"Gấu Trắng Bắc Cực".
Bám chặt nhé, Râu Xám!
Bọn tớ đang dẫn nó đến thẳng chỗ cậu, David.
Vòng cổ theo dõi sẵn sàng chưa?
Sẵn sàng và đang chờ. Và đang đóng băng.
Xin lỗi, khi tay ta tê cóng thì khó bấm cái này quá.
Ố ồ.
"Ố ồ" là sao?
Tớ nghĩ tớ vừa làm nứt ngọn núi.
Gì cơ?
Mau lên!
Chào bạn. Bọn tớ đang cố hiểu tại sao cậu đơn độc lâu như thế.
Đeo vòng cổ cho cậu sẽ giúp bọn tớ theo dõi cậu
xem chúng ta có tình cờ gặp chú gấu Bắc cực nào nữa không.
Sẵn sàng đeo vòng cổ chưa?
Tớ hiểu như thế là "có lẽ"?
Jane?
Jane!
Jane.
Lên đi, David.
Ta mất nó rồi.
Nhưng trận lở tuyết thì còn.
Ta phải tìm nó.
- Tìm ai? - Ursus Maritimus.
Ursus cái gì mimus cơ?
Ursus Maritimus. Đó là tên khoa học của gấu trắng Bắc cực.
Nghĩa là "gấu biển" vì chúng chủ yếu sống dưới nước.
Chúng phải sống trong bữa sáng của con à?
Nó đang đi săn. Gấu trắng Bắc cực ăn hải cẩu, hải mã, và thậm chí cả cá voi.
- Cá voi? - Khó tin, ha?
Jane, trả lời đi. Hết.
Jane đây.
Chúng ta còn chơi trò Theo dõi gấu trắng Bắc cực chứ?
Chờ chút.
Mẹ có muốn biết chúng đi săn thế nào?
Mẹ nghĩ ông Jin không muốn đâu.
- Mẹ có muốn biết chúng đi săn thế nào? - Con vừa nói vừa thay đồ được không?
Đi nào, Râu Xám.
Đừng chạy! Không...
Thế được rồi.
Bố ơi. Con, Noah đây. Con chỉ gọi xem bố thế nào.
Lâu rồi con không có tin của bố.
Con biết có thể bố bận, nhưng lúc nào gọi lại cho con nhé.
Nó được gọi là săn-trong-yên-lặng!
Con vẫn đi săn cái gì?
Không, săn-trong-yên-lặng! Đó là cách gấu trắng Bắc cực tìm thức ăn.
Chúng chờ hàng giờ liền, yên lặng tuyệt đối
bên cái hố trên mặt băng để chờ hải cẩu nổi lên.
Và khi chúng nổi lên, nhai luôn!
- Con hải cẩu tội nghiệp! - Ai cũng cần ăn.
Mẹ sẽ nhắc con điều đó vào bữa sáng mai.
Jane?
Con đi đâu rồi?
Nhai!
Chắc là săn-trong-yên-lặng có tác dụng.
Hôm nay bọn con sẽ đeo vòng cổ theo dõi cho gấu trắng Bắc cực,
để bọn con có thể theo dõi nó và tìm hiểu lý do chúng ở một mình nhiều thế.
Con có biết không?
Con nghĩ đó là vì chúng không muốn tranh nhau thức ăn.
Hoặc có lẽ chúng không một mình. Có lẽ chúng đang chăm sóc con của chúng.
Ý kiến thú vị lắm.
Không phải con vật nào cũng cùng chăm sóc con. Như mẹ và bố.
Con hình dung gấu trắng Bắc cực con dễ thương thế nào không?
Hoặc có lẽ chúng đơn độc vì số lượng không còn nhiều nữa.
Ôi, con à.
Sẽ không sao đâu.
- Chỉ nếu ta làm gì đó để giúp chúng. - Chúng ta sẽ làm thế nào?
"Chỉ nếu ta hiểu, ta sẽ quan tâm. Chỉ nếu ta quan tâm, ta sẽ giúp.
Chỉ nếu ta giúp, chúng mới được cứu". Jane Goodall đã nói vậy.
Mẹ biết. Sáng nào con cũng đọc bài đó.
Gấu trắng Bắc cực cần ta giúp, nhưng trước khi có thể giúp chúng...
Ta cần hiểu chúng.
Chính xác.
Con đi cứu thế giới vui vẻ nhé.
Vâng!
Chúng con sẽ vui!
Ở lại đây nhé, Râu Xám.
Gấu trắng Bắc cực được phát hiện.
Nó đang làm gì vậy?
Có con gấu trắng Bắc cực không có đủ thức ăn, nên chúng ăn rác.
Thật đáng buồn. Và ghê quá.
Có lẽ trong khi nó mải ăn, ta có thể...
Đeo vòng theo dõi cho nó. Ý hay lắm.
Nó đang bỏ đi.
Thang máy?
Ba!
Hai!
Ông Jin! Ông có muốn giúp bọn cháu đeo vòng theo dõi cho gấu trắng Bắc cực?
Ông đi thang sau.
Ông chắc chứ? Còn chỗ mà.
Ông chắc.
Ta không nên lãng phí điện. Vào đi, ông Jin.
Bọn cháu đang cố gắng tìm hiểu tại sao chúng chỉ có một mình.
- Ai? - Gấu trắng Bắc cực.
Một!
Có lẽ là vì chúng không thích phải chịu đựng các con gấu ồn ào khác.
Chúng chỉ muốn lo cho bản thân.
Không muốn chia sẻ nguồn tài nguyên.
Có lẽ, nhưng chúng không thấy đơn độc và buồn vì lúc nào cũng cô đơn?
Ông quên cái túi khác trên gác.
Vâng, nếu ông đổi ý, ông cứ tìm bọn cháu nhé.
RÁC BÃI CHÔN LẤP
KHÔNG CHẤP NHẬN RÁC THẢI NGUY HIỂM CẢNH CÁO
Nó kia rồi.
Nó đi rồi. Sao nó sợ chúng ta nhỉ?
Tớ nghĩ nó không sợ, nhưng tớ nghĩ một ý kiến của chúng ta đúng.
Chúng không muốn phí sức tranh giành thức ăn mà chúng đã có.
Tớ cũng sẽ không muốn tranh giành rác.
Không hẳn thế, Râu Xám.
Chúng ta vẫn còn thấy chúng một mình chăm sóc con
hoặc vì số lượng của chúng không còn nhiều.
Có vẻ như ít nhất còn hai con.
Và có lẽ nó vẫn săn-trong-yên-lặng chúng ta.
Cậu có muốn chuyện này đáng sợ?
Một chút. Lý thú hơn thì có, cậu không nghĩ vậy à?
RÁC + BÃI CHÔN LẤP QUẦN ÁO + ĐỒ MAY MẶC
Tớ không biết Râu Xám có muốn chơi nữa không.
Cậu sợ là đúng.
Gấu trắng Bắc cực có móng vuốt sắc và hàm răng còn sắc hơn.
Cậu chẳng làm tớ đỡ sợ.
Và bộ lông dễ thương, mềm mại, chỉ muốn ôm ấp?
Vâng, với mối quan hệ của cô với chúng tôi,
chúng tôi có thể đề nghị cô mức bảo hiểm thấp hơn.
NGHIÊN CỨU CỦA JANE
NẾU TA KHÔNG LÀM GÌ, GẤU TRẮNG BẮC CỰC SẼ BỊ TUYỆT CHỦNG
Đáng buồn là, giới khoa học ước tính chưa đầy 26.000 gấu trắng Bắc cực
- còn lại trong tự nhiên. - A lô, cô còn đấy không?
Xin lỗi. Vâng, tôi vẫn nghe.
MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA GẤU TRẮNG BẮC CỰC BỊ ĐE DỌA DO BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Quá đáng sợ. Quá đáng sợ.
Đưa tớ vòng cổ, David.
- David! - Cậu lúc nào cũng khiến nó quá đáng sợ!
Ở yên đó, Râu Xám. Tớ sẽ đeo vòng cổ cho nó.
Ông Jin!
- Trong đó có chai không ạ? - Có.
Vậy thì không vứt vào thùng rác thường.
- Mà cho vào thùng rác tái chế. - Xin lỗi.
Ông để lẫn lộn rác và đồ tái chế.
Ông không được làm thế. Ông có muốn cháu giúp phân loại?
Ông từ chối.
Thôi được. Lần này, cháu sẽ làm cho ông.
Đi nào, Râu Xám.
Con bé trộm rác của mình à?
Mình đang nói với ai vậy?
Phải. David khá sợ hãi, ha?
Đứng yên, Râu Xám.
Có phải nó không? Tớ nói đứng yên!
Bây giờ là cơ hội của chúng ta. Nó ngủ rồi.
Không được vuốt ve
bộ lông oai vệ, mịn màng, mềm mại...
Tớ đang vuốt ve nó.
Lông gấu trắng Bắc cực có màu trắng nên thật khó thấy trên tuyết.
Giúp chúng tiếp cận gần con mồi.
Mà chắc tớ đang là con mồi.
Chạy!
Mau lên, Râu Xám!
Nhảy!
Vâng. Xin lỗi, cô Moradi.
Không, mọi việc ở đây ổn cả.
Con gái tôi có trí tưởng tượng sinh động. Cực kỳ hiếu động.
Con làm gì vậy?
Nó đi mất rồi.
Con bé rất sáng tạo, vâng. Cảm ơn cô đã thông cảm.
Chuyện gì vậy?
Con vừa chạy thoát khỏi con gấu trắng tức giận. Nó không biết bọn con định giúp.
David đâu?
Thế kia là gì?
Rác của ông Jin.
Con mang rác của ông ấy vào căn hộ nhà ta?
Con phải phân loại...
Khoan! Mẹ mang nó đi đâu vậy?
- Con không biết trong đó có gì. - Con biết! Chai và rác, lẫn lộn.
Con không thể lục rác của người khác.
Gấu trắng Bắc cực phải lục!
Con không phải gấu trắng Bắc cực, nhé?
Cháu chưa làm xong việc về gấu trắng Bắc cực à?
Cháu học được những gì?
Chỉ biết chúng không muốn tranh giành thức ăn.
Ừ thì có lý đấy.
Chúng không muốn giao tiếp với ai. Chỉ ở một mình.
Vậy thì hẳn là rất cô đơn.
Có lẽ cô đơn thì an toàn hơn cho chúng. Ít mạo hiểm hơn.
Cháu sẽ rất buồn.
Phải. Ông chắc thỉnh thoảng chúng cũng buồn.
Nhưng nếu đơn độc thì ít nguy hiểm hơn,
điều đó có nghĩa chúng cũng không chăm sóc con mình?
Có thể.
Chăm sóc con có thể quá sức với chúng.
Vẫn còn rất nhiều điều chúng ta cần hiểu trước khi giúp được chúng.
- Chúc cháu may mắn. - Cháu nói, "chúng ta".
Chúng ta có thể bắt đầu với tái chế.
Vì ngày càng ít gấu trắng Bắc cực hơn vì ít băng hơn.
Và có ít băng hơn vì thế giới đang ấm lên.
Tái chế giúp làm chậm quá trình đó vì tốn ít năng lượng
để tái chế một thứ...
Hơn là tạo ra một thứ hoàn toàn mới.
Chính xác.
Ông chỉ không nghĩ một người không tái chế...
Một người có thể làm nên khác biệt lớn.
Gấu trắng Bắc cực sống một mình. Chúng ta thì không.
Nếu mọi người hợp sức để giúp chúng, chúng ta có thể cứu chúng.
Kể cả nếu không làm gì thì ít mạo hiểm hơn.
- Hợp sức, hả? - Hợp sức.
Hợp sức. David.
Bạn cháu đâu?
Cháu khiến cậu ấy sợ chạy mất rồi. Mẹ cháu cũng giận cháu.
Cháu có hiểu tại sao gấu trắng Bắc cực thích sống một mình?
Có lẽ cháu có thể xin lỗi.
Cháu không thích nói, "Cháu xin lỗi".
Ông cũng thế. Nhưng có lẽ đôi khi ta nên thế.
Vâng. Cảm ơn, ông Jin.
- Không có gì, Jamie. - Cháu là Jane.
Joan?
- Jane. - Jeanne.
- Jane. Được rồi. Ông xin lỗi. - Jane.
Đi nào, Râu Xám.
Chúng ta phải đi xin lỗi.
A lô?
Chào con trai.
Bố xin lỗi vì bỏ lỡ vài cuộc gọi của con.
- Vài cuộc gọi? - Được rồi.
Nhiều cuộc gọi của con.
Không sao. Con nhớ bố.
Bố cũng nhớ con.
Gấu trắng Bắc cực rất thích nước.
"Tớ xin lỗi".
RIÊNG TƯ!!!
"Tớ tha thứ cho cậu".
"Tớ có một kế hoạch!"
Hai!
Đã đến lúc bị săn-trong-yên-lặng.
Trừ việc lần này, ta sẽ đưa gấu trắng đến với ta.
Việc này sẽ thú vị hết sức.
Thấy tớ làm gì chứ?
Nhớ kế hoạch của David, Râu Xám.
- Sẵn sàng chưa? - Rồi.
Nhảy!
Đến giờ ăn trưa! Ai muốn ăn hải cẩu ngon nào?
Không chạy!
Vâng, xin lỗi.
Hiệu quả rồi. Nó đang đến chỗ khăn tắm hải cẩu.
Đến lúc bị săn-trong-yên-lặng.
Đeo vòng, Râu Xám!
Chúng ta làm được rồi!
Tuyệt! Hiệu quả rồi!
Lẽ ra tớ nên lặn thêm một lúc nữa.
Lên khỏi đó đi, Jane!
Ta phải giúp cậu ấy, Râu Xám.
- Hiệu quả rồi. Nó đang bơi về. - Cảm ơn cậu!
Đi nào, Râu Xám, nhảy lên.
Chú nói không chạy!
- Làm tốt lắm. - Kế hoạch hay lắm.
Đeo vòng cổ giỏi lắm.
Cậu đã đúng. Hơi đáng sợ cũng có thể hơi thú vị.
Không có trong đó.
Cái gì không ạ?
- Rác của ông Jin. - Mẹ đã vứt nó...
Con nghe này, mẹ biết con muốn cứu thế giới, nhưng thế không có nghĩa
con có thể lục rác của người khác.
Con biết.
- Con xin lỗi. - Con cái gì cơ?
Con xin lỗi.
Được rồi. Xin lỗi lại nhé, để mẹ quay video.
Con xin lỗi.
Mẹ vứt nó đi rồi à?
Mẹ không vứt.
- Ông đang tái chế. - Ông tự phân loại rác.
Ông quyết định mạo hiểm hơn một chút. Thực ra cũng vui đấy.
Ông thích âm thanh nó tạo ra khi rơi xuống đáy.
Cháu cũng thế.
Và cảm ơn ông.
Ông cũng cảm ơn cháu, Jane.
Cháu muốn giúp ông tái chế số còn lại không?
Khoan, ông chưa chế thành phân à?
Nó kia rồi. Ta làm được rồi.
Phải. Có vòng cổ theo dõi, tìm nó dễ dàng hơn nhiều.
Nhìn kìa, Jane, nó có con.
Vậy, hai ý kiến của chúng ta đã đúng.
Chúng ở một mình,
nên chúng không phải tranh nhau thức ăn và chăm sóc con.
Giờ ta chỉ cần tìm hiểu xem còn bao nhiêu con.
"Chỉ nếu ta hiểu, ta sẽ..."
"Quan tâm. Chỉ nếu ta quan tâm, ta sẽ..."
Phải rồi, "giúp đỡ".
Và "chỉ nếu ta giúp, chúng mới có thể..."
"Được cứu".
Giúp cứu gấu trắng Bắc cực.
Tớ có thể mượn xe máy trượt tuyết sau cuộc gọi?
Có lẽ. Chúng ta sẽ biết sau khi nói chuyện với Jill Heinerth.
Cậu xem này.
Cô ấy có chụp bức ảnh bơi với gấu trắng Bắc cực?
Có, giống tớ.
Cậu bơi ra xa chứ không phải bơi với.
Cô ấy đây rồi.
Chào cô Jill.
Chào Jane. Chào David.
Cảm ơn cô rất nhiều vì hôm nay nói chuyện về gấu trắng Bắc cực.
Cô khá ấn tượng
với ảnh xe máy trượt tuyết tự chế mà các cháu gửi cho cô.
Cháu giúp sơn đấy ạ.
Cô bơi với gấu trắng Bắc cực thật ạ?
Thật chứ.
Và lần đầu tiên cô bơi với nó, cô nghĩ nó tưởng cô là hải cẩu.
Đây, để cô cho các cháu xem video.
Cô nhảy khỏi thuyền, xuống nước,
và gấu trắng Bắc cực bơi về phía cô với tốc độ gần 10km/h,
vì nó nghĩ cô là thức ăn.
Khi nó lại gần,
cô lặn xuống dưới bề mặt, và quay hình nó bơi bên trên.
Thật kinh ngạc.
Cô có sợ không?
Ồ, có. Là nhà thám hiểm, sợ cũng quan trọng đấy.
Nghĩa là ta muốn an toàn về nhà.
Khi nào cô biết cô muốn là nhà thám hiểm?
Cô đã muốn là nhà thám hiểm từ khi còn nhỏ.
Hồi nhỏ, cô xem con người hạ cánh xuống bề mặt mặt trăng
và xem Jacques Cousteau, nhà thám hiểm dưới biển vĩ đại.
Nhưng nhiều người lớn bảo cô
các cô bé lớn lên không thể là phi hành gia hay thợ lặn.
Giờ đây, cô chỉ muốn là người phụ nữ
mà cô ước cô đã gặp khi cô mười tuổi,
vì cô là bằng chứng cho thấy ta có thể làm những điều này.
Giống như khi lớn lên, cháu muốn được như Jane Goodall.
Ái chà, hồi nhỏ, cô cũng muốn lớn lên là Jane Goodall.
Bà ấy thích động vật, giống cô.
Cháu có muốn xem ảnh động vật mà cô chụp ở Bắc cực không?
Cô có ảnh con hải mã không?
Có chứ. Đây là một gia đình hải mã.
Con mẹ với hai con con.
Còn đây, đây là vài con sư tử biển quây lấy cô như bầy cún con.
Chúng tuyệt lắm.
Và có vịt nhung vua bay trên mặt nước.
Chúng cũng rất đẹp.
Nhưng các cháu biết đấy, mỗi năm cô lên đó, động vật ngày càng ít
ở phía Bắc và đó là hậu quả trực tiếp của Bắc cực ấm lên.
Việc Bắc cực ấm lên có hại thế nào với gấu trắng Bắc cực?
Gấu trắng Bắc cực cần băng. Chúng muốn nghỉ trên băng.
Chúng nuôi con và đi săn từ băng.
Mọi động vật hoang dã đều bị ảnh hưởng bởi việc mất băng biển.
Chúng ta có thể làm gì để ngăn Bắc cực ấm lên và giúp động vật?
Các cháu có thể làm rất nhiều việc để giúp trái đất nói chung khỏi ấm lên.
Đây, để cô mở đồ thị này trên máy tính.
Nếu ta ít sử dụng xăng hơn, lái xe ít hơn, có lẽ đi bộ nhiều hơn
hoặc đạp xe.
Nhưng ta cũng phải nghĩ về những thứ ta mua nữa.
Nhìn số đồ chơi này, Jane.
Mọi thứ ta mua đều gây ảnh hưởng.
Nhưng đó cũng là tin vui,
vì thế nghĩa là ta có thể hành động ngay
bằng cách ít mua đồ hơn và mua gì cũng suy nghĩ kỹ.
Vậy là ít mua đồ hơn và chia sẻ thứ ta có.
Giống như cậu sẽ chia sẻ xe máy trượt tuyết với tớ?
- Chắc vậy. - Tuyệt!
Cảm ơn cô Jill.
Cảm ơn các cháu.
Thật tuyệt được nói chuyện với các cháu
và cô luôn đầy cảm hứng muốn thấy các nhà thám hiểm nhỏ tuổi tò mò,
muốn làm thế giới tốt đẹp hơn cho tất cả chúng ta.
Cảm ơn cô đã giúp gấu trắng Bắc cực và cả Bắc cực.
- Tạm biệt, cô Jill! - Tạm biệt!
Tớ sẽ đến lấy xe máy trượt tuyết ngay.
JILL HEINERTH, NHÀ THÁM HIỂM BẮC CỰC
Biên dịch: Ngan Tran