‎Các bạn nghĩ gì về nước Mỹ?
‎Quả bóng này bị đè nát rồi.
‎Bạn nghĩ ngay đến gì?
‎Công lý?
‎Tự do? Bình đẳng?
‎Còn quyền công dân thì sao?
‎Gửi đến người bạn Mỹ, người Mỹ mới toanh,
‎các bạn đã đi một hành trình phi thường.
‎Kết cấu của nước Mỹ được lập nên dựa vào ‎chủ đề của các ý tưởng mạnh mẽ này.
‎Người ta đã chiến đấu và ngã xuống ‎vì định nghĩa của những từ này,
‎nhưng chúng thực sự có ý nghĩa gì?
‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎- Ta muốn gì? ‎- Công lý!
‎- Muốn lúc nào? ‎- Ngay!
‎Mỗi ngày là người Mỹ, chúng ta ‎đứng trên di sản của cuộc chiến này.
‎Và mọi giây phút ta đều được thách thức
‎để sống theo lời hứa ‎với những lý tưởng này.
‎Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp…
‎Chúng tôi muốn áp dụng ‎Tu chính án 14 cho phụ nữ.
‎Tu chính án 14 được trích dẫn ‎trong nhiều vụ kiện tụng
‎hơn bất kỳ bản nào.
‎Từ lúc được phê chuẩn cho đến ngày nay, ‎sự thích đáng của nó chưa từng thay đổi.
‎Thế nhưng ta mù mờ về sự tồn tại của nó.
‎Điều khiến tôi ngạc nhiên là bình thường, ‎thường dân Mỹ
‎không bối rối khi nhắc về ‎Tu chính án thứ nhất.
‎Có người Mỹ thấy Tu chính án Thứ hai
‎có vẻ là quan trọng nhất đối với họ.
‎Tuy nhiên, hầu hết chúng ta ‎đều coi mình là người Mỹ,
‎hầu hết những gì chúng ta tự hào nhất,
‎và hầu hết những mặt mà chúng ta tin rằng ‎mình được tự do
‎đều được đưa vào Tu chính án thứ 14.
‎Nên khi biết chuyện, ‎tôi phải nói với các bạn.
‎Đây là lý do ta ở đây.
‎Tập trung.
‎Diễn!
‎Kể lại câu chuyện của ta, ‎kể lại câu chuyện của nó.
‎Câu chuyện về Tu chính án thứ 14.
‎ĐIỀU KHOẢN XIV
‎Tu chính án thứ 14.
‎Bạn không thuộc cũng không sao,
‎nhưng nó là trung tâm của lời hứa nước Mỹ
‎và nó kiểu như thế này:
‎Nếu bạn sinh ra ở Mỹ, ‎bạn là công dân nước Mỹ.
‎Khá đơn giản nhỉ?
‎Và theo luật,
‎bất cứ ai ở Mỹ đều được bảo vệ bình đẳng.
‎Điều đó nghĩa là chúng ta đều có quyền ‎và được bảo vệ pháp lý như nhau,
‎và không ai có thể tước đi ‎mà không có thủ tục tố tụng.
‎Đó là cơ hội để bạn lên tiếng.
‎Về cơ bản, Tu chính án thứ 14 đề cập ‎chúng ta đều là người chơi cùng một đội.
‎Và dù đơn giản như thế,
‎nó mang tính cách mạng.
‎Giấc mơ Mỹ được tạo nên như thế.
‎Không nhờ Tu chính án 14,
‎tôi sẽ không là công dân của nước Mỹ.
‎Không có Tu chính án thứ 14, ‎hôn nhân bình đẳng
‎có lẽ vẫn không tồn tại.
‎Tôi kết hôn với người đàn ông da trắng,
‎điều sẽ không thực hiện được ‎nếu không có Tu chính án thứ 14.
‎Lời hứa cốt lõi mà Tu chính án thứ 14
‎đưa ra, là lời hứa ‎về một xã hội bình đẳng.
‎Lớn lên ở Philly,
‎gia đình tôi không còn xa lạ ‎với sự bất bình đẳng ở đất nước này,
‎nhưng dù có vất vả, bố mẹ và ông bà tôi
‎hết lòng tin vào lời hứa của nước Mỹ,
‎và tôi đã tận mắt chứng kiến ‎Tu chính án thứ 14
‎nằm trên con đường dẫn tới Giấc mơ Mỹ.
‎Trọng tâm của Tu chính án thứ 14
‎là định nghĩa về quyền công dân ở Mỹ.
‎Thông qua định nghĩa này, ‎mọi quyền chúng ta coi trọng
‎đều được trao và bảo vệ.
‎CÔNG DÂN
‎Để kể câu chuyện này,
‎chúng ta phải quay lại thời điểm ‎trước Tu chính án thứ 14,
‎trước khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ tại Mỹ.
‎Bắt đầu với một người,
‎Frederick Douglass.
‎Có thể trước bạn đã biết ông ấy,
‎nhưng ông ấy còn hơn cả ‎mái tóc xoăn rất ngầu kia.
‎Frederick Doulass sinh ra ‎trong chế độ nô lệ
‎vào thời điểm chế độ nô lệ ‎là một phần của vùng đất này
‎gần 200 năm.
‎Không ai trừ Douglass mong ‎ông có được tự do,
‎huống chi dẫn dắt cách mạng.
‎Dù có nguy cơ bị đánh đập hoặc tệ hơn thế,
‎Douglass phá luật bằng cách ‎dạy chính mình đọc,
‎và dù thất bại khi lần đầu ‎cố thoát chế độ nô lệ,
‎ông ấy không từ bỏ.
‎Vào lúc 20 tuổi,
‎ông ấy đã trốn thoát thành công ‎ở New York.
‎Đó là nơi ta gặp ông.
‎DOUGLASS TRỐN THOÁT
‎FREDERICK DOUGLASS ‎NGƯỜI THEO CHỦ NGHĨA BÃI NÔ
‎"Tôi ở thành phố New York to lớn, ‎bình an vô sự.
‎Đi bộ giữa chốn đông đúc vội vã
‎và trố mắt giữa kỳ quan rực rỡ ‎của Broadway.
‎Ước mơ tuổi thơ của tôi giờ đã hoàn thành.
‎Tự do quanh tôi, và tự do dưới chân tôi.
‎Thời khắc thật tuyệt."
‎Khi Frederick Douglass ‎đến trên đường phố Hạ Manhattan,
‎là nô lệ trốn thoát,
‎lần đầu tiên ông cảm nhận được ‎sự phấn khích khó tả này.
‎Lần đầu hít thở không khí tự do ‎trong cuộc đời.
‎Trước ông ấy cố thoát chế độ nô lệ
‎và giờ có vẻ ông ấy đã giành được ‎tự do cho mình.
‎Và ông ta chạm trán với gã này
‎mà ông biết gã đến từ Maryland ‎và cũng bị nô lệ ở đây,
‎Douglass biết gã là Jake.
‎Gã nói "Tôi không còn là chính mình nữa."
‎Gã nói "Tôi là William Dixon ở New York."
‎Ông Dixon nói "Đừng tin ai cả.
‎Đừng tin tôi. Tôi không tin anh.
‎Ở đây ai cũng có thể phản bội."
‎Dixon nhắc Douglass "hãy để mắt đến ‎những kẻ săn nô lệ."
‎"Hãy cảnh giác".
‎Ngoài ra, có lịch sử của số nhẫn ‎săn nô lệ Trắng và Đen.
‎Rất đơn giản.
‎Douglass đáng rất nhiều tiền.
‎Về mặt pháp lý, ai sở hữu họ
‎và về pháp lý, người đó có quyền với họ,
‎có thể cử kẻ săn nô lệ ‎đuổi theo tài sản mà họ sở hữu.
‎Một cái giá với cơ thể họ,
‎một cái giá với mạng sống của họ.
‎Từ giây phút tự do,
‎ông ấy nhận ra mình không tự do.
‎Bây giờ, chỉ vì xã hội và pháp luật ‎không công nhận bạn là công dân,
‎không có nghĩa suốt thời gian đó ‎người kia
‎không tuyên bố rằng họ có quyền đó.
‎Chắc chắn Douglass là một trong số người ‎đã tuyên bố mọi quyền được là công dân
‎mặc dù luật pháp nước này phủ nhận họ.
‎Trước Tu chính án thứ 14,
‎có một câu hỏi mở và có tiếng
‎Điều gì khiến một người ‎trở thành công dân Mỹ?
‎Đối với người Mỹ gốc Phi, ‎quyền công dân được tranh luận sôi nổi,
‎gây tranh cãi và rất hỗn độn.
‎Quyền công dân là quyền được có quyền.
‎Bạn có quyền tham gia,
‎bạn có quyền bầu cử,
‎bạn có quyền kêu gọi chính phủ
‎và cũng được bảo vệ chống lại chính phủ.
‎Tất cả những gì chúng ta ‎coi là lẽ đương nhiên,
‎lợi ích của tất cả luật pháp, ‎bảo vệ khỏi bạo lực,
‎họ bị truy tố nếu làm gì với chúng ta.
‎Nếu bạn không phải công dân, ‎bạn không thể tận dụng chúng.
‎"Tôi đã dành cả ngày hái hoa
‎và đan chúng thành vòng hoa.
‎trong khi thi thể của bố tôi ‎cách tôi cả dặm.
‎Lúc đó điều gì khiến chủ của tôi bận tâm?
‎Ông ấy chỉ là món tài sản.
‎Hơn nữa, họ nghĩ ‎ông ấy đã làm hư con cái họ
‎khi dạy chúng cảm nhận rằng ‎chúng là con người.
‎Đây là học thuyết báng bổ ‎khi được nô lệ dạy.
‎Ông ấy thật táo bạo,
‎và nguy hiểm cho các ông chủ.
‎Bạn chưa bao giờ biết làm nô lệ là gì.
‎Hoàn toàn không được bảo vệ ‎bởi luật pháp hay phong tục.
‎Có luật giảm bớt ‎tình trạng sở hữu tài sản của bạn.
‎Hoàn toàn phải tuân theo ý người khác."
‎Có những người nói "Quyền công dân ‎chỉ thuộc về Người da trắng."
‎Hợp chủng quốc Hoa Kỳ không
‎định đưa người da màu vào định nghĩa đó.
‎Đáng chú ý là các nhà sáng lập ‎không nghĩ nhiều về quyền công dân.
‎Hiến pháp ban đầu khá im hơi lặng tiếng
‎về chủ đề công dân.
‎Nó không tuyên ngôn ‎việc ai đó trở thành công dân ra sao
‎hay ai là công dân hoặc không.
‎Trong không gian thuật ngữ ‎không xác định này tồn tại, công dân,
‎phân biệt chủng tộc được phát triển mạnh.
‎"Mọi người sinh ra đều bình đẳng" ‎là lý tưởng nền tảng
‎của Hiến pháp Hoa Kỳ.
‎Ngày nay chúng ta hiểu rằng ‎đó là lý tưởng được đưa vào Hiến pháp,
‎nhưng không phải là thực tại.
‎Hiến pháp cứ ra rả về sự tự do.
‎Vân vân, tự do, mây mây, ‎liên bang hoàn hảo hơn,
‎nhưng nó cũng có Thỏa hiệp Ba phần Năm.
‎Chuyện bắt đầu ổn.
‎Chúng tôi đại diện ‎dựa trên tổng số người được tự do.
‎Tuyệt.
‎Trừ "Người da đỏ". Không tuyệt.
‎và ba phần năm của tất cả "người khác".
‎"Người khác" là cách Hiến pháp nói ‎"Mỹ gốc Phi".
‎Tưởng tượng đi. Ba phần năm một người?
‎Không, không có gì xem, ‎bọn tôi chỉ phân loại nhân loại.
‎Sao có thể chứ?
‎Chà, miền Nam muốn có thêm đại diện,
‎nên họ cho rằng nô lệ đáng được đại diện, ‎nhưng không xứng đáng có quyền.
‎Ta vừa chiến đấu cách mạng ‎về mớ hỗn độn này.
‎Sao lại không thấy sự mỉa mai trong đó?
‎Đa số 16 tổng thống đầu tiên là chủ nô.
‎Thảo nào chế độ nô lệ không tự diệt vong.
‎Và nó cũng cho các chủ nô lý lẽ hợp pháp
‎rằng Hiến pháp chấp thuận chế độ nô lệ,
‎trước pháp luật coi con người như tài sản.
‎Chúng ta đã xây dựng đất nước ‎dựa trên hai bản Tuyên ngôn Độc lập
‎và chế độ nô lệ.
‎Và đối với người nô lệ, họ là công dân
‎theo nghĩa là người có giá trị đạo đức ‎và nhân phẩm,
‎họ không phải công dân theo pháp lý.
‎Người theo chủ nghĩa bãi nô, ‎như Frederick Douglass,
‎có lý tưởng nguy hiểm
‎rằng người nô lệ thực sự là công dân.
‎Tiếp theo là gì?
‎Họ lên kế hoạch xem có thể khơi dậy ‎sự ủng hộ cho ý tưởng này.
‎Người da màu sinh ra tự do ở miền Bắc, ‎như Frances Harper,
‎chia sẻ câu chuyện về áp bức ‎thông qua các bài luận và thơ ca.
‎"Tất cả chúng ta gắn kết với nhau ‎trong nhóm người lớn,
‎và xã hội không thể chà đạp lên ‎những thành viên yếu nhất
‎mà không nhận lời nguyền ‎trong tâm hồn mình."
‎Họ cũng như Maria Stewart, ‎công khai giảng dạy về chống nô lệ.
‎"Không phải màu da làm nên con người.
‎mà là nguyên tắc ‎được hình thành trong tâm hồn."
‎Harriet Jacobs và em trai John Jacobs
‎đưa ra kinh nghiệm của họ với chế độ nô lệ
‎để kích động người Mỹ hành động.
‎"Mọi người đều sinh ra tự do và bình đẳng
‎và được ban những quyền bất khả xâm phạm.
‎Quyền của người da màu ở đâu ‎trong nước Mỹ ngày nay?"
‎Phong trào bãi nô là một phần hấp dẫn ‎của lịch sử nước Mỹ
‎mà mọi người không hiểu hết, ‎một phần vì nó đa dạng.
‎GẶP MẶT CHỐNG CHẾ ĐỘ NÔ LỆ!
‎Một nhánh của phong trào bãi nô ‎thực sự tin rằng Hiến pháp là xấu xa,
‎Hiến pháp ủng hộ chế độ nô lệ.
‎Họ nói rằng Hiến pháp Hoa Kỳ ‎là giao ước với cái chết
‎và thỏa thuận với Địa ngục.
‎Họ nói điều cần làm là phá hủy Hiến pháp.
‎"Hãy giải tán Liên bang."
‎Nhưng còn một nhánh khác.
‎Và thành viên nổi tiếng nhất của nhánh đó ‎là Frederick Douglass.
‎Cuốn tự truyện đầu tiên của Douglass ‎chắc chắn là một dự án đầy nguy hiểm.
‎Nguy hiểm khi là một người nô lệ, ‎một kẻ đào tẩu,
‎quảng cáo cho chính mình.
‎Theo pháp lý bản thân ông ta ‎vẫn là một nô lệ.
‎Ông ấy là người có giá, hơn là kẻ tự do.
‎TƯỞNG THUẬT CUỘC ĐỜI
‎Nó đã trở thành kinh điển ngay lập tức ‎và giờ vẫn thế.
‎Nó được đọc khắp nơi.
‎Lúc đó rất quan trọng
‎khi có người như Frederick Douglass,
‎một Người da màu từng là nô lệ,
‎người có thể kể chuyện của mình ‎về trải nghiệm nô lệ,
‎có thể kể nó từ khía cạnh con người.
‎Ông ấy thường nói nỗi sợ lớn nhất của ông ‎trong chế độ nô lệ
‎là ít nguy hiểm hơn cho cơ thể ông ‎so với nguy hiểm đối với tâm trí.
‎Tiếp nhận ý tưởng là có những người
‎sinh ra được tự do
‎còn người khác sinh ra để làm nô lệ.
‎Có khoảnh khắc ‎trong cuốn tự truyện đầu tiên
‎khi ông ấy dừng lại, băn khoăn,
‎"Sao mình là nô lệ?"
‎Đó là một câu hỏi xưa lắm rồi.
‎Sao mình là nô lệ?
‎Khi những đứa trẻ da trắng khác mà tôi gặp
‎được tự do lớn lên, tự do có sách,
‎được tự do giáo dục, ‎tự do đi lại và du lịch.
‎Sao mình là nô lệ?
‎Ông ấy cảm thấy như thế,
‎sự tàn bạo của sự nô lệ, sự bóc lột.
‎Ông ấy đã quyết định sẽ chiến đấu.
‎Ông đi khắp thế giới diễn thuyết ‎trải nghiệm làm nô lệ của mình,
‎diễn thuyết về nhu cầu tự do ‎của người da màu.
‎Vậy nên ông ấy cống hiến cả cuộc đời ‎vì việc đó.
‎Ông ấy có tài. ‎Ông ấy có khiếu đứng lên diễn thuyết.
‎Có lẽ là nhà hùng biện vĩ đại nhất ‎thế kỷ 19.
‎Ông ấy ấn tượng đến mức ‎những người biện hộ phía Nam
‎cứ tung tin đồn rằng ‎ông chưa bao giờ là nô lệ.
‎rằng ông được đưa đến từ một nước khác,
‎rằng ông là diễn viên.
‎Không thể nào ông đã viết nó.
‎Từ năm 1848 trở đi, ông tiếp tục củng cố ‎danh tiếng với công chúng.
‎Ông xuất bản ‎The North Star,
‎rất nổi tiếng trong giới bãi nô da trắng.
‎Đây là cuộc tranh luận Douglass tạo ra,
‎và ông sẽ tiếp tục tạo ra, ‎để đưa nô lệ thành công dân.
‎Năm 1852, Frederick Douglass
‎có lẽ là Người da màu ‎nổi tiếng nhất thế giới.
‎Ông hiểu rằng những gì ông nói ‎có hậu quả rất lớn
‎với chiến lược được phong trào ‎chống chế độ nô lệ thực hiện.
‎Ông lập luận rằng Hiến pháp ‎là văn kiện chống chế độ nô lệ,
‎đó là ủng hộ tự do.
‎Ông nghĩ rằng Hoa Kỳ, ‎với Bản Tuyên ngôn Độc lập
‎và với truyền thống cách mạng của nó,
‎chế độ nô lệ không phải là thứ ‎đáng được dung thứ.
‎Theo Douglass,
‎Các nhà Khai Quốc đã không tạo ra ‎văn kiện giải phóng chế độ nô lệ
‎nhưng trên thực tế đã tạo ra văn kiện ‎đảm bảo cho mọi người
‎quyền tự chủ,
‎quyền tự do và quyền con người.
‎Ông ấy đã tin và muốn tin
‎những người như ông thực sự là một phần ‎của cộng đồng quốc gia.
‎DOUGLASS TRỐN THOÁT
‎Hiệp hội Chống chế độ nô lệ của Phụ nữ ‎ở Rochester, New York
‎đã mời Frederick Douglass ‎phát biểu vào ngày 4 tháng 7.
‎Sáu trăm người đã đến ‎Hội trường Corinthian dự sự kiện này.
‎Nhưng khán giả không chỉ là 600 người ‎ở hội trường hôm đó,
‎khán giả của ông là chúng ta.
‎Khán giả của ông là tương lai.
‎Để tôi tạo tiền đề.
‎600 người đó trong những vị khán giả ‎hầu hết là đàn ông và phụ nữ da trắng.
‎Nói chung họ đồng ý ‎với Frederick Douglass.
‎Nhưng Douglass biết có sự khác biệt ‎giữa việc đồng ý trên lý thuyết
‎và hiểu biết sâu sắc về thực tại ‎trong công chúng.
‎Để khiến họ thực sự hiểu,
‎ông ấy phải nói sự thật về chính họ…
‎vào năm 1852.
‎Có thể sẽ thú vị đây.
‎"Các công dân,
‎người ký Tuyên ngôn Độc lập
‎là người dũng cảm.
‎Cha ông các bạn thành công.
‎Và hôm nay, bạn gặt hái thành quả ‎từ thành công đó."
‎Douglass khiến khán giả ‎cảm thấy thoải mái
‎về ngày Bốn tháng Bảy.
‎Ông nói Nhà Khai Quốc là những thiên tài.
‎Họ đã tạo ra thứ đẹp đẽ mang tên ‎Cộng hòa Mỹ.
‎Mở đầu rất bình tĩnh.
‎Và rồi có lúc ông ấy nói "Xin lỗi".
‎"Sao hôm nay tôi được mời đến nói chuyện?
‎Tôi và người tôi đại diện liên quan gì tới ‎nền độc lập quốc gia?
‎Ngày Bốn tháng Bảy là của bạn, ‎không phải của tôi.
‎Có thể bạn vui.
‎Tôi phải than khóc.
‎Các bạn nói công dân để nhạo tôi
‎bằng mời tôi nói chuyện hôm nay?"
‎Rồi ông ấy thét vào mặt khán giả
‎hàng loạt vụ khủng bố ‎và sự ghê rợn của buôn bán nô lệ,
‎đấu giá nô lệ ở miền Nam nước Mỹ.
‎Ông khiến khán giả cảm nhận được ý thức.
‎Ông cho họ biết ‎mùi của hầm tàu nô lệ thế nào.
‎Ông kể với họ âm thanh và cảm xúc ‎của một phụ nữ khóc lóc
‎khi con bà bị bán.
‎Ông đưa họ đến trung tâm kinh tởm ‎của bản chất chế độ nô lệ.
‎"Cướp đi tự do của họ, ‎dùng họ làm việc không lương,
‎dùng gậy gộc đánh họ, ‎dùng roi đánh lòi da thịt họ,
‎đấm gãy răng họ, làm bỏng da họ.
‎Tiếng thét tự do và bình đẳng của các bạn,
‎những bài giảng và lời tạ ơn ‎chỉ là đạo đức giả.
‎Không có quốc gia nào trên trái đất
‎phạm tội gây sốc và máu me
‎hơn người Mỹ vào chính lúc này."
‎Ông ấy diễn thuyết với người…
‎đứng về phía ông và ông nói ‎"Bạn chưa đủ ủng hộ tôi.
‎Bạn chưa hành động đủ ‎để chống chế độ nô lệ.
‎Đó là năm 1852.
‎Tôi được tự do 14 năm,
‎mà chuyện này vẫn tiếp diễn."
‎Đây là quốc gia đáng lẽ được xây dựng ‎dựa trên tự do,
‎trên các khái niệm bình đẳng con người.
‎Chừng nào chế độ nô lệ còn tồn tại, ‎đất nước là dối trá.
‎"Nước Mỹ là sai lầm của quá khứ, ‎sai lầm với hiện tại,
‎và chính thức gắn bản thân ‎sai lầm với tương lai.
‎Cho phép tôi kết luận,
‎tôi không tuyệt vọng về đất nước này.
‎Sự lụy tàn của chế độ nô lệ là chắc chắn ‎do đó tôi dừng nơi tôi bắt đầu.
‎Với hy vọng."
‎Tôi nghĩ ông ấy coi mình là công dân.
‎Câu hỏi là liệu chính phủ ‎có coi ông là công dân.
‎Đó là điều cốt yếu.
‎Tôi nghĩ với rất nhiều người Mỹ gốc Phi,
‎chúng tôi luôn coi mình là công dân,
‎luôn coi nước Mỹ ‎là đất nước của chúng tôi.
‎Vấn đề là liệu đất nước ‎có coi chúng tôi như vậy không.
‎Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngự tại ‎tòa nhà đá cẩm thạch trắng tráng lệ này.
‎Công lý Công bằng Theo Luật.
‎Ngôn ngữ của Hiến pháp ‎không phải lúc nào cũng rõ ràng.
‎Đó là một lý do ‎sao lại có Tòa án Tối cao.
‎Một phần công việc của Tòa là diễn giải,
‎giúp hiểu được ý nghĩa của Hiến pháp
‎sau đó buộc ta phải chịu trách nhiệm.
‎Đó là nhánh thứ ba của chính phủ
‎và là cơ quan quyền lực cao nhất ‎hệ thống tư pháp.
‎Tòa án Tối cao đã nói gì
‎về việc ai đó là công dân Mỹ hay không?
‎Năm 1857, Dred Scott với Sanford.
‎Dred Scott là quyết định tệ nhất ‎của Tòa án Tối cao,
‎tranh luận duy nhất ‎là nó tệ nhất hay tệ thứ hai.
‎Dred Scott làm nô lệ ‎cho một bác sĩ phẫu thuật.
‎Bác sĩ phẫu thuật đã đưa Scott làm việc ‎từ bang nô lệ Missouri
‎vào bang Wisconsin, một bang tự do.
‎Sau đó, trở lại Missouri, bác sĩ đã chết.
‎Cuối cùng, Scott đến Tòa án Tối cao
‎lập luận rằng ông ta đã từng sống ‎ở một bang tự do,
‎và ông không còn là tài sản, ‎trở thành công dân tự do.
‎Nếu Tòa phán quyết có lợi cho Dred Scott,
‎nô lệ sẽ có đường lối rõ ràng ‎để trở thành công dân tự do.
‎Nếu họ phán quyết chống lại, ‎cánh cửa đó sẽ đóng lại.
‎TÓA ÁN CÔNG LÝ TỐI CAO
‎"Chúng tôi nghĩ không tính người da đen,
‎và không định đưa vào
‎theo từ "công dân" trong Hiến pháp,
‎do đó không thể đòi quyền lợi và đặc quyền
‎mà công cụ đó cung cấp
‎và bảo vệ cho công dân Hoa Kỳ."
‎Tòa nói "Chúng ta sẽ quay lại ‎với khung của Hiến pháp
‎và tự hỏi ‎"Những người đó định làm gì vào năm 1787?"
‎Rõ ràng với tôi,
‎Roger B. Taney,
‎không muốn người da màu ‎là một phần của nước họ.
‎Họ không đưa nó vào Hiến pháp ‎vì sẽ không bao giờ có chuyện
‎ai đó sẽ ngu đến mức cho phép ‎người da màu
‎vào đoàn thể chính trị Mỹ.
‎"Hơn một thế kỷ họ bị coi ‎là sinh vật hạ đẳng
‎và hoàn toàn không liên quan ‎chủng tộc da trắng.
‎Và hạ đẳng đến mức họ không có quyền
‎mà Người da trắng phải tôn trọng."
‎Phép tu từ của nó lạnh thấu xương.
‎Người Mỹ gốc Phi thực sự ‎không phải công dân.
‎Chưa từng, và không thể nào.
‎Nó khẳng định ý tưởng dù họ có địa vị gì,
‎tự do hay nô lệ, người da màu ‎không bình đẳng với da trắng.
‎Họ không hoàn toàn là con người. ‎Họ không tiến hóa.
‎Vụ án của Dred Scott tuyên bố
‎người da màu không thể là công dân Mỹ.
‎Chính Dred Scott chưa từng ‎có quyền đi kiện.
‎Frederick Douglass đã khẳng định
‎chính trị chống chế độ nô lệ ‎có thể hoạt động hài hòa với Hiến pháp.
‎Nhưng dường như Tòa án ‎không cho đường tiến.
‎Họ nói "Không, Hiến pháp hoàn toàn ‎ủng hộ chế độ nô lệ."
‎Hiến pháp hoàn toàn chống lại Douglass, ‎nếu các bạn sẽ chống Douglass.
‎Quyền công dân, ‎đó là trung tâm của quyền lợi.
‎Sau Dred Scott,
‎Douglass không thể là một phần ‎của cộng đồng này,
‎không bao giờ là một công dân Mỹ.
‎Sau đó câu hỏi trở thành,
‎"Bước tiếp theo là gì?"
‎TỔNG THỐNG THỨ 16 HỢP CHỦNG QUỐC HOA KỲ
‎Miền Nam muốn có con dấu ‎quốc gia phê chuẩn về chế độ nô lệ.
‎Họ không thể có nó.
‎Lincoln là nhà phê bình lớn của vụ án.
‎Đó là một phần ngài hành động.
‎Nếu không phải vì phản ứng với Dred Scott,
‎nhiều người nghĩ ‎ngài sẽ không thành tổng thống.
‎Và ngài sẽ là tổng thống vĩ đại nhất ‎trong lịch sử của chúng ta.
‎Lincoln cũng chứng kiến đất nước
‎đấu tranh vì câu hỏi ‎về tính hợp pháp của chế độ nô lệ.
‎GIẢI TÁN LIÊN BANG!
‎LINCOLN ĐẮC CỬ TỔNG THỐNG
‎NỘI CHIẾN BẮT ĐẦU
‎Lincoln hiểu rằng chế độ nô lệ là xấu,
‎đó là khởi đầu tốt,
‎nhưng…
‎ngài ấy nói "Nếu tôi có thể cứu Liên bang
‎không giải phóng nô lệ, tôi sẽ làm thế."
‎Nếu Nội Chiến chấm dứt chế độ nô lệ,
‎sao Lincoln không trả tự do ‎cho tất cả những người nô lệ ở miền Nam?
‎Vì mục tiêu của ngài là bảo vệ Liên bang.
‎Miền Nam vừa độc lập.
‎Họ tự gọi mình là Liên minh miền Nam.
‎Lincoln sẽ không trở thành tổng thống
‎mà mất ngay một nửa đất nước.
‎Ngài ấy phải đưa miền Nam trở lại,
‎và vào thời điểm đó, ‎ngài làm mọi thứ để thắng,
‎dù có phải hy sinh người Mỹ da đen.
‎Giữa lúc hỗn loạn,
‎Abraham Lincoln đã mời một nhóm nhỏ
‎các lãnh đạo Mỹ gốc Phi đến Nhà Trắng.
‎Ngài cho các nhà tốc ký và báo chí có mặt ‎để ghi chép,
‎và thực tế, Lincoln không thảo luận gì ‎với họ,
‎ngài giảng giải cho họ.
‎"Theo tôi nghĩ, ‎chủng tộc các ông đang khổ,
‎sai lầm lớn nhất gây ra cho bất cứ ai,
‎ngay cả khi các ông không còn là nô lệ,
‎các ông còn lâu mới bình đẳng ‎với chủng tộc da trắng.
‎Tôi không thích chuyện tới mức này.
‎"Coi điều ta biết là sự thật.
‎Nhưng với chủng tộc các ông, ‎không thể có chiến tranh."
‎Ngài ấy đổ lỗi sự hiện diện ‎của người da màu ở Mỹ
‎gây ra Nội Chiến,
‎và sau đó ngài muốn bắt họ
‎tán thành kế hoạch "thực dân hóa ‎người da màu tự do
‎bên ngoài nước Mỹ".
‎"Có sự miễn cưỡng từ phía dân chúng ta,
‎nghe có vẻ khắc nghiệt,
‎khi giải phóng người da màu ‎ở lại với chúng ta.
‎Nên tách cả hai chúng ta ra là tốt hơn."
‎Hết giờ.
‎Ông là Abraham Lincoln, phải không? ‎Người xuất hiện trên đồng xu?
‎Được, tiếp tục nào.
‎Ngài nói chúng ta đều hiểu
‎bình đẳng là điều mà đất nước này ‎cần phải có,
‎nhưng thực sự, sẽ không có ‎bình đẳng chủng tộc.
‎Làm theo thỏa thuận đi.
‎"Nơi tôi đang xem xét giành lấy ‎cho khu kiều dân là Trung Mỹ."
‎Sao?
‎Đợi đã. Vị tổng thống tiến bộ, sáng suốt,
‎người cuối cùng đã chấm dứt chế độ nô lệ
‎muốn đưa người Mỹ da màu tới Costa Rica?
‎Tại sao?
‎Douglass… Ông đã nổi giận.
‎Một phần trong điều Lincoln làm ở đây
‎là nắm bắt sự bất ổn kéo dài ‎trong người da màu
‎mà có lẽ chúng ta không thể thuộc về ‎đất nước này.
‎Người Mỹ gốc Phi lo ‎điều đó có thể là số phận của họ,
‎nếu thực tế họ không phải công dân.
‎Douglass đáp trả,
‎"Không, không phải do người da màu.
‎Đó là do chế độ nô lệ và quyền lực ‎mà chủ nô có,
‎và cách nó làm đảo lộn cả xã hội.
‎Đó là nguyên nhân Nội Chiến."
‎Chúng ta phải nhớ, đây là tất cả ‎vào giữa cuộc Nội Chiến dốc toàn lực.
‎Mùa hè năm đó,
‎phe của ngài không chiến thắng.
‎Trong một cuộc chiến như thế, ‎có lính nào hay lính đó.
‎Nhưng chính phủ cứ khăng khăng ‎người da màu không thể tham gia dân quân.
‎Họ không thể ở quân chính quy.
‎"Họ là kẻ mọi rợ.
‎Họ sẽ chạy loạn xạ.
‎Cấp vũ khí thì thấy người da trắng ‎là họ giết."
‎"Sao chính phủ từ chối người da đen?
‎Họ không phải người?
‎Tướng quân đang kêu gọi đàn ông.
‎Họ kêu gọi "Gửi thêm đàn ông".
‎Tôi đã kêu gọi quốc gia hiểm nghèo
‎giải phóng phe da màu mạnh mẽ ‎chống quân địch.
‎Tự do người da trắng giành được ‎sẽ mất đi một nửa vinh quang.
‎Ai muốn được tự do sẽ phải đấu tranh sao?"
‎NGƯỜI DA MÀU - CHIẾN ĐẤU!
‎BÂY GIỜ HOẶC KHÔNG BAO GIỜ ‎THẤT BẠI VÀ TỘC TA DIỆT VONG
‎Douglass đã chứng minh
‎nếu người da màu tham chiến ‎và đổ máu cho đất nước họ,
‎họ không bao giờ có thể bị khước từ ‎quyền công dân.
‎Ông ấy nói rõ điều đó.
‎Ông đi khắp đất nước phát biểu.
‎Không thể thắng trận ‎mà không xóa bỏ chế độ nô lệ.
‎Không thể chiến thắng ‎nếu không cho lính da màu tham gia
‎Nội Chiến, vào Quân đội Liên bang.
‎Ông ấy đang cố thao túng Lincoln ‎để mời người da màu
‎tham gia cuộc chiến chống lại chủ nô.
‎Douglass tin rằng họ sẽ chứng minh ‎họ là công dân,
‎họ xứng đáng được có quyền,
‎xứng với sự bình đẳng về pháp lý.
‎Vào thời điểm đó, ‎ngài không thực sự coi nước Mỹ
‎là một xã hội hai chủng tộc
‎nhưng quan điểm của ngài ‎sẽ tiến triển mạnh mẽ.
‎Cuối cùng, nỗ lực của Frederick Douglass ‎cũng thành công.
‎Vô vọng với binh sĩ,
‎Lincoln ký Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ,
‎giải phóng người Mỹ bị nô lệ ‎ở các bang miền Nam.
‎Giờ người da màu có thể gia nhập ‎quân đội Liên bang.
‎Các binh sĩ da màu phải chứng minh
‎điều mà Frederick Douglass đã luôn nói.
‎Họ muốn chiến đấu cho tự do của họ.
‎NGƯỜI DA MÀU! CHIẾN ĐẤU!
‎Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ ‎là bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến,
‎tổng cộng thêm 200.000 người da màu ‎vào Quân đội Liên bang và Hải quân.
‎Đó không chỉ là chiến tranh với trận nhỏ ‎và chiến đấu quân sự thông thường.
‎Đó là quân đội tổng lực, cả Bắc lẫn Nam.
‎Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ được ban hành ‎như mệnh lệnh quân đội.
‎Nó giúp thắng cuộc chiến.
‎Đáng lẽ chúng tôi lười. ‎Đáng lẽ chúng tôi hèn nhát
‎và vô kỷ luật.
‎Và có người Mỹ gốc Phi phục vụ quân đội ‎và phục vụ cấp cao
‎thật là đòn đáp trả mạnh mẽ
‎với những câu chuyện rất cấp tiến.
‎CHIẾN THẮNG LIÊN BANG VĨ ĐẠI!
‎CHI TIẾT THÚ VỊ CỦA CUỘC CHIẾN!
‎Người da màu thật mạnh mẽ ‎khi là tiền tuyến, đổ máu.
‎Quân nhân da màu trong quân đội bắt đầu ‎thay đổi thái độ chủng tộc của da trắng.
‎Nhiều người miền Bắc, những người ‎chưa từng coi người da màu là công dân
‎tin rằng khi phục vụ trong quân đội
‎họ đã có quyền trở thành ‎công dân bình đẳng của Hoa Kỳ.
‎Hai con trai Frederick Douglass nhập ngũ
‎Bộ binh Da màu 54 Massachusetts.
‎Ông ấy thấy được sức mạnh biểu tượng ‎và thực sự to lớn
‎của người da màu, như ông nói, ‎nhãn "Mỹ" trên thắt lưng của họ.
‎"Chúng tôi muốn một đất nước
‎không coi Tuyên ngôn Độc lập là dối trá.
‎Nhiệm vụ của cuộc chiến này ‎là tái tạo đất nước."
‎Từ khi bắt đầu chiến tranh,
‎Douglass nói rằng cuộc chiến
‎không chỉ thay đổi cuộc sống người da màu,
‎mà còn thay đổi toàn bộ nước Mỹ.
‎"Chúng ta không đấu tranh cho Liên bang cũ ‎như trước,
‎mà cho điều quan trọng hơn 10.000 lần.
‎Và điều đó, được thể hiện rõ nét, ‎là đoàn kết quốc gia.
‎Đoàn kết là các nguyên tắc lớn lao ‎về tự do và bình đẳng
‎không phải nô lệ và ưu thế giai cấp ‎là nền tảng."
‎Ông ấy đang định nghĩa Nội Chiến.
‎Đất nước đã có số phận.
‎Thật quan trọng là đất nước
‎phải sống tuân theo nguyên tắc ‎của văn kiện nền tảng.
‎GIẢI PHÓNG NÔ LỆ
‎Chiến tranh phải kết thúc, không chỉ với ‎thất bại của Liên minh miền Nam,
‎mà với một quốc gia mới được thành lập. ‎Quốc gia dựa trên bình đẳng.
‎Một phần khó khăn của Nội Chiến
‎là xem bao nhiêu người thiệt mạng,
‎và Lincoln phải vật lộn ‎với câu hỏi tại sao.
‎TUYÊN NGÔN GIẢI PHÓNG NÔ LỆ
‎"Tám mươi bảy năm trước,
‎cha ông chúng ta đã khai sinh quốc gia mới ‎trên lục địa này
‎thai nghén trong Tự Do
‎và hiến dâng cho chân lý ‎mọi người sinh ra đều bình đẳng."
‎Một cách nghĩ về Gettysburg
‎là nó giống như tiếng vang ‎của những gì Douglass đã nói.
‎Giải phóng là định nghĩa ‎của nỗ lực chiến tranh.
‎"Đất nước dưới Chúa ‎sẽ có sự tái sinh của tự do."
‎Câu nói nổi tiếng nhất của Lincoln ‎là "Tái sinh của tự do."
‎Đó là điều Douglass đã nói ‎từ khi chiến tranh bắt đầu.
‎Và những lời hoa mỹ đó không giống
‎với điều Douglass nhắc đến, ‎sự tái sinh của đất nước,
‎sự tái sinh của tự do.
‎Cả hai đều xem Nội Chiến ‎là tạo ra thứ gì đó mới.
‎"Và chính quyền của nhân dân, ‎do nhân dân, vì nhân dân
‎sẽ không bị diệt vong."
‎Điều ngài làm ở Gettysburg
‎là giúp ngài vật lộn với bi kịch,
‎giá con người trong cuộc chiến.
‎Nếu đây là cuộc chiến Liên bang,
‎thì có lẽ đã quá nhiều người thiệt mạng.
‎Nhưng nếu đây là cuộc chiến giải phóng, ‎nếu là cuộc chiến vì tự do Người da màu,
‎thì có lẽ Gettysburg cũng đáng giá.
‎Tôi nghĩ đây chính là nơi ‎Lincoln trở nên vô cùng thuyết phục.
‎Bạn thực sự thấy được…
‎một người có thể thay đổi nhường nào.
‎Việc Lincoln chuyển từ ‎thúc đẩy thực dân hóa
‎sang bàn về tương lai của người da màu ‎thật phi thường.
‎Tôi nghĩ họ trở nên rất tôn trọng nhau.
‎Họ đều là tự làm nên thành công.
‎Lincoln học một năm chính thức. ‎Douglass thì không.
‎Cả hai đều trở nên lỗi lạc
‎nhờ vào trí tuệ và sự thông minh.
‎Dù họ trở nên thế nào, ‎họ đã khiến bản thân thay đổi
‎và ở mặt đó tôi thấy ‎họ là những tâm hồn đồng điệu.
‎Dou kính đang rất lạc quan rằng ‎ông có thể tiếp tục làm việc với Lincoln
‎hướng tới tương lai người Mỹ da màu.
‎NỘI CHIẾN
‎NỘI CHIẾN KẾT THÚC
‎Vào ngày 9 tháng 4 năm 1865
‎Tướng Lee của Liên minh miền Nam ‎đầu hàng Liên bang,
‎đánh dấu sự khởi đầu của cuộc Nội Chiến.
‎Đôi khi lịch sử chỉ định ‎vài người nhất định, như Douglass,
‎là tiếng nói của phong trào,
‎và khi họ tìm được người ủng hộ ‎như Tổng thống Lincoln,
‎sẵn sàng lắng nghe và thay đổi,
‎thật tuyệt khi thấy điều các lãnh đạo ‎có thể cùng thực hiện.
‎Không may là lịch sử cũng có thể cắt ngang ‎những mối quan hệ đó một cách bi thảm.
‎Để ăn mừng việc đầu hàng của Lee,
‎Lincoln đã phát biểu rằng
‎các binh sĩ Mỹ gốc Phi ‎từng phục vụ trong Quân đội Liên bang
‎nên được trao quyền bầu cử.
‎Một người trong đám đông hôm đó ‎nghe bài phát biểu
‎là John Wilkes Booth.
‎Booth bực bội trước ý tưởng ‎về quyền công dân bình đẳng,
‎và ông quay sang một người bạn và nói,
‎"Đó là bài phát biểu cuối cùng của lão."
‎TÔNG THỐNG TỪ TRẦN!
‎Tám tháng sau vụ ám sát Lincoln,
‎Tu chính án thứ 13 đã được phê chuẩn,
‎cuối cùng đã xóa bỏ chế độ nô lệ
‎và giải phóng vĩnh viễn ‎mọi người nô lệ ở Mỹ.
‎Nhưng tự do không phải cái kết câu chuyện.
‎Chúng tôi coi vụ ám sát Lincoln
‎là bi kịch lớn, và chính là thế,
‎nhưng bi kịch thực sự ‎là vụ ám sát ngài nghĩa là
‎chức tổng thống chuyển cho Andrew Johnson.
‎"Đây là đất nước của Người da trắng,
‎và theo Chúa, miễn là tôi là tổng thống,
‎đây sẽ là chính phủ của Người da trắng."
‎Ông ta phản động, phân biệt chủng tộc, ‎mù quáng.
‎Ông ta khác xa Lincoln ‎như mặt trời với mặt trăng.
‎Ông thích ý tưởng cuộc biểu tình lớn.
‎Ông ta thích đứng lên phát biểu một tràng ‎chủ yếu về bản thân.
‎Có lẽ ta gặp nhân vật chính trị như này ‎ở nhiều thời điểm của lịch sử.
‎Khi trở thành tổng thống, ‎ông ấy ít nhiều nói thẳng
‎rằng mục tiêu của ông là ngăn chặn ‎sự mất chất của quyền công dân.
‎Frederick Douglass đã đến Nhà Trắng ‎để thăm vị tổng thống này.
‎Đó là giây phút tồi tệ.
‎Andrew Johnson đã nói rất rõ
‎ông nghĩ Frederick Douglass ở dưới ông.
‎Ông nghĩ Người da màu nên biết ơn.
‎"Tôi sở hữu nô lệ, và tôi đã mua nô lệ,
‎nhưng tôi chưa từng bán ai.
‎Thực tế, ở chừng mực ‎quan hệ của tôi với nô lệ biến mất,
‎tôi là nô lệ của họ ‎thay vì họ là nô lệ của tôi."
‎Sau lần gặp Frederick Douglass,
‎Johnson đã nói với thư ký của mình,
‎"Tôi rõ tên Douglass đó.
‎Gã như mọi tên da đen khác.
‎Gã thà cắt cổ Người da trắng ‎còn hơn không."
‎Không thể bắt Andrew Johnson
‎ủng hộ việc thực thi quyền ‎của những người nô lệ trước đây,
‎điều mà dĩ nhiên ông ta không làm.
‎Tôi hiểu. Johnson phân biệt chủng tộc,
‎nhưng tổng thống ‎không nên hại Người da màu
‎vì chế độ nô lệ đã bị bỏ.
‎Nếu ghét người da màu ‎thì đừng gia nhập Liên bang.
‎Quá muộn rồi.
‎Nhưng chờ đã,
‎tự do không có nghĩa là có quyền công dân,
‎và không có quyền công dân,
‎người da màu không được truy tố ‎miền Nam tấn công vào tự do của họ.
‎Ngay khi bản 13 được thông qua,
‎cơ quan lập pháp toàn miền Bắc ‎đã thông qua Luật Đen.
‎Và tên Luật đen nghe như ‎chương trình Shonda Rhimes mới,
‎nó không là gì.
‎Ta đang bàn về luật.
‎Nhiều điều luật này yêu cầu ‎chỉ mình người da màu
‎ký hợp đồng lao động dài hạn ‎với chủ lao động da trắng
‎và đánh thuế họ đến 100 đô khi nhận
‎bất cứ việc gì trừ nông dân hay người hầu,
‎và thậm chí họ còn ép trẻ em da màu ‎vào "học nghề" bắt buộc
‎để giữ chúng trong lực lượng lao động. ‎Trẻ em đó!
‎Khi miền Bắc dậy sóng,
‎cơ quan lập pháp miền Nam nói ‎"Các ông nói gì vậy?
‎Luật Đen đâu phải chế độ nô lệ.
‎Đó là từ hoàn toàn khác.
‎Thậm chí là hai từ.
‎Và này. Giờ họ còn được trả tiền."
‎Phải.
‎Nhưng đoán xem người da màu ‎từ chối những hạn chế này thì sao?
‎Họ cố thực hiện quyền tự do thì sao?
‎Chà, họ có thể bị tống vào tù
‎và chà, chà… bị ép lao động…
‎không lương.
‎The New York Herald Tribune ‎còn chạy tiêu đề này:
‎"South Carolina ‎Tái Thiết lập Chế độ nô lệ."
‎Tưởng tượng nổi không?
‎Dân da màu vừa chiến đấu ‎và giành chiến thắng vì tự do của họ,
‎và họ nhận được thứ này ư?
‎Tu chánh án thứ 13 sẽ không ổn.
‎Câu hỏi là, cái gì sẽ ổn?
‎Tiến tới John Bingham, nghị sĩ bang Ohio.
‎Bingham tin vào tự do cho mọi người.
‎Tự do đích thực.
‎"Tôi phản đối việc làm dụng từ "mọi đen".
‎Với tôi nó không biểu thị màu da,
‎mà nó chỉ tầng lớp các sinh vật ‎bằng màu sắc tâm hồn họ.
‎Kẻ đụng chạm tới người không phòng vệ
‎và biến họ thành người ‎mà chúng ta gọi là "nô lệ".
‎Những kẻ buôn người này,
‎mặt dù da của họ có thể trắng như tuyết,
‎chính là mọi đen thực sự."
‎Ông nhìn vào chuyện đang diễn ra ‎ở miền Nam,
‎nói "Mọi người, dưới kia có vẻ không ổn."
‎Ông còn nói "Ta phải làm gì đó.
‎Chúng ta phải sửa đổi Hiến pháp.
‎Cung cấp cho họ quyền công dân bình đẳng."
‎John Bingham, trong số người khác, ‎đã dẫn đường
‎tranh luận và xây dựng điểm cốt lõi ‎của Tu chính án thứ 14.
‎Điều Bingham muốn là làm chính xác ‎những gì Frederick Douglass đã yêu cầu
‎trong bài phát biểu ngày 4 tháng 7.
‎Làm nước Mỹ sống theo lời hứa của mình,
‎để mở rộng quyền công dân Mỹ ‎trong Hiến pháp,
‎để sửa sai lầm của vụ Dred Scott
‎và giữ phước lành bình đẳng ‎cho mọi người bằng văn bản
‎để không ai có thể tước chúng đi.
‎Để làm điều đó, Bingham ‎và một nhóm Cộng hòa cấp tiến
‎xây dựng bản 14 bao gồm nhiều quyền ‎bị khước từ với người Mỹ da màu.
‎Và họ đấu tranh để biến 14 ‎thành Tu chính án.
‎Điều đó quan trọng vì họ hiểu
‎không phải lúc nào họ cũng nắm quyền.
‎Người tiếp theo có thể muốn xóa bỏ nó.
‎Giờ rất khó để thông qua sửa đổi,
‎nhưng cũng rất khó để loại bỏ.
‎QUỐC HỘI ĐỀ XUẤT TU CHÍNH ÁN 14
‎THÔNG QUA TU CHÍNH ÁN 14 ‎KHI 28 BANG ĐỒNG Ý
‎6 TRÊN 28 BANG CHẤP THUẬN
‎22 BANG CHẤP THUẬN
‎28 BANG CHẤP THUẬN
‎Và Bingham đã thành công.
‎Năm 1868, Tu chính án thứ 14 chính thức ‎trở thành
‎một phần của Hiến pháp.
‎Và nó chứng tỏ rằng Hoa Kỳ đang trên đường
‎thực hiện sứ mệnh bình đẳng mới ‎cho mọi người.
‎"Tất cả những người sinh ra ‎hoặc nhập tịch ở Hoa Kỳ
‎và phải tuân theo xét xử tại Hoa Kỳ,
‎là công dân của Hoa Kỳ
‎và của tiểu bang nơi họ cư trú."
‎Nếu nhìn vào ngôn ngữ thì sẽ rất ấn tượng.
‎Người sinh ra ở Mỹ,
‎và không có giới hạn nào khác.
‎Nó không nói là một người ‎da trắng sinh ra ở Mỹ.
‎Do đó, người gốc Phi là công dân.
‎"Không một bang nào đưa ra ‎hoặc thực thi luật
‎bỏ qua những đặc quyền
‎hoặc miễn trừ của công dân Hoa Kỳ."
‎Điều này nghĩa là, tám sửa đổi đầu tiên ‎của Hiến pháp Hoa Kỳ,
‎gọi là Tuyên ngôn Nhân quyền,
‎mọi công dân đều có quyền đó,
‎chống lại chính quyền bang
‎cũng như chính phủ liên bang.
‎"Không bang nào được tước đoạt sự sống, ‎tự do, hay tài sản của người dân
‎mà không có trình tự pháp lý công bằng."
‎Người da màu, từ Thời Antebellum,
‎đã cố dùng tòa án để có được thứ họ muốn.
‎Họ muốn có thể tự vệ mình khỏi bạo lực.
‎Và giờ Tu chính án thứ 14 đề cập,
‎phải, có chuyện gì cứ ra tòa.
‎"Không khước từ bất kỳ ai ‎trong phạm vi quyền hạn
‎là sự bảo vệ bình đẳng của pháp luật."
‎Quyền công dân được mô tả rõ ràng rằng
‎quyền công dân là tự động,
‎quyền công dân hoàn toàn, ‎không ba phần năm, không điều kiện…
‎Bạn hít hơi thở đầu tiên là không khí Mỹ ‎thì là người Mỹ.
‎Nếu được sinh ra ở đây, ‎bạn được sinh ra với tất cả sự tự do
‎và sự bảo vệ của công dân Hoa Kỳ.
‎Điều đó đảo ngược quyết định Dred Scott,
‎Người da màu không thể là công dân
‎dù họ sinh ra ở đâu, ‎kể cả họ đã ở đây nhiều thế hệ.
‎Tu chính án thứ 14 hoàn toàn then chốt
‎trong việc đưa chúng ta ‎từ một quốc gia đàn ông da trắng
‎vào một tương lai có khả năng
‎đa dạng trong nền dân chủ của chúng ta.
‎Tu chính án thứ 14 ‎cũng lần đầu tiên đưa vào từ
‎"bình đẳng" được sử dụng trong Hiến pháp.
‎Và nó được quy định ‎trong Hiến pháp của ta.
‎Theo nhiều mặt, nước ta ‎chưa được lập ra vào năm 1776.
‎Nó được lập ra khi John Bingham ‎và Quốc hội thông qua Tu chính án 14
‎vì đó là Hiến pháp hiện đại.
‎ĐIỀU XIV
‎Douglass và những người khác ‎công nhận Tu chính án 14
‎đã thay đổi cơ chế hoạt động ‎của pháp luật nhà nước.
‎Nó không được coi là thiếu phê bình,
‎mà nó là lý do của sự ăn mừng to lớn.
‎Đây là khoảnh khắc lạc quan lạ thường.
‎Người Mỹ gốc Phi tràn đầy sự phấn khích
‎về ý nghĩa của công dân hoàn toàn.
‎Sau khi thông qua Tu chính án 14,
‎đây là niềm tin và sự phấn khích ‎chúng ta đã nhấn nút khởi động lại
‎trong một dự án quản lý kém,
‎và giờ nước Mỹ đang vào đường lối.
‎Một trong thành công lớn nhất ‎là phát triển của giáo dục da màu.
‎Người dân miền Nam xây dựng ‎các trung tâm giáo dục
‎vì tầm quan trọng của việc học.
‎Người da màu chi vài triệu đô la của mình ‎cho việc học hành,
‎và đây là những người không có tiền ‎ở miền Nam.
‎Frederick Douglass,
‎chỉ cần nói tên ông, ‎với tôi đó là lời cầu nguyện.
‎Ông ấy xuất sắc ở chỗ ông có năng lực
‎không thể kìm lại được.
‎Ông ấy không chỉ muốn người da màu ‎thoát khỏi chế độ nô lệ.
‎Ông muốn họ là công dân hoàn toàn.
‎Đúng là một con người phi thường.
‎"Dường như tôi đang sống ở thế giới mới.
‎Ai mà tưởng nổi điều đã xảy ra?
‎Chiến thắng vĩ đại của công lý và tự do,
‎không chỉ cho nô lệ được giải phóng,
‎mà còn là Luật Nhân quyền, quyền bầu cử.
‎Tất cả vì một tầng lớp trước đây bị kì thị
‎như hàng hóa vô giá trị và tài sản,
‎nhưng giờ được coi là con người,
‎được công nhận trước pháp luật."
‎Frederick Douglass:
‎Người nô lệ,
‎người tị nạn,
‎phi công dân tự do,
‎công dân.
‎Nhưng hành trình phi thường của ông ‎không dừng ở đó.
‎Suốt cuộc đời ông ấy
‎Frederick Douglass sẽ tiếp tục giành quyền
‎cho người Mỹ da màu, phụ nữ ‎và người nhập cư,
‎và tác động cuộc chiến của ông ‎đã vang vọng qua nhiều thế hệ.
‎Kể cả hôm nay.
‎Những hình ảnh này cho thấy ‎cần cẩu và một chiếc xe tải phẳng
‎đang di dời tượng Roger B. Taney
‎sau nửa đêm của sáng thứ Sáu.
‎Ông ấy nói người da màu hạ đẳng đến mức ‎họ "không có quyền
‎người da trắng phải tôn trọng."
‎HẬU DUỆ CỦA TÒA ÁN CÔNG LÝ TỐI CAO
‎Chúng tôi yêu cầu sự tha thứ đêm đó và…
‎nhà Scott đã ôm hôn ‎và tha thứ cho chúng tôi.
‎HẬU DUỆ DRED SCOTT
‎Có những người trong gia đình tôi nói,
‎"Không biết mình có muốn gặp họ."
‎Và lời xin lỗi bất ngờ và ngẫu hứng ‎đã được đưa ra.
‎Anh em họ tôi đang khóc.
‎Khi việc đó bắt đầu xảy ra
‎và bạn đạt được mức độ hiểu biết ‎và giao thiệp,
‎thứ khác trở nên khả thi.
‎Ta có thể làm được hết.
‎CHÚNG TÔI KHÔNG THỞ NỔI
‎NGHE NGƯỜI DA MÀU
‎PHÂN BIỆT ĐỒNG TÍNH LÀ VÔ ĐẠO ĐỨC
‎TÔI LÀ NGƯỜI MỸ
‎ERA CHO PHÉP
‎Nhà Scott và Taney ‎có thể hòa giải, bạn thì sao?
‎Ta hay nhắc về sự bình đẳng ở Mỹ.
‎Ta bàn về công lý.
‎Lời Cam kết Trung thành có những từ đó,
‎và Tu chính án thứ 14 nhằm biến điều đó ‎thành sự thật.
‎Điều chúng tôi chưa tính đến,
‎chúng tôi chưa chuẩn bị kỹ càng ‎để thực sự đón nhận bình đẳng thực sự.
‎Tôi cam kết sẽ không chấp nhận
‎những giáo lý sai lầm ‎mọi chủng tộc đều bình đẳng hoặc như nhau.
‎- Phi công lý! ‎- Phi hòa bình!
‎Điều chúng tôi nói với nước Mỹ là đúng ‎với điều ông nói trên giấy tờ?
‎Ngay khi 14 được phê chuẩn, ‎nó đã bị công kích.
‎Trong tòa án, trên đường phố, ‎thậm chí trong lịch sử chúng ta.
‎Sao ta chưa biết câu chuyện ‎về Tu chính án thứ 14?
‎Vì ngoài kia có nhiều người ‎đã chiến đấu hết mình
‎để đảm bảo ta sẽ không bao giờ biết.
‎Biên dịch: Viet Nguyen