EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRESERIE
Als we het over het veertiende amendement in mijn leven hebben…
…is er geen belangrijker moment dan Loving vs. Virginia.
Dag, ik ben Martha Jones, hoogleraar geschiedenis aan Johns Hopkins University.
In 1967 werden in 18 staten…
…huwelijken tussen witte en 'niet-witte' mensen niet erkend.
Loving vs. Virginia vormde het moment waarop het Hooggerechtshof…
…eindelijk afrekende met zogeheten antimiscegenatiewetten.
Maar…
…mijn ouders waren getrouwd in 1957, tien jaar eerder.
Mijn moeder, een witte Amerikaanse vrouw, en mijn vader, een Afro-Amerikaanse man…
…konden niet trouwen in zijn thuisstaat en zijn in New York getrouwd.
Ze werden verguisd en bespot.
En als hun kinderen werden we uitgemaakt…
…voor ellendelingen en erger.
Ik ben een kind van Loving vs. Virginia, wat wil zeggen…
…dat terwijl ik probeer de zaken in mijn leven op een rijtje te zetten…
Verdorie.
Je had me nog zo gewaarschuwd.
Momentje.
ARTIKEL XIV
GELIJKE BESCHERMING
Dat vonnis danken we aan het 14e amendement.
De Gelijke Beschermingsclausule werd als middel gebruikt…
…om het te hebben over ongelijkheid voor de wet.
De zaak geeft mijn familie een soort van…
…legitimiteit.
Dus als ik aan mijn eigen verhaal denk…
…denk ik aan die mensen die die onvermoeibare…
…en vaak ondankbare campagnes voerden om de grondwet te voorzien…
…van een idee dat me helpt om mijn eigen leven te begrijpen.
Dat is mijn verhaal.
We zijn hier vandaag samen…
…om het huwelijk te vieren van het 14e amendement…
…en het huwelijk.
Het huwelijk is een symbool van je liefde, je toewijding en een wettelijk verbond.
De staat gelooft dat het zo cruciaal is voor onze samenleving…
…dat man en vrouw voordelen en wettelijke bescherming krijgen…
…omwille van het gezin.
Het huwelijk en het 14e amendement zijn al lang met elkaar verweven.
Voor de Burgeroorlog mochten tot slaaf gemaakte mensen niet trouwen.
Zonder die wettelijke erkenning…
…konden ze weggehaald worden bij hun vrouw en kinderen.
Pas na het einde van de slavernij en beschermd door het 14e amendement…
…konden tot slaaf gemaakte mensen eindelijk trouwen.
Toen het Hooggerechtshof in 2015 over het homohuwelijk moest beslissen…
…ging het niet alleen om liefde.
Ze wilden door de regering erkend en geaccepteerd worden…
…als volwaardige en gelijkwaardige burgers.
De huidige wet biedt je de keus heteroseksueel en legaal te zijn…
…of homoseksueel en illegaal.
Weet je nog hoe je je voelde toen je besefte dat je homoseksueel was?
Doodsbang.
Ik wilde niet anders zijn.
Ik wilde niet opvallen.
Ik wilde alles wat al de anderen hadden.
Niets meer, niets minder.
LIEFDE
De eerste keer dat ik begon te beseffen dat ik anders was…
…was waarschijnlijk toen ik acht of negen was.
Ik weet nog dat nadat de familie de kledingcatalogussen had doorgebladerd…
…en ze weggegooid had…
…ik die catalogussen uit de container haalde.
Omdat ik de pagina's met mannenondergoed wilde uitknippen.
Ik wist niet waarom, maar ik wilde die pagina's echt hebben.
Ze betekenden wat voor me.
Maar ik besefte ook…
…dat ik me schaamde en dat het fout was om dat te doen.
Dat schaamtegevoel kreeg uiteindelijk de overhand…
…en ik verbrandde die foto's in een koffieblik in de kelder.
Op de middelbare zong ik in het koor, speelde ik in musicals, echte homodingen.
Ik deed niet aan sport.
Een van die kinderen die aan veel stereotypes voldeed.
'O, hij is vast homo.'
Toen ik ouder werd, begon ik een beetje uit de kast te komen…
…maar ik sloot die deur snel weer…
…want ik had mijn homoseksualiteit nog niet geaccepteerd.
SCHRIJVER / ACTIVIST
'Je geaardheid ontdekken hoeft geen trauma te zijn.
Het is er een omdat dit zo'n getraumatiseerde wereld is.'
Je weet maar nooit of je 'n homoseksueel tegenkomt.
Hij lijkt normaal en het kan te laat zijn als je ontdekt dat hij geestesziek is.
Een ziekte die niet zichtbaar is, zoals pokken…
…maar even gevaarlijk en besmettelijk, een ziekte van de geest.
Als de seksualiteit van een man weg is, is de kans en hoop op liefde ook weg.
'De zogeheten hetero is niet veiliger dan ik ben.
Van iemand houden…
…iemand hebben die van je houdt, is een enorm gevaar…
…een hele verantwoordelijkheid.'
Het is een reis die beide mensen moeten maken.
Met elkaar.
Ik ontmoette John enkele maanden voor ik uit de kast kwam…
…en hij voelde zich zo op z'n gemak als homo dat ik daar bang voor was.
Ik was nog niet uit de kast gekomen, dus was het een vluchtige ontmoeting.
We kletsten wat en dat was het dan.
Op dat moment was ik niet in staat om toe te geven dat ik homo was.
Bij onze tweede ontmoeting raakten we in gesprek…
…en op een gegeven moment zei John: 'Je zou nooit met iemand als ik uitgaan.'
Ik weet nog steeds niet waar ik de humor en moed vandaan haalde voor mijn antwoord…
…maar ik zei: 'Je hebt het me nooit gevraagd.'
Maar dat deed hij niet. Dat was de tweede ontmoeting.
De derde keer was ik in Cincinnati voor de feestdagen…
…en gaf John een nieuwjaarsfeest.
Ik ging naar zijn feestje, ontmoette hem voor de derde keer…
…en bleef bij hem.
We zeiden altijd dat het geen liefde op het eerste, maar het derde gezicht was.
Ik ontmoette Jim en ik vond Jim echt leuk…
…maar wat me het meest van hem liet houden…
…was dat ik John in zijn hele leven nog nooit zo gelukkig had gezien.
We hadden gewoon een gelukkig leven. We woonden in Cincinnati…
…waren een stel en maakten nieuwe vrienden.
Vreselijk saai.
Maar op dat moment was Cincinnati geen geweldige plek…
…voor de LHBTI-gemeenschap en iedereen die anders was.
GOD IS TEGEN HOMO'S
Op het vlak van LHBTI-rechten…
…leek het Cincinnati uit de jaren 80 en 90 veel op de stad uit de jaren 50…
…of iedere andere grote stad in de VS in die tijd.
De boodschap aan de LHBTI-burgers is: wees stil…
…blijf in de kast of vertrek.
Amerika, je bent op je best
Amerika, je bent op je best in Cincinnati
Ik zeg al 40 jaar tegen studenten die burgerrechtenadvocaten willen worden…
…dat wie veel werk wil hebben naar het Midwesten moet.
Toen we naar Cincinnati verhuisden, betoogde de KKK nog…
…en verbrandden ze kruizen.
Een galeriehouder uit Cincinnati werd vandaag berecht voor obsceniteit.
De Mapplethorpe-tentoonstelling was een voorbeeld…
…van hoe het eraan toeging in Cincinnati.
Het ging te ver voor de stad.
Het waren heel zware tijden.
En ik vond dat ik als beginnende burgerrechtenadvocaat…
…veel werk te doen had.
Ik verdedigde mensen met lage inkomens op het vlak van sociale bijstand.
We hadden een werkgelegenheidsproject om mensen aan werk te helpen.
Ik wilde dat de Amerikaanse droom voor iedereen toegankelijk was.
Na een aantal jaar begon ik mensen te ontmoeten…
…die ontslagen waren enkel en alleen omdat ze gay waren.
Ik spande de ene na de andere zaak aan om manieren te vinden…
…om gelijke bescherming volgens de wet te garanderen.
En ik verloor al die zaken.
Dus toen besloten we aan te kloppen bij de gemeenteraad van Cincinnati.
We namen al die cliënten mee…
…en ze legden uit hoe zo'n ontslag voelde waar je niets aan kon doen.
DE RAAD STEMT IN
En we overtuigden de raad ervan een mensenrechtenverordening aan te nemen.
Dat was enorm.
Je mag iemand niet ontslaan alleen omdat diegene gay is.
Het was een geweldige dag. Er werd gefeest.
Maar toen wij daar onze overwinning aan het vieren waren…
…hing de donkere wolk boven ons van Citizens for Community Values.
De Civil Rights Act van 1964 identificeerde personen op basis van…
…iets wat je kon zien en identificeren, en niet van gedrag.
Als iemand op basis van gedrag een minderheidsstatus opeist…
…heeft dat grote gevolgen en is het hek van de dam.
De mensen die het tegen ons opnamen, stelden een nieuw amendement voor.
Artikel 12.
Het voorgestelde amendement luidt als volgt:
de stad Cincinnati mag geen verordeningen, regels of beleid uitvaardigen…
…waarbinnen de homoseksuele geaardheid je de gelegenheid geeft…
…een voorkeursbehandeling op te eisen.
Artikel 12 werd aangenomen met 64 procent van de stemmen…
…de mensenrechtenverordening werd ingetrokken…
…en het verbood de stad om welke bescherming dan ook te bieden…
…voor wat ze homoseksuelen, biseksuelen of lesbiennes noemden, en voor altijd.
We werden officieel de vijandigste stad voor homoseksuelen in het land.
Het was afschuwelijk dat dat amendement er kwam…
…en dat onze medeburgers vonden dat we geen enkele bescherming verdienden.
Ze winden zich op omdat ze enkele privileges en rechten niet krijgen.
Er is iets mis met hen. Ik vind het niet normaal.
Er was veel woede en discriminatie jegens de LHBTI-gemeenschap.
Het is walgelijk als je weet dat iemand homo of lesbisch is.
Zoiets moet binnenshuis blijven. Absoluut.
Men verwachtte van LHBTI's dat we zwegen…
…geen herrie schopten en ons aanpasten.
Als je een bepaald uiterlijk hebt en bepaald gedrag vertoont, ben je oké.
Wij waren oké omdat we niet onze eigen Pride-vlag uithingen.
We sloten aan op het beeld dat de mensen van twee witte jongemannen hadden.
Het was een vreselijke tijd om homo te zijn in die stad.
Het was de enige stad in Amerika…
…met een officiële verklaring waaruit die haat tegen homo's bleek.
Hoe kon zoiets legaal zijn in Amerika?
Toen we onze staat voor de tweede keer oprichtten…
…ten tijde van het 14e amendement…
…zeiden we dat iedereen recht heeft op gelijke bescherming voor de wet.
Dus begonnen we een zaak omdat artikel 12 tegen de grondwet was.
VIJFUURNIEUWS
Goedenavond. De strijd voor homorechten eindigde niet met de stemming.
Veel juridische experts denken dat deze wetgeving…
…niet in overeenstemming met de grondwet is.
Er is een enorme uitdaging bij de zaak waarover we het nog niet hebben gehad.
In 1986…
…had het Hooggerechtshof uitspraak gedaan in de zaak Bowers vs. Hardwick.
Opperrechter, met alle respect, deze zaak roept de vraag op…
…of men het recht heeft om over te gaan tot consensuele homoseksuele sodomie.
Discuteren ze nu echt over consensuele seksuele activiteit?
Ik bedoel, als iemand je wil zeggen…
…dat wat jij en je partner in je slaapkamer doen illegaal is…
…denk ik dat je daar ook pissig om zou zijn.
Weet je hoe in romantische komedies soms alles misgaat?
Het meisje morst latte over de man…
…of de man verklaart zijn liefde vlak voor het meisje trouwt.
Voor Michael Hardwick liep de romantische komedie echt fout…
…toen een agent getuige was van hoe hij en zijn vriend kroelden.
En in 1982 in Georgia…
…stond er op sommige privéaangelegenheden wel twintig jaar gevangenisstraf.
De aanklacht werd ingetrokken, maar voor Michael begon de strijd pas net.
Hij klaagde Georgia aan en de zaak ging naar het Hooggerechtshof.
Ze stelden dat het 14e amendement recht op privacy garandeerde…
…en je slaapkamer valt daar ongetwijfeld onder.
Hoe kwam het zover?
Bekijk sectie 1 van het 14e amendement.
Het argument was dat een wet die seks een misdaad maakte…
…het individu van zijn vrijheid beroofde zonder een eerlijk proces.
Het gaat erom dat je het recht hebt om te bepalen wie je liefhebt.
Dat is zo belangrijk dat we aannemen dat het opgenomen is in de grondwet.
Het hof besloot met een stemming van vijf tegen vier…
…dat het recht van homo's op sodomie niet opgenomen was in de grondwet.
White vroeg zich af of het hof zo overspel en incest zou moeten goedkeuren.
Het Hooggerechtshof concludeerde dat onder het 14e amendement…
…dit geen rechten zijn die opgenomen zijn in de grondwet.
Ik ben naar Vietnam gestuurd en ze zeggen dat de grondwet niet voor mij geldt.
Wat een onzin.
Veel mensen vergeleken het met Plessy of Dred Scott…
…een uitspraak van het Hooggerechtshof waardoor ze tweederangsburgers werden.
Gelijke rechten voor de wet.
Die hebben we nu niet.
Het hof zei dat homoseksuelen geen bescherming kregen.
Ze konden in de cel belanden…
…voor geslachtsgemeenschap.
Een van de schandelijkste uitspraken van de twintigste eeuw.
Michael Hardwick uit Atlanta werd ook opgepakt.
Bowers was een enorme rem op vooruitgang.
Het gaf onze overheid…
…toestemming om homoseksuelen te discrimineren.
En elke keer dat ik met het verzoek kwam om gelijke rechten voor homoseksuelen…
…werd er gewezen op Bowers.
En, wat een verrassing, dat gebeurde ook bij het hof van cassatie.
'Meneer Gerhardstein…
…sinds Bowers heeft elk gerechtshof op dit vlak…
…besloten dat homo's geen recht hebben op speciale grondwettelijke bescherming…
…omdat het lastig is om te identificeren of iemand homoseksueel is, nietwaar?
Hoe kunnen we achterhalen wie ze zijn?'
Die discussie herinner ik me nog.
En ik herinner me de moeite die de rechter met die kwestie had, alsof…
Ze wilde weten…
…wie ze waren.
'Veel homoseksuelen weten hun geaardheid goed te verbergen…
…en omdat ze niet zichtbaar te onderscheiden zijn…
…tenzij ze besluiten bepaald gedrag te vertonen…
…kunnen ze geen speciale klasse vormen.'
Ik heb me dit deel van de discussie opnieuw voorgesteld…
…en ik wil het overdoen…
…want ik wil graag…
Ik wil me tot het publiek richten. De rechtszaal zat vol.
En ik wil alle homo's vragen op te staan.
Ze zaten om haar heen.
Ik dacht: dat is niet eerlijk. We hadden nog te lijden onder Bowers.
Wellicht bracht enkel de identificatie ze al in gevaar.
We hadden geen enkele bescherming voor die mensen verkregen.
Als je zo'n belangrijke zaak verliest, als je een stad zo weerloos laat…
…als je mensen zo eenzaam achterlaat…
…vat je dat persoonlijk op.
Onzichtbaar.
Gemarginaliseerde groepen voelen zich zo vaak.
Onze huidskleur maakt ons van oudsher zo onzichtbaar…
…dat we op straat moesten schrijven dat we bestonden.
De LHBTI-gemeenschap is echter onzichtbaar omdat die zich gedwongen moest verbergen.
Wie niet in de kast bleef, werd vervolgd…
…opgepakt, ontslagen, verbannen uit hun familie of nog erger.
En omdat ze zich moesten verstoppen, zei men dat ze niet bestonden.
Kunst van LHBTI-mensen werd onderdrukt of gecodeerd…
…hun identiteit werd uit de geschiedenis gewist.
Zoals LHBTI-dichter en -essayist Adrienne Rich zei:
'Als je geen deel uitmaakt van de wereld, ontstaat er een geestelijke onbalans…
…alsof je in de spiegel kijkt en niets ziet.'
Kun je je dat inbeelden?
Het trieste is dat te veel mensen dat wel kunnen.
Verbazend genoeg begon Cincinnati echt te veranderen begin jaren 2000.
Men stond langzaam maar zeker positiever tegenover de LHBTI-gemeenschap.
Ik denk dat er steeds meer progressieve mensen kwamen…
…die van Cincinnati een betere stad wilden maken.
Maar John en ik waren nooit activisten.
We deden niet mee aan campagnes.
We voerden geen campagne namens anderen.
Die dingen deden we niet.
Ik denk dat we wat buiten de realiteit leefden…
…omdat we niet zo politiek betrokken waren als we wellicht hadden moeten zijn.
Maar in zekere zin vind ik dat openlijk leven als een homopaar…
…een politieke daad is.
Door gewoon jezelf zijn, help je mensen leren zeggen:
'Hé, LHBTI-mensen zijn niet echt anders dan ik.
Ik dacht dat ze eng en vreselijk waren, maar nee, ze leven gewoon hun leven.
En ook al zijn het twee mannen…
…hun leven is niet echt anders dan mijn leven.'
Sommige mensen vinden dat de LHBTI-beweging snel ging.
Heel snel.
Dat snap ik wel.
Maar of mensen dat nu beseffen of niet, het kwam niet uit de lucht vallen.
Mensen hebben zich tientallen jaren voor de beweging ingezet.
Begin jaren 2000 begonnen Amerikanen meer LHBTI-mensen op tv te zien.
Ik ben lesbisch.
Het nieuws had het over LHBTI-mensen.
En in het privéleven van mensen…
…kwamen vrienden en familieleden uit de kast.
Dus als iemand zegt dat de LHBTI-beweging te snel verliep…
…bedenk dan dat LHBTI-activisten jarenlang voor erkenning gevochten hebben.
Nu plukken we daar allemaal de vruchten van.
HETERO, MAAR NIET BEKROMPEN
De zaak Lawrence vs. Texas.
In '86, bij Bowers vs. Hardwick…
…zei het hof dat staten seks tussen mensen van hetzelfde geslacht mochten verbieden.
Dan gaan we vooruit in de tijd naar Lawrence vs. Texas.
Bij Lawrence ging het om twee volwassenen die opgepakt en aangeklaagd werden…
…omdat ze privé seksuele gemeenschap hadden…
…en de staat Texas zei dat hij dat strafbaar mocht stellen.
Bij Lawrence kijkt het hof naar wetgeving…
…die erg lijkt op die van Bowers versus Hardwick.
En de vraag voor het hof is nu…
…of deze wet je geen vrijheid ontneemt zonder een eerlijk proces.
In 2003 heeft het Hooggerechtshof vier liberale rechters…
…en vijf conservatieve rechters.
Maar een van hen, Anthony Kennedy…
…heeft een iets andere kijk op het 14e amendement dan zijn collega's.
'De eisers hebben recht op respect voor hun privéleven.
Het recht op vrijheid geeft ze het recht om zich te gedragen zoals ze willen…
…zonder optreden van de overheid.'
Kennedy schrijft het vonnis en doet iets interessants en afwijkends.
Hij zegt dat we aandacht moeten besteden aan de waardigheid van het individu.
We concluderen dat bepaald moet worden of de eisers als volwassenen vrij waren…
…om dit privé te doen omdat ze daar vrij in staan…
…gezien de clausule in het 14e amendement.
Het hof zei dat je het liefdesleven van mensen niet mag verbieden…
…omdat je het afkeurt.
Je moet aantonen dat het de samenleving schaadt…
…en daarvoor is geen bewijs, want homo's zijn zoals iedereen.
Het is onze plicht de vrijheid te garanderen…
…niet om morele wetten op te leggen.
Bowers was onjuist ten tijde van het vonnis en nu nog steeds.
Het hoort geen precedent te vormen.
De uitspraak is nu herroepen.
Het is een van de zeldzame momenten waarop het hof terugkomt op een precedent.
Het zegt voor het eerst…
…dat het recht om je partner te kiezen een van die grondrechten is…
…die de Due Process-clausule in het 14e amendement garandeert.
FLIKKERHOF
Maar er was onenigheid binnen het hof.
Rechter Scalia heeft een afwijkende mening…
Scalia nam het woord…
…iets wat rechters alleen doen als ze erg ontevreden zijn over het vonnis.
'Veel Amerikanen willen geen homo's als partners in hun bedrijf…
…als leiding bij de scouting of als huurders.
Ze willen zichzelf en hun gezin beschermen…
…tegen een levensstijl die ze immoreel en destructief vinden.'
Het hof is zo doordrenkt van de anti-antihomoseksuele cultuur…
'…dat het niet beseft dat de houding van die cultuur iets afwijkends is.'
Hij zei dat het hof gekidnapt was door moralistische mensen…
…door de homoseksuele agenda…
…en buiten de cultuuroorlog moest blijven.
'Laat duidelijk zijn dat ik niets tegen homoseksuelen…
…of tegen andere groepen heb die opkomen voor hun mening…
…maar je medeburgers overtuigen is één ding…
…en je mening opleggen zonder democratische meerderheid…'
'Is iets anders.'
Scalia zei in de jaren na de uitspraak…
…dat als hij geen wetten tegen immoreel gedrag kan doorvoeren…
…hij geen rechter kan zijn…
…omdat de wet gebaseerd moet zijn op sociale moraliteit.
De uitspraak in de zaak-Lawrence…
…veegde die sociale afkeuring van de tafel.
Toen eenmaal was vastgesteld dat die relaties gelijkwaardig zijn…
…aan relaties tussen man en vrouw…
…werd de volgende vraag waarom homoparen niet mochten trouwen.
Een korte geschiedenis van het homohuwelijk in de VS.
De activistische studenten Richard Baker en James Michael McConnell…
…wilden trouwen in Minnesota.
De gemeente en de rechtbanken weigerden…
…maar in Colorado deed de ambtenaar Clela Rorex…
…wiens naam even uniek is als haar geschiedenis…
…het ondenkbare.
Haar werk.
Een van de huwelijken die ze voltrok…
…was dat van Richard Adams, een Amerikaan, en Tony Sullivan, een Australiër zoals ik.
Maar zelfs nu hij getrouwd was, kreeg Tony nog geen Green Card.
Volgens de federale regering: 'Konden ze niet aantonen…
…dat een werkelijke huwelijksrelatie tussen twee flikkers mogelijk was.'
Als reactie op die prachtige brief begonnen Tony en Richard de eerste zaak…
…voor erkenning van het homohuwelijk.
Ze verloren.
En toen kwamen de jaren 90.
Clinton ondertekende de Defense of Marriage Act…
…en verbood de erkenning van alle homohuwelijken.
Uiteindelijk veranderde hij van gedachten. Helaas was dat pas na zijn ambtstermijn.
Op landelijk niveau zette Bush hetzelfde beleid voort…
…maar de staten dachten er anders over en zetten zich in voor het homohuwelijk.
Alle huwelijken zijn nu gelijk.
Ondanks de wet besloten rechtbanken in Massachusetts en Hawaii…
…zich uit te spreken ten gunste van homohuwelijken…
…maar er volgde tegenstand.
In 2004 namen 13 staten in het hele land wetten tegen homohuwelijken aan…
…waaronder Oregon, Michigan, Kentucky, Utah, Louisiana en Ohio.
In 2011 waren we achttien jaar samen.
We waren het gewend om ringen voor zulke momenten te kopen…
…en dat begon toen we zeven weken samen waren.
John gaf me een ring.
Hij wist dat we voor eeuwig samen zouden blijven.
In de eerste twee jaar van onze relatie hadden we het over trouwen.
Vrienden beloofden elkaar officieel trouw, maar dat waren geen huwelijken.
Wij wilden trouwen.
We vonden dat het een echt huwelijk moest zijn…
…en meer dan een symbolisch gebaar.
We wilden dat het voor de wet zou gelden.
We wilden dat de overheid zou zeggen:
'Jullie tellen mee, jullie bestaan. We zien jullie.'
Maar de staat vertelde ons dat we niet konden trouwen…
…en dat als we in een andere staat zouden trouwen…
…en een huwelijksakte konden tonen, de staat Ohio die niet zou erkennen.
Maar John en ik waren hoopvol.
In januari 2011 zag ik dat er iets anders was…
…aan de manier waarop John liep.
Het klonk anders.
Net of de ene voet harder tegen de grond sloeg.
Zoiets onbeduidends, enkel een andere klank van stappen…
…en dat hield maar aan.
Ik wist hem ervan te overtuigen om naar de dokter te gaan.
Ik zei dat Jim me moest bellen zodra hij de uitslag had.
Dat zou hij doen.
En hij belde maar niet.
Dus belde ik hem maar en toen begon Jim te huilen.
Hij zei: 'Sorry dat ik dit over de telefoon zeg.
Het spijt me, maar het is ALS.'
En het voelde alsof iemand met een honkbalknuppel op m'n borst sloeg.
Hij kreeg de diagnose ALS, de ziekte van Charcot.
Dat was het begin.
De linkervoet, daarna de linkerhand en daarna volgde de rechterkant.
Naarmate John zieker werd…
…zat Jim daar liefdevol naar hem te kijken.
Hij was continu bij hem.
We besteedden onze tijd aan tv-kijken…
…handen vasthouden…
…wetende dat het eind eraan kwam, maar niet wanneer.
Op 26 juni 2013 was ik aan het werk aan de eettafel…
…en riep John naar me vanuit zijn kamer:
'Jim, kom hier.'
Ik kwam zijn kamer in en hij was naar het nieuws aan het kijken.
Het Hooggerechtshof heeft zojuist de Defense of Marriage Act ontbonden.
O, mijn God.
Wie getrouwd is, krijgt meestal hogere uitkeringen.
En je krijgt misschien belastingvoordelen, zoals Edie Windsor.
Als haar huwelijk niet erkend zou worden, zou er 300.000 dollar geheven worden.
Als het erkend zou worden, betaalde ze niets...
…dus stond er veel geld op het spel.
Toen mijn prachtige Thea stierf, werd ik overmand door verdriet.
En ik besefte dat de federale overheid ons als vreemden behandelde.
De Defense of Marriage Act werd ontbonden door het Hooggerechtshof.
Ik las dat en dacht: dit is enorm.
Ik wilde echt een poging wagen met het argument van het huwelijk.
Ik stond naast Johns bed en hield zijn hand vast.
Ik boog voorover, omhelsde en kuste John en zei: 'Laten we trouwen.'
De telefoon ging en het was Jim.
Hij vroeg wat ik de week erop te doen had en ik vroeg wat er was.
We woonden zes straten van het gerechtsgebouw.
Idealiter had ik John in zijn rolstoel meegenomen…
…maar dat kon niet in Ohio.
We hadden maar één keus. Een gecharterd medisch vliegtuig.
En we kozen voor Maryland.
Het was een stille vlucht. We praatten weinig.
We landden in Baltimore en parkeerden op de landingsbaan.
Dit is een gedenkwaardige dag.
In het leven van twee van de liefdevolste en bijzonderste mannen die ik ken…
…maar ook in het leven van iedereen die hen kent, liefheeft en respecteert…
…en in ruimere zin…
…voor de Amerikanen die wachtten tot ze gelijkwaardig werden voor de wet…
…en in de liefde.
Het was een erg korte ceremonie…
…maar in het begin zei ik dat ze elkaars handen moesten vastpakken…
…en toen besefte ik dat ze de hele tijd elkaars handen al vasthielden.
Doe het andersom.
We konden iets doen wat we nooit verwacht hadden.
Elkaars hand pakken en het jawoord geven.
Met het respect van de wet van ons grootse land…
…verklaar ik jullie nu tot man en man…
…tot de dood jullie scheidt.
Moge de liefde en de goede wil aan jullie kant staan.
Laten we dit vieren.
Ik voel me…
…de allergelukkigste vent…
…op aarde.
Ik ben gewoon blij.
Meer kan ik niet zeggen.
Het was een vrolijk moment. Echt een vrolijk moment.
Ik ben er nooit trotser op geweest dat ik een Amerikaan ben.
Hoe is het gegaan? -Goed. Geweldig.
Dat John die trip maakte, dat hij dat deed…
…dat was de essentie van wie ze waren als paar…
…en wat ze voor elkaar betekenden.
EINDELIJK MAN EN MAN
Door die beloftes en geloften openbaar en legaal te maken…
…veranderde alles.
Ik geloof dat John en ik elke dag duizenden keren 'echtgenoot' zeiden.
'Wil je iets drinken, echtgenoot?'
'Staat hij hard zat, echtgenoot?'
'Ik hou van je, echtgenoot.'
Ik was op een picknick en we hadden het over het nieuws van die dag…
…waaronder de zaak-Windsor…
…en iemand zei dat hij goede vrienden had…
…die zo blij waren met de uitspraak in die zaak…
…dat ze naar het vliegveld van Baltimore vlogen…
…om daar op de landingsbaan te trouwen.
'Het komt op zondag in de krant.' Het was vrijdag.
Ik zei: 'Dat is opwindend.
Ik ben heel blij voor hen.
Maar weet je, ze hebben een probleem.'
Vijf dagen na ons huwelijk kwam Al bij ons thuis.
Ik had maar één document meegenomen. Een niet-ingevulde overlijdensakte.
Hij zei: 'Dit hebben jullie niet besproken…
…want waarom zou je nu aan een overlijdensakte denken?
Maar snappen jullie dat als John sterft, zijn laatste document fout zal zijn?
Ohio zal zeggen dat hij ongehuwd en vrijgezel was…
…en Jim zal niet genoemd worden als echtgenoot.'
En ze waren woedend.
Dat geef ik toe. Ik was pissig.
Ze wilden meer weten, en wat kon ik doen?
We konden ook zo'n zaak beginnen en Windsor achterna gaan…
…en de zaak op dezelfde manier voeren als zij dat deden.
Ik kan niets garanderen, enkel dat ik mijn best zal doen…
…maar we maken kans.
John vond dat de juiste stap…
…ook al begrepen we dat ik weg zou zijn bij John…
…om tijd te besteden aan rechtszaken en vergaderingen.
We wilden dit absoluut doen.
John en ik bespraken het en besloten snel dat we het wilden doen.
'We doen mee en gaan ons best doen.'
Drie dagen later dienden we de zaak in. Vergeet niet dat ik advocaat ben.
Ik los problemen op.
Het probleem van mijn cliënten was dat ze geen goede overlijdensakte konden krijgen.
Meer niet. Dat zou simpel moeten zijn.
Geen spraakmakende, sexy, vreemde, ongewone dingen…
…in het goede oude Ohio.
We proberen enkel het precedent van het hof te gebruiken, meer niet.
Was dat alles? -Nee, maar het was de eerste stap.
Het homohuwelijk is legaal in Maryland. En hier dus ook.
Na afloop van de zitting…
…was ik een paar uur later weer thuis bij John…
…en tante Tootie was er.
De telefoon ging, Jim hing op en ik zal nooit vergeten dat hij zei:
'Het ziet ernaar uit dat we hebben gewonnen.'
Het is niet niets om te zien dat iemand het feit viert…
…dat op zijn overlijdensakte te zien is dat hij getrouwd is.
Een goede dag.
Een van de gelukkigste momenten tegen het einde van Johns leven.
John leefde op de dag af nog drie maanden na dat besluit.
Op een avond las ik een van zijn favoriete boeken voor…
…Weefwereld van Clive Barker…
…en de uren daarna werd hij steeds stiller…
…en viel hij in slaap.
Ik herinner me de laatste zin die ik las.
'Leeuwen. Hij zou leeuwen meenemen.'
Het was een prachtig liefdesverhaal. Echt waar.
Een prachtig liefdesverhaal voor hij ziek werd en daarna nog steeds.
John is gestorven op 22 oktober 2013…
…en we vroegen de overlijdensakte aan.
Er stonden de juiste termen op…
…en we kregen wat we wilden.
Ohio zei: 'Als we in hoger beroep winnen, veranderen we dit allemaal weer.
We respecteren het besluit van het volk toen het homohuwelijk verboden werd.
Deze zaak is nog niet voorbij.'
Hun gevecht begint pas net.
De zaak Obergefell vs. Hodges gaat helemaal tot aan het Hooggerechtshof.
Ze krijgen steun van paren uit heel Amerika…
…die willen dat hun staat hun huwelijk erkent…
…of die willen dat hun staat het verbod op homohuwelijken afschaft.
Dit is serieus.
Dit is waar het 14e amendement voor bedoeld is.
Of zal het Hooggerechtshof ze dit mensenrecht ontzeggen?
In januari 2015 kregen we te horen dat het Hooggerechtshof zei:
'Ja, we accepteren deze zaak en hij heet nu Obergefell vs. Hodges.'
De vraag was dus of het 14e amendement…
…van staten vereist dat ze mensen van hetzelfde geslacht laten trouwen.
Ik moest in die rechtszaal zijn om alles te horen.
We kwamen daar aan om zeven uur 's ochtends.
De hele sfeer…
Er waren daar mensen die opkwamen voor homorechten…
…en er waren mensen die ertegen waren.
Het was echt iets bijzonders.
Eenmaal in de rechtszaal…
…lieten ze ons links van de rechters zitten.
Ze lieten niet iedereen binnen, want het was geen grote rechtszaal.
De zaal was kleiner dan verwacht.
Ik stelde me een enorme, gigantische rechtszaal voor.
En toen kwamen de opperrechters binnen.
Vanochtend behandelen we zaak 14-556…
…Obergefell vs. Hodges en de aanverwante zaken.
Ruth Bader Ginsburg is een held van me…
…en ze is zo klein dat als ze achter het podium zit…
…alleen haar hals en hoofd zichtbaar zijn.
Maar als ze wat vraagt, is wel duidelijk dat ze sterk aanwezig is.
Ons beeld van het huwelijk is veranderd.
Het huwelijk was een verbintenis van een dominante man…
…en een ondergeschikte vrouw.
Zou dat een keus zijn die een staat zou mogen maken?
Nee. -Vasthouden aan het huwelijk van vroeger?
Absoluut niet.
De rechters onderbreken hen constant.
U hebt mijn vraag niet beantwoord.
Beide kanten.
Dit staat los van artikel 4.
Het is een stroom van vragen en antwoorden.
Het Congres mag de vrijheid van religie niet beperken.
Nee. En ik… -Daarom blijft de vraag bestaan.
Het is echt geweldig om te zien.
Ik was daar voor de argumentatie van Obergefell…
…en ik weet nog hoe de openbaar aanklager…
…de wetten tegen het homohuwelijk verdedigde.
Hij wordt gevraagd door rechter Kennedy, die zoals iedereen weet…
…de doorslaggevende stem heeft:
'En het respect voor de waardigheid van het stel?'
En de advocaat-generaal van Michigan zegt:
'De staat heeft geen interesse in hun waardigheid.'
En de mensen, waaronder ik, dat moet gezegd, stonden paf.
Het hof trekt zich terug.
Dus de pleidooien zijn voorbij…
…en je weet niet echt wanneer de rechtbank uitspraak zal doen.
Dus ging Jim twee maanden lang naar elke dag waarop ze uitspraken deden.
Als je een paar jaar geleden gevraagd had wat het 14e amendement was…
…had ik dat niet geweten.
Mijn kennis van de grondwet was zoals die van veel mensen.
Ik kende een aantal amendementen uit mijn hoofd.
Of wat ze inhielden, niet per se de cijfers…
…maar ik kende de grondwet niet echt.
Maar deze beslissing is gestut op het 14e amendement.
UITSPRAAK IN OBERGEFELL VS. HODGES
De opperrechter laat Kennedy het vonnis voorlezen.
Rechter Kennedy leest ons vonnis voor in zaak 14-556, Obergefell tegen Hodges.
Ik schoot omhoog in mijn stoel…
…pakte mijn vriend vast en dacht: oké, hier komt het.
'De aard van onrecht is dat we het niet altijd in het hier en nu beseffen.
De generaties die de Bill of Rights en het 14e amendement schreven…
…veronderstelden niet alle dimensies van de vrijheid te kennen…
…dus vertrouwden ze de toekomstige generaties…
…een handvest toe dat ieders recht om van vrijheid te genieten beschermt…
…terwijl we leren wat dat is.'
Iedereen wist…
…hoe belangrijk…
…die gebeurtenis was.
'Er is geen dieper verbond.
Het huwelijk belichaamt het hoogste ideaal…
…op het vlak van liefde, trouw, toewijding, opoffering en familie.
Door een huwelijk aan te gaan…
…vormen twee mensen iets groters dan ze zelf ooit waren.
Zoals sommige eisers in deze zaken laten blijken…
…is het een liefde die zelfs na de dood kan blijven bestaan.
Je zou je vergissen als je zou zeggen dat ze het huwelijk niet respecteren.
Hun pleidooi…
…is dat ze het wel respecteren…
…en wel dusdanig dat ze dat huwelijk voor zichzelf najagen.
Hun onveranderlijke aard vereist…
…dat het homohuwelijk hun enige weg is om deze gelofte in te lossen.
Ze vragen om gelijke waardigheid voor de wet.
De grondwet geeft hun dat recht.'
Ik weet nog dat ik naar buiten keek en de gezichten van die mensen zag.
Sommige huilden als kinderen, met tranen die over hun wangen rolden.
Niemand is ongevoelig wanneer er zoiets intens gebeurt.
Het was een van de mooiste dingen die ik ooit gezien heb.
Ik zal mijn kinderen en kleinkinderen vertellen…
…dat ik erbij was toen het hof zei:
'De deur is open, ga naar buiten als volwaardige leden van de samenleving.'
Allereerst dacht ik: John, ik mis je. Was je maar hier.
Ik wou dat je dit geweten had en meegemaakt had.
En die…
…emotie, dat gevoel werd snel gevolgd door een verrassend besef.
Het was de eerste keer in mijn leven als homo…
…dat ik me gelijkwaardig voelde.
We gaan terug naar het Hooggerechtshof.
We zien stagiairs met het vonnis naar buiten rennen.
Hier komt onze stagiair met de beslissing.
Het hof heeft uitspraak gedaan. Hier is het.
Het 14e amendement vereist dat een staat twee mensen van hetzelfde geslacht huwt…
…en een huwelijk te erkennen tussen twee mensen van hetzelfde geslacht…
Ik zat in de rechtszaal tussen mijn vrienden…
…en wist dat de mensen buiten op de hoogte waren…
…en dat er gefeest werd…
…dat ze het vierden.
En ik wilde snel naar hen toe.
Al en ik liepen arm in arm voorop in de groep…
…en de menigte splitste zich op voor ons.
We zetten een stap en ze maakten plaats en mensen huilden en juichten…
…zongen en vierden feest.
We kwamen op het bordes en zagen al de demonstranten…
…die koren die zongen…
…en een hoop kabaal, met al die geluiden tegelijk…
…en heel de pers om hem heen…
…met Jim die in 25 microfoons praat.
Ik wil mijn advocaten bedanken.
En vooral Al Gerhardstein, die me bijstond tijdens elke stap.
En de president belde.
Spreek ik met Jim? -Ja, president.
Ik wil je feliciteren.
En terwijl hij met Obama praat, komt Biden op de voicemail.
Je was een geweldig voorbeeld voor mensen…
…en je brengt een verandering teweeg in dit land.
Ja. Bedankt.
Dat was een van die momenten…
…die je niet over kunt doen en niet over wilt doen.
Het was super om door die menigte te lopen en de liefde te voelen.
Liefde is liefde.
De dag eindigt in Cincinnati met homoparen die trouwen…
…en het feest begint.
Gezien de macht die het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten ons gaf…
…zijn we hier vandaag samen om de kracht van liefde te vieren.
Bevestig je gelofte met een kus.
En de dag erop ging dat door met de Gay Pride.
Hoeveel zaken eindigen nu met een parade door het centrum van de stad…
…en mensen die uit hun dak gaan?
Fijne Pride.
Er stonden zoveel jonge mensen op de stoep…
…die Jim aankeken en stilletjes fluisterden:
'Bedankt.'
Honderden mensen die zeggen dat dit is zoals het hoort te zijn.
Zo door die stad trekken die zo drastisch was veranderd…
…van de meest homofobische stad…
…tot deze prachtige, gastvrije plek.
Dat vergeet ik nooit.
John zou het vast ongelooflijk hilarisch hebben gevonden.
Als je hem had gezegd dat zijn ziekte tot een historische omslag had geleid…
…in het Amerikaanse rechtssysteem…
…zou hij zo hebben gekeken.
Zo van: 'Moet je horen.'
Zo'n soort blik.
Maar ik zie hem al zeggen:
'Tante Tootie, het draait echt allemaal om liefde.
Daar draait het om.'
Snap je? Hij legt het me uit.
Ik denk dat hij dat zou hebben gezegd.
Ik denk dat hij er ongelooflijk trots op zou zijn…
…dat zijn huwelijk daaraan bijgedragen heeft.
DE ZAAK IS ROND
WAARDIGHEID VOOR IEDEREEN HOMOHUWELIJK IN ALLE STATEN LEGAAL
Er bleek opnieuw dat gewetensvolle pogingen…
…om de regels van de grondwet op onze levens in de VS toe te passen…
…tot buitengewone momenten kunnen leiden.
Dat is de kern van het 14e amendement, de betekenis van burgerrechten…
…de rechten die je als persoon echt moet hebben…
…om volledig deel uit te maken van de maatschappij.
Door dit idee omtrent burgerrechten, de mensenrechten te erkennen…
We zijn nu 150 jaar verder…
…en zijn nu nog steeds aan het leren wat dat betekent.
Lang geleden kon ik je niets vertellen over het 14e amendement…
…maar nu ken ik het…
…en begrijp ik waarom dat amendement zo'n belangrijk instrument is…
…om gelijke behandeling te garanderen.
Het helpt ons richting de Amerikaanse waarde 'Wij het volk'…
…en aan die verplichtingen voldoen is een van de meest zinvolle dingen.
Dat dreef me. Ik moest mijn beloftes aan John nakomen.
Ik deed het omdat ik van hem hield.
De liefde wint.
Die dag in elk geval.
DE LIEFDE WINT
Het is gebleken dat het 14e amendement een baken van inclusiviteit kan zijn…
…een brug naar een Amerika dat onze liefde voor elkaar eert.
Dankzij het 14e amendement…
…wordt de LHBTI-gemeenschap niet meer gevreesd…
…maar behandeld als mensen…
…als levende, ademende mensen die gelijke rechten verdienen.
En net als hen…
…is er nog een groep die streed om als mensen erkend te worden.
Ze zagen het 14e amendement ook als een weg naar de Amerikaanse droom…
…maar ze stuitten op een muur.
Ondertiteld door: Robby van den Hoek