Kamahalan, oras na.
Sisi!
Sisi?
Nasaan ka?
Sisi!
Iniinis ako ng babaeng 'yun!
Halika, tumago tayo.
Tiningnan mo na sa cellar?
At sa attic?
Hindi pa siya nakabihis?
Oh, hindi puwede. Darating na ang duke.
Sabi ni mama magpo-propose sa iyo ang duke.
-Pero ayoko sa kanya. -Bakit ayaw mo?
Nakita mo kung paano manamit?
Masama ang pakiramdam mo?
"Nahihirapan ako.
Dahil sa batang 'yon! Dalhan mo ako ng schnapps."
Kasama mo siya?
Hindi, Mama. Totoo na ngayon.
Dapat natin siyang paliguan, bihisan, at ayusan ng buhok.
'Di ako papayag na sumablay ngayon.
Sisi!
Binabalaan kita!
Gusto ko ng lalaking pasasayahin ako.
Naiintindihan mo?
Sisi!
Nasaan siya?
Sabi niya gusto raw niya ng asawang magpapasaya sa kanya.
Sisi!
Puck! Kalma.
Kamahalan?
Oras na.
Kamahalan, magandang umaga.
Kamahalan.
-Kamahalan. -Kamahalan.
Pagkatapos ng agahan, may pulong ka sa Bohemian delegation,
kasunod ay pagsukat ng damit sa taglamig.
Pero may bibitayin muna.
Hindi ako magsusukat. Ipagpaliban mo.
-Masusunod. -Mabuti.
Kamahalan. -Mama.
Lagi kang maaga. Natulog ka ba?
'Di ito magandang umaga.
Masasanay ka rin.
May mga bagay na hindi mo kasasanayan.
Halika. Shh, Puck.
Magiging maayos lahat.
Papa.
Gising.
Kailangan ko ng tulong mo.
Darating na si Sisi.
Mahalaga sa kanya ang panalangin sa umaga.
Nag-mature na siya nitong tag-araw.
Handa na siya sa kasal.
Tsaa pa, ha? Marie?
Tumiwalag siya at bumagsak.
Pero baka hindi gano'n kalala.
Araw-araw kang nanggugulo.
Bakit ka pumunta roon? Dapat nasa loob ka, nakikipagkasundo sa kasal.
'Di ko gusto ang gusto niyang buhay sa akin.
Baka may buhay pa sa labas.
Ano'ng ginagawa mo?
'Wag!
Nabali ang binti. Hindi na 'yon gagaling.
Gawin mo.
Kakayanin niya 'yon.
Hindi na siya makakalakad. Ano'ng uri ng buhay 'yon?
Binabalewala mo ang utos. Ginagawa mo ang gusto mo.
Pagbabayaran mo na 'yon.
"Ang kamataya'y 'di naghihiwalay, pero nagbubuklod.
Buhay ang naghihiwalay sa atin." Mula 'yan kay Heinrich Heine.
Dapat makita nila ang mukha mo.
Ito ang oras na ipinapakita ng pinuno ang lakas niya.
Bigyan mo kami ng tinapay!
Gutom na kami!
Mamamatay-tao!
Ang mga silo!
Hinahatulan ng kamatayan sa pagsabwat,
ugaling mapanghimagsik, lèse-majesté at pagtataksil.
Ang kagalang-galang na emperor lang
ang maaaring magpatawad sa nahatulan.
May sasabihin ang mga hinatulan ng kamatayan?
Nakaupo ka sa palasyo mo. Nasa dumi kami. Kamahalan.
Maaari mo kaming patayin, pero 'di makabubuti sa iyo.
-Gaganti ang mga tao sa iyo. -Oo, gagawin namin!
-Mamamatay ako para sa mga tao. -Oo!
Para sa mga ta--
Isara ang pinto.
Dalawang konde, dalawang duke, itinaboy mo.
Mabubuting lalaki sila.
Ang ulcer ko.
Sabi ng doktor maaaring sumabog
at mamamatay ako dahil sa iyo, Sisi.
Si Elisabeth ako.
Ikaw!
Mama?
Bakit hindi mo gayahin ang kapatid mo?
'Pag hindi masaya, ano'ng ginagawa?
Ewan ko.
Hindi ko rin alam. At dapat ganoon.
Gusto kong magpasya sa buhay ko. Ano'ng masama roon?
Ano'ng gusto mong gawin sa buhay? Magsulat ng tula?
Bakit hindi?
Hindi mo alam ang buhay sa labas. Walang maghihintay sa babaeng gaya mo.
Hindi mo ako mapupuwersa.
Alam mong may institusyon sa mga dalagang nababaliw?
-Sa asylum ng baliw? Sobra na 'yon. -Tama na!
May magandang kinabukasan si Helene. Isang espesyal na kasal.
At hindi mo sisirain para sa amin, malinaw?
-Ma, pakiusap, hindi ako baliw. -Kaya patunayan mo sa akin.
Ano ito?
-Pinunong nananakit sa sarili? Alam mo? -Ayokong may binibitay.
Akala mo gusto ko? Gusto ka nilang patayin.
-Hindi sila 'yon. -Pero papatay sila.
May ibang paraan.
Ibang paraan?
Maginaw, masamang ani. Gutom at may sakit.
Kaya nagkakagulo at may poot.
Hindi bibitayin ang nahihirapan.
May mga bagay na hindi mababago.
Ang galit ng tao. Parang sakit 'yon,
isang ulcer.
At dapat pasuin ang ulcer.
Ano 'yan?
Regalo ni Tsar Nicholas para sa Kamahalan.
Basahin nang malakas.
"Mahal kong kaibigan,
magpalakas sana ang regalong ito.
Kahit malakas na imperyo gaya ng iyo'y madaling mabiktima 'pag mahina.
Kailangan ng mga tao ng direksiyon, bagong layunin.
Hihintayin kitang pumayag at nangangako ako ng imperyo
na napakalaki."
Napakabait.
Gusto niyang samahan siya sa gera laban sa sultan.
Guguho na ang Imperyong Ottoman. Magandang tsansa.
-Gera ang huling kailangan ng mga tao. -Alam ko ang kailangan ng mga tao.
Kamahalan.
Pakiusap.
Si Helene mula Bavaria.
'Yan ang solusyon mo? Ipakasal ako sa kanya?
Magtitiwala uli ang tao 'pag mag-aasawa ka. Maniwala ka sa akin.
At tagapagmana.
Tingnan mo siya.
-Maganda at makadiyos si Helene. -Hindi 'yon sapat.
'Di ito tungkol sa iyo. Gusto ng Prussians ang trono natin.
Impostor si Napoleon. 'Di tayo magpapakasal doon.
Hindi uubra ang ganda ng mga anak ng Belgian.
Pagtitibayin ng kasal sa Bavaria ang habol natin sa mga estado ng Aleman.
At mukhang matapat 'yon.
'Di ko pinatapos ang rebolusyon, para maging mapili ka sa mapapangasawa.
Magkikita kayo sa ikaapat na linggo sa kaarawan mo sa Ischi.
At iaanunsiyo ang pagpapakasal.
Mahirap ang panahon ngayon.
Bigyan natin ang mga tao ng aabangan.
Ang tulang 'yan ang rason kaya ipadadala ka ni mama sa asylum.
At 'pag kinausap ka niya, isasama kita.
Masaya akong kasama kita.
Gusto niya akong bantayan, 'yon lang.
-Gusto kitang kasama. -Talaga?
Natatakot ako
na baka mawala ka.
Hindi ka dapat mag-alala. Kilala mo ako. Makapal ang balat ko.
Hindi ka gano'n.
Patingin.
Hindi pa 'yan tapos.
"Lumunok, ipahiram ang pakpak mo sa akin, isama mo ako sa malayong lupain.
At kung makakasama mo akong lumipad
sa asul na langit,
taimtim kong pupurihin ang Diyos na nagbigay ng kalayaan sa atin."
'Wag mong ipapakita sa kanya.
Hindi ako makikita.
Pangako ko 'yan sa iyo. Magpapakabait ako.
Mula ngayon.
-Maligayang pagdating, Kamahalan. -Narito na ba ang emperor?
Ang Kamahalan at pamilya ay darating bukas.
Maghanda ka ng pagkain bago ako magutom.
Wala rito ang emperor para manligaw, 'wag tanungin nang personal. Ayaw niya.
Walang sasabihing pambabaeng opinyon o komento.
Sisi!
Walang mga emosyon. Malinaw.
Pupunta rin dito ang mga kapatid ng emperor.
'Di ako aasa, pero minsan may natitira para sa aso.
Tara na. Dali.
Maligo ka bago matulog.
Oh! Ingat.
May katulong ka nang gagawa nito sa iyo sa susunod.
Paano kung hindi ko siya matiis?
Narinig ko na puno siya ng buhok sa katawan, gaya ng baboy-ramo.
At gusto niya 'pag kinakamot ang balahibo niya.
-Sigurado akong mabuti siya. -Paano kung ayaw niya sa akin?
Kung iniisip niya
na nakakainip ako?
Magiging mahusay kang emperatris. Elegante ka na kahit hindi mo sinusubukan.
-Alam mo ang sasabihin at ang hindi. -Hindi gaya mo.
Minsan gusto kong maging katulad mo.
Halika rito.
Mami-miss kita.
Magandang gabi, Emperor ko.
Ito ba ang lihim mong pantasya?
Kamahalan, ang oso ba at ako, ang mahinang squirrel?
Paano kung oo?
Anuman ang ikasasaya mo. Hindi na bago sa akin ang bangin.
Wala na tayong gaanong oras.
Narinig ko ang tsismis na magpapakasal ka na.
Siya 'yon?
Mukha siyang masunurin.
Gusto mo siya?
Parang may mali sa kanya. Iniisip ko.
Halika rito.
May bigote ba siya?
Ilang buwan na kitang hindi nakitang tumawa.
Bakit minsan ka lang tumawa, Emperor ko?
Ang kasal ko ay tungkol sa pampulitikang interes.
At sa tagapagmana sa trono.
At ano tayo?
'Di ito pagibig, tama?
Magandang umaga, Kamahalan.
Sana naging maayos ang biyahe mo.
-Kamahalan, welcome sa Ischi. -Sasakay ako bago mag-agahan.
Hindi!
Hindi ito puwede.
May dala pa kaming isang maleta.
Kamahalan, 'yan lang ang nasa karwahe.
Baka darating ang isa mamaya?
Hindi puwede.
-Ang damit panluksa? Bakit? -Namatay si Tiyo Georg.
-Sino siya? -Hindi 'yon mahalaga ngayon.
Ito lang at ang marurumi ang mayroon tayo?
Hindi mahalaga ang isusuot mo.
Siyempre mahalaga! Siya ang emperor ng Austria at bukas ang kaarawan niya!
Puwedeng pahingi ng sherry?
Nabasa ko na sa London at Paris, laging nakaitim ang artists.
Hindi mo ito maunawaan! Puwedeng umalis ka muna?
-Magandang umaga, Kamahalan. -Magandang umaga.
Magandang umaga, Kamahalan.
Mag-ingat ka!
Salamat.
Diyos ko.
Halika na.
Bakit ka nagtatago?
-Hindi ako nagtatago. -Lagi mong ginagawa? Palihim na nanonood?
Hindi, Kamahalan.
-Bakit wala kang sapatos? -Gusto kong nakapaa.
-Bakit may hawak kang ibon? -Bakit marami kang tanong?
-Nasa villa ito at hindi makalabas. -Alam ko ang pakiramdam.
Kapatid ka ni Helene?
Oo, Kamahalan.
-Maganda ang umaga para sa pagsakay. -Oo. Nakatutulong mag-isip nang malinaw.
Alam ko ang pakiramdam.
Paumanhin.
Oo naman.
Ang Kamahalan.
Magiging masaya ang pamilya mo.
Tingnan natin.
Diyos ko! Maiinggit sila sa Venice 'pag sinabi kong nasa kaarawan niya ako.
Maximillian, isang sorpresa.
Nakarating ka.
Ang guwapo kong anak.
At sino ito?
Ang kaakit-akit na si Francesca, baronesa kung saanman.
-Akala ko 'di tayo matiis ng mga Italyano. -Kaya niya.
Karangalan kong makilala ka.
Narinig kong nakikipagtalik ka sa biyahe mo.
Narinig kong nakahanap ka ng bagong emperatris.
Siya ang nakababata kong kapatid.
Ang kapatid kong si Ludwig-Viktor.
Hello, little boy.
'Di ako nagsabi sa pagdating ng baroness. Biglaan ito.
Maximilian, hindi mahalaga kung ano ang ginagawa mo.
Naghihintay ang mga bisita sa sala.
Ang iginagalang na archduchess at mga archduke ng Austria.
Mahal na kapatid.
Sophie.
Patawad. May pagkakamali sa damit namin.
Ang Kamahalan, ang emperor.
Mga binibini.
Kamahalan.
-Kamahalan. -Kamahalan.
At ito siya. Hayaan mong tingnan ka niya, Helene.
Ikinagagalak ko.
-Ati ito si? -Sisi.
Elisabeth.
Kumusta ang ibon?
Kamahalan, handa na ang mesa.
Kahanga-hanga! Tayo na?
Kailangan ng tsar ng tulong.
Sirain ang sultan at hatiin ang Imperyong Ottoman, pero masama 'yon.
Bakit?
Hindi papayag ang mga Ingles at Pranses. Magkakagera.
'Di ba 'di natatalo ang Imperyong Habsburg?
Walang hindi natatalo, Luzi.
Ang ganda nang pagkatirintas ng buhok mo, Helene.
Hindi ba, Franz?
Napakaganda.
Ginawa ko ito.
Wala masyadong ginawa si Helene.
At ikaw?
Sino ka bilang kapatid?
Ang nakakainip o ang pilya?
-Ano sa tingin mo? -'Yan ang naisip ko.
At si Helene?
Nararapat ba siya sa kapatid ko?
Sila na ang bahala roon.
Sinusuri ko ang mga bride.
-Parang mahalagang trabaho 'yan. -Oo.
-Magiging mahusay kang asawa. -Paumanhin?
Hindi ka tataba. Nakikita ko sa pulso mo.
Hindi sa kanya. Kailangang tapusin ko ito agad.
'Wag mag-alala, 'di tayo nauunawaan.
-Kasingganda mo ang bulaklak. -Salamat, mahal.
Mamaya.
Luziwuzi?
Sinisira mo ang gana ko.
-Laruin mo na lang ang manika mo sa silid. -Nakakatawa.
Gusto ko sanang gawin mo rin 'yan ngayon.
Patawarin mo ako, Kamahalan. Hindi 'yon ang ibig kong sabihin.
Magaling mag-Bohemian si Helene.
-Gumagaling na rin siya sa Pranses. -Hindi ba, Helene?
Opo, Mama.
Buweno.
Gusto mong maglakad tayo?
Para magkakilanlan ang mga bata. Nang hindi naiistorbo.
Lumakad sa ilalim ng araw.
Magandang ideya 'yan.
Maman.
Cuckoo.
Ang tapang mo kanina.
Humihingi uli ako ng paumanhin.
Hindi kailangan. Matapat ka sa akin. Gusto ko 'yon.
Masaya ako.
'Wag kang mag-alala. Tatanungin niya si Helene.
Dahil sumusunod sa iyo ang mga lalaki?
Dahil alam niyang nararapat.
Maghanda ka ng musika para ngayong gabi, mahal na Margarette.
'Yung masigla, Kamahalan?
Kabaliktaran.
Gusto ko ng mas mabagal.
Salamat nga pala sa pag-iwan sa bulakbol sa bahay.
Galit ang asawa ko 'pag pinasuot ng maayos na pantalon.
May silid si Karl sa Auhof, gaya ng sinabi ko sa iyo.
May regalo ako sa iyo.
Para sa kaarawan mo.
Ginawa mo ito?
Oo, Kamahalan.
Maraming salamat.
Pakiusap.
'Pag nakilala mo na ako, malalaman mong hindi ako masama.
Naniniwala ako.
Black sheep din ako ng pamilya gaya mo.
Baroness!
Hinahanap ka ng archduke. Tingnan ang pinitas para sa iyo.
Salamat.
-Punta na! -Oo, pupunta ako.
Mag-toast tayo.
Salamat sa pagpunta sa kaarawan ni Franz Joseph,
na ipagdiriwang natin bukas.
Bagong taon,
bagong kabanata.
At sa iyo, mahal na Helene,
sana makapag-anunsiyo na tayo.
Ibinalik niya ang panyo sa akin.
At ano ang tungkol sa ibon?
Ano'ng ibig niyang sabihin?
Wala. Nakita niya ako kanina sa parke.
Nag-usap kayo?
Hindi.
Huling babala, Sisi. Dali, tingnan natin kung dumating na ang mga maleta.
Kaunti lang ang inaalam niya. Bihirang magtanong.
Gusto lang malaman kung maganda ka't pino.
Kung gustong matuto, pupunta siya sa aklatan.
Masaya akong makita ka. Akala ko hindi ka makakapunta.
Balak mong pakasalan ang Bavarian sheep?
Mali ba?
Tama. Perpekto siya sa iyo.
-Hindi ko tipo. Masyadong… -Mabuti?
Predictable.
-Ikuwento mo ang paglalakbay mo. -Maayos ang mga kawal mo.
At nakasasabik ang kaharian natin. Makukulay ang mga tao at iba-iba.
-Masaya ako. -Nakakatawa, may pagkakapareho sila.
Ayaw sa iyo.
Nagbibiro ako, Franz.
Pero sa totoo lang, nag-aalala ako.
'Di nila tayo gusto. Well, ikaw.
Ang alam nila'y si mama ang nasusunod
at takot ka sa mga Pranses at Prussian. Ang sabi ko'y matagal ka nang takot.
-Salamat. Tama na. -Wala ka raw pananaw.
Pero ano'ng alam ko?
Sabihan mo ako kung bibigyan pa kita ng isang kamalig.
Gusto kong samahan mo ako sa Vienna.
Bilang tagapayo ko.
Kailangan ko ng mapagkakatiwalaan.
Pag-iisipan ko.
Masama ang pakiramdam mo?
-Hindi. Maayos ako. -Ano'ng ginagawa mo?
Napakainit at ang sahig ay maganda at malamig.
Nakakapawi ng pagod.
Tama ka. Masarap ito sa pakiramdam.
Narinig ko ang sinabi mo sa kapatid ko.
Patawad.
-Minsan sinasabi ko ang iniisip ko. -Baka puwede mong ituro sa akin.
May nakalawit.
Hindi ito akin.
Nakatirintas ito sa loob.
Kanino 'yan?
Kay Puck. Para hindi ko siya makalimutan.
Ang kabayo ko.
'Wag mong sabihing nababaliw ako. Lagi ko 'yang naririnig, pero hindi totoo.
Noong bata kami, natanggal ko ang ngipin ng kapatid ko. Itinago ko nang palihim.
'Yon ang kabaliwan.
Masakit pa rin?
Hindi.
Salamat.
Nakakatuwa 'yon.
Baka puwede na nating ianunsiyo ang kasunduan bago kami bumalik.
Maaari nang pumili ng court ladies.
Naghanda na ako ng listahan ng mga kandidata, Kamahalan.
Pero 'wag 'yung walang karanasan at mangmang.
Baka kailangang magsama ng babaeng karanggo natin.
'Yung may karanasan.
Magaling, Kondesa.
Pero hindi ikaw, Margarette. Kailangan pa kita.
Aabangan ko ang pagtatanghal mo mamaya.
-Ituloy mo. -Ikinagagalak ko, Kamahalan.
Sa tingin ko mas guwapo siya kaysa sa litrato, hindi ba?
Ano'ng mayroon sa iyo? Nakikinig ka sa akin?
Oo, siyempre.
Hindi na ako makapaghintay para bukas.
Kamahalan. Pakisundan ako.
Ako?
Ang kagalang-galang na dukesa.
Pinapunta mo ako sa hatinggabi para sa champagne?
Kaarawan ko ngayon.
Maligayang kaarawan, Kamahalan.
Babalik ako bago niya malamang wala ako.
Dito ka lang!
Pakiusap.
Nangako akong 'di magpapalito ngayong weekend.
Huli na para roon.
Puwedeng 'wag na tayong magpakapormal? Elisabeth?
Pangalan mo, tama?
Oo. Matagal ko nang hindi narinig 'yon.
May pinaalala ka ngayon. Pinaalala mo kung ano ako bago naging emperor.
Ano ka bago naging emperor?
Masigla.
Hindi.
Hindi!
Pakakasalan mo ang kapatid ko. 'Yan ang itinakda.
Pero gusto kita.
Buong buhay akong dinidiktahan ng gagawin.
Hindi ko na kaya.
Nawalan ako ng sigla sa ilang buwan.
Pero dahil sa iyo, gusto ko nang ipagdiwang ang kaarawan ko.
-Pero hindi mo ako kilala. -Nagsasabi ka ng totoo 'di gaya ng iba.
At
iba ang tingin mo sa mga bagay kaysa sa iba.
Kailangan ko ng gaya mo.
♪ Mabuhay siya, mabuhay siya ♪
♪ Mabuhay siya ♪
♪ Mabuhay, mabuhay ♪
♪ Mabuhay siya ♪
Masuwerte tayong dumating sa oras ang damit natin.
Salamat.
Salamat at narito kayong lahat. Masaya ako.
May iaanunsiyo ako.
Hihilingin ko ang kamay ng binibini.
Ang dukesa ng Bavaria,
Elisabeth.
Hindi!
Congratulations.
Cheers.
Maghintay ka! Pakiusap.
Helene, hindi ko ito gusto.
Dapat tumanggi ka, narinig mo?
Pakiusap.
Tumanggi ka.
Hindi ko pa naramdaman ang ganito.
-Pumuslit ka sa kama niya para piliin ka? -'Di 'yon ang nangyari.
Kaya ano'ng nangyari? Bakit gusto ka niya?
Hindi ka magiging emperatris.
Sisirain mo siya.
Magiging emperatris sa ikalawang malaking kaharian sa Europa.
-Naging masaya ka sa munting laro. -'Di 'yon laro.
Pinag-isipan ko nang matagal ang tamang babae.
Handang-handa si Helene.
Hindi siya magiging problema sa iyo, Kamahalan.
Si Sisi ay sobrang…
isip-bata.
Si Elisabeth o wala.
Ang Kamahalan, ang emperor. Kagalang-galang na archduchess.
Sabihin mo sa tita mo na hindi ito pagkakaunawaan. Dali.
Tama na.
Hindi ako interesado sa sasabihin ng iba.
Gusto kitang marinig.
Gusto mong maging emperatris ng Habsburg?
Opo.
Hanggang sa muli nating pagkikita.
Kamahalan, binabati kita sa pagpapakasal mo.
Napakalaking pagbabago.
Marami pang magbabago, Theo.
Emperatris ka? Sino ang maniniwala?
Napakaraming trabaho niyan. Masuwerte kang alam ko ang mahalaga.
Nakikinig ka, Sisi?
Tawagin mo akong Elisabeth.
'Wag kang mag-alala, Kamahalan. Kahit ang pinakaligaw na damo ay yumuyuko.
Hindi ako nag-aalala.
Kung hindi yumuyuko, sira 'yon.
Bangon!
-Pakawalan mo ako! -Ipinagbabawal ng emperor ang manlimos.
May bago tayong emperatris.
KASAL FRANZ JOSEF I., ELISABETH
Ito na ang tsansang hinihintay natin.
Para sa mga tao.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni: LT