Zrobisz mi jajecznicę?
Zrobię.
- Z serem? - Tak, daj trochę sera.
Uwielbiam gotować z dziećmi. Moim zdaniem to dobry sposób,
żeby nauczyć je cierpliwości, odrobiny chemii,
a zwłaszcza matematyki.
Myślisz, że gotowanie to rodzaj metafory?
W pewnym sensie przypomina to
wychowywanie dzieci, nie sądzisz?
Robisz, co możesz. Nie wyjdzie idealnie.
Tak.
Czasem używasz soli, choć powinnaś sięgnąć po cukier…
- Tak. - Zaczynasz od nowa.
Jako rodzic musisz też pomóc dzieciom zrozumieć,
że nawet, jeśli będą ciężko pracowały, mogą nie być w czymś najlepsze.
- Właśnie. - A i tak mogą to kochać.
Mogą się tym cieszyć.
Macierzyństwo to najlepsze, co kiedykolwiek zrobiłam.
I najtrudniejsze. Dobrze, że nadal tak czujesz,
- tu obok mnie. - Tak.
Relacja matki z córką
jest niesamowicie bliska, niezwykła,
ale też pełna napięcia.
Chcesz chronić i pielęgnować tę drugą osobę,
a jednocześnie… ukształtować niezależnego człowieka.
To naprawdę trudne.
Nie sądzę, by nasza relacja była napięta.
Byłaś nastolatką. To pamiętam.
Okej. Zdjęcie.
Wiele kobiet potrafi pracować jajnikami.
Ja…
To jest rodzina. Jesteśmy rodziną.
NIE DO ZDARCIA: KOBIETY SĄ MATKAMI
WSPOMNIENIA
O rany.
Przewracanie stron albumu
ma w sobie coś, co kocham.
- Świetne. - Uwielbiam je.
Twoja babcia, a moja matka, Dorothy. Trzyma cię na rękach.
Przycięliśmy biednego tatę,
ale tu jest, oparty na lasce.
Kiedy oglądam
zdjęcia z twojego wczesnego dzieciństwa,
myślę o tym, jaka to niezwykła, przytłaczająca odpowiedzialność,
gdy podają ci noworodka.
Nagle przyjmujesz odpowiedzialność za tę nową, maleńką osóbkę.
To było dość onieśmielające…
Pamiętam, że kiedy byłam mała, powtarzałaś mi,
- że jakoś sobie poradzimy… - Tak.
…i że to może chwilę potrwać,
bo nigdy nie byłaś mamą…
- A ja nie byłam dzieckiem. - Tak.
Te słowa były dla mnie ważne, i pomogły mi, gdy sama zostałam matką.
- To ciągłe balansowanie… - Tak.
Rodzicielstwo tym właśnie jest, podobnie jak bycie matką córki.
Razem głosujemy.
Tata kandydował na prezydenta.
- To chyba 1992 rok. - Tak, 1992.
Jako osoba publiczna
robiłam wszystko, by chronić cię przed byciem na świeczniku,
ale też nie chciałam cię izolować.
Próba odnalezienia tej równowagi…
Ta równowaga i dynamika musiały zmieniać się z biegiem czasu.
Tak.
Bycie matką to akt odwagi,
a matki i córki, z którymi porozmawiamy,
mogą nas wiele nauczyć.
Na pewno dotyczy to Goldie Hawn i jej córki Kate Hudson.
Goldie doskonale zna wyzwania związane z prowadzeniem życia publicznego.
Na wczesnym etapie kariery aktorskiej zmagała się z depresją i stanami lękowymi.
W miejscach publicznych źle się czułam.
Nagle byłam kimś, a jeszcze nawet nie wiedziałam, kim jestem.
Więc poszłam do lekarza.
Pomogła jej medytacja.
Założyła organizację non-profit,
która uczy dzieci strategii radzenia sobie ze stresem.
To wspaniałe, że Kate odziedziczyła po matce nie tylko talent,
ale też skłonność do dbania o własne zdrowie fizyczne i psychiczne.
Porozmawiamy o relacji matki z córką
i o tym, jak zaszczepić w kimś pewność siebie, odporność i optymizm.
TOPANGA KALIFORNIA
Goldie i Kate łączy miłość do tańca,
którą podzielam.
To wspaniały przejaw równowagi między ciałem a umysłem.
Zaprosiły nas na parkiet.
Matki i córki.
- Dobrze was widzieć. - Cześć.
Boże.
W co wy nas wpakowałyście?
Zbliża się lekcja tańca.
Strasznie się cieszę, że zgodziłyście się na tango…
- Żartujesz? Była zachwycona. - To prawda.
Nigdy nie odmówię lekcji tańca.
Nie tańczyłam tanga z dziesięć lat, więc najwyższa pora.
Ale świetnie.
Chcę tylko powiedzieć, à propos relacji,
że dokładnie to robiłam od dziecka.
Wszystko porzuca.
„O, kurtka mamy”.
Ilekroć gdzieś wychodzimy, kończę z całą górą jej rzeczy.
Okulary, kluczyki. „Gdzie moje kluczyki?”.
Mam je, mamo.
Niestety to prawda.
Jesteśmy gotowe.
Co mamy robić?
W tangu argentyńskim chodzi o współpracę, obie strony dają z siebie 100%.
INSTRUKTOR TAŃCA
Pasja to serce tanga.
Taniec opiera się na więzi. Zaufaniu. Trzeba się zapomnieć.
INSTRUKTORKA TANGA
Najpierw potrzebujemy struktury.
Jeśli chcę prowadzić, moja lewa ręka jest na zewnątrz. Dobrze?
Raz, dwa.
Na planie kwadratu.
A potem dochodzą szczegóły. Jeśli ci zależy, znajdziesz sposób.
Wiesz, czego chcesz. Zrób to.
- Dobra. Chcesz prowadzić, mamo? - Nie, ty prowadź.
Co się dzieje?
Tym razem w bok.
- Na prawo… - Tutaj.
Robisz, co ci każę.
Straciłam władzę.
- Kto prowadził? - Ciekawe.
Prowadziłam, ale mama się znudziła.
I mnie obróciła.
U mnie było to samo. Prowadzę, a mama nagle: „Okej.
Prowadź, ale tylko przez 20 sekund”.
- Prawda? - Właśnie.
Skoro wiecie już, co i jak,
pora zatańczyć z Carlosem.
Usiądźcie tam.
- Czekacie, aż ktoś podejdzie. - Zaprosi was do tańca.
- Rozumiem. - Proszę.
Chyba będzie pierwsza.
Wybrał mnie.
O rany, mamo.
Wspaniale.
- Ma wrodzony talent. - To prawda.
- Brawo. Pięknie. - Hurra! Było świetnie.
Jestem z ciebie dumna.
- Wyjdziemy? - Tak.
Piękny dzień.
W czasie lekcji rozmawiałyśmy o tym, jak ważny jest ruch
i rozluźnienie się.
Stajesz się jednością ze sobą,
a to pomaga zrozumieć, czym jest uważność.
Tego musimy być świadomi jako rodzice:
zarażamy się wzajemnie emocjami.
Dzieci czują to, co ty czujesz.
Musimy się w nie wsłuchiwać.
To, że moja mama jest ze mną zestrojona, pozwala mi zrozumieć
- własny stan emocjonalny. - To… Tak.
A jak poradziłyście sobie z tym, że chciałaś zostać aktorką,
chciałaś wykonywać zawód, w którym twoja mama odniosła taki sukces?
Miałam 11, może 10 lat, kiedy powiedziałam:
„Mamo, zostanę aktorką”.
Ona na to… „Okej”.
- „Powoli. Idź do pokoju”. - „I wróć do piątej klasy”.
„Wróć do piątej klasy”.
Ale przynajmniej
pozwoliła mi się zgłosić na casting.
- Pamiętasz, co to było? - Tak.
To był sitcom z Howiem Mandelem.
- Żartujesz. - O rany.
Mama mi o tym nie powiedziała,
ale ostatecznie dostałam tę rolę.
- Co powiedziałaś? - Chcieli ją.
- Powiedziałaś, że nie dostała roli? - Tak.
„Wybrali kogoś innego”. „Nic nie szkodzi”.
Dała mi drobny przedsmak, żebym wolała być zwykłym dzieckiem.
Chciałam, żeby miała możliwie normalne życie,
aż do ukończenia szkoły.
Potem się nie wtrącałam.
Niczego nie kontrolowałam.
- To nie jest proste. - Nie jest proste.
- Nie zawsze się zgadzacie. - Dobrze to wiemy.
Powoli się uczymy.
Kiedy musisz coś powiedzieć,
mówisz to, ale nie cały czas…
- Tak. - …bo w niczym to nie pomoże.
Byłam „nie do zdarcia”.
Pracuję nad tym, żeby słuchać serca i rozumu.
Budując firmy i pracując na planie,
wszyscy dajemy z siebie coś wyjątkowego.
Powtarzam młodym dziewczynom na stanowiskach kierowniczych,
że liderką można być na wiele sposobów.
To cały wachlarz osobowości i atutów,
które mogą się połączyć i stworzyć coś potężnego.
To wymaga nie mniejszej odwagi niż wyjście na scenę.
- Słodka jesteś. - Chcesz się bawić.
Hillary mówi: „Zaszalejmy”.
Uwaga.
Zderzenie mam.
- Uwielbiam te zdjęcia… - Rany. Jesteś taka słodka.
To moja mama i ja.
- Jesteś taka słodka. - Tak, jestem. Spójrz.
Czemu nigdy mnie tak nie ubierałaś?
Nie zgodziłabyś się.
W dzieciństwie ściśle określałaś, w co mogę cię ubrać.
To moja mama po ukończeniu szkoły średniej.
To niesamowite osiągnięcie,
- bo dziadkowie wyrzucili ją z domu. - Tak.
Została porzucona i opuszczona…
- Przez rodziców i dziadków. - Tak.
Myśląc o mojej matce i poznając jej życie,
byłam pod ogromnym wrażeniem, jak ciężko pracowała, by być matką,
której sama nie miała.
Taka jest różnica między matkami a macierzyństwem.
Tak.
Macierzyństwo zakłada, że nie porzucisz dziecka.
AKTYWISTKA LGBTQ / ZAŁOŻYCIELKA G.L.I.T.S.
To mi przywodzi na myśl Ceyenne, która była matką dla wielu dzieci
wyrzuconych z domów dlatego, że były homoseksualne czy transseksualne
albo czuły, że nie ma dla nich przyszłości.
Zbudowała rodzinę z wyboru.
- Nie opartą na więzach krwi… - A na wyborze.
NOWY JORK
Witajcie. Słyszałam, że jest tu impreza.
- Jak się macie? - Dużo tu ludzi.
- Witajcie. - Znajome.
- Cześć. - Hej.
- Twinkle. Miło mi. - Miło cię poznać.
- Uczyłam ich. - Miło mi.
- O rany. - Tak. Studiowałom w Mailman.
Ale ekstra.
Kiedy Dorcas zadzwoniło i powiedziało: „Uczy mnie Chelsea”,
- powiedziałam: „Robimy coś dobrze”. - Tak.
Ceyenne założyła GLITS w 2015.
GEJE I LESBIJKI W TRANSPŁCIOWYM SPOŁECZEŃSTWIE
To inkluzywny program mieszkaniowy dla młodzieży transseksualnej,
która doświadcza bezdomności na ogromną skalę.
Nie tylko zapewnia im dach nad głową. Robi dużo więcej.
Wręczenie im karty na metro i testu na HIV to nie jest prawdziwa pomoc.
Zapewnijmy im to, czego potrzebują.
Edukację. To podstawa.
Poznałam ją, kiedy byłam w liceum.
Kończę szkołę na jesieni. Mam nadzieję,
że z jej pomocą pójdę na Columbię albo Georgetown.
- Chce zostać prawniczką. Popieram to. - Tak!
Ona wyróżniała się inteligencją.
Pracuje teraz nad doktoratem.
- Z czego? - Z opieki społecznej.
- Jej wsparcie było ważne? - Absolutnie.
Wsparcie i łagodne groźby.
Wszystko na raz.
Bycie matką to potężna rzecz.
Mam dzieci na całym świecie, uwielbiam je i kocham.
Często nie zapraszano nas na Gwiadkę, Święto Dziękczynienia, Wielkanoc,
na święta, które większość ludzi obchodzi w gronie rodzinnym.
Jako matka mogę tworzyć takie momenty,
żeby nadrobić dziesiątki lat, kiedy tego nie mieliśmy.
Ludzie tacy jak ja uciekają często z domu i tracą wsparcie rodziny,
bo postanawiają poszukiwać autentycznego życia na tym świecie.
A gdybyśmy mieli rodziców,
którzy by nas wspierali na tej drodze?
Właśnie tę rolę spełnia
w życiu młodych ludzi, których spotyka na swojej drodze.
- To rola rodzica. - Tak.
Nie możesz uczyć młodych ludzi, jeśli sama
nie pokonałaś wcześniej tej samej ścieżki.
Racja.
Opuściłam dom jako nastolatka.
Nie do końca jest tak, że nie miałam matki.
Miałam matkę pod pewnymi warunkami.
Na te warunki nie mogłam się zgodzić,
tak wyrażałam siebie. To, kim byłam.
Pół życia miałam skłonności samobójcze. Nie mogłam przed tym uciec.
AKTYWISTKA LGBTQ
Flawless Sabrina
pomogła mi, kiedy w młodości było mi ciężko
i szukałam tożsamości płciowej.
Matka mówi do mnie „Jack”, ale używam imienia Sabrina.
Wszystkie królowe nazywają mnie Sabrina.
Jako moja transpłciowa matka,
Flawless pomogła mi przetrwać.
Kiedy byłam bezdomna i mieszkałam w Central Parku,
zobaczyła mnie tam i powiedziała: „Wstawaj”.
Odpowiedziałam: „Nie pójdę z tobą”.
A ona na to: „Pójdziesz. Bierz rzeczy”.
Weszłyśmy do budynku, a drzwi były otwarte.
Powiedziała: „Moje drzwi zawsze są otwarte. Zobaczysz.
Nigdy ich nie zamykam, żeby ktoś taki jak ty zawsze mógł wejść”.
Rany. W ogóle jej nie znałaś?
Nie. A potem zrobiła coś bardzo skutecznego.
Zabrała mnie do mamy i wytłumaczyła jej, czym jest tożsamość płciowa.
Ilu ludzi gotowych jest poświęcić czas,
żeby wytłumaczyć transfobicznemu rodzicowi,
że to nie powód, by wyrzucać dziecko?
Przyjęłam jej nauki i przekazałam je im wszystkim.
Dała mi rodzicielską miłość. Pierwszy raz jej doświadczyłem.
Nic tak nie odmienia.
Kiedy byłam piętnastoletnią transseksualną dziewczyną
w San Francisco, mogłaś być
sex workerką, a jeśli byłaś dość ładna, występować na scenie.
Takie rzeczy jak praca na etacie
czy zdobywanie edukacji nie wchodziły w grę.
Dzięki temu, że to robię, ktoś może pomyśleć: „Ja też tak mogę”.
- Pokazujesz, że tak się da. - Pokazuję to.
Kiedy nie wierzyła w siebie, ja w nią wierzyłam.
Wierzę w te dzieciaki.
Teraz mamy z mamą dobrą relację…
CEYENNE Z MATKĄ
Wciąż czuję lekki gniew,
ale coś wam powiem.
Urządziłyśmy imprezę i mama była zdezorientowana.
Byli tam wszyscy, osoby niebinarne i cała reszta.
A moja kochana, rozkoszna mama, powiedziała:
„Też jestem transpłciowa”.
Mówię: „Mamo!”. A ona na to: „Chciałam to powiedzieć”.
W tamtej chwili wszystko jej wybaczyłam.
To świetne zdjęcia. Miałaś wtedy ze 12 lat.
Biały Dom.
Jesteś mojego wzrostu.
To porażające.
To była dla mnie ważna chwila.
Kazałam ci stanąć do mnie plecami…
- Kazałaś. - …żeby wszyscy zobaczyli.
Jakie to słodkie.
Cudowne.
To ciekawe, że dzieci w wieku 12-13 lat
chcą wiedzieć, gdzie jest ich miejsce.
A pierwszym takim miejscem jest rodzina.
Matki poszłyby na koniec świata,
żeby zapewnić dzieciom wszystko, czego potrzebują.
O tym chcę porozmawiać z Meriam Al Sultan.
To matka z Arabii Saudyjskiej,
która tkwiła w burzliwym małżeństwie,
a jednocześnie chciała zostać iluzjonistką w kraju, w którym magia jest zakazana,
a o wielu ważnych aspektach życia kobiet
wciąż decydują mężczyźni.
Postanowiła wyjechać z córką,
- zabrać ją daleko… - To dopiero odważna decyzja.
…od wszystkiego, co dotąd znała.
Chciała zapewnić córce więcej możliwości.
Dać jej szansę na spełnianie marzeń,
czy dotyczyły magii, czy czegokolwiek innego.
Czegokolwiek.
Może nauczą nas paru sztuczek.
Nie wiem, czy coś zdradzą.
Musimy się przekonać.
Chodźmy.
„W górę. Sowa Artemida”.
„Wypowiedz zaklęcie, by wejść”.
Abrakadabra?
Sezamie, otwórz się?
Brawo, mamo.
Dobra. Wchodzimy.
„Niewidzialna Irma zaprasza do sali fortepianowej”.
Powinnam dostojnie kroczyć.
Rany!
Meriam od dziecka była iluzjonistką.
Rozwijała tę pasję także po zamieszkaniu w USA w 2013 roku.
- Meriam, Judy. - Witajcie.
Witajcie. Judy…
Judy, córka Meriam, też pokochała magię.
A teraz możemy oglądać ich wspólne występy
w słynnym Magic Castle w Los Angeles.
- Tak jak ludzie… - …mamy różne kolory.
- Różne odcienie. - Różne kształty.
- Różne zainteresowania. - I różne osobowości.
Niestety te różnice bywają tym, co nas dzieli.
Na przestrzeni dziejów zrodziły wielkie konflikty.
- Patriarchat. - Rasizm.
Niewolnictwo.
Wojny.
Hillary, pomyśl o okresie, kiedy nie czułaś więzi z ludźmi
i rozerwij nić w taki sposób.
Chelsea, zrób to samo.
Straszne, prawda?
A jednak pewne rzeczy potrafią nas…
połączyć.
Hillary, zbierz wszystkie kawałki nici
i zrób z nich kulkę.
Świetnie.
Gdy szukamy tego, co nas łączy…
Odnajdujemy jedność i wspólne człowieczeństwo.
Tak naprawdę jesteśmy dużo bardziej podobni…
niż różni.
- O rany. - Możemy wspólnie naprawić świat.
- Niesamowite. - O rany!
- Amen. Prawda? - Amen. Rany.
Myślisz, że jesteś pierwszą albo jedyną Saudyjką, która praktykuje magię?
Kiedy dorastałam,
kobietom nie wolno było występować na scenie.
Dotyczyło to nie tylko magii.
Występy były zakazane.
Więc nie wiem, czy byłam pierwsza.
Zaczęłam występować przed ludźmi
dopiero w USA.
Opowiedz nam o drodze, którą pokonałaś.
To była trudna decyzja. Nadal jest.
Gdy przyjechałam do USA, wciąż byłam mężatką.
Przyjechałam tu z dzieckiem.
Chciałam się tam rozwieść, ale było to niesamowicie trudne.
Kobiety w Arabii Saudyjskiej wciąż nie mogą występować o rozwód.
To mężczyzna rozwodzi się z kobietą.
Czułam, że kontrolowane jest nie tylko moje życie,
ale też życie mojego dziecka,
bo była dziewczynką.
Postanowiłam tu zostać i ubiegać się o azyl.
I wciąż tu jesteśmy.
Spacerując tu, widzimy wielu mężczyzn-iluzjonistów.
Ja dorastałam w przekonaniu,
że magikiem jest mężczyzna, a kobieta to tylko asystentka.
- To prawda. - Przełamałaś schemat.
Dla kobiety może to być na początku trudne.
Mężczyzn jawnie by uczyli.
W przypadku kobiety
zaproponowaliby stanowisko asystentki.
Wiele czasu zajęło ludziom przełamanie tych ról płciowych.
Postępowi i emancypacji kobiet zawsze towarzyszy sprzeciw.
W społeczeństwie istnieją siły, które chcą unieważnić postęp.
Czego życzysz swojej córce?
Jakiej przyszłości byś dla niej pragnęła?
Kiedy dorastałam, role płciowe były ściśle wytyczone
i nikt nie mógł ich przełamywać.
Musiałam siedzieć w domu, nosić określone stroje,
„Kobiety nie mogą tego czy tamtego”.
Chcę, żeby mogła robić, co tylko zechce.
Nie ma żadnych ograniczeń dotyczących tego, kim może zostać.
Cudownie.
- Twój ślub! - Tak.
Skoro już rozmawiamy o kobietach nie do zdarcia…
Tęsknię za babcią. Codziennie o niej myślę.
To dla mnie cudowne wspomnienia.
Uwielbiam to nasze zdjęcie.
Oczywiście jedną z moich ulubionych fotografii
jest ta: próbuję przekazać ci jakąś matczyną mądrość…
a ty sobie tego nie życzysz.
- Ani trochę. - Naśladuję cię tu.
- Uczę się od ciebie. - Racja.
Położyłaś dłonie na biodrach. Więc ja też.
To prawda.
Byłam podekscytowana, że zostanę matką, ale nie wiedziałam, jak sobie poradzę.
Oczekuje się, że będziesz idealna,
a ty wiesz, że to niemożliwe.
- I niezdrowe. - I niezdrowe.
- To niezdrowe oczekiwania. - I nieosiągalne.
Dlatego chce posłuchać historii Kudjich.
Cynthia, mama-imigrantka, samodzielnie wychowywała córkę.
Nie dość, że sama została lekarką,
to jej córka też.
Chcę porozmawiać z nimi o tym, jak wychować kobietę nie do zdarcia.
Jak uchronić się przed klątwą perfekcjonizmu?
Robiłyśmy research
i nie znamy innej matki oraz córki,
które równolegle chodziłyby do szkoły medycznej,
a potem dostały rezydenturę w tym samym miejscu.
Też to guglowałyśmy.
Opowiedzcie nam o sobie.
Uczyłam się w szkole pielęgniarskiej.
Pracowałam jako pielęgniarka przez osiem lat.
Jasmine była za mała,
żebym mogła iść do szkoły medycznej.
Pomyślałam: „Zostanę wykwalifikowaną pielęgniarką”.
A ty? Kiedy podjęłaś decyzję?
Od zawsze chciałam iść do szkoły medycznej,
bo zawsze byłam przy mamie.
Kiedy chodziła na zajęcia,
byłam tam razem z nią. Na zajęciach z fizyki
i tych pielęgniarskich.
Od początku chciałam, żeby została lekarką.
- Tak? - Mówiłam: „To jest stetoskop”.
Kiedy grała w Operację,
podchodziłaś do tego poważniej?
- „Tego się tak nie robi”. - „Nie tak”.
Kiedy dorastałam, nie było tak wielu wzorów do naśladowania,
afroamerykańskich wzorów.
Jeśli nie masz tego wzoru, osoby, która pokazuje ci, że to możliwe,
to dodatkowo utrudnia sprawę.
Wiedziałam, że sama wywrę na nią największy wpływ.
Więc nie mogłam się poddać.
Jeśli mi się nie uda, będzie miała wymówkę.
Jestem za to wdzięczna mamie.
Tak jak powiedziała,
widziałam, jak to osiągnęła i pomyślałam: „Ja też mogę”.
Nawet się nad tym nie zastanawiałam.
Mama ukształtowała moje życie.
Tobie też należy się pochwała.
- Też tak myślę. - No tak.
Odwaga Cynthii i Jasmine zainspirowała nas do pokonania strachu
w pobliskiej pasiece.
Wsuwa się je jak duże śpioszki.
Nie musicie wkładać kapturów.
To zrobimy dopiero w pasiece, kiedy otworzymy ule.
- Okej. - Otworzymy ule? Okej!
Stoję między lekarkami.
- To moje biuro. - Rany.
Jesteście w towarzystwie…
PSZCZELARKA
- …ponad 100 000 pszczół. - O rany.
W pszczołach kocham to, że są niesamowicie bezinteresowne.
Te pszczoły żyją tylko sześć tygodni.
Dosłownie zaharowują się na śmierć
dla kolejnego pokolenia.
- Mogą nas czegoś nauczyć. - Pewnie.
Wiele możemy się od nich nauczyć.
- Boże. - O rany.
Okej.
O rety.
Większość z nich to tzw. trutnie.
Są niesamowite.
- Chcecie potrzymać? - Okej.
Możesz…
- Niech ona to zrobi. - Zrobię to.
Chce zaimponować synowi.
Hej, Charlotte, Aidan i Jasper.
Oto mama z paroma pszczołami.
I wasza babcia, w bezpiecznej odległości.
- Świetnie. Mam. - Masz?
O rany.
Zaraz pokonam ten strach.
- W tej chwili. - Już zaraz.
Patrz, Jasmine.
- Jestem z ciebie taka dumna. - Ja z siebie też!
Też jestem dumna.
Gdy mówimy o kobietach nie do zdarcia,
nie oznacza to, że nie zniechęcacie się, nie rozczarowujecie
i nie napotykacie trudności.
Czasem potrzebujecie wsparcia.
- Tak. - Dokładnie tak było.
Oblałam pierwszy rok szkoły medycznej.
Pamiętam, że to była niesamowita trauma.
Pomyślałam: „Nie wiem, czy chcę to dalej robić”.
A wtedy mama powiedziała:
„Jasmine, dasz radę. Musisz się tylko przystosować”.
To chyba kluczowy element
na drodze do sukcesu: nauczyć się radzić sobie z porażkami.
- Amen! - Tak jest.
Nie ma to jak nowa przygoda
i dzielenie tego doświadczenia z mamą.
Spójrz, świetne zdjęcia.
- Świetnie się bawiłyśmy. - O rany.
Rety, Chelsea.
Podróżowanie z tobą po świecie było jedną z największych radości
- podczas pobytu w Białym Domu. - Tak.
Poszerzyło mi horyzonty.
Pod Tadż Mahalem. To był świetny dzień.
Usiłowałam podzielić się z tobą swoimi doświadczeniami,
a jednocześnie wzbogacić twoje życie.
To była wielka szansa
i cieszyłam się, że mogę się nią z tobą dzielić.
Ja też.
Miałam to szczęście, że poznałam tysiące odważnych ludzi.
Przede wszystkim matek walczących o swoje dzieci,
szukających lepszego życia dla swoich dzieci,
albo przeciwstawiających się wpływowym ludziom.
To uczy pokory i mocno inspiruje.
Myślę o mojej wieloletniej przyjaciółce Dolores Huercie.
Walczyła u boku lidera ruchu robotników rolnych Cesara Chaveza…
DZIAŁACZKA NA RZECZ PRAW OBYWATELSKICH
…by założyć związki zawodowe w kalifornijskich winnicach.
Stała na czele protestów przeciwko niebezpiecznym warunkom pracy,
groźnym pestycydom i niskim płacom.
Była jedną z czołowych postaci ruchu ogólnokrajowego bojkotu winogron.
W zeszłym roku zabito tysiąc osób.
Ludzie pytają: „Gdzie? W Wietnamie?”.
A ja odpowiadam: „Nie. Na polach USA”.
Robotnicy rosną w siłę.
Strajki odbędą się w całym kraju
i nie ustaną, dopóki nie zapewni się nam równości.
Dolores Huerta, moja przyjaciółka, współpracowała ze związkiem…
Stała na czele ruchu, walczyła o prawa robotników rolnych,
prawa człowieka, prawa kobiet.
- I miała 11 dzieci. - Jedenaścioro.
Na przestrzeni 30 lat.
Wszystko na tym świecie pochodzi z ciała kobiety!
Nawet po tych wszystkich latach Dolores nie zwalnia.
Ani ona, ani jej córki.
Kilka z nich pomaga kierować Dolores Huerta Foundation,
która wspiera i szkoli
kolejne pokolenie aktywistów.
Kiedy piekę i gotuję papryki,
zapach kojarzy mi się z naszą babcią.
KIEROWNICZKA PROJEKTU ARCHIWALNEGO
To ona robiła tamales.
Nie nauczyłyśmy się gotować od mamy.
DYREKTORKA WYKONAWCZA
Ona gotuje parę razy w roku.
Mama była zajęta. Miała swoje sprawy,
więc chłonęłyśmy informacje od ludzi wokół nas.
CZŁONKINI ZARZĄDU
Cieszę się, że zobaczę Dolores. Będziemy chyba robić tamales.
- Zdecydowanie. - Wiesz, że kocham tamales.
Witajcie!
- Tak się cieszę, że cię widzę! - Dziękujemy za zaproszenie.
Witamy!
To takie ekscytujące, że są tu twoje córki.
Bez nich bym tego nie zrobiła.
Mój najmłodszy syn Ricky mówił: „Miałem cztery matki”.
Robimy tamales?
Jak od razu wszystkiego nie zjeść?
Jest surowe.
- To jak jedzenie surowej masy na ciastka. - Nie jesz surowej masy na ciastka?
Nie należy tego robić.
W jakim wieku nauczyłyście się robić tamales?
Ja miałam 18 lat.
Jedną z osób, które mnie uczyły, była Helen Chavez, żona Cesara.
Pamiętacie swój pierwszy protest?
Ja nie, bo dorastałam na protestach.
Pamiętam, jak bojkotowaliśmy winogrona. Staliśmy przed supermarketem Safeways.
KRAJOWY BOJKOT WINOGRON 10 MARCA 1969
Zatrzymała więcej ludzi niż my wszystkie. Rozdawała ulotki:
„Pestycydy na winogronach”.
Miała zaledwie sześć lat.
W dzieciństwie, zamiast się bawić, spędzały czas na protestach.
Rekrutowałyście znajomych?
Mówiłyście w drugiej klasie: „W sobotę będzie coś ekstra”.
W De La Paz mieli prosty szpital,
a dzieciaki zawsze chciały tam nocować.
Mama pakowała kiedyś samochód
i dzieci, Juanita i cała reszta… miały wtedy z 11 lat…
Zapytały: „Możemy jechać na noc?”. Mama odpowiedziała: „Nie”.
Juanita zapytała: „Czemu nie?”.
„Pozwoliłaś tam wczoraj nocować naszemu bratu Ricky'emu”.
Zauważyłam: „To brzmi seksistowsko. Zorganizujcie protest”.
Więc dzieci chwyciły patyki, okrążyły auto mamy,
i nie pozwalały jej odjechać.
Krążyły wokół samochodu i skandowały: „Seksizm”.
Camila, która miała wtedy 5-6 lat,
krążyła i wołała: „Seksi. Seksi”.
Cudowne. Aktywizm nie ustawał nawet w domu.
- Skończone. - Nadchodzą tamales.
Cudownie znów cię zobaczyć
w towarzystwie córek.
Muszę zapytać,
jak zdołałaś kierować ruchem,
a jednocześnie wychowywać dzieci.
Na przykład Juanita nie chciała jeść beze mnie,
więc musiałam zabierać ją na negocjacje.
Polegałam też na starszych córkach,
które bardzo pomagały przy młodszych dzieciach.
Ciężko było nam pogodzić się z tym, że tyle wyjeżdżała.
Też przez to przechodziłaś?
W dzieciństwie miałam straszne koszmary o tym, że coś im się stało.
Dlatego bardzo się starali
nie wyjeżdżać jednocześnie.
Nie miałam rodzeństwa.
Nie mam kuzynów w podobnym wieku.
Więc dorastając, nie miałam nikogo u swojego boku.
Miałam zupełnie inne doświadczenie od was.
Mama była właściwie samotną matką,
kiedy poświęciła się aktywizmowi.
Chodziłyśmy na zebrania organizowane przez robotników.
Jak tłumaczycie dzieciom i wnukom, kim jest Dolores Huerta?
Dzielę się swoimi doświadczeniami z dzieciństwa…
ASYSTENTKA PREZESKI
…które nie zawsze były pozytywne.
Otwarcie z nimi o wszystkim rozmawiałam,
żeby wiedziały, co robiła babcia, dlaczego babci często nie było.
Tak jak mama robiła z nami,
zabierała nas na protesty, rozmawiała z nami o problemach,
o tym, co się dzieje…
Też uczyłam tak swoje dzieci.
Większość naszych dzieci poświęciła się służbie publicznej
w tej czy innej postaci.
Rozumieją, jak ważne jest kontynuowanie tej pracy.
Nie można sobie wygodnie powiedzieć:
„Dobra. Zrobione. A teraz kończymy”.
Opowiadam im o tych, którzy się nami opiekowali. I zabawne historie.
Kiedyś przecięli mamie opony, a i tak kazała nam iść do szkoły.
Myślałyśmy, że nie będziemy musiały.
„Przecięte opony zamiast śnieżycy”. A wasza mama: „O nie”.
- „Idziecie”. - „Do szkoły”.
Strajk Delano pokazał, ile można osiągnąć.
Robotnicy wiedzą, że nie są już sami.
Wielu ludzi nie wie też,
że często cię aresztowano.
Byłaś też bita.
To wszystko ma cenę. Prawda?
W latach 60.
powstała książka Nauki Don Juana.
Było w niej zdanie, które zawsze pamiętam.
„Gdy postanawiasz walczyć o sprawiedliwość,
spodziewaj się wielu kierowanych w ciebie strzał”.
Miałam ten przywilej, że dostałam jedno z orlich piór
przy grobie Cesara Chaveza.
Wraz z duchem orła
szałwia niesie nasze modlitwy do Stwórcy.
Modlimy się, żeby wszyscy opuścili to miejsce z tą samą energią
i kontynuowali cenną pracę, którą wykonujemy dla wspólnoty.
Jak przekonać ludzi,
że mogą zmienić to, co uważają za niesprawiedliwe
czy po prostu szkodliwe?
Kiedy aktywizujesz ludzi,
musisz sprawić, by zrozumieli, że muszą przejąć kontrolę.
Muszą wykonywać pracę,
zrozumieć, że jeśli tego nie zrobią,
to się nie wydarzy.
Często mówię, że każdy może być aktywistą.
Cóż, ty wychowałaś wszystkie dzieci na aktywistów.
To niesamowite.
Rodzina, która razem protestuje, trzyma się razem.
Są.
WNUKI DOLORES
Witajcie.
Cześć.
Salud.
Zdrowie!
To wielkie szczęście,
że moja matka wywarła taki wpływ na rzeczywistość.
I chyba wszystkie przekazałyśmy to dalej.
To jest fantastyczne. Kontynuujemy jej dzieło.
Nie spoczywamy na laurach.
Bycie dobrą matką opiera się przede wszystkim na miłości.
Pomagasz dzieciom stać się najlepszą wersją siebie
i dajesz im poczucie, że jesteście w tym razem.
Tak naprawdę ważne jest tylko to, żeby rodzinę, którą tworzymy,
łączyła prawdziwa więź i miłość.
To rodzina. Jesteśmy rodziną.
Może jestem inną ciocią, ale jestem ciocią.
Istotą tego, czego uczyła mnie matka,
był fakt, że tylko ja kiedykolwiek będę sobą.
I co powinnam zrobić, żeby jak najbardziej to wykorzystać?
Jeśli dobrze zbudujesz tę więź, to niczego więcej ci nie potrzeba.
Tak cię kocham.
NAPISY: MARIA ZAWADZKA-STRĄCZEK