trên trang bìa là một tuyên bố quan trọng rằng,
"Chúng tôi vẫn còn đây".
"Chúng tôi kiên trì và vẫn còn đây".
Jody, cả bà và Quannah đều trở nên nổi tiếng
về hoạt động xã hội vì khí hậu và bảo vệ đất
và nước và không khí. Bà có thể cho biết nó bắt đầu thế nào?
Sao mà bà trở thành thủ lĩnh trong nỗ lực đó?
Tôi nghĩ...
tôi thật may mắn khi được nuôi dưỡng gần gũi với đất.
Khi chúng tôi ở ngoài thiên nhiên, không chỉ có vậy. Chúng tôi quan sát.
Trong đời tôi, tôi sẽ nói nhất là trong 12 năm qua,
tôi đã chứng kiến thay đổi mạnh mẽ về đất.
Và chúng tôi
là một dân tộc bản địa, đang đối mặt với khủng hoảng
vì nó đang thay đổi cách chúng tôi tồn tại ở nơi này.
Với nhiều người chúng tôi, tôi nghĩ đó là cách
nó xảy ra,
chúng tôi nhận thấy những tác động của biến đổi khí hậu,
và chúng tôi lên tiếng về điều đó.
Tôi tới DC, vận động hành lang thay mặt những vùng đất thiêng
và thay mặt dân tộc tôi, nó đã được thông qua ở Hạ viện.
Tôi nhớ cảm giác chiến thắng, được, điều này có thể dẫn đến thay đổi.
Chúng tôi có thể bảo vệ đất của mình.
Nó chỉ khiến tôi muốn đi xa hơn nữa.
Tôi muốn làm nhiều hơn nữa, và tôi càng làm nhiều, thì càng...
Tôi tìm thấy vẻ đẹp của mình, quyền lực của mình qua giọng nói.
Với tôi, cứ như... Điều rất quan trọng với tôi là đại diện một cách đúng đắn,
theo cách tốt nhất mà tôi có thể đại diện.
Và đó là tới mọi nơi và là chính mình
để họ chấp nhận con người tôi.
Cô nói rất nhiều về những người trẻ tuổi
mà cô đang truyền cảm hứng và cô hy vọng sẽ đi con đường dễ dàng hơn.
Việc mang lại thông tin cho người già có ý nghĩa gì với cô?
Ôi trời. Có ý nghĩa nhiều chứ.
Vì mỗi lần tôi tới một cộng đồng bản địa
và tôi thăm một già làng, đôi khi điều đó khiến tôi muốn khóc.
Vì họ đã chịu đựng quá nhiều.
Diệt chủng, trường nội trú...
Điều này khiến tôi xúc động.
Và tôi vẫn còn đây.
Phải.
Việc hoàn toàn chấp nhận con người tôi
như một người bản địa và họ không thể.
- Rất đúng. Thật... Phải. - Họ không thể.
Họ sợ là chính mình. Và với tôi,
hoàn toàn chấp nhận việc lên một tạp chí ở tầm quốc tế...
Phải.
Điều đó rất có ý nghĩa.
Thật dễ chịu khi được lên đây.
Khi tôi ở những nơi như thế này,
nhất là những nơi mới mẻ và trên đất của họ,
tôi luôn nghĩ tới tổ tiên và những người bản địa từng ở đây.
Cuộc đời tôi đã không dễ dàng.
Nó dễ dàng hơn cuộc đời ông bà tôi, nhưng vẫn chưa hoàn hảo.
Nhưng nền móng cơ bản nhất trong đời mà tôi cố gắng thấm nhuần
cho con cháu là những giá trị truyền thống và nền văn hóa của chúng tôi
và mối liên kết với đất là điều sẽ luôn cho ta sức mạnh.
Đó là bằng chứng rằng ta cần thiên nhiên để phát triển tốt về tâm lý.
Và ta cần thiên nhiên... Ý tôi là, cô có biết về tắm rừng?
- Có. - Có.
Các bác sĩ đang kê đơn nó đấy.
Vì thật tốt cho sức khỏe thể chất, tinh thần và tâm lý của ta
khi được ở giữa thiên nhiên.
Nếu ta đang ở thành phố lớn, vậy hãy mang thiên nhiên tới thành phố.
Tôi đã ở New York đúng ngày 11/9, thật tình cờ.
Thật đáng sợ.
Cả thành phố lặng đi và im ắng,
và những gì ta có thể nghe thấy không phải là tiếng xe cộ chạy ầm ầm
mà là tiếng còi hụ của cảnh sát và còi cứu thương.
Tôi biết rất nhiều câu chuyện. Nhưng có một phụ nữ trẻ.
Cô ấy đi qua một thùng rác, và thấy một khúc cây thò ra.
Không hiểu sao cô ấy thuyết phục được ai đó lấy cái cây ra khỏi thùng rác.
Và nó được chở tới vườn sinh vật, và mất rất nhiều công sức, chăm bẵm,
nhưng cái cây đó bắt đầu mọc.
Cuối cùng, nó được trở về nơi bây giờ.
TƯỞNG NIỆM NGÀY 11/9
Một lý do mà tôi hy vọng là sự phục hồi nhanh của thiên nhiên.
Vào Ngày Hòa bình Quốc tế, khi tôi ở New York,
chúng tôi tới Cây Sống Sót.
Tôi nhìn lên, và trên cành có một tổ chim nhỏ rất xinh.
Và nó... Thành quả đã đến.
Cái cây này đã sống sót, và giờ đây nó đang giúp lũ chim
tạo nên cuộc sống mới.
Chuyện của tôi đáng yêu không cơ chứ?
Vâng.
Không chỉ đáng yêu đâu. Tôi nghĩ nó rất quan trọng.
Với tôi, hy vọng không phải là ngắm thế giới qua lăng kính màu hồng.
Mà là hành động.
Giờ đây tôi thấy như thể chúng ta đang ở đường hầm rất tối. Đúng.
Và nhìn quanh thì rất tối.
Ở đầu kia của đường hầm tối này là một tia sáng nhỏ.
Nhưng chúng ta phải làm việc chăm chỉ, xắn tay áo lên.
Trèo qua, bò xuống, tìm cách vượt qua mọi trở ngại giữa chúng ta
và tia sáng nhỏ đó, vậy là chúng ta thành công.
Vậy quan trọng là có tầm nhìn,
có quyết tâm, và không bỏ cuộc.
Vậy ta phải ta phải có tinh thần đấu tranh.
Phải. Nếu ta khiến mọi người hành động và tự nguyện tham gia
và làm nhiều hơn nghĩ,
thì sự thờ ơ sẽ không còn,
- và nó cũng mang đến hy vọng nữa. - Phải.
Mỗi một người sống trên hành tinh ngày nay đều quan trọng.
Mỗi người đều có vai trò của mình
dù họ chưa biết nó là gì.
Và cái chính là,
mỗi người đều có tác động lên hành tinh mỗi ngày.
Một khi chúng ta có nhận thức tốt hơn và được giáo dục, ta có thể lựa chọn
mình tạo nên khác biệt kiểu gì.
Amen.
Cảm ơn hai vị rất nhiều.
Đây nhé.
Cảm ơn mọi người. Cảm ơn, Jane.
- Cảm ơn nhé. - Cảm ơn, Chelsea.
Cảm ơn bà.
Tôi có cà phê, chúc sức khỏe. Cà phê.
Trông cô vui thế. Chúc sức khỏe.
Tôi đủ già để uống whiskey rồi.
Một trong số những tiến bộ tuyệt vời
trong mười, 20 năm qua
là có nhiều phụ nữ dịch chuyển vào các vị trí lãnh đạo
cố gắng chống lại biến đổi khí hậu, cố gắng phục hồi môi trường,
cố gắng đưa chúng ta trở về với thiên nhiên.
Và như Jane Goodall đã nói, hy vọng... Đó là đặc điểm của người sống sót.
Đó là chiến lược để thực hiện tốt công việc.
Chúng ta đều thật bất khuất.
Nhưng mọi người không biết điều đó.
Họ không cho nó phát triển thêm. Không cho nó bay xa.
Họ sợ hoặc họ lo lắng hoặc họ bị làm mất nhuệ khí.
Nên chúng ta cần giải phóng tinh thần bất khuất đó
để khiến thế giới này tốt đẹp hơn cho mọi sinh vật sống trên đời.
Biên dịch: Ngan Tran