Bence karanlığın bir güzelliği var.
Ruhuma hitap ediyor.
Yaptığım müziğin adı black metal.
Cehennem azabıyla, korkunç sonla ilgili şarkılar.
Morbid benim sahne adım.
Karanlık bilinçaltımın vücut bulmuş hâli.
Herkesin bir gölge benliği, insanlardan sakladığı gerçek yüzü vardır.
Ben içimdeki canavarla barışmam gerektiğine inanıyorum.
Morbid olduğum zaman istediğimi yapabilirim.
Kurallar bana işlemez.
Kanlıysa kanlı.
Bazen çok ileri gittiğim de oluyor.
Elisa Lam'i Morbid öldürmüş olmalı.
PAYLAŞ
Otelde kalıyormuş.
Böyle sapık bir serserinin Elisa'yı kandırması çok kolay olmuştur.
Herkes ondan şüpheleniyor.
İnsanlar Morbid denen bu adamla Elisa Lam arasındaki…
Cecil Hotel'deyim.
…bu bağlantıların
tesadüf olamayacağını düşündüler.
Morbid konusunda bir şeyler yapmak için bir harekete geçme çağrısı başladı.
Onu bulmamız lazım.
Kim bu adam?
Gerçek adının Pablo Vergara olduğunu öğrendiler.
PABLO! SENİ İYİ GÖRDÜM!
Adama mesajlar göndermeye başladılar.
Elisa Lam'i sen öldürdün, değil mi?
Katil herif.
Gerçeği söylesene!
Morbid, insanları şaşırtıp bir videoyla yanıt verdi.
Ben Morbid.
Size masum olduğumu söylemek istedim.
NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
İlk otopsi tamamlandı
ama Elisa Lam'e ne olduğunu öğrenmek için katetmemiz gereken yol uzun.
Jina You bizimle.
Çoğumuz otopsinin sorulara cevap olmasını umuyorduk.
Bir süre daha sorularımıza cevap alamayabiliriz.
Bugün Adli Soruşturma Bürosu'yla konuştuk.
Ölüm sebebinin hâlen belirlenemediği,
ölüm sebebini bulmak için daha çok test gerektiği söylendi.
ADLİ TIP - ADLİ SORUŞTURMA
ADLİ TIP ADLİ SORUŞTURMA
Birine ne olduğu konusunda son sözü
Adli Soruşturma Bürosu söyler.
Elde bir olay var
ve biz de bu olayı çözüme kavuşturabilmek istiyoruz.
Elisa Lam olayında otopsiyi yaptıktan sonra
cinayet mi, intihar mı, kaza mı olduğunu tam olarak belirleyememiştik.
Tüm testlerin sonucunu almak için birkaç hafta beklememiz gerekti.
Nihayet toksikoloji sonuçları geldi.
Asansördeki tuhaf davranışları göz önünde bulundurulunca
halüsinasyona sebep olan bir uyuşturucu almış olması mümkündü.
Ama yasa dışı bir uyuşturucu aldığına veya alkol içtiğine dair
bir kanıt bulamadım.
Depresyon veya bipolar bozukluğun söz konusu olduğu vakalarda
dikkat etmeniz gereken şeylerden biri
intihar etmek için yüksek dozda ilaç alıp almadığıdır.
Böyle bir bulguya rastlamadım.
Bedeninde tespit edilen ilaçlar
bipolar bozukluğu için alması gereken reçeteli kullandığı ilaçlardı.
Ama ilaçların seviyesi çok düşüktü.
İşte bu enteresan.
Olay yerinde bulunan şişelerdeki talimatlara baktığımızda
şişelerin dolum tarihine göre hesaplayınca
şişelerde olması gerekenden daha çok hap vardı.
Toksikoloji sonuçlarındaki seviyeleri yeniden inceleyip
olay yerinde bulunan reçetelerle karşılaştırdığımızda
ilaçlarını önerilen dozun altında aldığını gördük.
Biri bunu neden yapsın?
Neler dönüyordu?
Cevap bulmak için
Los Angeles öncesi hayatını anlamamız büyük önem taşıyordu.
O tanka girmeden önceki son günlerinde nelerin rol oynadığına bakmalıydık.
İnternet olmasa hâlim ne olurdu?
Sanırım internete girmemizin sebebi
yaşamak için ihtiyacımız olan insani bağlantıları
gerçek hayatta bir türlü bulamamamız.
İşte bu yüzden sürekli bunu arıyoruz. İnternette, yapayalnız.
Elisa'ya olanların gizemini çözmeye çalışmak için
bir hikâyeyi bir araya koymak,
ve Elisa'nın zihninde olanları daha ileri düzeyde anlayabilmek gerek.
Burada empati kurabiliriz.
Herkese hem sizin hem onların insan olduğunuzu hatırlatabilirsiniz.
Kulak verdikçe daha çok şey anlayacaksınız.
Elisa oldukça içe dönük ve zeki biriydi.
Tumblr gönderilerini okuduğunuzda onu anlıyorsunuz
çünkü içini o gönderilere dökmüş.
Kimilerinin dediğine göre beynimin kimyasal dengesi bozukmuş.
Başkasının beynini alsam olmuyor mu?
Keşke etrafımdakilerden biri beni anlayabilseydi.
Bipolar bozukluk hâlâ çoğu insanın gözünde utanç kaynağı
ve çoğu ne olduğunu anlamıyor.
İnsanın ruhsal dengesizliğinin iniş çıkışları olması demek.
Depresyonun dışında mani hâli de yaşıyorlar.
Çok az uykuyla, durmayan düşüncelerle daha çok risk aldıkları bir dönem oluyor
ve bunun için genelde en iyi tedavi yolu ilaç ve bilişsel davranış terapisidir.
Elisa, bazı gönderilerinde akıl hastalığı fikriyle
ve bu kadar çok ilaç alma zorunluluğuyla boğuşuyordu.
İlaçlarımı alıyorum.
Buna şampiyonların kahvaltısı diyorum ve her gün almaktan nefret ediyorum.
Görünüşe göre reçeteli kullandığı en az dört ilaç varmış.
Antidepresan, duygudurum düzenleyici ve atipik antipsikotik ilaçlar.
Kendimi toparlamam lazım.
Akranlarıma kıyasla vaktimi boşa harcıyorum.
Bir yerlere gitmem gerek. Bir motivasyon kaynağı bulmalıyım.
Bence Elisa herkes gibi olabileceğini kanıtlamak için
kendine çok baskı yaptı.
Belki seyahat edip bir macera yaşayabilirse
normal olduğunu kanıtlayacağını düşündü.
Özgüven ve özsaygı patlaması yaşıyorum.
Maceramın bir sonraki ayağı Batı Kıyısı.
Elisa Lam, San Diego'ya gelip kıyıdan kuzeye ilerlemeye başladı.
Los Angeles'a vardım.
Elisa 28 Ocak'ta Los Angeles'a geldi
ve otele giriş yaptı.
Birkaç gün Los Angeles'ı gezip şehri keşfetti.
Kesin olarak bilmek zor
ama toksikoloji raporuna baktığımızda
seyahatin ilerleyen günlerinde Elisa ilaçlarını almayı bırakmış olmalı.
İlaçlarını almayı bırakınca
ruh hâlinin değişme ihtimali de birden artıveriyor.
Los Angeles'ta olduğu süre zarfında
seyircili bir televizyon programının çekimlerine katılmaya Burbank'e gitmiş.
Ama oradayken tuhaf ve dengesiz davranışlar sergilemiş.
Uzun, saçma sapan bir mektup yazmış
ve programın sunucusuna vermelerini talep etmiş.
Bu da bazı güvenlik endişeleri yaratmış.
Orada bulunan güvenlik Elisa'yı dışarı çıkarmış
çünkü risk teşkil ettiğini düşünmüşler.
Cecil Hotel'deyse
Elisa en başta odasını başka kızlarla paylaşıyormuş.
Kızlar Elisa'nın tuhaf hareketlerinden şikâyet etmeye başlamışlar.
ESKİ CECIL HOTEL MÜDÜRÜ
Bunu daha önce kimseyle paylaşmadım ama davranışları rahatsız ediciydi.
Diğer konukların yataklarına notlar bırakıyordu.
Bildiğimiz yazılı notlar.
"Git buradan. Evine dön. Defol git." yazıyordu.
Diğer konuklar odaya girmeye çalıştığında odanın kapısını açmıyordu.
Parola soruyordu.
Çıkış yapacağı günden önceki gece onu tek başına bir odaya aldık.
Bu daha iyi olacak gibi görünüyordu.
Derken sonra lobiye indi ve birdenbire öyle bir…
Ne denir, bilmiyorum.
Birdenbire gelip "Ben deli olabilirim ama Los Angeles da öyle!" dedi.
O zaman çok üstüne düşmedik.
Sonuçta burası Cecil Hotel.
Her gün olan şeylerden biriydi işte.
Unuttuk gitti.
Bu noktada Elisa'nın ilaçlarını almadığı gerçeğine dayanarak
ruhsal durumunun nasıl olduğunu anlamaya başlıyorduk.
Ruhsal olarak bu hâldeyken bir suça kurban gitmesi ihtimalini
daha olası görüyor, buna ağırlık veriyorduk.
Soruşturmamız o tanka tam olarak nasıl girdiğini
çözümlemeye odaklandı.
Bedeninin bulunduğu ortamı görmemin önem arz ettiğini düşündüm.
Elimizden geldiğince Elisa'nın izini sürdük.
Tanka ulaşmak için çatıya çıktığınızda
borulara basarak tankların arasından geçip
Elisa'nın bedeninin bulunduğu tanka ulaşılabildiğini gördük.
Sonra cesedi merdivenden yukarı taşıyıp
tankın üstündeki açıklıktan aşağı bırakmanız gerekiyordu.
Diğer bir ihtimal de Elisa'nın tanklara bitişik çatıdan getirilmesiydi.
Ama bunun için de cesetle merdiven tırmanmak gerekiyordu.
Başka bir yerde bayıltıldı ya da öldürüldüyse
hafif bile olsa bir bedeni dik bir merdivenden yukarı çıkarmak
ve bunu yaparken bedene zarar vermemek imkân dâhilinde değil.
Öyle olsa otopsi sırasında vücudunda morluklar, kesikler, yaralar bulunurdu.
Ama bunların hiçbiri yoktu.
Çoğu suda boğulma vakasında
kurbanlar kolları bacakları sarkık ve yüzüstü yatar biçimde bulunur.
Ama Elisa'nın cesedi bulunduğunda sırtüstü yüzdüğü söylenmişti.
Bu emsalsiz bir bulgu. Cinayete işaret edebilir.
Ama tanklara bakacak olursak
su kullanımda olduğu için su seviyesi sürekli inip çıkıyordu.
Bence suyun hareketiyle vücudu dönerek
bulunduğu zamanki pozisyona gelmiş olabilir.
Olay yerini incelerken
ölüm sebebine ilişkin
hiçbir suça ya da şüpheye dair bir kanıt tespit edemedik.
O aşamada son raporu hazırlamak için
gerekli tüm gerçekler, koşullar ve bilgiler elimizdeydi.
ELISA'NIN ÖLÜMÜNDEN DÖRT AY SONRA
Hiçbir bilginin gelmediği o uzun süreçte
en azından halkın gözünde olayın hızı kesilmişti.
Herkes otopsi sonuçlarının yayınlanmasını bekliyordu.
Nihayet 21 Haziran 2013'te sonuçlar açıklandı.
HABERLER
21 yaşındaki Kanadalı turist Elisa Lam'in ölüm sebebinin
kazara boğulma olduğuna hükmedildi.
LAM'İN ÖLÜMÜ KAZAYMIŞ
Lam'in bipolar bozukluğunun da bir etmen olduğu öne sürüldü.
Ölüm sebebinin kazara boğulma olduğunu söylediler.
Bipolar bozukluk da bu kazada bir etmenmiş.
Hiç mantıklı değildi.
Tüm camia şoktaydı.
"Kazara" boğulmuş.
Güya kaza sonucu boğulmuş.
Kaza olduğunu söylediler ama öyle mi?
Bu imkânsız.
Bunu araştırmaya onca zamanımı verdim
ve Adli Soruşturma Bürosu'na kesinlikle katılmıyorum.
Bu çok mantıksız.
Özellikle de polis yukarıdaki kapağın kapalı olduğunu söylüyorken.
Polis memurlarımız gittiğinde bu kapak kapalıymış.
Biri Elisa'yı tanka koyup kapağı kapattı. Yani bu bir cinayet olmalı.
Herkes bunun bir cinayet olduğuna hükmedilmesini bekliyordu.
Neler olduğunu anlamak için
otopsiyi daha derinlemesine incelemek istedik.
Elisa'nın otopsi raporuna bir link buldum.
Raporu baştan sona okudum.
Burada asıl ilginç olan şey şu…
CİNSEL SALDIRI KİTİ
Cinsel saldırı testi yapılmış, bir şey çıkmamış.
Ama cinsel bir saldırı olmasaydı
neden çıplak bulunsun?
Otopside ayrıca iç ve dış yaralanma tespit edilemediği yazıyor.
Vücudunda iz olmaması cinayet olmadığı anlamına gelmez.
Ya başına silah dayadılar, tanka sokup ölüme terk ettilerse?
Bu da cinayettir.
Adli Soruşturma Bürosu ölüm sebebinin ilaçlarını almaması olduğunu söyledi
ama buna inanmakta güçlük çekiyorum.
Bipolar bozukluğu olan birinin
böyle davranacağına dair hiçbir şey okumadım.
Bence ruhsal durumunun ölümüyle bir ilgisi yok.
Çok sayıda otopsi raporu gördüm
ama bunda gerçekten şüphe uyandıran bir durum var.
Otopside bazı tutarsızlıklar görülüyor.
Lam'in ölümünün kaza olduğuna dair kendi yargısına Tovar da inanmıyor.
Otopsi raporunda ölüm sebebinin yazıldığı bir yer var.
Seçenekler "cinayet", "intihar", "kaza sonucu" ve "belirlenemedi".
Görünüşe göre başta "belirlenemedi" işaretlenmiş
ama sonra üstü karalanmış
ve "kaza sonucu" işaretlenmiş.
Üstüne üstlük bu değişikliği yapmaları üç gün almış.
15/6/13 - 18/6/13
"Belirlenemedi"den "kaza sonucu"na nasıl vardılar?
Neden değiştirildi?
Sanki birinin patronu "Hayır, değiştir. Kaza işaretle." demişti.
Belki Los Angeles Polis Teşkilatı, Adli Soruşturma'da nüfuzunu kullanıp
gerçeği saklamak için ölümü kaza olarak gösteriyordu.
Davayı kapatmak için kolay bir yol.
Saklayacak bir şeyleri olduğu için insanları susturmak istiyorlar.
Soruşturma hakkında bilgi almaya çalıştım
ama polis dosyalarını görmedim
ve bu bile şüphe uyandırıyor.
Birçok kişi polis raporuna erişim istedi ama kimse alamadı.
Kendi kendime "İşte bu, ortada bir komplo olduğunun kanıtıdır." dedim.
Bu durum internet camiasında
yozlaşmanın daha da tepeye çıktığı inancını uyandırdı.
Bu, planlı bir komploydu ve birçok insan iş birliği yaptı.
Bu örtbasa dâhil olanlar…
…polis teşkilatı…
…Adli Soruşturma…
…Cecil'in genel müdürü…
…cesedi bulan çalışan
ve bir de üstüne
insanların Elisa'yı öldürdüğünü düşündüğü Cecil'de kalan bir adamdı.
Geldiğiniz için teşekkürler.
Bu konuda konuşmak kolay değil, biliyorum.
MÜZİSYEN & OYUNCU
Yedi yıldır bu konuda konuşmadım.
Ama sorunlarımızdan kaçarak bir şey çözemeyeceğimizi fark ettim.
Bu sorunlarla yüzleşmemiz gerek.
Ne kadar büyük olurlarsa olsunlar.
ŞUBAT 2013
ELISA'NIN BEDENİ BULUNDUKTAN ALTI GÜN SONRA
Bu olay Şubat 2013'te başladı.
Bir sabah uyandığımda bir arkadaşım bana mesaj atmıştı.
SELAM DOSTUM
NE YAPTIN?
NEDEN HABERLERDESİN?
TAYVAN TELEVİZYONU
SON DAKİKA HABERLERİ
Gönderdiği link'te bir Tayvan kanalı vardı.
Dynasty of Darkness'ın solisti Morbid şeytana tapıyor.
Müziği cesetler ve ölümle ilgili.
Elisa Lam'in katili olduğu düşünülüyor.
Orada fotoğrafımı gördüm.
Cinayet zanlısı olduğumu söylüyorlardı.
Elisa Lam cinayetinin.
Olaydan birkaç gün önce
internette cinayete işaret eden mesajlar yazmış.
Birden dünyanın dört bir yanından yüzlerce mesaj yağmaya başladı.
Elisa Lam'i sen mi öldürdün?
Elisa Lam'i sen öldürdün, değil mi?
"Senden nefret ediyoruz, katil herif. Bunu neden yaptın?"
Yaptığının bedelini sana ödeteceğiz.
Şok olmuştum, kafam karışmıştı.
Çünkü o ana kadar Elisa Lam olayından haberim yoktu.
Sonra Meksika'nın FBI'ı olan PGR evime geldi.
Bana sorular sordular…
Hayvanları şeytana kurban edip etmediğimi sordular.
Ama bir suçlama getirilmedi. Hem de hiç.
Daha sonra öğrendim ki
katil olmakla suçlanmamın tek sebebi
internet hafiyelerinin bir videomu bulmuş olmasıymış.
Cecil Hotel'de kalırken paylaştığım bir videoydu.
Merhabalar.
Los Angeles şehir merkezindeki Cecil Hotel'deyim.
Şubat 2012'de orada üç gün kalmıştım.
O kadar.
ELISA'NIN ÖLÜMÜNDEN 12 AY ÖNCE
Sürekli bunu yapıyorum.
Acaba insanlar korkmaya başlamış mıdır?
Elisa Lam'in otelde kalmasından bir yıl önceydi.
ODA REZERVASYONU: PABLO VERGARA
GİRİŞ: 04/02/12 ÇIKIŞ: 07/02/12
Elisa öldüğü zaman ülke sınırları içinde bile değildim.
Meksika'da albümüm üstüne çalışıyordum.
22 OCAK 2013
Stüdyoyla sözleşmelerim var.
Pasaportumda giriş çıkış damgaları var
ama tüm bunlara rağmen internet hafiyeleri beni ve tipimi gördü…
…ve ayaklandılar.
YOK ET
Evet, bazı şarkı sözlerimde ölümden, cinayetten filan bahsediyorum.
Ama bunlar altı üstü şarkı sözü. Müzik bu, sanat bu.
Katil olduğum anlamına gelmez.
Yanlış anlaşılmayı ortadan kaldırmak ve kendimi savunmak istedim.
Masum olduğumu söylediğim bir video çektim.
Ben Morbid.
Size Elisa Lam'i öldürmediğimi söylemek istedim.
Ben masumum.
Maske takıp sesimi değiştirdim çünkü korkuyordum.
Ama internet hafiyeleri peşimi bırakmadı.
Tüm hesaplarımı şikâyet ettiler
YouTube kanalım, Facebook sayfam, e-posta hesabım, hepsi kapatıldı.
Dürüstlük umurlarında değil. Mahvolun istiyorlar, nefret dolular.
HEPİMİZ PEŞİNDEYİZ
LOS ANGELES'A GEL, ÖL
ELISA LAM'İ ÖLDÜRDÜN BENİ DE ÖLDÜRECEK MİSİN?
Yalan dolu suçlamalar ve ölüm tehditleri vardı.
UYARIYORUM! SAKLAN!
Her gün, her hafta…
Kaçış yoktu.
O kadar yoğun bir nefrete ve olumsuzluğa maruz kaldığınızda
bir noktada zihninizde bir kırılma yaşıyorsunuz.
Şalter atıyor.
Bir süre sonra artık katlanacak hâliniz kalmıyor.
Hayatınızı, müziğinizi, sanatınızı savunamıyorsunuz.
Ne kadar güçlü olursanız olun kendinizi güçsüz hissediyorsunuz.
Çok kötü bir ruh hâlindeydim.
Sanırım bir an kendimi kaybettim ve canıma kıymaya kalkıştım.
Sonra gözümü bir akıl hastanesinde açtım.
İnternet hafiyeleri hayatlarına aynen devam ettiler.
Ama benim hayatımı tarumar ettiler.
İfade özgürlüğümü kaybetmiş gibi hissediyorum.
Bu olaydan sonra bir daha müzik yapamadım,
denediğimde de aynı olmuyor.
Hayatımı yeniden yoluna koymaya çalışıyorum
ama her gün eziyet gibi.
Asla bitmiyor.
Hayatımın sonuna kadar bununla yaşamak zorundayım.
Hayatımın sonuna kadar yakamı bırakmayacak.
LOS ANGELES POLİS TEŞKİLATI
Tuhaf bir şey hatırlıyorum,
internet hafiyeleri, Elisa'nın ölümünü Meksika'daki bir şarkıcıya bağlamıştı.
Ama tek söyleyebileceğim adamın parmağı olmadığı.
İnternet hafiyeleri de aynı bizim gibi iyi niyetle hareket ediyordu.
O parçaları birleştirmenin zorluğu bağımlılık hâline geliyor.
Kovalamaca içinde olmanın heyecanı.
Ama bu olayda internet hafiyeleri kanıtlardan giderek sapıyordu.
Bunun bir kaza olduğuna hükmedilmesine sebebiyet veren bilgilerin tümü
halka açıklanmamıştı.
Yani bana sorarsanız internetteki insanların
hikâyenin tüm parçalarına erişimi yoktu.
Tüm gerçekleri bilmiyorlardı.
Soruşturmanın başlarında Elisa'nın ailesiyle konuşurken
Elisa'nın akıl sağlığının ciddiyetinden bize bahsetmemişlerdi.
Zamanla Elisa'nın kız kardeşinden bilgi edinmeye başladık.
Elisa'nın ilaçlarını daha önce de almayı bıraktığı olmuş.
Hatta bu durum birden fazla kez
bir çeşit sinirsel çöküntüye sebep olmuş.
Ailesinin söylediğine göre sanrılara kapılırmış.
Olmayan şeyler görürmüş.
Hatta bir keresinde iş o kadar ciddi boyuta gelmiş ki
hastaneye kaldırılmış.
Elimizdeki delillere dayanarak Elisa'nın Bipolar-1 olduğunu düşünüyoruz.
Bipolar bozukluğun daha ciddi olan tipidir.
Bazen psikotik semptomlar da gösterebilirler.
O ruh hâlindeyken düşünceleriniz düzensizdir,
hiçbir şey mantıklı gelmez
ve gerçekle hayali ayırmak güç hâle gelir.
Bence oteldeki davranışlarına dair şikâyetlere bakınca
ve stüdyodaki çekim olayını, meşhur asansör videosunu düşününce
psikotik atak geçiren birinin davranışlarıyla örtüşüyor.
Kaybolduğu gece otelde muhtemelen yalnız başınaydı.
Sonra asansöre bindi.
Asansör videosundaki davranışları
paranoyak kuruntular ve kötülük görme sanrısıyla örtüşüyor.
Halüsinasyon görüyor olabilir.
Kız kardeşi bunu daha önce de yaşadığını söyledi.
Öğrendiğimize göre daha öncesinde de atak geçirdiği zamanlarda
birinin peşinde olduğunu sanıp korkarmış.
Olmayan şeyler görüyor, sesler duyuyor olabilir.
Bu sesler korkutucu şeyler söylüyor olabilir.
Birinin ona zarar vereceğini, kendini öldürmesini…
Bu sesleri susturamazsınız.
Elisa Lam çok çaresiz bir hâldeydi.
Kendi kurguladığı bir şeyden kaçıyordu.
Bu ruh hâlindeyken peşinde biri olduğu hissi çok gerçekçidir.
Canı tehlikededir, güvenli hiçbir yer yoktur.
Otelde oradan oraya canını kurtarmak için koşuşturur.
Kız kardeşi, Elisa'nın daha önce de korkup sanrılara kapıldığını söyledi.
Kaçıp saklanırmış, yatağın altına girermiş.
O aşamada çatıya çıkmayı başardı.
Su tankını saklanabileceği bir yer olarak görmüş olması çok mantıklı.
Merdivenden tırmandı…
…kapağı açtı
ve tankın içine atladı.
Bir kez girdikten sonra tek bir çıkış yolu vardı.
Üstteki kapak.
Tank su doluysa kendinizi yukarı çekip çıkarabilirdiniz.
Ama o su kullanılıyorsa ve azalıyorsa
yukarı ulaşmanız zor olurdu.
Bence orada mahsur kaldı
ve hayatta kalmasının tek yolu olabildiğince suyun üstünde kalmaktı.
İçerideyken üstündekileri çıkardı.
Muhtemelen suyun yüzeyinde kalmak için ağırlığı azaltmaya çalışıyordu.
Ortada bir de hipotermi ihtimali vardı.
Suyun sıcaklığı çok düşebilir.
O durumda insanlar genelde üstündekileri çıkarmaya başlarlar
ve sebebi de bedenin içinde gerçekleşen fizyolojik değişikliklerdir.
Ama sonunda boğulmaya karşı koyamadı.
Bu hikâyenin hüzünlü sonu.
Dönüp baktığımda
cinayet olduğuna dair hiçbir kesin kanıt yoktu.
O ruh hâlinde
kendine zarar vermek istediğini kanıtlamak da mümkün değildi.
O yüzden intihar ettiğini düşünmüyorum.
Kaza sonucu boğulduğuna dair verdiğim karara güvenim tam.
Bipolar bozukluk da bu olayda önemli bir etmendi.
İnsanların bipolar bozukluğu tam olarak anlaması çok önemli.
Bu öyle bir hastalık ki her an etkisini gösterebilir.
Yayınlanan rapordaki tarihler hakkında bazı endişeler olduğunu biliyorum.
Tarih olayında bir hata yapıldı, hepimiz insanız.
Hataya not düşüp olması gereken kutuyu işaretledik.
Tarihlere yakından bakarsanız
biri 15, diğeri 18 değil, ikisinin de 18 olduğunu göreceksiniz.
Yani rakamlar yanlış okundu.
Bazı insanlar hâlâ ortada bir komplo olduğuna inanıyor.
Görüntülerin katili korumak için kesildiğini söylüyorlar.
Videonun kırpıldığı kapı kapanırken görülüyor.
Video yavaşlatılmış.
Zaman damgasıyla oynanmış ya da biri bulanıklaştırmış.
Bu tip bir soruşturmada
bazen bazı detayları halka açıklamak istemezsiniz.
Elisa'nın asansörde bulunduğu saat gibi.
Belki de bu yüzden görüntüdeki zaman koduyla oynanmıştır.
Görüntünün hızını yavaşlatmak için sebeplerden biri
birinin videodakini tanımasını ummaktır.
Bakın…
Medya departmanımızın ya da bağımsız medya kuruluşlarının
o veya bu sebepten görüntüyle oynayıp oynamadığını
kesin olarak bilmem mümkün değil
ama görüntüdeki olası değişikliklerin hiçbirinin
otelden biri tarafından yapılmadığını biliyorum.
Kanıtı da ortada.
Ayrıca orijinal sabit diskteki videoda şüphe uyandıracak hiçbir şey yoktu.
O da şu anda bizim elimizde.
Başka bir soru da
ilk aşamada tankları aramadıkları için
Los Angeles Polis Teşkilatı'nın ihmalinin söz konusu olup olmadığı.
O polislerin Elisa'yı bulmadıkları için üzüldüklerini biliyorum.
Elisa tanktaydı ama bulamadık.
Berbat bir durum.
Eminim içimde nasıl duygular uyandırdığını görebiliyorsunuz.
Çünkü böyle bir şeyi unutamazsınız.
Bu olayda neler olduğunu çözebildik.
Ama aldığımız yanıtlar canımızı yaktı.
Bazı insanların ortada bir komplo olduğuna inanması gerçekten çok acı
ama komplo yok.
Bu hikâyenin esrarengizliğine, entrikalarına, tuhaflığına
o kadar uzun süre odaklanmıştık ki bir şeyi unuttuk.
Elisa'yı tanıyan, seven, ona değer veren ailesi ve dostları
bu olaya çok farklı bakıyordu.
Onlar için bu cehennem azabı gibi olmalı. Travmatik, çok üzücü bir olay.
Ailenin Vancouver yakınlarındaki restoranının önünde
gencecik bir canı bu şekilde bu kadar erken kaybetmenin anısına
bir tören yapıldı.
19 Eylül 2013'te
Elisa'nın ailesi Cecil Hotel'e dava açtı.
Elisa'nın kazara boğulduğuna inanıyorlardı
ama ihmal sonucu ölüme sebebiyet vermekten oteli dava ediyorlardı.
Duruşmaya şahsen katıldım.
DURUŞMA SALONU 14A
Bilgi edinmek istiyordum.
Lam ailesinin avukatının değindiği noktalardan biri de
çatının tehlike arz ettiğiydi.
İnsanların çıkmasını önlemek için tedbirin artırılmış olması gerekirdi.
Avukatımız gerekli güvenlik önlemlerini aldığımızı söyleyerek karşılık verdi.
Çatı yalnızca personele açık
ve çatıya çıkan kapıdaki alarm her zaman aktif.
Ama dışarıdaki yangın merdivenlerine herkesin erişimi var.
Çünkü bir acil durumda çıkabilmeniz gerekli.
Tanklara gelince,
birinin tanka düşmesi tehlikesinin de ötesinde
tanktaki suyun biri tarafından kolayca kirletilebilmesi de mümkün.
Bunu önlemek çok kolay.
Kapakları kilitleyin.
Su tankını kilitlemeyi gerektiren yönetmelikler o aşamada yoktu.
Eminim şimdi herkes kilitliyordur ama o zamanlar kilitlenmezdi.
Hâlâ öğrenmek istediğim bir şey daha vardı,
tank kapağı konusu.
Polisin söylediğine göre kapak kapalıydı.
Peki Elisa içeriden kapağı nasıl kapatmış olabilirdi?
Elisa'yı bulan çalışanın adı Santiago Lopez.
Duruşmada söylediğine göre tankın üstüne tırmanmış
ve kapak…
…açıkmış.
ANA SU TANKININ KAPAĞI AÇIKTI
Bu şok edici yeni bir bilgi.
Elisa'nın nasıl öldüğüne dair tüm olasılıkları tamamen değiştiriyor.
ESKİ CECIL HOTEL ÇALIŞANI
Tankın bir kapağı varmış.
Şöyle küçük bir kapaktı.
O gün oraya gittiğimde kapak açıktı.
-Onu o zaman gördüm. -Zaten açık mıydı?
Elisa'nın bedeninin bulunmasıyla ilgili
bize gelen bilgi, bir otel çalışanının merdivene tırmandığıydı.
Kapak açıkmış.
Ama medyada bu şekilde anlatılmadı.
Polis memurlarımız gittiğinde bu kapak kapalıymış.
Bir iletişim sorunu yaşandı.
Biri açık olduğunu söylemek isterken kapalı olduğunu söyledi.
İnsani bir hataydı.
Bunun dışında
Lam ailesinin avukatı
Elisa'ya yardım etmeye çalışmanın otelin sorumluluğunda olduğunu söylüyordu.
Elisa Lam, Cecil Hotel'in Stay on Main kısmında kalıyordu
ve anormal davranışlar sergilemeye başladığında
gözetimleri altındaki bu insanın kendinde olmadığını
ve yardıma ihtiyacı olduğunu fark etmek bence sorumlu tarafın yükümlülüğü.
Biri ona "İyi misin? Ailen nerede? Onlarla nasıl iletişim kurarız?" deseydi
belki her şey farklı olurdu.
Bir müdür olarak insanların iyi olduğundan emin olmak için
ne kadar önlem alırsınız?
Davranışları tuhaftı ama yetkilileri arayacak kadar değildi.
Ayrıca kendime şunu sormam gerekiyordu,
"911'i arasam kimse gelir mi?"
Çoğu zaman aradığınızda açmıyorlar bile.
Bu bölge olaylı bir bölge.
Ortada ciddi bir sorun var.
Hem polis hem etkilenen herkes için oldukça başa çıkması zor bir durum.
Elisa Lam'e olanlar çok korkunç ama bunun sebebi otel değildi.
Onun ölümünden biz sorumlu değildik.
Sorumlusu biz değiliz.
Yargıç nihayetinde otel lehine karar verdi ve ihmal sonucu ölüm davası düştü.
Tankın kapağının açık olduğunu öğrenmek
çok önemliydi.
Benim için her şeyin değiştiği an bunu öğrendiğim andı.
Bunun bir cinayet olduğuna dair son ihtimali de ortadan kaldırdı.
Anladım ki bu aslında
acı çeken bir kadının trajedisiydi.
Videoda asansörün inip çıkışını izlemiştik.
Bu katta kalıyordu.
Uzunca bir süre bunun cinayet olduğu inancına tutundum
ve neredeyse yüzde yüz emindim.
Bunu mantığa oturtmaya çalışırken
mezar yerini görürsem bunu aşmaya hazır olabileceğimi düşündüm.
Biri oraya gidip mezarını çekmeyi kabul etti.
Benim için elini mezar taşının üstüne koydu.
Hatırasını onurlandırmanın yolunun gerçeği kabul etmek olduğunu anladım.
Bu kazara bir ölümün trajedisiydi.
Bence Elisa'ya ne olduğu çok açık.
Tüm olanlara baktığınızda hepsini açıklamak çok kolay.
Ama hâlâ geniş çapta bir internet gizemi olarak konuşuluyor.
Modern bir şehir efsanesi, çözülememiş bir hikâye gibi.
ASANSÖR VİDEOSU: NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ?
İnsanlar Elisa Lam olayını duyduklarında
kültürel bir olgu ön plana çıkıyor.
Bu olgu da duygu patlamasına sebep oluyor.
Aklımdan çıkaramıyorum. Ne olduğunu öğrenmem lazım.
Videoyu bin kez izledim.
Bence insanlar ortada bir katil olmasını umuyor.
KIZ ÖLDÜRÜLDÜ İŞTE
Ya da komplo teorilerinin gerçek olmasını umuyorlar.
AYİNSEL BİR ANLAM
Çünkü işin aslı daha trajik.
ZAVALLI KIZCAĞIZ!
Pekâlâ.
Buraya gelmeden önce tüm videolarımı baştan izledim
ve ne kadar komplo odaklı yaklaştığımı gördüm.
İçgüdülerim bana…
Bu olayda gördüğümüz tüm o tuhaf rastlantılara
takılıp kalmıştım.
O kadar çok büyük tesadüf bir araya geldi ki
tüm bu komplo teorilerini körükledi.
Ama bir şeyin derinine indiğinizde bakış açınız daralır.
Ellerinde gerçekler ya da kanıt olmaksızın bu sınırı aşan insanlar
kontrolü yitirirler,
başkalarına zarar verebilecek şeyler yaparlar.
Ölümünün kaza sonucu olduğuna dair haberler yayılmaya başladığında
kimse benden özür dilemedi, kimse iletişime geçmedi.
Hiçbir şey değişmedi.
Bu çok yanlış.
İnsanlar böyle kolay sıyrılamamalı,
eylem ve söylemlerimizin sorumluluğunu almalıyız.
Bana olan herkese olabilir.
Bu ciddi bir durum.
Ben bir şekilde atlattım
ama sanal zorbalığa uğrayan birçoğu bunu atlatamıyor.
Bana sorarsanız orası cehenneme açılan bir kapı.
İçeri adım attığınızda kötü şeyler oluyor.
Benim de oranın kurbanlarından biri olduğumu fark ettim.
Ama farklı bir şekilde.
1 Ocak 2017'de kapılarımızı kapattık.
Otel, New York'taki bir gruba satıldı.
Şimdiki değeri 80 küsur milyon. İnanılır gibi değil.
Otelin yarısının düşük gelirliler için ayrılmasına karar verildi.
Diğer yarısı da lüks bir otel olacak.
Umarım herkes için daha güvenli bir yer olur.
Haberlere göre, otelin yeni sahibi
çatıya bir bar koymak istiyormuş.
Bir de prefabrik havuz.
O otele başarılar diliyorum.
Tüm samimiyetimle.
Bence bir şansı daha hak ediyor.
Tekrar muhteşem bir yer olabileceğini,
yeniden iyi anılabileceğini biliyorum.
Bence artık vakti geldi.
Los Angeles şehir merkezinin imajı değiştiriliyor.
Burası evsizliğin ve yoksulluğun bir araya geldiği bir yer.
Şiddetin,
turizmin,
gösterişli yeni otellerde ve çatı katlarında yaşayan üst sınıfın.
Tüm bu kesimler bir arada.
Bu bölgeden para kazanmaya çalışan insanların
bir söylemi var.
"Skid Row sokaklarını temizleyeceğiz."
İnsanları oradan uzaklaştırmaya çalışarak.
Buraya gelen çok sayıda insan var,
evsizlerden yakınıyorlar.
Bu insanlar nereye gidecek?
Onlar hep buradaydı.
Buraya sonradan gelen sensin, başkasını niye küçümsersin?
Ama yaptıkları bu.
Evsizlerden sanki sorun onlarmış gibi bahsediyoruz.
Bu insanlar onlar için yarattığımızdan daha iyi bir yeri hak ediyor.
Çünkü burada
akıl sağlığı sorunları giderek yaygınlaşmaya başladı.
Acaba Elisa Lam'inkine benzer kaç hikâye
dikkatimizden kaçtı?
ADI: ELISA LAM
BİLİNEN SON ADRESİ: 640 MAIN STREET, LOS ANGELES ŞEHİR MERKEZİ
Depresyon berbat bir şey. O kadar.
Biri size depresyonda olduğunu söylerse sebebini sormayın.
Bir sebebi yok.
Ona her gün onu sevdiğinizi söyleyin.
İşlerin iyiye gideceğini her gün hatırlatın.
Yapabileceğiniz başka bir şey yok.
Elisa parlak bir geleceği olan, zeki bir genç kadındı
ve kronik hastalığıyla olabildiğince başa çıkmaya çalıştı.
Benim tek özelliğim depresyonda olmak değil.
Ben bundan çok daha fazlasıyım.
Çok şanslıyım.
Hayatımda harika ve çok güzel şeyler var.
Hayatım dopdolu…
…sevgiyle.
Bir insan olarak Elisa'nın birden fazla yanı ve boyutu vardı.
Mutluluğun peşindeydi,
neşe bulmak istiyordu.
Hangi yanı olmak istediğini biliyordu.
Olasılık böyle bir şey işte.
Uzansam dokunacaktım.
Olabilecek olan ama olamayan şeyler insanın kalbini kırar.
Bence geleceğin parlak bir yazarını kaybettik.
Yazılarına, dürüstlüğüne bakınca kaybeden biz olduk.
Hepimizin kaybı oldu.
İnsanlar hâlâ bloglarını okuyor ve yazdıklarına yorum yapıyor.
Bugün bile hâlâ bir etki yaratıyor.
Kesinlikle ardında bir iz bıraktın.
Birçok insanı etkiledin Elisa. Hatta muhtemelen birçok insanı kurtardın.
Bana umut veriyorsun.
Seni tanıdıktan sonra beni anlayan biri olduğunu gördüm.
Tek pişmanlığım seni daha önce bulmamış olmak.
Hikâyeni unutmayacağım. Sana söz veriyorum.
Elisa Lam bizi bir araya getirdi
ve Elisa'nın sayesinde yalnız olmadığımızı anladım.
Yalnız değiliz.
Bazı hikâyeler aklınıza kazınır, düşünmeden edemezsiniz.
Bu da aynı öyle bir hikâye.
Elisa Lam'i unutamazsınız.
Ölmeden önce de önemliydi, şimdi de önemli.
Hayatının önemli olduğunu görüyorsunuz.
Mirası yaşıyor.
Burada bizimle beraberken bu dünyadan tamamen gitmiş sayılmaz.
Sanırım bu, insana özgü bir durum.
Kendimizi çok büyük, çok önemli hissediyoruz ama…
…evrende bir toz zerresiyiz.
Bu iki gerçekle barışmanın mücadelesini vermek zorundayız.
Siz veya bir tanıdığınız akıl sağlığı sorunları yaşıyorsanız
daha fazla bilgi ve kaynak için www.wannatalkaboutit.com'u ziyaret edin.
Alt yazı çevirmeni: Doğa Uludağ