NETFLIX — ORYGINALNY SERIAL DOKUMENTALNY
Teraz nie można tak mówić. Sztuką może być cokolwiek.
Każdy jest artystą. Ludzie się sądzą.
„Nie mogę upiec gejom weselnego tortu, bo torty to moja sztuka”.
Poza aspektem politycznym, który jest karygodny, jest też inny…
Mam newsa, panie cukierniku. Jeśli coś można zjeść, to nie sztuka.
Jeśli możesz powiedzieć: „Poproszę to i kawę”, to nie jest sztuka.
Tylko przekąska.
- Tak? - Witam.
Nad czym pani teraz pracuje?
Nad czym pracuję?
Daj mi numer. Zadzwonię.
Jak można nauczyć się poczucia humoru?
Tak samo jak urosnąć.
No tak.
Co mówiłaś o wrzucaniu filmików ze spotkań na Instagram?
Wychodzę, a gość: „Widziałem to na Insta i wpadłem”.
Kto to tam wrzucił?
Nie do wiary.
Nie sądzisz, że to słaby pomysł?
Pamiętam, jak dostrzegłam w sobie brak talentu.
Jako dziecko grałam na wiolonczeli.
I…
nasza szkoła miała orkiestrę, jak każda szkoła.
W szkołach publicznych były orkiestry.
Wypożyczyli mi wiolonczelę.
W pewnym momencie, nie pamiętam kiedy dokładnie,
szkoła zabrała ją z powrotem.
Jeśli chciałam nadal na niej grać, musiałam ją kupić.
Doskonale pamiętam, jak powiedziałam rodzicom:
„Musimy oddać wiolonczelę albo ją kupić”.
Mieszkaliśmy w małym domu z półpiętrami.
Do kuchni prowadziły cztery schodki.
Siedziałam na nich i podsłuchiwałam rodziców.
Główkowali, jak zapłacić za wiolonczelę.
Więc weszłam do kuchni,
oczywiście nie miałam słyszeć tej rozmowy,
i powiedziałam: „Nie kupujcie mi wiolonczeli.
Nie jestem w tym dobra.
Nie warto wydawać na to pieniędzy”.
A mama na to: „Bo za mało ćwiczysz.
Jak się przyłożysz, będziesz dobra”.
Odpowiedziałam: „Nie, jak się przyłożę, będę lepsza,
ale nigdy nie będę dobra”.
Lubiłam to. To jedyna rzecz, której nie umiałam, a którą lubiłam.
Bo orkiestra zagłuszała moje fałsze.
To piękne doświadczenie. A Leonard Bernstein był moim idolem.
Gdy byłam dzieckiem, Leonard Bernstein prowadził program Koncerty młodych ludzi.
Leciał w niedzielę.
Co niedzielę czekałam, by go zobaczyć.
Uwielbiałam go.
Były tam normalne dzieci. Widziałam, jak wchodzą na salę.
Dopiero po paru latach mnie olśniło.
„To normalne dzieciaki?”
Myślałam, że aktorzy.
Jak myślicie, czym jest muzyka?
Muzyka to nuty.
Piękne nuty i dźwięki połączone w taki sposób,
aby słuchanie ich sprawiało nam przyjemność.
Wyjaśniał w telewizji rożne rzeczy
i wyglądał dokładnie tak, jak dzieci wyobrażają sobie dyrygenta.
To było bardzo pomocne.
„Takie dźwięki można wydobyć z tego instrumentu,
ale ty, Fran, tego nie potrafisz”.
Nieważne, ile bym ćwiczyła. Wiedziałam o tym.
To był koniec.
Rozumiałam, czym jest talent, bo wiedziałam, że go nie posiadam.
W tej dziedzinie.
Chciałam być artystką, więc zastanawiałam się,
czemu się na to nie zdecydowałam.
Wtedy pomyślałam: „Postanowiłaś nie być artystką, bo to zbyt przyjemne”.
Zbyt przyjemnie mi się rysowało.
Chodzi o to, że…
bardzo surowo osądzam innych, ale jeszcze surowiej siebie.
To tak, jakby ludzie pytali, dlaczego Żydzi nie mogą jeść bekonu.
Odpowiadam: „Zbyt smaczny.
Jest zbyt smaczny”.
W pewnym momencie ktoś stwierdził: „To naprawdę pyszne. Nie!”.
Musiałam więc pomyśleć podświadomie:
„Rysowanie i malowanie: zbyt przyjemne. Nie”.
Skąd bierze się twoje poczucie humoru? Geny czy wychowanie?
Powiedziałabym, że geny, bo wychowania zbyt wiele nie otrzymałam.
Właściwie mój humor karano.
Byłam dziewczyną, być może tego nie doświadczyłeś,
i gdy skończyłam jakieś 12 lat, mama powiedziała:
„Nie bądź zabawna w obecności chłopców. Nie lubią zabawnych dziewczyn”.
Niestety się myliła.
Jedyną rzeczą, jaką wygrałam, w dziewiątej klasie,
była nagroda za dowcip. Bałam się ją przynieść do domu.
W jakiej szkole dają nagrodę za dowcip?
To było gimnazjum Morristown,
gdzie po raz ostatni cokolwiek ukończyłam.
- Najdowcipniejsza osoba w klasie? - Tak.
Co nie było specjalnie trudne.
Nie rywalizowałam z Oscarem Wilde’em.
Pamiętam, że gdy byłam mała, miałam może 12 czy 13 lat,
byłam w domu rodziców.
Leżałam na trawniku, patrzyłam w niebo i myślałam:
„Jak się stąd wydostać?”.
Nie myśl, że miałam dickensowskie dzieciństwo.
Ale to nie było dla mnie.
To nie było złe miejsce.
Po prostu to nie było odpowiednie miejsce dla mnie.
Dlaczego tylu młodych ludzi przyjeżdża do Nowego Jorku? Co tu jest?
Nowy Jork.
To tutaj jest.
Czego tu nie ma?
Tak trzeba na to spojrzeć. Nie ma tu tego, skąd pochodzą.
Więc przyjeżdżają.
Ludzie w naszym wieku przyjeżdżali tu, bo byli homoseksualistami.
Teraz wszędzie mogą nimi być.
Ale my przyjeżdżaliśmy tu, bo nie można było żyć gdzie indziej.
A to zwiększyło…
populację wściekłych homoseksualistów, co zawsze jest korzystne dla miasta.
Dla miasta nie ma nic lepszego
niż gęsta populacja wściekłych homoseksualistów.
Później szczęśliwych homoseksualistów, bo zauważyli, jak tu fajnie.
Wiele osób, które znam i które przyjechały do Nowego Jorku
z innych miejsc niż Nowy Jork…
Wiele z nich odniosło duży sukces.
Większy niż osoby urodzone w Nowym Jorku.
Bo ludzie urodzeni w Nowym Jorku wiedzieli, jakie to trudne.
Ale jeśli tego nie wiedziałeś, po prostu przyjeżdżałeś.
Gdy byłam młoda, pisałam poezję.
Poszłam do biura Grove Press,
które było bardzo szanowanym wydawnictwem artystycznym
ze swoim tomikiem poezji.
Pragnę podkreślić, że poszłam boso. Chodziłam po Nowym Jorku na bosaka.
Zadziwiające, że nadal żyję, skoro chodziłam tam na bosaka.
Weszłam i położyłam rękopis na biurku recepcjonistki.
Rzuciłam: „Jestem poetką”.
„Jestem poetką”. Serio?
„Witaj, John Donne”.
„Jestem poetką”.
„Chciałabym przedłożyć ten rękopis”. „Dobrze”, powiedziała.
Zostawiłam go tam i codziennie czekałam na list w stylu:
„Jesteśmy zachwyceni, że odkryliśmy tak wielką poetkę”.
W końcu przyszedł list: „Mimo wszystko dziękujemy”.
Ale gdy ukazała się moja pierwsza książka,
pomyślałam: „Dzięki Bogu nie wydali tej poezji”,
bo byłam okropną poetką, a potem wznowiliby wydanie.
Miałam więc szczęście, że mnie odrzucili.
Legenda głosi, że wyrzucono cię z liceum i wyjechałaś do Nowego Jorku.
Jakim cudem przeżyłaś? Co robiłaś, gdy tam dotarłaś?
To mnie nie zniechęcało.
Na pewno nie przestałam wierzyć w siebie.
AUTORKA / HUMORYSTKA
To niezwykłe, zważywszy na moją porażkę jako uczennica,
co było moim jedynym dotychczasowym zawodem.
Nie ma większej porażki niż bycie wyrzuconym z klasy maturalnej.
Nie miałam więc na koncie pokrzepiających sukcesów.
Ale nie myślałam o tym.
Po prostu pojechałam do Nowego Jorku, by zostać pisarką.
Jako dziecko uwielbiałam pisać.
Uwielbiałam pisać, póki nie zaczęłam otrzymywać za to pieniędzy.
Potem tego nie znosiłam.
Znam…
tylko jednego naprawdę dobrego pisarza, który uwielbia pisać.
Tylko jednego. Większość pisarzy, którzy to uwielbiają, jest beznadziejna.
Ja uwielbiam śpiewać. I jestem okropną śpiewaczką.
Nic dziwnego, że uwielbiasz coś, w czym jesteś kiepski.
Sprawa wygląda tak.
Możesz robić wiele rzeczy, które nie są dobre,
i nie ma nic złego w tym, że robisz coś nieudolnie czy okropnie,
ale zachowaj to dla siebie. Nie publikuj tego.
Ludzie mają obowiązek pokazywać światu rzeczy, które może nie są świetne…
bo większość z nas nie jest do tego zdolna,
ale przynajmniej ponadprzeciętne.
Teraz ludzie pokazują wszystko. Wszyściutko.
Z moralnego punktu widzenia to nic złego,
ale zastanawia mnie, jak ci młodzi ludzie…
którzy zawsze tak postępowali i zawsze żyli w takim świecie,
są w stanie cokolwiek ocenić.
A skoro rozróżnianie to praktycznie mój zawód,
tak samo jak ocenianie,
nie sądzę, by w młodym pokoleniu były takie osoby jak ja.
Nie pozwolono by im na to.
Nie to, że moje życie jest usłane różami, a ludzie mnie uwielbiają, ale…
współczesne pokolenie jest albo szalenie krytyczne w stylu:
„Nienawidzę twojej fryzury. Zdechnij”.
Albo strasznie przesadza z pochwałami.
„Świetnie. Jesteś świetny. Tylko tak dalej”.
Powiedziałabym, że…
„Twoja fryzura? Nikt nie powinien ginąć za fryzurę.
Ale pisanie? Przestań. Nie jesteś w tym dobry”.
Często podkreślasz, jak bardzo lubisz pisać.
Pisarze nieczęsto to mówią.
Zapytałam dlaczego, a ty rzekłaś: „Bo inaczej jestem skazana na życie”.
Muszę przyznać,
że po skończeniu pierwszej książki, Najbardziej niebieskie oko,
popadłam w niezwykle głęboką melancholię…
Teraz potrafię już przewidzieć to uczucie, gdy zbliżam się do końca powieści.
I gdy nanoszę ostatnie poprawki,
ciągle przebierając w słowach,
wybierając to, a nie inne słowo.
Ale to prawda.
„Skazana na życie” to może zbyt mocne określenie…
Ja tylko cytuję.
Najważniejszą rzeczą, jakiej potrzebuje każdy artysta,
jest talent.
A najpiękniejsze w talencie jest to, że to chyba jedyna rzecz na świecie,
która w zupełnie przypadkowy sposób rozproszona jest po całym świecie.
Nie jest z niczym związana.
Nie możesz go kupić,
nie możesz się go nauczyć czy też odziedziczyć.
Nie ma nic wspólnego z genami.
Jest rozsypany niczym ziarnka piasku i może pojawić się wszędzie.
Czasami możesz mieć talent, ale nie masz możliwości, by go wyrazić.
Jest wiele takich miejsc, ale…
To pewnie powód, dla którego ludzie zawsze,
zwłaszcza w tym kraju,
szukając wyjaśnienia dla sukcesu jakiejś książki…
nie mówię o tym komercyjnym, nie rozważają talentu.
Bo to ich doprowadza do szału.
Jak bogata była Edith Wharton?
Edith Wharton była szalenie bogata.
Bajecznie bogata.
Ale była wspaniałą pisarką, bo miała talent.
Tę książkę zawdzięczamy jednak jej majątkowi.
WIEK NIEWINNOŚCI
Powieść jest pasjonująca, ale to niezwykle rzadkie,
by ktoś z jej klasy pisał książki.
Ten, kto pisał o tej klasie, zwykle do niej nie należał.
To było… Szczególnie dla kobiety.
W czasach Edith Wharton
było wiele bogatych kobiet, które nie pisały takich książek.
Zawsze będziemy mieć bogate kobiety. Dobrze, że trafiła się taka.
Przeczytam list z New York Timesa z 31 lipca,
z artykułu, który czytałem.
„Kurator z miejskiego wydziału oświaty potępia egzamin z czytania,
który wykorzystał fragment z powieści Edith Wharton”.
Fragment zaczynał się od słów:
„W Nowym Jorku powszechnie uznano, że hrabina Olenska »straciła urodę«”.
Skarga brzmi następująco: „Każda dziewczyna na egzaminie”
uzna uwagę o utracie urody jako „cios psychiczny”.
Koniec cytatu.
Nie wspominając o hrabinach.
Zawsze uważałam, by nie urazić żadnej hrabiny.
To jakiś obłęd!
Ale bardzo się cieszę.
Tylko w ten sposób można je zmusić do czytania Edith Wharton…
Artystę, jeśli jest prawdziwym artystą, interesuje tylko jedna rzecz:
by budzić umysły ludzi.
Aby ludzkość i kobiety zrozumiały,
że istnieje coś większego niż to, co widoczne jest na powierzchni.
WSPOMINAJĄC MARVINA GAYE REŻ. R.OLIVIER
To zawsze znajduje wyraz w muzyce prawdziwego artysty,
w jego dziełach czy obrazach.
Jedziemy od początku.
Od początku.
Przygrywka.
Prawdopodobnie zrobimy cztery.
Podoba mi się.
Wiem, jak powstaje wiele rzeczy.
Sama nie umiałabym ich zrobić, ale wiem, jak powstają obrazy czy rysunki.
Nie wiem jednak, jak pisze się piosenkę.
Dobra, zagrajcie jeszcze raz.
Wiem, jak napisać tekst, ale nie wiem, jak napisać muzykę.
Czasami widziałam nagrania
z wielkich koncertów bardzo popularnych muzyków.
Teraz mają wszędzie kamery, więc można zobaczyć twarze ludzi.
Gdy oglądam coś takiego, zawsze interesuje mnie widownia.
Widzę, jak szczęśliwi są ci ludzie, jak wdzięczni za tę muzykę.
Zwłaszcza za muzykę z czasów ich młodości.
Nieważne, czy popularnym muzykiem
był wtedy Frank Sinatra, Billy Joel, David Bowie czy Q-Tip.
„Pamiętasz naszą pierwszą randkę? Grali ten kawałek. Pamiętasz?”
To niezmiernie ważne dla ludzi.
Kochają osobę, która im to dała, choć to wszystko jest dla nich zagadką.
Nikogo nie kocha się tak bardzo jak muzyków.
Żadnych innych artystów. Ludzie kochają muzyków.
Naprawdę ich kochają,
bo dają im możliwość wyrażania emocji i wspomnień.
Żadna inna forma sztuki tego nie potrafi. Myślę, że muzycy…
prawdopodobnie muzycy i kucharze,
odpowiadają za najwięcej przyjemności w naszym życiu.
Tak więc…
W mojej młodości popularna była muzyka Motown.
Gdy ją słyszę, jestem szczęśliwsza.
Nie ma co do tego wątpliwości. Nic innego tak na mnie nie działa.
Czy uważam tę muzykę na najlepszą na świecie?
Nie.
Ale czy czuję się szczęśliwsza, gdy ją słyszę? Tak.
To dla ludzi bardzo ważne.
Muzyka ich uszczęśliwia, nie szkodząc im.
Większość przyjemnych rzeczy jest szkodliwa, więc to niezwykłe.
To jak narkotyk, który cię nie zabija.
Wiele można by powiedzieć
na temat fizycznego kontaktu z innymi artystami.
Przebywanie ze sobą jest ważne.
- Był bar Max’s… - I milion innych miejsc wcześniej.
W Nowym Jorku. Czy Paryżu. Inne czasy, inne miasta.
Ale to bardzo ważne.
Gdy Michael Bloomberg wprowadził zakaz palenia,
a ja nadal z nim rozmawiałam, zapytałam go:
„Wiesz, jak nazywa się artystów przesiadujących w barach,
pijących, palących i rozmawiających ze sobą?”.
„Jak?”, zapytał. „Historią sztuki”.
Gdyby Picasso musiał wstać i wyjść na papierosa,
mógłby coś przegapić.
Czy świetny sportowiec stoi na równi z wielkim artystą?
Stoi na równi ze świetną tancerką.
Ale nie wielkim pisarzem.
Nie zgodzę się.
Jestem zszokowana.
Zatkało mnie.
Dla mnie…
Tylko krewni równie często się ze mną nie zgadzają.
Ja…
Michael Jordan jest na równi z Sinatrą,
Michałem Aniołem…
Countem Basie, Dukiem Ellingtonem.
Dla mnie znajduje się na tym samym poziomie.
Może być na tym poziomie w sporcie. Nie twierdzę, że nie. Nie wiem.
Wierzę, że jest najlepszym koszykarzem.
Nie będę się z tobą kłócić.
Ale nie jest tylko świetnym… To, co ten człowiek…
Gdy wchodzisz na ten poziom, nieważne w jakiej dziedzinie,
- należysz do panteonu. - Zgodzę się co do najwyższego poziomu.
Jednak 40 lat po jego śmierci nikt nie posłucha płyty Michaela Jordana,
jak płyt Duke’a Ellingtona.
Zawsze możemy posłuchać Duke’a Ellingtona, bo mamy nie tylko płytę winylową,
ale i zapis jego pracy.
Praca jest taka sama.
Michael Jordan nie gra już w kosza.
Nie zostawia żadnego zapisu.
Oglądasz stare mecze Michaela Jordana?
- Można. - Wiem o tym.
Wiem, że można. Ale czy to robisz?
Czy to nie wynik meczu jest ekscytujący?
- Już go znasz. - Tak, ale…
Czy Picasso nadal maluje?
Nie, ale obrazy, które namalował, są takie same.
- Nie rozumiem. - Nie ma suspensu.
Nie patrzysz na obraz, zastanawiając się, jak to się potoczy.
Czy nie oglądasz meczu po to, by zobaczyć, kto wygra?
Jeśli wiesz, że wygrał Jordan, obejrzysz mecz ponownie?
Tak, żeby zobaczyć, jak on to, do diaska, zrobił.
Cóż, można na to spojrzeć w ten sposób.
A teraz Kobiety z Algieru.
Wspaniały obraz Picassa.
Cena wywoławcza: sto milionów dolarów.
Mamy 105 milionów.
Obraz Picassa Akt, zielone liście i popiersie z 1932 r.
Cena wywoławcza: 58 milionów.
Czemu nie? 129 milionów. Kto da 130? Może numer 47.
Mamy 92 miliony… 93.
Chwileczkę.
Numer 147.
93 miliony. Daje więcej niż wy.
Nie czekajcie zbyt długo.
Mamy 95 milionów dolarów.
Ostatnia szansa.
95 milionów.
Odważna oferta. Dziękuję. Panie i panowie, 160 milionów dolarów.
Kobiety z Algieru Picassa zostają sprzedane w Christie’s
za 160 milionów dolarów.
Sprzedane.
Jeśli mowa o dzisiejszej kulturze,
w której formie sztuki
widzisz obecnie najwięcej braków?
- Która jest najgorsza? - Tak.
Tak.
- Tak. - Tak.
- Konkurencja jest spora. - Wiem.
W której najłatwiej o krętactwa?
Powiedziałabym, że w sztukach plastycznych.
Lub tym, co ludzie nimi nazywają.
Z pewnością nie jestem w tym odosobniona.
Chyba panuje co do tego powszechna zgoda.
Niezły szwindel.
Tak.
- Zgadzasz się? - Tak.
Ale wciąż myślę o cenach…
- To miałam na myśli. - Tak, szwindel.
- O nich właśnie słyszymy. - Tak.
Jeśli idziesz na aukcję…
i pokażą Picassa, zapada martwa cisza.
A gdy przybiją cenę młotkiem, słychać aplauz.
Żyjemy w świecie, w którym oklaskuje się cenę, a nie obraz.
Bez komentarza.
Oklaskują cenę. Powinni klaskać, gdy widzą Picassa.
- Wiem. - Nie był dobrym malarzem?
Teraz oklaskują dobrych kupców.
Z werwą!
W młodości chodziłam do klubów jazzowych.
- Było wtedy wielu świetnych muzyków. - Tak.
Widziałam chyba wszystkich wielkich muzyków jazzowych na żywo.
- Wielokrotnie. - Twój ulubiony muzyk?
- Mingus. - Charlie Mingus?
Znałam go dobrze.
Po co ci ta broń?
Ktoś mnie okradł. Włamał się i wszystko mi zabrał.
Kto cię okradł?
Przyjaciele, wrogowie? Nie wiem.
Jakiś znajomy, bo wiedział, gdzie trzymam biżuterię.
Musiał mnie znać.
Nie przyjaciel, ale ktoś bliski.
Strzelił sobie w stopę, bo jego żona, wtedy dziewczyna, z nim zerwała.
Postrzelił się, a potem krwawiący wszedł po schodach jej mieszkania,
by pokazać, co mu zrobiła.
Celowo strzelił sobie w stopę.
Przyjaźniłam się z Charlesem, bo jego żona była właścicielem czasopisma,
tak zwanej podziemnej gazety.
Należała do niej pierwsza gazeta, w której pracowałam w wieku 19 lat.
Była właścicielką, stąd go znałam.
Dwa, trzy, cztery.
Był wybuchowy.
Strasznie wybuchowy.
Kiedyś się na mnie wściekł i gdy zobaczył mnie w Vanguard,
zeskoczył ze sceny i wbiegł po schodach…
A był gruby.
Nie był wysportowany.
Miałam go za staruszka. Zbliżał się do pięćdziesiątki.
Ja miałam 19 lat, ale kiepski był ze mnie biegacz.
Gnał za mną, wykrzykując,
przez całą Siódmą Aleję, aż prawie do Canale Street.
W końcu nie mogłam już biec i się przewróciłam.
A on potem…
Był w trakcie występu.
Reszta zespołu stała na scenie w Vanguard, oddalonego teraz o 20 przecznic.
Przewróciłam się, on też, a potem usiadł i na mnie spojrzał:
„Idziemy coś zjeść?”.
Przypomniałam mu, że był w trakcie koncertu,
ludzie przyszli go zobaczyć.
Miał tak wielki apetyt,
że gdy przechodził przez Chinatown,
kucharze wychodzili z piwnic i go oklaskiwali.
Tym zjednał sobie moją matkę.
- Spędził u nas Święto Dziękczynienia. - Tak?
Matka go kochała, bo jadł za trzech.
Mawiała: „Charles ma wspaniały apetyt”.
Nie tylko zjadł kilka porcji, ale jeszcze dokończył w kuchni indyka.
Większości imponował muzycznym geniuszem, a mamie apetytem.
- Jadłam raz śniadanie z Ellingtonem. - Tak?
- I Charlesem. - Gdzie to było?
W Reuben’s, całonocnej restauracji,
która znajdowała się przy 58. i Piątej Alei.
Duke Ellington to jedyna osoba, na którą Charles Mingus miał wzgląd.
Charles grał w młodości w zespole Duke’a i został z niego wyrzucony.
A Charles był bardzo…
arogancką osobą.
Nie chciał rozmawiać z ludźmi.
Gardził większością z nich.
Jedyną osobą, na którą miał wzgląd, był Duke Ellington.
Był tak pełen szacunku, że prawie na niego nie patrzył.
Duke Ellington wrzeszczał na niego „Charles!”.
A on: „Przepraszam, Duke”.
Jak kompletnie inny człowiek.
„Co się stało z Charlesem?”
A więc każdy ma w życiu kogoś takiego,
nawet te najbardziej aroganckie osoby.
Nawet najwięksi artyści.
Moim zdaniem Charles był wielkim artystą,
ale jego zdaniem Duke Ellington był ważniejszy.
Jeśli podziwiasz czyjąś twórczość, po części ją wchłaniasz.
Dochodzi do momentu, w którym współczesny kompozytor
i facet, który ma być…
współczesnym kompozytorem jazzowym,
kończą to samo konserwatorium.
Właśnie.
Zacierają się granice.
Na pewno byłeś jednym z pionierów.
Ale nie jestem po konserwatorium.
Nie, ale byłeś jedną z pierwszych osób, które pisały tak zwany jazz symfoniczny.
Ukończyłem konserwatorium kina Capitol.
Zgadza się.
Słuchałem symfonii przed seansem.
Może tym się właśnie różnimy.
Ty tworzyłeś jazz symfoniczny, a ja symfonie jazzowe.
- Kocham cię. - Coś w tym stylu.
Widziałeś moje spinki?
Pożyczył mi je Sandy Rower, wnuk Alexandra Caldera,
który ręcznie je wykonał.
Nie zaprojektował serii spinek, jak to robią dzisiejsi artyści.
Sam je zrobił.
- Calder zrobił je pewnie dla siebie. - Tak.
Nie zrobił ich dla Fran. Robił dużo biżuterii.
W Met była fantastyczna wystawa wyłącznie biżuterii Caldera.
Istnieje cudowna biografia Caldera.
Gdy miał siedem lat, siostra podarowała mu na święta obcęgi.
Calder o tym pisze.
„To najlepszy dzień w moim życiu. Dostałem obcęgi!”
Użył ich do zrobienia tych spinek.
- Myślę, że zrobiono je tymi obcęgami. - Niesamowite.
Są naprawdę spektakularne.
Napisy: Monika Bartz