Con làm trứng bác cho mẹ nhé?
Vâng. Con sẽ làm trứng bác cho mẹ.
- Mẹ có muốn ăn phô mai không? - Có, một ít phô mai.
Con rất thích nấu ăn với các con của con vì con nghĩ đó là một cách hay
để dạy chúng về sự kiên trì, một chút về hóa học
và nhiều điều về toán học.
Con coi nấu ăn là hình ảnh ẩn dụ?
Vì ở chừng mực nào đó
nó giống như nuôi dạy con cái, con có nghĩ thế không?
Ta cố hết sức. Nó sẽ không hoàn hảo.
Vâng. Ý con là,
nhưng có những lúc nếu ta dùng muối khi mà lẽ ra phải dùng đường...
- Phải. - ...thì ta phải nấu lại.
Con nghĩ làm cha mẹ tức là giúp con cái hiểu rằng
dù có rất nỗ lực, có thể chúng vẫn không phải người giỏi nhất.
- Chính xác. - Nhưng chúng vẫn có thể yêu điều đó.
Chúng vẫn có thể tận hưởng nó.
Làm cha mẹ là điều tuyệt nhất
và là điều khó nhất mẹ từng làm.
Con mừng vì mẹ vẫn cảm thấy như thế
- khi đang đứng cạnh con. - Đúng mà.
Mối quan hệ giữa mẹ và con gái
đều là mối quan hệ tuyệt diệu, khăng khít, lạ thường,
nhưng cũng đầy căng thẳng vì, con biết đấy,
ta vừa rất muốn bảo vệ và nuôi dưỡng
nhưng đồng thời,
- vừa muốn tạo ra một con người độc lập. - Thì...
Thật sự khó đấy.
Không biết mối quan hệ của chúng ta có bao giờ căng thẳng không.
Lúc đó, con ở độ tuổi teen mà. Mẹ nhớ điều đó.
Được rồi. Cảnh hành động.
Nhiều phụ nữ biết cách cho buồng trứng hoạt động.
Tôi...
Đây là gia đình. Chúng tôi là một gia đình.
CAN TRƯỜNG NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ LÀM MẸ
KỶ NIỆM
Ôi trời.
Lật từng trang cuốn album này,
phải nói là, mẹ có cảm giác thích thú.
- Rất tuyệt vời. - Mẹ rất thích nó.
Có ảnh bà ngoại con, mẹ của mẹ, Dorothy, đang bế con.
Và... Ta bỏ ông ngoại con ra
nhưng ông ở chỗ này, dựa vào cây gậy của mình.
Và rồi,
khi xem những bức ảnh tuyệt vời từ khi con mới ra đời,
ta cứ nghĩ về trách nhiệm lớn lao, đầy kinh ngạc này
khi đứa bé được trao cho ta.
Khi mà bỗng nhiên,
giờ đây ta chịu trách nhiệm cho đứa trẻ mới, bé tí xíu này.
Và đó là trách nhiệm khá nản lòng, và...
Dù con nhớ khi con còn bé, mẹ luôn bảo
- chúng ta sẽ tìm cách... - Phải.
...và cũng nói có thể mất một thời gian
vì mẹ chưa từng làm mẹ
- còn con cũng chưa từng là em bé. - Đúng vậy.
Hồi bé, nghe thấy điều đó là điều quan trọng,
và nó hữu ích cho con khi con trở thành mẹ.
- Đó là việc luôn cần sự cân bằng... - Phải.
...làm cha mẹ thì thế nào
làm mẹ của một cô con gái là thế nào.
Ôi trời. Ảnh này chúng ta cùng đi bỏ phiếu.
Khi bố con tranh cử tổng thống.
- Đó là năm 1992. - Năm 92. Vâng.
Được công chúng quan tâm,
mẹ đã làm mọi điều có thể để bảo vệ con khỏi bị nhòm ngó,
nhưng mẹ cũng không muốn tách con khỏi điều đó.
Cố gắng đạt được sự cân bằng phù hợp...
Và sự cân bằng, những động lực đó không tránh khỏi thay đổi qua thời gian.
Phải.
Làm mẹ là một trong những điều can trường nhất ta có thể làm,
và mẹ nghĩ những người mẹ và con gái mà chúng ta sẽ trò chuyện
có nhiều điều cho chúng ta học hỏi.
Điều đó là rất đúng với Goldie Hawn và con gái của bà là Kate Hudson.
Goldie hiểu rõ mọi thách thức
khi lèo lái một cuộc sống được công chúng quan tâm.
Ngay từ đầu sự nghiệp diễn viên, bà đã vật lộn với chứng trầm cảm và lo âu.
Tôi cứ ra chỗ đông người là như bị ốm.
Bỗng dưng tôi trở thành người khác, và tôi còn chưa biết mình là ai.
Nên tôi đi khám bác sĩ.
Bà bắt đầu thiền, cách này rất hiệu nghiệm,
và bà còn thành lập một nhóm phi lợi nhuận
dạy trẻ em cách đối phó với căng thẳng.
Thật tuyệt vời khi Kate không chỉ thừa hưởng tài năng diễn xuất của mẹ
mà còn sự tận tâm chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần của mình.
Chúng ta sẽ nói chuyện với họ về mối quan hệ mẹ-con gái
và cách ta thấm nhuần lòng tự tin, bền bỉ và lạc quan.
Tôi cũng ngưỡng mộ cái cách Goldie, Kate gắn bó nhờ tình yêu nhảy múa,
tình yêu mà tôi cũng có.
Đó là biểu hiện thú vị về sự cân bằng giữa trí óc và cơ thể,
và họ sẽ mời chúng tôi lên sàn khiêu vũ.
Các bà mẹ và con gái.
- Rất vui được gặp hai mẹ con. - Chào bạn.
Ôi trời.
Hai người cho chúng tôi tham gia gì đây?
Sắp có một bài học.
Tôi đang nói với mẹ, tôi rất vui vì các vị đồng ý nhảy tango vì...
- Ôi, cô đùa à? Con bé thích lắm. - Ý tôi là... Tôi thích lắm.
Lúc nào tôi cũng chịu đi học khiêu vũ,
có lẽ mười năm nay tôi chưa học tango, nên đến lúc rồi.
Vậy thì tuyệt quá.
Nếu các vị muốn nói về các mối quan hệ,
thì đây là điều tôi làm với mẹ từ khi tôi còn bé.
Mẹ tôi để đồ lung tung.
Tôi bảo, "Ôi. Áo khoác của mẹ kìa".
Đến lúc đi ra, tôi ôm hết đồ của mẹ.
Kính, chìa khóa. "Chìa khóa xe của mẹ đâu?"
Con cầm đây. Con cầm chìa khóa của mẹ.
Tôi muốn nói con bé nói dối, nhưng con bé nói thật đấy.
Chúng tôi sẵn sàng rồi.
Dạy chúng tôi đi.
Tango Argentina. Quan trọng là sự ăn ý, nên bên nào cũng phải luôn cố hết sức.
NGƯỜI DẠY TANGO
Tango thì phải có sự đam mê.
Nó có sự liên kết. Nó có lòng tin. Ta phải thể hiện cảm xúc.
NGƯỜI DẠY TANGO
Khi bắt đầu cái gì, ta cần cấu trúc. Nhỉ?
Nếu tôi muốn dẫn, tay trái tôi sẽ ở bên ngoài. Được chưa?
Một, hai.
Và chúng tôi nhảy theo hình vuông.
Và với người dẫn, quan trọng là, chỉ cần có chí, ta sẽ nhảy được.
Ta biết mình muốn gì, hãy thực hiện nó.
- Mẹ có muốn dẫn không? - Không, mẹ muốn con dẫn.
Chuyện gì thế? Được rồi.
Lần này đi sang bên nhé.
- Sang phải... - Phía này.
Mẹ làm theo lời con nhé.
Tôi cũng bị mất quyền dẫn.
- Hai người dẫn nhau thế nào? - Thật thú vị.
Tôi đang dẫn, thì mẹ tôi thấy chán.
Rồi bà xoay người tôi.
Tôi cũng thế. Tôi đang dẫn, thì mẹ bảo, "Được rồi".
"Mẹ muốn con dẫn, nhưng chỉ khoảng 20 giây thôi".
- Đúng vậy. - Chính xác.
Giờ thì các vị đã nắm được rõ,
đã đến lúc các vị nhảy với Carlos.
Các vị ngồi ở ghế.
- Chờ người đến mời nhảy. - Anh ấy sẽ đến mời các vị.
- Ồ, tôi hiểu. - Mời bà.
Tôi nghĩ bà ấy sẽ là người đầu tiên.
Anh ấy đã chọn tôi.
Mẹ.
Rất tốt.
- Cô ấy có năng khiếu quá. - Đúng vậy.
- Hoan hô. Hay quá. - Tuyệt vời! Thật tuyệt vời.
Con tự hào về mẹ.
- Mọi người có muốn ra ngoài? - Có.
Hôm nay đẹp trời quá.
Chúng ta đã nói trong buổi học khiêu vũ về tầm quan trọng của di chuyển
và sự chú tâm.
Ta hòa quyện với bản thân mình,
giúp ta hiểu được tỉnh thức là gì.
Một điều mà ta muốn nhận thức với tư cách là phụ huynh,
là ảnh hưởng về cảm xúc là thật.
Trẻ con cảm nhận được điều ta đang cảm nhận.
Và cách ta hiểu các con mình.
Tôi biết việc mẹ tôi hòa hợp với tôi cho tôi cơ hội
- chứng kiến trạng thái cảm xúc bản thân. - Thật... Phải.
Nhưng hai người kiểm soát mong muốn làm diễn viên của mình,
mong muốn làm cùng nghề với người mẹ đã rất thành công thế nào?
Có lẽ lúc đó tôi 11 tuổi... hay mười tuổi, thì tôi bảo,
"Mẹ ơi, con sẽ làm diễn viên".
Mẹ bảo... "Được rồi".
- "Từ từ nào. Về phòng con đi". - "Và quay lại học lớp năm đi".
"Và quay lại học lớp năm".
Nhưng điều mẹ đã làm là
mẹ cho tôi cơ hội diễn thử phim gì đó...
- Cô có nhớ là vai gì? - Có.
Đó là... Đó là phim sitcom với Howie Mandel.
- Cô đùa à. - Oa.
Mẹ không bảo tôi,
nhưng cuối cùng tôi được nhận vai.
- Thế bà nói gì với cô ấy? - Họ muốn con bé.
- Bà nói con bé không được nhận? - Ồ, phải.
"Họ chọn người khác", tôi nghĩ, "Không sao".
Cho tôi một trải nghiệm để rồi muốn quay lại làm trẻ nhỏ.
Tôi rất muốn con bé có một cuộc sống bình thường
cho tới khi tốt nghiệp.
Ngoài ra, tôi cứ để tự nhiên.
Không kiểm soát gì cả.
- Không có nghĩa là dễ tính. Không có... - Đúng vậy.
- Rằng hai người luôn nhất trí. - Không. Chúng ta biết rất rõ.
Vừa sống vừa học hỏi, đúng không?
Khi có điều gì cần nói,
ta cứ nói, nhưng không phải lúc nào cũng thế...
- Phải. - ...vì thế không có ích gì.
Hóa ra tôi là người rất "can trường".
Hành trình của tôi trở nên lý trí và cảm xúc hơn.
Vì tôi biết, khi tôi gây... gây dựng công ty hoặc đi đóng phim,
chúng ta đều có sự thôi thúc mạnh mẽ.
Tôi muốn nói với các cô gái trẻ, nhất là những người ở vị trí lãnh đạo,
rằng lãnh đạo là không chỉ nhìn một phía.
Đó là tập hợp lớn những tính cách và thế mạnh khác nhau
kết hợp lại để tạo ra một thứ mạnh mẽ.
Tôi nghĩ điều đó cũng can trường như bước ra sân khấu.
- Cô dễ thương quá. - Bà muốn tiệc tùng.
Hillary bảo, "Nhảy thôi".
Cẩn thận nào.
Các mẹ va nhau.
- Mẹ rất thích những bức ảnh này... - Ôi trời. Mẹ dễ thương quá.
...chụp bà ngoại và mẹ.
- Mẹ đáng yêu quá. - Đúng vậy. Nhìn mẹ này.
Nhưng tại sao mẹ không bao giờ cho con mặc như thế?
Con sẽ không chịu đâu.
Kể cả lúc bé tí, con đã rất khó tính,
về quần áo mẹ mặc cho con.
Đây là ảnh bà ngoại tốt nghiệp trung học.
Đó là thành tích phi thường với bà
- vì bố mẹ của bà đã đuổi bà đi. - Phải.
Thực ra, bà bị ruồng bỏ và bỏ rơi bởi...
- Bởi bố mẹ bà, rồi ông bà của bà. - Phải.
Cứ nhìn bà, mẹ lại biết thêm về cuộc đời bà,
những nỗ lực vất vả của bà để làm mẹ là vô cùng ấn tượng,
vì bà không có mẹ.
Nhưng đó là sự khác biệt giữa công sinh và công dưỡng, nhỉ?
Đúng.
Vì nếu ta thật sự dưỡng dục ai đó, ta không bao giờ mất niềm tin ở họ.
NHÀ HOẠT ĐỘNG VÌ LGBTQ/ NHÀ SÁNG LẬP GLITS
Khiến mẹ nghĩ tới Ceyenne, người đã nuôi dưỡng rất nhiều đứa trẻ
bị đuổi khỏi chính ngôi nhà của mình vì chúng đồng tính hay chuyển giới
hay chúng cảm thấy không có tương lai. Cộng đồng.
Cô đã tạo ra một gia đình lựa chọn.
- Không phải gia đình sinh ra ta, mà... - Gia đình lựa chọn.
Xin chào. Nghe nói ở đây có tiệc.
- Bà khỏe chứ? Đi nào. - Ở đây đông quá.
- Chào mọi người. - Tôi có mấy người bạn.
- Chào bà. - Xin chào.
- Tôi là Twinkle. Rất hân hạnh. - Rất hân hạnh.
- Đây từng là sinh viên của con. - Rất hân hạnh.
- Con đùa à. Ôi trời. - Vâng. Tôi từng học ở Mailman.
Tuyệt quá.
Khi Dorcas gọi cho tôi và bảo, "Giảng viên của em là Chelsea",
- tôi nói, "Chúng ta đang làm đúng". - Phải.
Ceyenne thành lập GLITS năm 2015.
NGƯỜI ĐỒNG TÍNH NAM VÀ NỮ SỐNG TRONG MỘT HỘI CHUYỂN GIỚI
Đó là chương trình nhà ở hòa nhập cộng đồng cho thanh niên chuyển giới,
những người vô gia cư ở tỷ lệ đáng báo động.
Và những gì cô ấy làm không chỉ là cho họ một mái nhà.
Nếu chúng tôi chỉ đưa họ thẻ MetroCard và que test HIV thì không ăn thua.
Hãy đưa họ đến nơi họ cần.
Giáo dục. Bắt đầu từ đó.
Tôi gặp cô ấy khi tôi không có bằng tốt nghiệp trung học.
Mùa thu này, tôi sẽ tốt nghiệp,
và tôi hy vọng có cô ấy giúp, tôi sẽ được học ở Columbia hay Georgetown.
- Cô ấy muốn làm luật sư. Tôi ủng hộ. - Được lắm!
Còn cô ấy thông minh nổi bật.
Cô ấy hiện đang học thạc sĩ và tiến sĩ.
- Cô lấy bằng tiến sĩ ngành gì? - Phúc lợi xã hội.
- Sự khích lệ của cô ấy rất có ý nghĩa? - Đúng vậy.
Sự khích lệ và những lời dọa dẫm nhẹ nhàng của cô ấy.
Nhờ những điều đó.
Tôi coi việc làm mẹ là một điều mạnh mẽ.
Tôi có con ở khắp thế giới mà tôi quý mến và thương yêu.
Chúng tôi thường không được mời tới dự Giáng sinh, Lễ Tạ Ơn, Lễ Phục Sinh,
những ngày lễ mà hầu hết mọi người ăn mừng với gia đình họ,
nên việc làm mẹ cho phép tôi tạo ra những giây phút đó
để bù đắp cho hàng chục năm không thể có được giây phút đó.
Thường thì những người như tôi bỏ nhà đi, chúng tôi không được ủng hộ,
vì chúng tôi chọn cách tìm kiếm cuộc sống đúng với con người mình trên thế giới này.
Nhưng sẽ thế nào nếu bố mẹ
ủng hộ chúng tôi suốt hành trình đó?
Nên, đây là những gì cô ấy bù đắp
cho nhiều người trẻ tuổi mà cô ấy tình cờ gặp.
- Đúng là vai trò của bố mẹ. - Đúng vậy.
Không thể dạy những người trẻ tuổi một cách giáo điều
trừ phi ta dạy họ những gì ta phải làm và vượt qua.
Phải.
Tôi bỏ nhà khi ở độ tuổi teen.
Tôi không thật sự có mẹ.
Tôi có mẹ với những điều kiện.
Những điều kiện mà tôi không sẵn lòng trao đổi,
và đó là sự thể hiện bản thân, là con người tôi.
Nửa cuộc đời tôi chỉ muốn tự vẫn. Tôi không thể tránh điều đó.
NHÀ HOẠT ĐỘNG VÌ LGBTQ
Flawless Sabrina,
bà ấy đã giúp đỡ tôi từ khi tôi còn trẻ, sống chật vật
và trải qua bản dạng giới.
Mẹ gọi tôi là Jack, nhưng tôi đi làm thì lấy tên Sabrina,
nên các nghệ sĩ giả gái đều gọi tôi là Sabrina.
Có Flawless làm mẹ chuyển giới,
bà ấy đã giúp tôi sống sót.
Khi tôi vô gia cư, sống ở công viên Central Park đúng nghĩa,
bà nhìn thấy tôi trong công viên, và bảo, "Đứng dậy".
Tôi nói, "Tôi sẽ không đi với bà".
Bà bảo, "Cô có đi. Lấy tư trang đi. Đi thôi".
Khi chúng tôi đến tòa nhà này, cánh cửa rộng mở.
Nhưng bà bảo, "Cửa nhà tôi vẫn mở. Cô sẽ biết điều này.
Tôi không bao giờ khóa cửa, để người như cô luôn có thể đi vào".
Oa. Cô chưa từng gặp bà ấy?
Chưa. Thế mà bà đã làm điều hiệu quả nhất,
là đưa tôi về nhà mẹ và giải thích về bản dạng giới cho mẹ tôi.
Bao nhiêu người sẵn sàng bỏ chừng ấy thời gian
để giải thích cho một bà mẹ kỳ thị chuyển giới
đây không phải là lý do từ bỏ con mình?
Tôi học những bài học này từ bà và trao lại cho tất cả bọn họ.
Bà đã cho tôi tình cảm gia đình. Lần đầu tiên tôi được nếm trải.
Không gì mang tính biến đổi hơn thế.
Khi tôi còn là cô bé chuyển giới 15 tuổi
lang thang trên đường phố San Francisco,
hoặc là gái bán dâm, hoặc là đủ xinh đẹp để làm nghệ sĩ biểu diễn.
Những thứ như công việc hành chính
và học hành để lấy bằng cấp không phải là lựa chọn.
Nên, tôi làm điều này, có người sẽ thấy và nghĩ, "Mình cũng có thể làm được".
- Vì cô làm gương cho họ. - Đúng vậy.
Khi cô ấy còn không tin vào bản thân, tôi đã tin ở cô ấy.
Tôi tin ở tất cả các cô gái.
Giờ đây mối quan hệ của tôi và mẹ đã tốt đẹp...
CEYENNE VÀ MẸ
...vẫn còn giận về điều đó,
nhưng để tôi kể cho.
Chúng tôi tổ chức tiệc, mẹ tôi rất bối rối.
Có người thuộc bản dạng giới khác, có mọi người tham gia.
Còn mẹ tôi, Chúa phù hộ bà, bà bảo,
"Tôi là người chuyển giới".
Tôi nói, "Mẹ". Bà nói, "Mẹ biết. Mẹ... Mẹ chỉ muốn nói ra".
Lúc đó, mọi điều đều được tha thứ.
Đây là những bức ảnh tuyệt vời từ khi con khoảng 12 tuổi.
Trong Nhà Trắng.
Nhìn này. Con đã cao bằng mẹ rồi.
Mẹ thấy rất lo lắng.
Phải nói, đó là giây phút quan trọng với con.
Có lẽ con đã bắt mẹ đứng quay lưng lại con...
- Đúng vậy. - ...khi có ai lại gần.
Thật đáng yêu.
Thật tuyệt vời.
Thật thú vị khi trẻ em ở tuổi 12, 13,
chúng muốn biết vị trí của mình ở đâu,
và vị trí đầu tiên là gia đình ta.
Các bà mẹ không quản ngại điều gì
để các con mình có thứ chúng cần.
Vì thế mà tôi muốn trò chuyện với Meriam Al Sultan.
Cô ấy là người mẹ đến từ Ả Rập Xê-út
bị mắc kẹt trong cuộc hôn nhân bạo lực,
và cô ấy học để làm nhà ảo thuật
ở một đất nước cấm biểu diễn ảo thuật
và nhiều khía cạnh quan trọng trong cuộc đời phụ nữ vẫn được quyết định
bởi người giám hộ nam.
Cô ấy đã quyết định bỏ đi cùng con gái,
- đưa con gái rời bỏ... - Đúng là quyết định dũng cảm.
...mọi điều cô ấy quen thuộc
để con gái mình có nhiều lựa chọn hơn.
Để con gái mình có cơ hội theo đuổi ước mơ của cô ấy,
dù là ảo thuật hay điều gì khác.
- Hay điều gì khác. - Đúng vậy.
Có lẽ họ sẽ dạy chúng ta vài trò ảo thuật.
Không biết họ có tiết lộ gì không.
Con không biết. Ta phải tìm hiểu xem.
Đây rồi.
"Hãy bước lên. Cú Artemis".
"Hãy đọc thần chú để đi vào"?
Úm ba la xì bùa?
Vừng ơi mở ra?
Nhìn mẹ kìa.
Được rồi. Vào thôi.
"Irma Vô Hình mời ta vào phòng piano với cô ấy".
Con cảm thấy nên đi diễu hành.
Ôi, oa!
Từ khi còn bé, Meriam đã tập làm ảo thuật,
niềm đam mê mà cô tiếp tục theo đuổi sau khi chuyển tới Mỹ vào năm 2013.
- Chào Meriam và Judy. - Chào mừng bà.
Xin chào. Judy, rất vui...
Judy, con gái của Meriam cũng yêu ảo thuật.
Bây giờ chúng ta sẽ được xem hai mẹ con họ cùng biểu diễn
ở Lâu đài Ảo thuật nổi tiếng tại Los Angeles.
- Cũng như mọi người... - ...chúng ta sinh ra có màu da khác nhau.
- Màu sắc khác nhau. - Hình dáng khác nhau.
- Mối quan tâm khác nhau. - Và tính cách khác nhau.
Không may là, sự khác biệt có thể là thứ chia tách chúng ta.
Xuyên suốt lịch sử, những khác biệt này đã dẫn tới các cuộc xung đột lớn.
- Chế độ phụ quyền. - Phân biệt chủng tộc.
Chế độ nô lệ.
Các cuộc chiến.
Hillary, tôi muốn bà nghĩ tới thời điểm khi bà cảm thấy cách biệt với mọi người
và bứt sợi chỉ này như thế.
Chelsea, cháu muốn cô làm tương tự.
Thật đau lòng, đúng không?
Tuy nhiên, vẫn có những điều có thể đưa chúng ta...
...đến gần nhau.
Nào, Hillary, tôi muốn bà nhặt các đoạn chỉ này
rồi vê lại thành búi.
Tuyệt lắm.
Khi tìm kiếm những điểm chung...
...chúng ta tìm sự hòa hợp và lòng nhân đạo chung.
Sự thật là chúng ta giống nhau...
...nhiều hơn là khác nhau.
- Chà. - Ta có thể khiến thế giới tốt đẹp hơn.
- Thật kinh ngạc. - Ôi trời ơi!
- Đồng ý. Đúng không? - Đồng ý. Oa.
Cô nghĩ mình là người phụ nữ Ả Rập Xê-út đầu tiên hay duy nhất làm ảo thuật?
Hồi tôi còn nhỏ,
phụ nữ không được phép biểu diễn trên sân khấu gì hết.
Không chỉ ảo thuật.
Không được biểu diễn gì hết.
Nên tôi không biết tôi có phải người đầu tiên không.
Tôi chỉ bắt đầu biểu diễn trước khán giả
khi đến Mỹ.
Hãy cho chúng tôi biết về hành trình của cô ở đây.
Đó là một quyết định khó khăn. Vẫn như thế.
Thực tế, khi đến Mỹ, tôi vẫn là người có chồng.
Tôi đi cùng con mình.
Tôi đã muốn ly hôn khi còn ở quê nhà,
nhưng điều đó cực kỳ khó.
Phụ nữ ở Ả Rập Xê-út vẫn không được nộp đơn ly hôn.
Đàn ông mới được ly hôn phụ nữ.
Nên tôi cảm thấy không chỉ cuộc đời tôi
bị kiểm soát mà cả cuộc đời của con tôi
vì con bé cũng là con gái.
Nên tôi quyết định ở lại đây, xin tỵ nạn.
Và chúng tôi vẫn ở đây.
Trong này, chúng tôi thấy rất nhiều nhà ảo thuật nam.
Tất nhiên tôi cũng lớn lên với hình ảnh
về nhà ảo thuật nam và trợ lý là nữ.
- Đúng vậy. - Vậy cô đã phá vỡ khuôn mẫu.
Một phụ nữ bắt đầu công việc đó có thể khó khăn.
Nếu là đàn ông, họ sẽ được dạy dỗ hết lòng.
Còn nếu là phụ nữ,
họ sẽ được đề nghị làm trợ lý.
Nên phải rất lâu thì mọi người mới phá vỡ vai trò giới tính này.
Khi phụ nữ tiến bộ, luôn có phản ứng ngược.
Mọi người trong xã hội, thế lực trong nghề muốn đẩy lùi tiến bộ.
Cô hy vọng điều gì cho Judy con gái cô?
Cô muốn cô bé có thể có tương lai thế nào?
Hồi tôi còn nhỏ, vai trò giới tính đã được định rõ,
và không ai được vượt qua.
Tôi bị buộc phải ở nhà, và ăn mặc theo quy định,
phụ nữ không được làm cái này, cái kia.
Nên tôi muốn con bé được làm bất cứ điều gì nó muốn.
Tôi nghĩ không nên hạn chế mong muốn của con bé.
Hay lắm.
- Đám cưới của con kìa! - Con biết.
Vì chúng ta đang nói về phụ nữ can trường, con...
Con nhớ bà ngoại quá. Con nghĩ về bà mỗi ngày.
Mẹ đang hồi tưởng những kỷ niệm.
Phải nói là, con rất thích bức ảnh đó của chúng ta.
Tất nhiên, một trong những bức ảnh mẹ thích nhất trong đời
là bức mà mẹ đang cố truyền đạt kiến thức làm mẹ...
mà con thì không để ý.
- Con hoàn toàn không để ý. - Nhưng nhìn này, con bắt chước mẹ.
- Con học từ mẹ. - Đúng vậy.
Mẹ đặt tay ở hông. Con cũng đặt tay ở hông.
Đúng rồi.
Mẹ háo hức nhưng cũng e ngại không biết mình sẽ làm mẹ thế nào.
Vì ai cũng trông đợi ta hoàn hảo,
con biết đấy, điều đó là phi thực tế.
- Và thiếu lành mạnh. - Đúng vậy.
- Một kỳ vọng thiếu lành mạnh. - Và không thể đạt được.
Vì thế mà mẹ muốn nghe câu chuyện của gia đình Kudji.
Đó là người mẹ nhập cư, Cynthia, một mình nuôi con gái.
Rồi không chỉ cô ấy trở thành bác sĩ.
Mà còn cả con gái cô ấy nữa.
Mẹ rất muốn hỏi họ, làm sao để nuôi dạy một phụ nữ can trường?
Làm sao để ta tránh xa lời nguyền chủ nghĩa cầu toàn?
Chúng tôi đã tìm hiểu,
và chúng tôi không biết cặp mẹ-con gái nào khác...
BÁC SĨ CYNTHIA KUDJI-SYLVESTER
...cùng nhau đi học trường y
rồi cùng làm bác sĩ nội trú.
Chúng tôi cũng tìm kiếm trên Google.
Cho chúng tôi biết về xuất thân của hai mẹ con đi.
Tôi đã đi học trường điều dưỡng.
Và làm điều dưỡng viên trong tám năm.
Còn Jasmine vẫn quá nhỏ
để tôi đi học trường y.
BÁC SĨ JASMINE KUDJI
Tôi bảo, "Biết gì không? Mẹ sẽ làm điều dưỡng điều trị".
Khi nào thì cô quyết định đi học?
Tôi đã luôn biết mình muốn đi học trường y
vì tôi luôn đi với mẹ.
Kể cả khi bà đi học,
tôi cũng đến các lớp điều trị của bà,
các lớp điều dưỡng của bà.
Thực ra, ngay từ đầu, tôi đã muốn con bé làm bác sĩ.
- Vậy à? - Nên tôi bảo, "Đây là ống nghe".
Khi cô ấy chơi trò Operation,
thì nghiêm túc hơn nhiều à?
- "Không được làm thế ở đó". Phải. - Đúng vậy.
Hồi tôi còn nhỏ, không có nhiều điển hình như thế,
những điển hình người Mỹ gốc Phi.
Nếu không có người nào hay hình ảnh nào để thấy được đó là điều có thể,
thì mọi chuyện khó khăn hơn rất nhiều.
Tôi biết tôi sẽ là ảnh hưởng lớn nhất đối với con mình.
Nên tôi không thể bỏ cuộc.
Nếu tôi không thành công, con bé sẽ có cớ để không thành công.
Tôi biết ơn mẹ về điều đó.
Vì, như bà nói,
vì tôi thấy bà làm được, nên tôi nghĩ, "Ồ, phải, mình có thể làm được".
Đó còn không phải là câu hỏi.
Nên mẹ đã thật sự định hướng cuộc đời tôi.
Tôi nghĩ cô cũng xứng đáng được khen ngợi.
- Tôi cũng nghĩ vậy. - Đúng vậy.
Nhà Kudji đã truyền cảm hứng để chúng tôi cùng vượt qua nỗi sợ
ở một trang trại nuôi ong gần đó.
Cứ chui vào như bộ áo liền quần lớn.
Không cần đội mũ.
Chúng ta sẽ chờ tới khi đến nhà nuôi ong và mở tổ ong ra mới đội mũ.
- Được rồi. - Mở tổ ong ra? Được!
Tôi đang đứng giữa hai bác sĩ.
- Chào mừng các vị. - Ôi, oa.
Các vị đang đứng trước...
NGƯỜI NUÔI ONG
- ...hơn 100.000 con ong. - Ôi trời ơi.
Đặc điểm mà tôi thích ở lũ ong là chúng cực kỳ tận tụy.
Những con ong này mới sống được sáu tuần.
Thế mà chúng đã dốc sức làm việc tới chết
để làm điều có ích cho thế hệ sau.
- Ta có thể học hỏi từ lũ ong. - Đúng vậy.
Ta có thể học rất nhiều từ ong.
- Ôi trời ơi. - Ôi, oa.
Được rồi.
Ôi trời.
Phần lớn lũ ong này là ong thợ.
Những con ong tuyệt vời.
- Bà có muốn cầm không? - Được.
Để bà có thể...
- Để con tôi cầm. - Tôi sẽ cầm.
Con bé muốn gây ấn tượng với con trai mình.
Chào Charlotte, Aidan và Jasper.
Đây là mẹ với lũ ong.
Còn đây là bà ngoại đứng ở khoảng cách an toàn.
- Tuyệt lắm. Được rồi. - Được chưa?
Oa.
Mẹ sắp vượt qua được nỗi sợ này rồi.
- Ngay bây giờ. - Sắp vượt qua rồi.
Nhìn này, Jasmine. Nhìn này.
- Con đang tự hào về mẹ. - Mẹ tự hào về bản thân!
Tôi tự hào về cô.
Khi ta nói về phụ nữ can trường,
không có nghĩa là ta không được nhụt chí hay thất vọng
hay đối mặt với những thụt lùi.
Hoặc có lúc ta cần người giúp ta tiếp tục.
- Phải. - Chúng tôi cũng như vậy.
Năm đầu tiên học trường y, tôi thi trượt.
Tôi nhớ đó là điều tổn thương lớn nhất.
Tôi đã nghĩ, "Mình không biết mình có muốn thi nữa không".
Tôi nhớ mẹ tôi bảo,
"Jasmine, con có thể thi được. Con chỉ cần thích nghi".
Tôi nghĩ điều quan trọng nhất
để trở thành một con người thành công là học cách thích nghi sau thất bại.
- Đúng vậy! - Đúng thế.
Chẳng gì bằng đi một chuyến phiêu lưu mới
và cùng mẹ mình có chung trải nghiệm đó.
Xem những bức ảnh tuyệt vời này.
- Chúng ta đã rất vui. - Ôi trời ơi.
Ôi trời ơi, Chelsea.
Đi khắp thế giới với con là một trong những niềm vui lớn nhất
- lúc còn ở Nhà Trắng. - Đúng vậy.
Và mở mang kiến thức cho con.
Đây là chúng ta đang ở Taj Mahal. Một ngày tuyệt vời.
Đúng là mẹ đã cố gắng đưa con đến với những trải nghiệm của mẹ
cũng như cải thiện cuộc sống của con.
Đúng là cơ hội tuyệt vời,
và mẹ rất vui vì con được chia sẻ cùng mẹ.
Con cũng vậy.
Mẹ rất may mắn được gặp hàng nghìn con người can đảm, can trường.
Nhất là những bà mẹ đấu tranh vì con mình
hay cố gắng để con cái mình có cuộc sống tốt đẹp hơn
hay chống lại những lợi ích quyền lực.
Thật khiêm nhường và cũng truyền cảm hứng.
Rồi mẹ nghĩ đến Dolores Huerta, một người bạn lâu năm.
Dolores đã sát cánh tranh đấu cùng nhà lãnh đạo công đoàn Cesar Chavez…
NHÀ LÃNH ĐẠO CÔNG ĐOÀN VÀ NHÀ HOẠT ĐỘNG DÂN QUYỀN
...để thành lập công đoàn ở các vườn nho California.
Bà đã lãnh đạo các cuộc biểu tình phản đối điều kiện làm việc thiếu an toàn,
thuốc trừ sâu độc hại và đồng lương rẻ mạt.
Một trong những kiến trúc sư quan trọng của cuộc tẩy chay nho toàn quốc.
Năm ngoái, cả nghìn người đã bị giết.
Và mọi người nói, "Ở đâu? Ở Việt Nam à?"
Tôi đáp, "Không. Trên những cánh đồng của nước Mỹ".
Các công nhân ngày càng đông.
Sẽ có các cuộc bãi công trên khắp cả nước,
và sẽ không dừng lại cho tới khi chúng ta có được bình đẳng.
Dolores Huerta, một người bạn cũ của tôi đã làm việc với công đoàn...
Bà xông pha tiền tuyến, ủng hộ quyền lao động,
nhân quyền, và quyền phụ nữ.
- Bà có 11 người con. - Mười một người con.
Và 11 người con trong ba thập kỷ.
Mọi thứ trên đời đều có từ cơ thể người phụ nữ!
Sau ngần ấy năm, Dolores vẫn không giảm bớt hoạt động.
Các cô con gái của bà cũng vậy,
vài người con giúp bà quản lý Tổ chức Dolores Huerta,
hỗ trợ và đào tạo
thế hệ các nhà tổ chức cộng đồng tiếp theo.
Khi nướng và nấu ớt,
mùi thơm khiến em nhớ tới bà của chúng ta.
GIÁM ĐỐC DỰ ÁN LƯU TRỮ
Bà làm bánh tamales.
Chúng ta không học nấu ăn từ mẹ mình.
GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH
Không. Một năm bà nấu ăn vài lần.
Vì mẹ bận mà. Mẹ đi làm nên vắng nhà,
nên chúng ta được những người xung quanh dạy.
THÀNH VIÊN BAN ĐIỀU HÀNH
Mẹ mong gặp Dolores quá. Có lẽ chúng ta sẽ làm bánh tamales.
- Nhất định sẽ làm bánh tamales. - Mẹ rất thích tamales.
Xin chào!
- Ôi trời, tôi rất vui được gặp bà! - Cảm ơn bà đã tiếp chúng tôi.
Chào mừng tới nhà chúng tôi!
Thật phấn khởi. Các con gái cùng tụ họp thế này.
Tôi sẽ nói, không có chúng tôi chẳng thể làm được việc này.
Như Ricky con trai út của tôi bảo, "Con có bốn bà mẹ".
Chúng ta ngồi làm bánh tamales nhé?
Làm sao để làm bánh mà không ăn hết các thứ?
Vì nó còn sống.
- Nó giống bột bánh quy sống. - Ý tôi là...
Bà đang nói bà không ăn bột bánh quy sống?
- Ta không được ăn. - Tôi đang định nói thế.
Các cô bao nhiêu tuổi khi học làm bánh tamales?
Khi tôi 18 tuổi.
Một trong những người dạy tôi là Helen Chavez, vợ của Cesar.
Các cô có nhớ cuộc biểu tình đầu tiên?
Tôi không nhớ vì chúng tôi lớn lên ở hàng rào bãi công.
Tôi nhớ khi chúng tôi tẩy chay nho. Tôi nhớ đứng trước Safeways.
CUỘC TẨY CHAY NHO TOÀN QUỐC NGÀY 10/3/1969
Nó chặn nhiều người hơn bọn tôi. Nó phát các tờ rơi có chữ,
"Trên nho có thuốc trừ sâu".
Lúc đó, nó mới lên sáu.
Hồi chúng còn nhỏ, chúng chẳng có ngày nào để chơi.
Chỉ có những ngày ở hàng rào bãi công.
Các cô có chiêu mộ bạn bè?
Lúc học lớp hai, cô bảo, "Thứ Bảy này có một chuyện hay lắm".
Ở de la Paz có bệnh viện chưa đủ các tiện nghi,
còn bọn trẻ thì luôn muốn ngủ lại buổi đêm.
Có lần mẹ tôi chất đồ lên xe,
thì lũ trẻ, Juanita và tất cả, chúng còn nhỏ, khoảng mười, 11 tuổi.
Chúng bảo, "Bọn con ngủ qua đêm được không?" Mẹ tôi đáp, "Không".
Juanita hỏi, "Sao lại không?"
"Mẹ cho Ricky", em trai chúng tôi, "ngủ qua đêm hôm trước".
Tôi bảo, "Ối, phân biệt giới tính thế. Các chị nên biểu tình chống mẹ".
Nên họ cầm gậy, và đi quanh xe của mẹ,
họ không cho mẹ đi.
Họ đi quanh xe mẹ hô, "Phân biệt giới tính".
Camila, lúc đó còn nhỏ, có lẽ năm hay sáu tuổi...
con bé đi quanh xe mẹ hô, "Phân biệt tính giới".
Hay quá. Ở nhà cũng vẫn hoạt động xã hội.
- Hết rồi. - Có mùi tamales rồi.
Thật tuyệt vời khi được gặp lại bà,
với các cô con gái.
Tôi phải hỏi bà, Dolores,
làm sao bà vừa lãnh đạo phong trào
vừa nuôi dạy con cái được.
Juanita, con bé sẽ không ăn nếu tôi đi,
nên tôi phải đưa con bé tới các cuộc đàm phán cùng mình.
Tôi phải nhờ mấy đứa con gái lớn,
chúng giúp trông em rất nhiều.
Bà đi nhiều như vậy, quả thật là khó với chúng tôi.
Cô có cảm thấy mình cũng trải qua điều đó?
Tôi nhớ đã có những cơn ác mộng kinh khủng hồi còn bé rằng họ đã gặp chuyện gì đó.
Mà tôi nghĩ đó cũng là một phần lý do
họ đã rất cố gắng để không bao giờ đi cùng lúc.
Tôi không có anh chị em ruột.
Tôi không có anh chị em họ cùng thế hệ với mình.
Nên tôi chẳng có ai để lớn lên cùng.
Nên tôi có những trải nghiệm rất khác với các cô.
Mẹ tôi gần như là mẹ đơn thân,
vào lúc bà bắt đầu tổ chức.
Chúng tôi sẽ chơi ở các cuộc họp cộng đồng
mà công nhân nông trại tổ chức.
Các cô giải thích thế nào với con cháu về con người Dolores Huerta?
Tôi luôn cố gắng kể lại những trải nghiệm thời thơ ấu...
TRỢ LÝ CHỦ TỊCH
...mà đôi khi không tích cực cho lắm.
Tôi rất cởi mở với chúng về mọi điều
để chúng hiểu bà của chúng đã làm gì
và tại sao bà cứ đi biền biệt.
Giống như mẹ đã làm với chúng tôi,
đưa chúng tôi tới hàng rào bãi công và cho chúng tôi hiểu vấn đề là gì
và đang có chuyện gì...
Tôi dạy các con tôi như thế.
Hầu hết các con chúng tôi cũng làm ở ngành dịch vụ công
cách này hay cách khác.
Chúng hiểu tầm quan trọng của việc tiếp tục công việc đó.
Ta không thể thấy thoải mái mà nói,
"Được, tôi làm việc này rồi. Thế là xong".
Tôi kể cho chúng những câu chuyện hay về những người chăm sóc bọn tôi. Chuyện vui.
Có lần, họ rạch lốp xe của mẹ tôi mà bà vẫn bắt bọn tôi đi học.
Bọn tôi cứ tưởng sẽ không phải đi học. Bà...
Các cô bảo, "Ngày rạch lốp xe thay vì ngày tuyết rơi".
Rồi mẹ các cô bảo, "Không".
- Phải. "Các con sẽ đi học". - "Các con sẽ đi học".
Delano đã cho thấy chúng ta có thể làm gì.
Và các công nhân biết họ không còn đơn độc.
Tôi nghĩ nhiều người cũng không biết
bà thường xuyên bị bắt.
Và bà bị đánh đập.
Có cái giá phải trả. Đúng không?
Đúng không?
có một cuốn sách với tiêu đề A Yaqui Way of Knowledge.
Nhưng trong đó có một câu mà tôi nhớ mãi.
"Khi ta quyết định trở thành chiến binh đấu tranh vì công lý,
ta hãy hình dung nhiều mũi tên chĩa vào mình".
Tôi đã có đặc quyền nhận được một chiếc lông đại bàng
được trao cho tôi bên mộ của Cesar Chavez.
Cùng với tinh thần của đại bàng,
lá xô mang những lời cầu nguyện của chúng tôi đến với Tạo hóa.
Chúng tôi cầu nguyện hôm nay mọi người rời khỏi đây cũng với năng lượng đó
để tiếp tục làm tốt công việc mà chúng tôi đang làm cho cộng đồng.
Làm sao để bà khiến mọi người hiểu
họ có thể làm điều gì đó để thay đổi điều mà họ nghĩ là không đúng
hoặc không phù hợp với họ?
Khi ta tổ chức cho mọi người,
ta phải khiến họ hiểu rằng họ phải nắm quyền lãnh đạo.
Họ phải làm công việc đó,
và họ phải hiểu nếu họ không làm,
thì sẽ không có thay đổi nào cả.
Tôi muốn nói rằng ai cũng có thể là nhà hoạt động xã hội.
Phải. Bà đã nuôi tất cả các con trở thành nhà hoạt động xã hội.
Thật kinh ngạc.
Gia đình biểu tình với nhau thì đoàn kết với nhau.
Họ đây rồi.
CÁC CHÁU CỦA DOLORES
Chào mọi người.
Xin chào.
Chúc sức khỏe.
Chúc sức khỏe!
Tôi cảm thấy thật may mắn
vì có một người mẹ có ảnh hưởng như thế.
Chúng tôi đều đã truyền lại ảnh hưởng đó cho thế hệ sau.
Thật tuyệt vời. Chúng tôi tiếp tục nó. Tiếp nối nó.
Đừng để nó biến mất.
Tôi nghĩ làm mẹ tốt, trước tiên và trên hết, là luôn phải yêu thương.
Ta luôn có mặt giúp các con trở thành phiên bản tốt nhất của chúng
và cho các con biết rằng ta luôn ở bên chúng.
Điều duy nhất có ý nghĩa thật sự là cảm thấy rằng gia đình ta tạo dựng,
dù thế nào đi nữa, cũng có mối liên kết đó và tình yêu đó.
Đây là gia đình. Chúng tôi là một gia đình.
Tôi có thể là bà cô kiểu khác, nhưng vẫn là bà cô.
Tôi nghĩ, với mẹ tôi,
cốt lõi của mọi điều mà bà dạy tôi là
tôi là người duy nhất sẽ trở thành tôi.
Và tôi định làm gì để tận dụng điều đó?
Đó là sự gắn kết mà, nếu ta có thể làm đúng,
thì ta có tất cả.
Yêu con rất nhiều.
Biên dịch: Ngan Tran