Terjun!
Penanda satelit sedia. Jaga-jaga di bawah, David.
Jerung suka serang mangsa daripada bawah mangsa.
- Apa? Kenapa? - Supaya mangsa tak tahu ia datang.
Gigit!
Tak perlu takut, David. Kita dalam sangkar logam padu.
Sangkar yang sama saintis guna untuk kaji jerung.
Kenapa kita buat begini?
Banyak yang kita belum tahu tentang jerung putih.
Ia hebat dan ia jerung. Kita dah tahu secukupnya.
Sebenarnya kita tahu sedikit saja.
Kita tak tahu lokasi ia paling banyak luangkan masa.
Belum tahu. Jika kita tak tahu itu...
Kita tak tahu jumlah yang masih ada.
Ya. Maksudnya, kita tak tahu bantuan yang jerung perlukan.
Rasanya kita yang perlukan bantuan.
Jerung makan orang, bukan?
Secara tak sengaja.
Bagaimana boleh tak sengaja makan orang?
Sebab ia fikir itu sesuatu yang ia makan,
jadi ia tak sengaja gigit.
Biar saya tunjukkan.
Jane kepada Greybeard.
Greybeard!
Masukkan umpan singa laut, kemudian perhatikan jerung.
Kita main wayang kulit?
Lebih kurang. Tadi saya cakap jerung memburu dari bawah.
Saya takkan lupakannya.
Itu juga cara ia nampak mangsa.
- Lihat. - Itu bentuk singa laut atau orang?
Susah untuk tahu, bukan? Begitu juga jerung. Ia bukan buru manusia,
kadangkala ia tak sengaja tersalah gigit.
Jadi kita tak patut takut?
Saya bukan anjing laut.
- Jane? - Mana umpan kita?
Ia di atas kita.
Jadi jerung di bawah kita.
Datuk.
Apa? Susah untuk tolak awak dalam troli.
Awak agak besar untuk main olok-olok?
Ada nampaknya, David?
Tak, mujurlah. Bagaimana awak tahu ia betina?
Betina lebih besar berbanding jantan.
Berhenti main-main, Davey.
Papa perlukan semua bahan dalam senarai untuk resipi kegemarannya.
Paella makanan laut berkuah
Kamu tahu perangai dia jika kita terlupa sesuatu.
Teka siapa?
Hei, sayang.
Saya ada tulis pasli?
Ya.
Hirisan safron?
Ingat, beras bomba, bukan beras awak beli sebelum ini.
Bomba, bukan beras pulut.
Baiklah.
Okey, terima kasih. Tolong cepat sebab Millie dah lapar.
Sayang awak.
Sayang awak juga.
Ayuh. Kita kena cepat.
Apa itu hirisan safron?
Maaf, Jane. Misi berhenti sebentar.
Saya harap untuk selamanya.
Bagaimana dengan pasang penanda pada Carcharodon carcharias?
Carchara... Apa?
Carcharodon carcharias.
Itu nama saintifik jerung putih.
Kenapa tak cakap begitu saja?
Lebih seronok guna nama saintifik.
Idea berseronok kita sangat berbeza.
Lihat, sup ada diskaun.
SUP TIGA UNTUK SATU
Ya, betul.
Apa? Tiga untuk satu. Itu jarang berlaku.
Beri ruang, sayang.
Ayuh. Keluar.
Kenapa dengan jerung?
Kami cuba tanda seekor supaya boleh lihat lokasi ia luangkan masa.
Senang, lautan.
Mana lokasi lebih tepat?
Jerung selalu menghilangkan diri
- dan saintis masih tak tahu sebabnya. - Kenapa perlu tahu?
Sebab jerung pemangsa apeks.
Itu satu lagi nama saintifik?
Tak, apeks maksudnya ia di puncak rantaian makanan lautan.
Tanpanya, mangsa takkan dimakan,
maksudnya jika ia makan terlalu banyak, seluruh rantaian akan musnah.
Kenapa awak risaukan perkara begitu?
Sebab seseorang perlu risau.
Jerung makan ikan, bukan?
Ikan, anjing laut, kadangkala bangkai paus.
Tiada bangkai paus di sini,
tapi ada bahagian ikan.
Mungkin awak boleh cari jerung di sana.
Idea yang bagus, datuk. Saya akan kembali.
Tak perlu tergesa-gesa. Beritahu datuk kalau tilapia ada diskaun.
Okey.
Kita sepatutnya cari jerung, Greybeard, bukan cucuk ikan yang dah mati.
Guna ikan sebagai umpan?
Saya suka idea awak.
Ayah tak boleh baca ini.
Biar saya tengok.
"Kerepek kentang."
Ya, cubaan yang bagus, Davey. Itu yang kamu mahu.
Bahagian beras. Mana beras bomba?
- Jerung! - Davey, senyap.
Jerung.
Apa? Itu lebih perlahan.
Jane, ada jerung di sini.
Saya tahu. Saya guna ikan segar supaya ia ke sini.
Ia cantik.
Tandakannya apabila ia dekat.
Apa maksud awak, tidak?
Tentulah ia besar. Ia ikan pemangsa paling besar di dunia.
Kemahiran melungsur awak perlu dibaiki.
Hai.
Rasanya awak tak gembira sebab saya mahu cuba tanda awak,
tapi sekarang saya nampak kelajuan awak berenang.
Greybeard, lari!
Jane, awak di mana? Beritahu.
Mengelak daripada dibaham.
Awak tandakannya?
Tak, tapi saya buat ia marah.
Bagus, jerung yang marah.
Saya datang, tapi saya tak gembira.
"Setiap pelanggan hanya boleh beli enam?"
Boleh pinjam troli?
Boleh, David,
tapi nanti awak kena tolong saya letakkan tin itu semula.
Okey.
- Pusing kanan. - Baiklah.
Gigit ini.
Hebat betul.
Cuma kita tak tanda jerung itu.
Apa kamu berdua buat?
- Mengkaji. - Mengelak jerung.
Mungkin kamu boleh lakukannya dengan lebih senyap.
Ya, atau sangat senyap.
Lihat barang berselerak ini.
Kamu memalukan kami. Kemasnya sekarang.
"Bahaya paling besar untuk masa depan kita ialah sikap apati."
- Apa maksud apati? - Saya tak pasti.
Maksudnya bersikap tak peduli.
Seperti kamu berdua tak peduli untuk kemas barang berselerak ini segera.
Atau orang tak peduli untuk bantu jerung.
Saya suka cara awak balasnya.
Biar saya tolong ayah yang saya sayang.
Orang tak tolong jerung sebab ia menakutkan, sayang.
Tak, orang salah faham tentangnya.
Kita tak patut biarkan ia pupus hanya sebab kita takutkannya.
Manusia ialah pemangsa apeks dunia,
jadi kita bertanggungjawab untuk pastikan rantaian makanan tak musnah.
Kita tak buat begitu.
Dia benar-benar mahu selamatkan bumi.
Awak tak menakutkan. Orang belum fahami awak.
Maaf saya gagal.
Jangan putus asa. Masih ada masa.
Suaranya bukan begitu.
Begitu.
Dunia kesuntukan masa.
Datuk harap awak berhenti risaukan perkara awak tak boleh ubah.
Itulah masalahnya, datuk.
Kita boleh ubah. Kita cuma perlu lebih berminat.
Tak salah kalau risau jika kita akan buat sesuatu
untuk ubah perkara yang kita risaukan.
Seperti wanita yang awak sangat suka itu?
Jane Goodall cuba ubah dunia dan selamatkan haiwan.
Saya mahu buat begitu.
Bagaimana datuk boleh tolong?
Jerung dalam bahaya sebab kita banyak tangkap hasil lautan
dan banyak bunuh jerung.
Kita boleh belajar cara selamatkannya dengan mengkaji cara hidupnya.
Ya.
Sebab itu awak perlu tanda seekor, supaya boleh ikutnya?
Tepat sekali!
Kami tetap tak berjaya setiap kali kami cuba.
Apabila datuk cuba faham pemikiran seseorang,
datuk cuba berfikir sepertinya.
Mungkin awak terlalu berfikir seperti manusia.
Saya tak faham.
Mungkin awak perlu mula fikir seperti jerung.
Seperti jerung.
Terima kasih, datuk.
Kami akan kembali.
Jangan makan saya!
Maaf. Ayah awak masih marah?
Dia selalu gemuruh apabila beli barang untuk resipi papa.
Dia akan lupakannya.
Saya ada cara untuk tanda jerung kita.
Ia membabitkan aksi dan bahaya?
Ya.
- Saya tak mahu. - Apa?
Bergurau. Asalkan bukan saya dalam bahaya.
Saya dalam bahaya?
Awak pandai buat bunyi anjing laut?
Sangat pandai.
Lebih kuat?
David.
Tekak saya tak selesa.
Apa rancangan awak?
Mari selesaikannya.
Buat dengan baik.
Nampak apa-apa, Greybeard?
Okey. Beritahu jika nampaknya.
Jangan hilang fokus.
Dengar?
IKAN
Tinggal ikan saja. Saya masih bagus.
Saya menyamar jadi anjing laut untuk umpan jerung putih
supaya kawan baik saya boleh tandanya.
Bagus.
Masih tak nampak ia, Greybeard?
Greybeard, awak di sana?
Greybeard, dengar? Tamat.
Jane?
Mungkin saya perlu berjalan seperti anjing laut?
Greybeard, jawab!
Awak tahu mana bahagian ikan?
Greybeard cakap ia datang!
Ia tak boleh buru saya dari bawah.
Fikir seperti jerung. Buru dari bawah.
Dapat!
Ya!
Greybeard.
Awak tak boleh tunggu kami bayar, Greybeard?
Ia lapar.
Banyaknya ikan.
Kevin suka buat paella makanan laut.
Kenapa?
Salah satu sebab jerung dalam bahaya ialah kita tangkap terlalu banyak hasil lautan.
Tiada ikan, tiada jerung.
Ia takkan terkesan jika udang ini tiada, bukan?
Tak, tapi ikan yang makan udang terkesan. Anjing laut makan ikan,
kemudian jerung yang makan anjing laut. Kita semua berkaitan.
Ia dalam senarai papa.
Jika mereka boleh bayangkan mereka selamatkan jerung putih,
mungkin kita boleh mula
makan sesuatu berbeza sekali-sekala.
Seperti tak makan daging seminggu sekali
atau pastikan daging kita makan kurang beri kesan pada persekitaran.
Papa pasti setuju.
Awak ada ikan yang mesra alam sekitar?
Ia di sini.
Bagaimana boleh ada kerepek?
Isyarat satelit penanda kelihatan jelas.
Mana ia mahu pergi?
Semoga kita tahu nanti.
Ia mengelilingi kita?
Tak, ia masih di depan kita.
Ada seekor lagi.
- Semua jerung itu lebih kecil. - Maksudnya...
Ia jerung jantan.
Sebab jerung betina lebih besar berbanding jerung jantan.
Ini pasti tempat jerung mengawan.
Tiada orang pernah lihatnya.
Apa? Ayah cakap saya boleh makan snek.
Bantu selamatkan jerung putih.
Tunggu, datuk. Saya akan kembali.
- Awak mahu ke mana? - Saya perlu hubungi Carlee Jackson.
Siapa dia?
Dia ahli biologi marin yang mengkaji jerung.
Kita dah tolong jerung, bukan?
Ya, tapi kita boleh buat lebih lagi.
Okey, jangan lama sangat, sayang. Makan malam hampir siap.
Okey.
- Carlee. - Hai. Awak mesti Jane.
Ya. Terima kasih berjumpa saya dan berbual tentang jerung.
Tiada masalah. Selepas semua e-mel dan mesej awak hantar kepada saya,
Saya... Bagaimana saya mahu menolak?
Apa benda hijau sebelah awak?
Ini?
Ini penanda jerung yang saya pernah guna di lapangan.
Kami letaknya pada sirip jerung seperti subang kecil
pada siripnya.
Kami juga ada nombor telefon kami pada belakang penanda ini.
Jika sesiapa tangkap jerung itu,
mereka boleh hubungi kami dan kami akan tahu lokasi jerung itu.
Biar saya tunjukkan awak video saya menanda jerung.
Ini yu sirip hitam.
Seperti yang awak nampak, kami mengukur jerung.
Tiub itu untuk apa?
Ia masukkan air dalam mulut jerung supaya jerung boleh bernafas.
Kemudian kami tanda jerung itu.
Selepas siap menanda, kami lepaskannya semula ke dalam laut.
Ia akan pergi dalam keadaan baik.
Bila awak mula suka jerung?
Saya berumur lima atau enam tahun dan baca buku tentang jerung.
Saya amat tertarik.
Waktu itu saya tahu saya mahu jadi saintis jerung apabila besar.
Awak pernah berenang dengan jerung?
Biar saya cari videonya.
Saya di Belize dan ini video saya berenang dengan yu semilang,
saya sedang mengkaji.
David pasti sangat takut jika nampak jerung dalam lautan tanpa sangkar.
Jerung lebih takutkan kita berbanding sebaliknya.
Selalunya apabila orang diserang jerung,
ia sebab jerung tak boleh nampak mereka dengan jelas.
Jerung sangka mereka makanan, kemudian gigit dan fikir,
"Ini tak sedap," dan ia pergi dari situ sebab ia tersilap.
Apa orang patut buat jika nampak jerung dalam lautan?
Sentiasa jauhinya dan jangan sentuh.
Penting untuk ubah rasa takut kepada jerung menjadi rasa hormat kepadanya.
Bagaimana mahu tolongnya?
Ada banyak orang muda boleh buat untuk bantu jerung.
Salah satunya ialah makan makanan laut mapan.
Pastikan ia dari tempat yang mesra alam sekitar
dan tidak menangkap populasi tertentu secara berlebihan.
Ada orang muda yang buat lebih lagi,
menyertai program
seperti Sharks 4 Kids, yang membabitkan kanak-kanak dalam pemuliharaan jerung.
Ada penyokong alam sekitar muda seperti Dyson Chee.
Dia cuba bersihkan perairan daripada pencemaran plastik
untuk bantu lautan.
Saya juga mulakan organisasi sendiri
Minorities In Shark Sciences, dengan tiga saintis jerung wanita kulit hitam.
Kami tak pernah lihat orang seperti kami dalam bidang ini,
jadi kami mahu pastikan tiada orang rasa seperti kami.
Matlamat kami ialah beri lebih banyak kepelbagaian dalam sains jerung
sebab lebih ramai pakar dalam sains jerung,
lebih banyak penemuan kita.
Itu bantu melindungi jerung.
Saya gembira awak menarik lebih ramai orang menyelamatkan jerung.
Jane, makan malam siap!
- Awak perlu pergi. - Saya harap tak perlu.
Saya akan cuba yang terbaik untuk tolong jerung.
- Terima kasih, Carlee. - Selamat tinggal, Jane.
Jangan lupa, jerung menakjubkan.
David pasti sukakannya. Selamat tinggal!
CARI LOKASI JERUNG PUTIH BANYAK LUANGKAN MASA.
Jane, Greybeard makan makanan awak!
Greybeard!
Terjemahan sari kata oleh Nur Diyana Osman