Arkansas'ya dönmek için sabırsızlanıyorum.
Bazı kitaplar aldım.
Ölmeden Önce Arkansas'da Yenecek 101 Şey.
-Bahsedilen ilk restoran… -Söyle bana. Söyle.
…AQ Chicken House.
Tanrım, ben…
AQ Chicken House'ta o kadar çok tavuk yedim ki.
Limon biberli, acılı, kaplamalı
ve tavada kızarmış tavuk.
İnanılmaz.
Sana ondan biraz bulmaya çalışacağız.
Orada çocuk olmaya bayılmıştım.
Little Rock'ta büyümeye dair çok fazla güzel anım var.
Babanla çıkmaya başladığımızda
en baştan beri netti "Arkansas'ya, evime dönüyorum."
Ben de "Tamam, Arkansas'nın nasıl bir yer olduğunu görmeliyim" dedim.
İşte o zaman gözümü karartıp kalbimin sesini dinlemeye karar verdim.
Arkansas'yı hayatımın dönüm noktası olarak görüyorum.
Sen orada doğdun.
Tabii bu, oradayken başıma gelen en önemli şeydi.
Ve şunu düşünüyordum,
içinde olduğun alan seni nasıl şekle sokup sana meydan okur?
Arkansas'ya dönmek cesaretin gerçekte ne olduğu konusundaki
bazı soruları etraflıca düşünmemize olanak sağlıyor.
Zor seçimleri nasıl yaparsın?
Bazen sonucun ne olduğunu hiç bilmeden nasıl gözünü karartırsın?
Geri dönmek, yapmak istediğim bir şey.
Benim de.
Oraya daha fazlası sığar mı, bilmiyorum.
Şaşırırsın. O çok esnek.
Evet. Çok yer var.
-Valizinin üzerine oturmama gerek var mı? -Hayır, yok… O çok…
-Biliyorum ki sen… -Güvenilirim!
-…o bavula çok sadıksın. -Evet.
-Tamam. -Tanrım, pekâlâ.
Tamam! Bitti! Hadi Arkansas'ya gidelim.
Gidiyoruz.
Bunu beklemiyordum. "Hadi gidelim" dedim.
Beyazlar konusunda master'ım var.
Beyazların da siyahiler konusunda lise diploması olsun istiyorum.
CESUR KADINLAR GÖZLERİNİ KARARTIYOR
Sıradaki durak, Little Rock.
-Başlıyoruz. -Vites değil bu, değil mi?
Hayır, mikrofon o.
"Bakım gerekiyor. Tamircinize gidin."
Bu çok eğlenceli olacak.
Fayetteville'e dönmek için sabırsızlanıyorum.
Arkansas'ya geldiğimde…
…ilk taşındığım yer orasıydı.
Hukuk fakültesinde ders vermeye bayılmıştım.
Gidip evlendiğimiz evi göreceğiz.
Ev artık müze oldu.
Ve itiraf ediyorum, kendimi çok yaşlı hissettiriyor.
Bize etrafı Ann Henry'den daha iyi gösterebilecek birini düşünemiyorum.
Kendisi Arkansas, Fayetteville'e taşındığımda ilk edindiğim
arkadaşlarımdan biridir.
CLINTON'LARIN EVİ MÜZE
Ann!
EĞİTMEN VE AKTİVİST
Evine hoş geldin! Ve Chelsea.
Selam Ann.
-Her şey burada başladı canım. -Biliyorum, buraya hiç gelmedim.
-Çok seveceksin. -Buraya hiç gelmedim.
-Tanrım, gelinliğin mi o? -Hayır, gelmedi. Buraya hiç gelmedi.
Şu an içeri girene kadar bunun olduğunu bilmiyordum.
Dillard's'dan almıştım ve fiyatı da 53 dolardı.
Çünkü annen sana gelinlik alman gerektiğini söylemişti.
Evet ve benimle cuma gecesi Dillard's'a geldi.
-Düğünden önce. -Seninkinden biraz farklı Chelsea.
Evet, şey…
-Tam burada evlendik. -Tam burada.
Burası yemek odamızdı.
YENİ BİR EKİP YOLLA
-Clinton kongre adayı. -Bu 1974'teydi.
CLINTON ARKANSAS İÇİN
Bunu hatırlıyorum. Yıldız.
Dur, kravat ne?
O zamanlar erkekler… bu kravatları takıyordu.
Babamın kravatlarından mı?
Olabilirdi. Komik, değil mi?
-Tamam. Şimdi mutfak. -Tamam.
-Aynı mı görünüyor anne? -Aynı sayılır.
-Koyu turuncu. -Şeye…
-Bana çok neşeli geldi. -Kesinlikle harika.
Neden her yerde Swanson'lar var…
-Çünkü bu çok önemli. -Onlar burada, Fayetteville'de üretiliyor.
Çocukken Swanson tavuklu turtaları yediğimi hatırlıyorum.
Kafam karışmıştı. Sanki…
Bunun anne ve babamın yanında durması.
-Çünkü çok yemek yapmazlardı. -Tamam ama sorduğum buydu.
Çok fazla tavuklu turtamız oldu.
Orada ne var? Fotoğraflar mı var?
Çok hoş bir foto, değil mi?
-Bunu daha önce görmedim. -O gözlük.
-70'lere benziyorsun anne. -O her zaman…
Tanrım…
-Demek istediğim, 1974'te… -Evet, efendim.
Onu duyuyorduk.
Baban âşık olduğu bir kadından bahsedip duruyordu.
Kadın her şeyi yapabilirmiş ve baban onunla evlenebilirmiş
ama annen onunla evlenir mi, bilmiyormuş.
Hepimiz onunla tanışmak istedik.
Hukuk fakültesinde bir davet olmuştu
ve ben de avukat olduğumdan gitmem gerekti.
Yanına gittim, saçı küt kesilmişti ve üzerinde takım vardı.
El sıkıştık ve o zamandan beri de arkadaşız.
-Kesinlikle. -Ben hemen…
-Neredeyse 50 yıl sonra. -Ben de öyle diyorum. Bu harika.
Ann düğün yemeğine ev sahipliği yapacak kadar kibardı.
Bir sınavdan kalmıştım.
-Fotoğrafçı çağırmadım. -Olamaz.
Ve biliyorsunuz bugün bir şeyin fotoğrafı yoksa
olmamıştır.
-Ama bunu o kadar çok düşünmedik. -Doğru.
O gelinliği düşünmüyorsa
kesinlikle fotoğrafçıyı da düşünmüyordur.
-Moda hiç önceliğimiz değildi ha? -Doğru!
Benim güçlü olduğum bir konu değildi. Onu söyleyebilirim.
Fayetteville'e taşınmak benim için büyük bir riskti.
Birçok insan deli olduğumu düşündü.
Chicago gibi çok büyük bir şehirden gelenlere
-burası Green Acres gibi görünmüştür. -Smallville.
Küçüktü ama bize kucak açmıştı.
İnsanlar çok ilgileniyordu ve çok iyi vakit geçiriyorduk.
Herkese Fayetteville'de yaşamayı sevdiğimi söyledim.
-Şey o… -Evet.
-Ben burada evlendim. -Doğru. Doğru.
-Gerisini tarih yazdı zaten. -Chelsea'ye söylediğim gibi…
Benim için burası geliştirici oldu.
Burada çok güzel bir ev buldum.
Ve ben tek değilim.
Canopy'yle görüşmeye gidiyoruz.
Onlar mültecileri Arkansas'ya yerleştirmek için çalışıyor.
Şu anda Canopy, Taliban 2021 yazında geri gelip tekrar yönetimi alınca
evlerinden kaçmak zorunda kalan 75.000'den fazla Afgan'a
ev bulmak için süregelen ulusal çabanın bir parçası.
HERKESE KAPIMIZ AÇIK
-Merhaba. Nasılsınız? Ben… -Hoş geldiniz Bakan Clinton. Ben Joanna.
-Merhaba Chelsea. Çok memnun oldum. -Teşekkürler. Pardon, ellerim soğuk.
Hayır. Size Fayetteville'de sıcak bir Canopy karşılaması
-göstermek istiyorum. -Çok heyecanlandım.
BAŞ YÖNETİCİ, CANOPY NWA
-Bir sonraki ailemiz çarşamba geliyor. -Şaka yapıyorsun.
Her şeyi toparlamak için doğrudan aksiyona girdik
çünkü onları karşılamaya hazır sıcak bir yuva olmasını istiyoruz.
Geçen ay 13 eve 56 kişi yerleştirdik.
-Bu çok harika. -İnanılmaz bir şey.
Burada kaç kişi yaşayacak?
Beş kişilik bir aile.
Gelen tüm aileler için zorlu bir süreç oldu.
Ama onları güvenli ve sakin bir yere getirmeyi başardım.
-Yatak yapmamıza yardım eder misin? -Çok isterim.
Canopy'de olmanın bir eğlenceli yanı da bu çünkü insanlar bir şeyler bağışlıyor.
Böylece bir poşet vidamız
-ve… bu yatağımız var… -Bir poşet vida mı?
Genellikle bunu anlamak için uğraşıyoruz.
Tamam.
Al Chels, sende dursun.
-Bu… Buraya mı… -Buraya.
-Al bakalım anne. -İşte. Evet. Evet.
Bunların hepsi bağış mı?
-Bağış. Evet, bazen de… -Yeterince vida var mı?
-Burada kısa vidalar var. -Bu çok ilginç olacak.
-Buraya kısa vida lazım anne. -Tamam.
-Peki. Bu şekilde giriyor. -Evet.
Kaç beşik montajı yaptım, biliyor musunuz?
-Evet. -İşte oldu.
Biri yatağa girince yatak çöksün istemiyorum.
Çünkü yatağı gördüklerinde atlamayı seviyorlar.
-Biz de sağlam yapmak istiyoruz. -Olamaz! Korkunç.
Tamam. Bakalım bu…
Herkes katkı yapmalı.
Öyle. Öyle. Kesinlikle.
Buraya bir tane daha.
-İşte oldu. -Harika.
-Çok sağlam duruyor. -Sanırım… Evet, bence iyi.
Sanırım becerdik.
-Uydu! Harika. -Evet.
Mükemmel, mükemmel.
-Galiba çalışmaya devam etmeliyiz. -Evet!
-Yapacak çok işimiz var. -Tamam!
-Tuvalet kâğıdı. -Teşekkürler.
Bu düştü. Kaldıracak mıyız?
Duş perdemiz düşmüş.
-Evet. -Evet, bilmiyorum.
-Bu şeyler gerçekten… -Olamaz.
Hayır ama anne. Bize… Bize… Bize birazcık…
Dayayacak yer yok.
-O dayanaklardan lazım sanırım. -Evet. Evet.
Çok kolay düşer ama en azından güzel görünüyor.
Asıldı.
BİL BAKALIM SENİ NE KADAR SEVİYORUM
-En sevdiğimiz kitaplardan biri. -Çok heyecanlıyız. Hazırız.
Şu duş perdesini bir halledelim de.
Duş perdesini halledince evet.
Biz çok yaklaşmıştık.
Bu çok harika çocuklar. Bayıldım.
BURADA OLDUĞUNUZ İÇİN ÇOK MUTLUYUZ.
Evinizi terk etmek için gerekecek cesareti hayal edemiyorum.
Bildiğiniz her şeyi geride bırakmak.
Birkaç hafta önce Kabil'den Arkansas'ya gelmiş
bir aileyi ziyaret etme şansımız olacak.
Afganları tahliyeye yardım için aylar harcadın anne.
Özellikle Afgan kadınları ve aileleri için.
Canopy'nin yerleştirmeye çalıştığı bu aileyle buluşmam
çemberin tamamlanması demek oluyor.
Size Arkansas ve Amerika'ya hoş geldiniz deme şansına
sahip olduğum için çok minnettarım.
-Çok teşekkürler. -Evet. Biz…
Ne kadar zamandır buradasınız?
Yaklaşık üç haftadır.
Üç hafta.
Arkansas'ya ilk geldiğimizde
her kapıda bal kabakları vardı.
Annem de sorup duruyordu
"Bal kabaklarını neden burada tutuyorlar Basira?"
O günlerden birinde
farklı kostümler giyen çocuklar vardı.
Sonra bunun kültür ve geleneğin bir parçası olduğunu fark ettik.
O yüzden belki gelecek yıl.
Gelecek yıl bahse girerim senin oğlun da kostüm giymek isteyecek.
Evet.
Birçok Afgan'ın göstermesi gerektiği
inanılmaz cesareti gösterdiniz.
15 AĞUSTOS 2021
Taliban güçleri bugün Afgan başkenti Kabil'in kalbine girdi.
Hızlı ilerlemenin sonucu olarak
neredeyse 20 yıl önce kaybettikleri iktidarı
geri aldılar.
Son 20 yıldır
Afganistan'daki şartlar mükemmel değildi
ama insanlar mutluydu çünkü
en temel haklarını almışlardı,
mesela kadınlar okula, üniversiteye gidiyordu,
toplumun aktif parçası oluyorlardı.
Sen bu sırada okulda mıydın?
Kabil Hukuk Fakültesini bitirdim.
Hukuk ve siyaset bilimi.
Sen de okuyor muydun?
Üniversitedeydim.
Kabil'de okurken
her zaman doktor olmak istediğimi söyledim.
Sadece bugününüzü değil geleceğinizi de kaybediyorsunuz.
Mümkün olduğunu düşündüğünüz şeyi de kaybediyorsunuz.
Rejim değişip de Taliban'ın geldiği zaman,
Afganistan için
felaket oldu diyebilirim.
Çok hızlı oldu.
Neredeyse birkaç saat içinde hayati bir karar almanız gerekti.
Binlerce insan havaalanı kapılarına hücum etti
ve izdiham olduğu için de bazıları öldü.
Bazı aile fertlerimiz havaalanına gitmek istemedi.
Ama gecenin ikisinde evimizden çıktık.
Yanımıza sadece sırt çantası alabilecektik.
KABİL 24 AĞUSTOS 2021
Afganistan havaalanının bir sürü kapısı var.
Biz Abbey Kapısı'na geldik.
Bizden iki gün sonra, o kapıda canlı bomba saldırısı oldu.
Tehlikeli ve riskliydi
ama o kapıdan geçtik.
-Hepiniz birlikte gidebildiniz mi? -Evet.
Mülteci olarak gelmek istemedik
ama o kararı vermemiz gerekti.
Oğlun nasıl? Yeni yere adapte olabildi mi?
Yeni insanlara, yeni eve?
İlk günler zordu
çünkü evsizlik hissi
bir bebek için bile çok zor.
Ve bir evi olduğunu anlayınca…
O da çok mutlu oldu.
Bir evimiz olduğunu biliyor.
Sakin bir şehirde güvenle oynayabileceğini biliyor.
Şimdi yeni arkadaşlar ediniyor.
O da sıradaki sorumdu. Yeni arkadaşları var mı?
Evet, komşularımdan
ve sponsor ailelerden arkadaşlar ediniyor.
Şimdi Arkansas da ona uyuyor.
Size çok iyi dileklerimizi sunuyoruz.
Umarım burada ilk Şükran Günü'nüz iyi olur.
Evet, teşekkür ederiz.
Şükran Günü'nüz kutlu olsun.
Teşekkürler anne.
Ben hallederim.
Hayır, ben yaparım. Siz bize ikramda bulundunuz.
-Sayın Bakan? -Efendim?
Bir Afgan evine ilk geldiğiniz gün
bulaşık yıkamazsınız.
İkinci geldiğinizde yıkarsınız.
Biz bulaşıklarımızı…
Tamam mı? Evet, ilk gün yıkamazsınız.
Bence geçmişimizin parçalarını ziyaret etmek önemlidir.
Bunların yansıması için Little Rock'tan daha iyi neresi olabilir?
LITTLE ROCK'A HOŞ GELDİNİZ
İşte Rally's. Rally's'deki kıvırcık patatesleri hatırlıyorum.
Çok güzellerdi. Acaba hâlâ aynı mı yapıyorlar?
Tanrım, Savaş Anıtı Stadyumu yakınlarındaki
oyun parkına gittiğimi hatırlıyorum. Ve orada şey vardı…
-Hayvanat bahçesi. -Ona bayılırdım.
Bayılırdın. Adını bir şempanzeye verdiler.
Hayır, vermediler.
Şempanze değildi. Orangutandı.
-Orangutan mıydı? -1975 doğumlu.
Bana orangutanın adını verdiniz sanmıştım.
-Bunu yapmam. -Yani çok tatlı görünüyordu.
1996'da Seçim Günü buradaydık.
İki arkadaşımla birlikte AVM'deydim
ve kulaklarımı deldirmek istemiştim.
On altı yaşındaydım, seni aradım,
bir anlık hevesle yaptırmamı istemediğini söyledin.
Yapmama izin vermediğine inanamamıştım,
kendi kendime "16, 12'den dört yıl ileri" diye düşündüm.
12 yaşında yaptırabileceğimi söylemiştin.
İlk olarak, 12 dediğimi hatırlamıyorum.
-Galiba 20 ya da 30 dedim. On iki demedim. -Hayır, kesinlikle.
-Üzgünüm ama asla öyle bir şey demedim. -Ben de… Dedin.
Ve… Ama ben küçükken.
Charlotte'a kulaklarımı onunla birlikte deldireceğimi söylemiştim.
O 16 yaşına gelip de seni AVM'den aradığı zaman görüşürüz.
On iki yaşında yaptırabileceğini söyledim.
Tamam. Peki. Zavallı torunum.
-Tamam. -Bize bir şey olmaz.
İşte Central Lisesi. Little Rock'ta kalsaydık
-liseyi burada okuyacaktın. -Evet.
Muhteşem bir bina
ve belli ki tarih onu
-daha önemli ve özel yapıyor. -Daha önemli.
LITTLE ROCK CENTRAL LİSESİ
Central Lisesine baktığımda
Brown ve Millî Eğitim davasını düşünüyorum…
…o dava sonucunda Amerika'daki devlet okulları entegre olmalıdır kararı çıktı.
O zaman siyahi çocukların gittiği…
YÜKSEK MAHKEME DEVLET OKULLARINDA IRK AYRIMCILIĞINI YASAKLADI
…okullarla beyazların gittiği okulların
bırakın eşit olmayı, mukayesesi bile mümkün değildi.
1957'DE, LITTLE ROCK CENTRAL LİSESİNİN
TÜM ÖĞRENCİLERİ BEYAZDI
1957, Little Rock Okul Kurulu
"Okulları entegre edeceğiz" dedi.
Ve dokuz cesur genç erkek ve kadın
bu muhteşem liseye giden ilk siyahi öğrenciler oldular.
Tabii ki herkes aynı şeyi yapmalıydı
ama ülkenin birçok kısmında kimse bir şey yapmıyordu.
Ayrıca dokuz öğrencinin
yaklaşık 2.000 kişilik bir öğrenci grubuna entegre olmasına entegrasyon denebilir mi?
Ve bu dokuz öğrencinin hissettiği baskı.
Chicago'da çocukken
burada Little Rock'ta
-olanların farkında mıydın? -Kesinlikle.
Chicago dışında sadece beyazların olduğu bir banliyöde yaşadım
ve harika devlet okullarına gittim.
Babam her gece haberleri izlerdi
ve bir anda oradaki görüntü beynime kazındı.
Çok cesur, genç, siyahi öğrenciler. Little Rock Dokuzlusu.
Onlara bağıran, tüküren kalabalıkların arasından geçtiler.
-Nefret doluymuşlar. -Tükürüyorlardı.
Benden beş, altı, yedi yaş büyük çocuklar.
Kendi toplumum dışında neler olduğunu daha iyi anlamamı sağladı.
Ve büyüklük her zaman düz bir çizgi değil.
1957'de burada neler olduğunu gördüm.
Ülkemi sevmememe sebep olmadı.
Ülkemizi yüksek ideallere taşımak için
çaba sarf den gençleri takdir etmemi sağladı.
Ve Little Rock Dokuzlu'sundan Carlotta ve Minnijean'la
tecrübelerini konuşacağımız için çok gurur duyuyorum.
-Tanrım! Carla. -Merhaba.
-Seni görmek çok güzel. -Seni gördüğüme çok sevindim dostum.
Seni görmek de çok güzel.
-Tanrım ne hoş sürpriz. -Nasıl ama?
Evet, bu çok güzel.
Cesurluğun ne demek olduğu konusunda çok konuşuyorduk.
LITTLE ROCK DOKUZLUSU ÖĞRENCİSİ
Senin durumunda dünya klasında bir eğitimi hak ettiğini bilmek…
LITTLE ROCK DOKUZLUSU ÖĞRENCİSİ
…ve burada, Central'da mücadele edecek güce sahip olduğunu bilmek.
Jim Crow Güneyi'nde büyümeyi düşünüyordum.
Bana çok güzel olduğum öğretildi.
Çok zeki olduğum öğretildi…
-Bunlar doğru. -…yetenekli olduğum da.
Ben Minnijean Brown.
Yanımızda olan ve mücadelemizde
bize yardım için çabalayan insanlara minnettarım.
Ailelerimiz kötü muamele görmemizi istemedi.
Otobüse bineceğimize yürürdük.
Yani bundan sakınmak için
-otobüsün arkasına yollanmadın. Evet. -Çok yürüdük.
Direnmek doğal hâle dönüşüyor.
-Hepsi bu. -Güvende olduk.
Annem şöyle derdi "Her şey değişecek.
O kapıdan geçmeye hazır olmalısınız.
Kapı ardına kadar açık da olsa aralık da olsa.
Bunun için de en iyi eğitimi almanız gerek."
Küçüklüğümden beri eğitim konusunu dinliyorum.
Central'da tarih dersindeydim.
Kölelik konusu geldi ve tarih kitabında
şöyle bir paragraf vardı…
"Kölelik, siyahiler için iyiydi."
Ve ahmak ben sakince elimi kaldırıp şöyle dedim:
"Kölelik hakkında öğrendiğim bu değil."
Böylece kaderim belirlendi. Sorun çıkarıcı oldum.
Şeyi bilmiyordum…
Gerçeği söylememen gerektiğini bilmiyordun.
Evet. Kesinlikle.
Ama Little Rock Okul Kurulu bu kararı verince
nasıl oldu da…
…siz nasıl dokuzlunun ikisi oldunuz?
Madam Curie yüzünden ben bu doktor olmak istedim.
İyi sebep.
Evet, bu laboratuvarda bir kurbağayı kesen
iki çocuk olduğunu biliyordum.
Dunbar'dayken,
zavallı kurbağanın başında onu kesmek için on, 12 çocuk olurdu.
Mesele bir fırsata erişimin olmasıydı.
Sanırım 1 Ağustos'ta bir kayıt kartı aldım.
Babamın yüzündeki ifadeyi hiç unutamıyorum.
Gözleri kocaman oldu.
"Central'a gitmeyi mi planlıyorsun?" dedi.
Ben de "Evet" dedim.
2. Dünya Savaşı'nda savaşmıştı.
"Kimse dolarlarımı alıp onları ayıramaz" demişti.
"Vergi açısından bakarsanız beyaz ya da siyahi dolar diye bir şey yok.
Little Rock Central Lisesine ben de destek oluyorum."
Ailem gurur duymuştu.
İlk gün gidip diğerleriyle tanıştım.
Oradaki kalabalığı gördüm…
…ama korkmuyordum.
-Öyle mi? -Evet.
-Hiç korkmuyordum. O yüzden… -Bizden hiç nefret edilmedi.
-Neden korkacağız ki? -Korkmak. Evet.
Yürümeye başladık
ve karşımıza birlik komutanı geldi ve şöyle dedi:
"Bu çocukları geri döndürün ve evinize gidin."
Bir gece önce vali, Little Rock vatandaşlarını korumak için
Arkansas Ulusal Muhafızları'nı çağıracağını açıklamıştı.
Burada ne olduğunu anlamaya çalışıyorum.
Muhafızlar vatandaşları korumak için burada.
Şuradaki topluluğun icabına bakın. On dört yaşındaki birinin düşüncesi gibi.
Biz de dönüp gittik.
İkinci ilk gün 23 Eylül'dü.
O sabah yan kapıdan girmiştik.
Sınıf da arka taraftaydı.
O yüzden önde olanları göremiyordum.
Kalabalık büyüyordu.
Geometri dersindeydim, polis kapıya geldi
ve bizi aceleyle iki polis arabasına bindirdi.
"Kafalarınızı battaniyeyle örtün ve yukarı bakmayın" dedi.
Şöyle dediğini duydum,
"Gazı kökle ve hiçbir şey için durma."
O heyecanı bugün bile hissedebiliyorum.
Eve gittiğimde telefon çalıyordu.
İnsanlar anneme, okula gelip Carlotta'yı almasını söylüyordu.
Annem 96 yaşında
ve bugün saçlarında olan beyazlık 23 Eylül 1957'de başladı.
En korktuğum gündü.
O zaman Başkan Eisenhower "Little Rock'ta ne oluyor?" dedi.
Bir şey yapması gerektiğini biliyordu. Amcamdan telefon geldi ve şöyle dedi:
"Sen ve arkadaşların için Little Rock'a kim geliyor, biliyor musun?"
Ülkenin en iyileri. 101'ini Hava İndirme Haykıran Kartallar,
2. Dünya Savaşı'nda kendilerine çok iyi isim yapmışlardı.
Ve size söyleyeyim, onları görmek…
Başkan, ABD askerlerine Little Rock'a girme emri verdi.
Siyahi çocuklara okula gidip gelirken refakat ediyorlardı,
onları tehditkâr kalabalıklara karşı koruyorlardı.
-Dolaplarımıza saklanmamız… -Evet.
-…gerekiyordu. -Doğru.
Kalabalığın amacı oydu.
Tüm nefretin de öyle… Şöyle diyeceğiz
-"Geri dönmüyoruz." -Hayır.
Ama geri döndüğümüz için…
…harekete geçmesi gerekti.
Gerçekten kendinize inanmanız
ve cesur olmanız gerekiyordu.
Hakkınızı aramayı göze almanız gerekiyordu.
-Doğru. -Ve bedelini ödediniz.
İlkin, kölelikle ilgili soruyu sorduğum için başım derde girdi.
O namımı hiç kaybetmeyecektim.
Her gün bir grup kız bizi takip edip
ayak vurup, tükürüp, şöyle diyordu "Çirkinsin. Kokuyorsun. Seni or…"
Malum şeyler işte.
Sınıfa girerken
kafama bir şeyle vuruldu.
Elime alıp baktım ve içinde altı şifreli kilit olan
-bir el çantasıydı. -Vay canına.
Ben de onu aldım…
…yere fırlattım ve şöyle dedim, "Beni rahat bırak beyaz çöp."
Sınıftaki öğretmen beni duydu.
Sonra da "Gitmen gerekiyor" dediler. Bu yüzden okuldan atıldım.
Tükürmeler, merdivenden itmeler devam etti
ama herkes kadar iyi olduğumu biliyordum.
Ve bunları atlatmama yardım eden de bu oldu.
Kaosun içinden geçerek onur alanınıza geldiniz.
Evet.
Çünkü gençlerin çılgınlığın bırakılması gerektiğini anlamasını istiyorum.
-Öyle. Evet. -Çünkü onlar dikkat dağıtıyor.
-Seni mahvetmek istiyorlar. -Ve de dikkatini dağıtmak.
-Seni mahvetmek istiyorlar. -Seninle uğraşmak istiyorlar.
-Aralarından yürü geç. -Evet.
Bu koridorlarda çok şey olurdu.
Hepimiz kitaplarımızı taşıyorduk,
kitaplarımızı taşımamızın sebebi, dolaplarımızda bırakırsak
onları açıyor olmalarıydı.
Lütfen kitaplarınızı düşürmeyin.
Çünkü düşürürseniz
-onları almak için… -Kafalarınız açıkta olur.
-…arkanıza tekme yersiniz. -Evet.
Annem "Evde kalabilirsin" derdi.
Ben de "Hayır, bugün bana ne yapacaklarını görmem gerek, değil mi?" derdim.
Sence hâlâ koridorlardan yürürken temkinli misin?
-Güvende hissediyor musun? -Temkinliyim. Hem de çok…
-Bu koridorda olanlar yüzünden. -Doğru.
Bana doğru kimin geldiğine de dikkat ediyorum.
Size söyleyeyim,
Jim Crow Güneyi'nde büyüyen pek çok kişi
-bu farkındalığa sahip. -Evet.
Beyazlarla ilgili her şeyi anlıyoruz.
-Ama bunun tersi doğru değil. -Öyle.
-Beyazlar konusunda master'ım var. -Tamam. Doğru.
Beyazların da siyahiler konusunda lise diploması olsun istiyorum.
Hepsi bu.
Gençlere "Çocuklar başkanları harekete geçirebilir" diyorum.
Sizin de bir sesiniz var.
Güç sahibi insanları istedikleri ya da istemedikleri
-bir şeyleri yapmaya zorlayabilirsiniz. -Yapmayacakları.
Sıradan insanlar sıra dışı şeyler yapabilir.
Çok sıra dışı şeyler.
İşte kilisemiz,
-First United Metodist Kilisesi. -Evet.
-Orada çok vakit geçirdik. Ayrıca… -Her pazar.
Mesela Anneler Günü olduğunda çok utandığımı hatırlıyorum
ve o, çocukların anıydı…
-Çocukların anı, evet. -Ve…
Hepimize Anneler Günü'nde annemize ne vermek istediğimizi sordular
ve ben de sana hayat sigortası yaptırmak istediğimi söyledim.
Böylece sonsuza dek yaşarsın sanmıştım.
Oradaki…
Oradaki herkes şöyle olmuştu,
"Annesine hayat sigortası vermek mi istiyor?"
Ve çok utandığımı hatırlıyorum.
Ben çok etkilenmiştim, çok hoşuma gitmişti.
Bu yolculuk bir sürü güzel anıyı hatırlatıyor, değil mi?
Tanrım, bir sürü güzel anı.
Burada çocuk olmayı sevmiştim
ama Arkansas'da büyümek Symone için her zaman kolay olmadı.
Bu arada sen onu Little Rock'a gelmek için hazırlanmamızdan önce
bilmiyor olabilirsin anne
ama ben biliyordum çünkü RuPaul's Drag Race'i izledim.
Adım Symone
"RUPAUL'S DRAG RACE" 13'ÜNCÜ SEZON
Taht için buradayım Doğma büyüme Arkansas'lıyım
Symone, Symone olmadan önce
doğma büyüme Arkansas, Conway'li Reggie Gavin'di.
Conway, Little Rock'a çok yakındır
ve drag'i keşfedene kadar da gerçekten kendini bulamamıştı.
Amerika'nın yeni drag süperstarı…
Drag Race'in 13'üncü sezonunu kazanmasına çok heyecanlanmıştım.
…Symone!
Hiç utanıp sıkılmadan Arkansas'dan gelenleri tutardım.
Symone bu aralar Los Angeles'ta oturuyor
ama hafta sonu için Little Rock'a gelmiş.
Bu gece de Arkansas'dan arkadaşlarıyla birlikte parti veriyor.
Bizi de konuk listesine aldılar.
İşte orada.
Buradaki küçük kasabalardan biri olan Conway'de büyüdüm
ve hayatımda yaptığım en cesurca şey okul balosuna drag olarak gitmekti.
Büyürken kendim olarak rahat etmiyordum ve güvende değildim
ama buraya başım dik gelirsem her şeyi yapabileceğime inanıyordum.
Bu, drag olarak herkesin içine ilk çıkışımdı.
Drag'lerin içindeki en cesur Arkansas'lı.
Üniversite için Little Rock'a taşındığımda
drag'liği istediğimi biliyordum.
İşte o zaman ailemle, House of Avalon'la tanıştım.
House of Avalon eğlenmek isteyen queer sanatçılardan oluşan bir grup
ve dünyayı insanlar için daha güvenli yapmak istiyorlar.
Bunu sanat, fotoğrafçılık, drag ve videolarla yapıyorlar.
Boyama kitabındaki tüm renkler.
Bacağımı ve güzel omzumu açtım.
-Güzel bir çırpı bacak ve güzel omuz. -Ve güzel omuz.
House of Avalon bana olmak istediğim kişi olmak ve drag'le
Symone'u keşfetmem için gereken izni verdi.
BU GECE, HOUSE OF AVALON
YAKIN ARKADAŞ VE AİLE FERTLERİ İÇİN BALO TEMALI BİR PARTİ VERİYOR
-Bu benim ilk balom olacak. -Ne?
-Şuna bak! -Çok şirin.
Sarhoş olup hamile kalacaksın.
AVALON BALOSU
Hepiniz Avalon Balosu'na hoş geldiniz.
Evet!
Selam!
Vay canına.
Bu harika bir giriş. Bayıldım.
Sana haftada bir ihtiyacım var.
Her zaman partiye hazırız.
Bu, batı Little Rock'a gitmek için inanılmaz bir etkinlik.
Senin balondan farklı mıydı?
Çok uzun zaman önceydi.
House of Avalon… Mists of Avalon gibi.
Çok, çok uzun zaman önce.
Senin balonu hatırlıyorum.
-Partin neredeydi? -Bir teknede.
Sahi mi?
Payetlerim yoktu. Keşke olsaydı.
Bu, kendi balomda giydiğimden
çok daha muhteşem.
Çok zarafetle olmasa da
-bacaklarımı sallamam gerek. -Atlatmak mı?
Aynı şeyi yapmam gerekti.
-Evet çünkü bacakların çok uzun. -Öyle.
SYMONE'UN ANNESİ
Sen Conway'de büyüyen ufak bir çocuktun.
Senin için nasıldı anne?
Çok korumacıydım. Onu izliyordum.
-Atmaca gibi. -Küçük çocukken
bunun farkında mıydın?
Evet. Neyin yanıma kalıp neyin kalmayacağını biliyordum.
Bir helikopter anneydim
ve onun gey, hetero ya da mor olmasının bir önemi yoktu.
Hiç fark etmezdi.
Kaç yaşlarında zorbalığa maruz kalmaya başladın?
Birinci sınıfta. Hiç unutmayacağım.
Okulun ilk günlerinden biriydi ve çok heyecanlıydım.
Otobüse bindim ve her zamanki yerime oturdum.
Ve "arkadaşlarımdan" biri konuşuyor ve el hareketleri yapıyordu.
Ve bana "Tanrım, neden böyle lanet bir geysin?" dedi.
-Bunu birinci sınıf öğrencisi mi söyledi? -Birinci sınıf, evet.
O kelimenin anlamını bilmiyorum.
-İntiharı düşündün, değil mi? -Evet… Evet.
-Dokuz yaşındayken mi? -Dokuz, evet.
Delice, değil mi? Ama…
Şu anda hayatlarına son veren çocuklar var.
-İntihar var. -Şu an.
Bir gün eve geldin ve ben "Artık bitti" dedim.
Ona o kadar kızmıştım ki şöyle dedim
"Hiçbir zaman böyle hissetmen gerekmiyor.
Çünkü yanında kimse olmazsa da arkanı ben kollarım."
Tanrı seni kutsasın.
Ne olursa olsun.
Drag'i ne zaman keşfettin?
Muhtemelen 16 yaşındaydım
ve RuPaul's Drag Race'i izliyordum.
Ve şöyle düşündüm "Saç, makyaj yapıp kıyafet giyerek
istediğinizi yapabiliyor musunuz?
Hazırım. Hadi yapalım."
Bunu ateşleyen de o oldu.
-Evet. -Yani bu
-RuPaul'u izleyince mi oldu? -Evet. RuPaul'la.
O programa çıkman
-ne kadar inanılmaz oldu? -Evet.
-Ve sonra kazandın. -Ve sonra ben kazandım.
-Bu inanılmaz. -Burada bir taç var.
Göremiyorsunuz ama burada.
Yani 16 yaşındaydın, programı izledin ve "Bunu yapabilirim" dedin.
Evet. Drag yapabilirim.
Ve insanlara bunu yaptığımı söyledim.
Arkadaşlarıma.
Ve onlar da "Baloya drag olarak mı gideceksin?" dediler.
-Ve ben de… -"Yapabilir miyim? Bunu yapabilir miyim?"
"Baloya drag olarak gidebilir miyim?" Kendi kendime "Evet, gidebilirim" dedim.
Kendi başıma yürüdüm.
Müdür yardımcısı şöyle dedi,
"O kim? Ben o öğrenciyi hiç görmedim."
Bay Lynn de şöyle dedi. "O Reggie.
Drag olarak geleceğini bilmiyor muydun? Gel içeri Reggie.
Sana bir şey diyen olursa bana haber ver."
-Vay canına. -Bunu hiç beklemiyordum
ve "Hadi bakalım" dedim.
İlginç ama değil mi?
Çünkü çocuğun için korkuyorsun,
-çocuğun farklıysa diye. -Evet.
Ama çocuğun farklıysa ve olması gerektiği kişi olmasına
-izin verilmiyorsa… -Evet.
-Yüzde 1.000 bu daha kötüdür. Kötü. -…o zaman daha kötüdür.
Sonra bir anda farkına varıyorsunuz,
"Çocuğumun almasını umabileceğim en büyük hediye
o çocuğun olacağı kişi olabilmesidir."
-Senin yolculuğunda da bu oldu. -Kesinlikle.
Evet. Drag, sesimi bulmama yardımcı oldu.
Drag olmadığım zamanlardaki kişiliğim için de öz güvenli olmamı sağladı.
Ve Symone olmasaydı sağ kalabileceğimi sanmıyorum.
Kendim olmasam da. Bunu şimdi söyleyebiliyorum.
Kendim olmasam… Yani bu, resmen hayatımı kurtardı.
Pekâlâ divalar. Hadi şu parti başlasın.
-Vakit geldi mi? -Vakit geldi mi?
Bu gece onu çalıştıracağız.
Arkansas'nın gururu, Symone!
İnanılmaz bir yolculuktu.
Özellikle yılın o zamanı. Çok güzel.
Nostalji yaşadım. Geri dönmeye bayılıyorum.
Ailemiz için çok özel bir yer.
Öyle.
Beni dolaştırdığın için sağ ol canım.
Seni dolaştırmam için bana güvendiğinden dolayı teşekkürler.
Gerçi itiraf ediyorum, beni gezdirmene izin vermezdim.
-Evet. -Harikaydı.
Bu inanılmaz kadınlardan dinlediğimiz hikâyeler
çok duygulandırıcıydı.
Konuştuğumuz herkes boşluk bıraktı.
Belki fiziksel boşluktu, belki psikolojik boşluktu.
Bir zamanlar rahat ve bilinir olandan
bilinmeyen ve hatta tehlikeli olana geçiş.
Hepsi gözünü karartan insanlar.
-Sadece kendileri için değil. -Doğru.
Aynı zamanda çocukları,
toplulukları için yaptıklarını da bir anlamda inanılmaz cesur
ve ilham verici buluyorum.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher