Bommetje.
Satelliettagger klaar. Houd de onderkant in de gaten.
Haaien vallen hun prooi van onderaf aan.
Waarom? - Dan zie je hen niet komen.
Hap.
Je hoeft niet bang te zijn. We zitten in een metalen kooi.
Die gebruiken wetenschappers ook. - Waarom doen we dit ook weer?
We weten nog veel niet over witte haaien.
Ze zijn groot. Ze zijn haaien. We weten genoeg.
We weten erg weinig. We weten niet waar ze hun tijd vooral doorbrengen.
Nog niet. En als we dat niet weten... - Weten we niet hoeveel er nog zijn.
Klopt. Dus weten we niet hoeveel hulp ze nodig hebben.
Ik denk dat wij vooral hulp nodig zullen hebben.
Eten ze geen mensen? - Enkel per ongeluk.
Hoe eet je per ongeluk iemand op?
Omdat je denkt dat ze iets zijn wat je wel eet, dus proef je even. Kijk maar.
Jane aan Grijsbaard.
Grijsbaard? Grijsbaard.
Plaats de lokzeehond in het water en kijk uit naar onze haaienvriend.
Maken we een schimmenspel?
Soort van. Weet je nog dat ik zei dat haaien van onderaf jagen?
Alsof ik het kan vergeten. - Zo zien ze ook hun prooi.
Kijk daar. - Is dat zeehond- of mensvorm?
Moeilijk te zeggen, hè. Ook voor haaien. Ze willen niet op mensen jagen...
...maar bijten soms in het verkeerde. - Dus we hoeven niet bang te zijn?
Ik ben geen zeehond.
Eh, Jane? - Waar is het lokaas heen?
Recht boven ons. - Dus is de haai recht onder ons.
Tata.
Wat? Je hierin voortduwen is niet makkelijk.
Ben je niet een beetje te oud om te doen alsof?
Zie je haar, David?
Gelukkig niet. Hoe weet je dat het een zij was?
Meisjeshaaien zijn groter. - Stop met spelen, Davey.
Va moet alles hebben om z'n favoriete gerecht te maken.
Pikante paella van zeevruchten
Je weet hoe hij is als we iets vergeten.
Daar is hij al.
Dag, schat. - Staat peterselie op de lijst?
Ja. - En saffraandraadjes?
En koop Bombarijst, niet de rijst die je laatst had.
Bomba, niet kleverig. Begrepen.
Oké, dank je. Wees snel als het kan. Millie heeft honger. Hou van je.
Ik hou ook van jou.
Kom. We moeten ons haasten. Wat zijn saffraandraadjes trouwens?
Sorry, Jane. Missie gepauzeerd.
Hopelijk permanent.
En de tracker op de Carcharodon carcharias dan?
Carchara-wat? - Carcharodon carcharias.
De witte haai. - Waarom zeg je dat niet gewoon?
De wetenschappelijke naam is leuker.
Jij en ik vinden andere dingen leuk. Kijk, de soep is in de aanbieding.
SOEP - 3 VOOR 1
Inderdaad.
Wat? Drie voor één, dat gebeurt bijna nooit.
Aan de kant, corazoncito. Kom, kom. Eruit.
Wat is dat allemaal over haaien?
We willen er een taggen om te zien waar ze leven.
Makkie, in de oceaan. - Maar waar precies?
Haaien verdwijnen vaak lang aan een stuk.
Wetenschappers weten niet waarom. - Wat maakt het uit?
Ze zijn een toproofdier. - Nog een wetenschappelijke term?
Het betekent dat ze aan de top van de voedselketen in de oceaan staan.
Zonder hen worden hun prooien niet opgegeten.
Als ze te veel eten, valt de hele keten uit elkaar.
Waarom ben je met die dingen bezig? - Iemand moet dat doen.
Haaien eten vissen, oké?
Vissen, zeehonden, af en toe een dode walvis.
Nou, volgens mij zijn hier geen dode walvissen.
Maar wel een visafdeling.
Misschien vind je je haai daar. - Goed idee, tata. Tot zo.
Neem je tijd. En laat me weten of de tilapia in de aanbieding is.
Doe ik.
We moeten haaien zoeken, Grijsbaard. Geen dode vissen porren.
De vis als lokaas gebruiken? Goed idee.
Dit kan ik zelfs niet lezen. - Laat zien.
'Chips'. - Goed geprobeerd, Davey. Die wil jij.
Ah, de rijstafdeling. Waar is de Bombasoort?
Haai. - Davey, stil.
Haai.
Wat? Het was stiller.
Jane, de haai is hier. - Weet ik. Ik lokte haar met verse vis.
Ze is prachtig.
Tag haar als ze dichterbij komt.
Hoe bedoel je, 'nee'?
Natuurlijk is ze gigantisch. Ze is de grootste roofvis ter wereld.
Er is werk aan je glijkunsten.
Ik geloof dat je niet blij bent dat ik je wil taggen.
Maar nu kan ik zien hoe snel je kunt zwemmen.
Rennen.
Jane, waar ben je? Update. - Ik probeer niet opgepeuzeld te worden.
Heb je haar getagd? - Nee, maar wel boos gemaakt.
Geweldig, een boze haai. Ik kom, maar ben er niet blij mee.
Maximaal zes per klant?
Mag ik dit lenen? - Eh, ja, goed, David.
Maar dan moet je me helpen deze terug te zetten.
Oké.
Rechtsaf. - Begrepen.
Kauw hierop.
Dat was geweldig.
Behalve dat we de haai niet getagd hebben.
Wat spoken jullie uit?
Onderzoek. - Een haai overleven.
Misschien kun je iets stiller overleven. - Of veel stiller.
Kijk wat een rommel. Wat een schaamte ook. Begin maar op te ruimen.
PLANEET HOOP
'Het grootste gevaar voor onze toekomst is onverschilligheid.'
Wat betekent onverschilligheid? - Weet ik niet.
Een gebrek aan interesse of bezorgdheid.
Jullie zijn onverschillig over het snel opruimen van deze rommel.
Mensen zijn onverschillig over het helpen van haaien.
Mooi hoe je de rollen omdraait.
Ik help je wel, pap, van wie ik hou.
Mensen helpen haaien niet omdat ze eng zijn, corazoncito.
Nee, ze worden verkeerd begrepen.
We moeten niets laten verdwijnen omdat we er bang voor zijn.
Mensen zijn de toproofdieren in de wereld.
Dus wij moeten de voedselketen in stand houden.
En dat doen we niet.
Ze wil echt graag de wereld redden.
Je bent niet eng. Mensen begrijpen je gewoon nog niet.
Sorry dat ik faalde.
Geef het niet op. Er is nog tijd.
Zo klinkt hij niet. - Aha, oké.
En de wereld heeft niet veel tijd meer.
Maak je geen zorgen om dingen die je niet kunt veranderen.
Maar dat is het net, tata.
We kunnen veranderen. We moeten gewoon meer interesse tonen.
Zorgen zijn niet slecht als je dan iets doet om het te veranderen.
Zoals die vrouw die je zo leuk vindt?
Jane Goodall wil de wereld veranderen en de dieren redden. Dat wil ik ook.
Hoe kan ik je helpen?
Haaien zijn bedreigd door overbevissing. We doden er te veel.
Als we leren hoe ze leven, kunnen we leren hoe we hen redden.
Ja. Daarom wil je er een taggen, om hem te volgen?
Precies.
Maar telkens als we het probeerden, mislukte het.
Als ik wil weten hoe anderen denken, probeer ik zoals zij te denken.
Misschien denk je te veel als een mens. - Ik snap het niet.
Misschien moet je meer als een haai denken.
Als een haai.
Dank je, tata.
We zijn zo terug.
Eet me niet op.
Sorry. Is je pap nog boos?
Hij wordt altijd nerveus als we voor va winkelen.
Hij redt het wel.
Ik heb een idee hoe we de haai kunnen taggen.
Is dat een idee met actie en gevaar? - Ja.
Ik doe niet mee. - Wat?
Grapje. Ik doe mee, zolang ik niet in gevaar ben.
Ben ik in gevaar?
Hoe goed kun je zeehonden nadoen? - Als de beste.
Luider?
David.
Er zat iets in m'n keel.
Dus wat is je plan?
We gaan ervoor.
En nu alsof je het meent.
Zie je al iets, Grijsbaard?
Oké. Zeg het als je haar ziet.
Laat je niet afleiden.
Begrepen?
VIS
Alleen nog de vis. Je kunt het nog.
Ik doe een zeehond na om een witte haai te lokken om getagd te worden.
Goed zo.
Nog geen teken van haar?
Ben je daar?
Grijsbaard? Over.
Jane?
En als ik ook waggel als een zeehond?
Grijsbaard, antwoord.
Weet je waar de visafdeling is?
Ze komt eraan.
Ze kan tenminste niet van onderaf komen. - Denk als een haai. Jaag van onderaf.
Hebbes.
Grijsbaard.
Kon je niet wachten tot we betaalden, Grijsbaard?
Hij had honger.
Dat is veel vis. - Kevin maakt graag paella van zeevruchten.
Wat scheelt er?
Haaien zitten onder andere in de problemen omdat we de oceanen overbevissen.
Geen vissen, geen haaien. - Deze garnalen missen ze vast niet. Toch?
Nee, maar vissen eten die garnalen. Zeehonden eten vissen.
Haaien eten zeehonden. We zijn allemaal verbonden.
Het staat op va's lijst.
Als zij kunnen bedenken dat we witte haaien redden...
...kunnen wij misschien bedenken om af en toe eens wat anders te eten.
Zoals een keer per week geen vlees eten en enkel milieuvriendelijk vlees eten.
Weet je, va geeft jullie vast gelijk.
Heb je ook milieuvriendelijke vissen? - Hierheen.
Wie legde die chips in de kar?
Het signaal komt luid en duidelijk door.
Waar gaat ze heen? - Dat weten we hopelijk snel.
Zwom ze om ons heen? - Nee, ze is nog voor ons.
Er is er nog een.
Ze zien er kleiner uit. - Dat betekent...
Het zijn jongenshaaien. - Want meisjeshaaien zijn groter.
Hier komen ze vast om baby's te krijgen.
Ik denk niet dat iemand dit ooit al zag.
Wat? Pap zei dat ik een snack mocht.
Help de witte haaien redden.
Wacht even, tata. Ik ben zo terug.
Waar ga je heen? - Ik moet Carlee Jackson bellen.
Wie is dat? - Ze is zeebioloog en bestudeert haaien.
Hielpen we die niet al? - Ja, maar we kunnen altijd meer doen.
Oké, maar niet te lang. Het eten is zo klaar.
Oké.
Carlee. - Hé, jij bent vast Jane.
Ja. Dank je dat je met mij over haaien wil praten.
Geen probleem. Na al je e-mails en berichten...
Hoe kon ik weigeren?
Wat is dat groen naast je? - O, dit hier?
Dit zijn haaientags die ik gebruikt heb.
We plaatsen ze op de vinnen van haaien, zoals een oorbel op hun vin.
En ons telefoonnummer staat op de achterkant.
Als iemand de haai vangt...
...kunnen ze ons bellen en weten we waar de haai geweest is.
Ik toon je een video van hoe ik een haai tag.
Dit is een zwartpunthaai. Zoals je ziet, meten we de haai.
Waarvoor is de buis?
Die stopt water in de mond van de haai, zodat hij kan ademen.
Dan taggen we de haai.
Als we klaar zijn, laten we hem los in het water.
Dan zwemt hij helemaal gezond weg. - Wanneer begon je haaien leuk te vinden?
Toen ik vijf of zes was, las ik een boek over haaien...
...en ik was verkocht.
Toen wist ik dat ik later haaienspecialist wilde worden.
Zwom je ooit met een haai? - Daar heb ik ook een video van.
Ik was in Belize. In deze video zwem ik met een verpleegsterhaai...
...en deed ik onderzoek.
David zou erg bang zijn als hij zonder kooi een haai zag.
Haaien zijn eigenlijk veel banger van ons dan wij van hen.
Vaak als mensen aangevallen worden door haaien...
...is het per ongeluk, omdat ze hen niet goed zien.
Ze denken dat ze voedsel zijn, nemen een hap, denken 'dit is vies' en zwemmen weg.
Wat moet je doen als je een haai ziet?
Hou vooral afstand en raak ze niet aan.
Het is belangrijk om haaien niet te vrezen, maar te respecteren.
Hoe kunnen we hen helpen? - Jongeren kunnen veel dingen doen.
Een ervan is duurzame vis eten.
Zorg dat de vis uit een milieuvriendelijke plek komt...
...waar bepaalde vissoorten niet overbevist worden.
Sommige jongeren doen meer en werken mee aan programma's...
...zoals Sharks 4 Kids, waar kinderen meer betrokken worden bij haaienbescherming.
Er zijn ook jonge milieuactivisten, zoals Dyson Chee.
Hij wil het plastic uit het water halen om de oceaan in het algemeen te helpen.
Ik begon ook mijn eigen organisatie...
...Minorities in Shark Sciences, met drie andere zwarte, vrouwelijke wetenschappers.
We zagen nooit iemand als wij in deze sector.
We wilden dat niemand anders zich zo zou voelen.
Ons doel is meer diversiteit brengen in haaiwetenschap.
Want hoe meer hersenen aan haaiwetenschap werken, hoe meer we ontdekken.
En dat helpt haaien beschermen.
Geweldig dat je zorgt dat meer mensen haaien redden.
Jane, het eten is klaar.
Je moet denk ik gaan. - Ik wou van niet.
Maar ik doe wat ik kan om haaien te helpen.
Bedankt voor 't gesprek. - Dag, Jane.
Vergeet niet, haaien zijn vin-tastisch.
Die zal David geweldig vinden. Dag.
ONTDEK WAAR WITTE HAAIEN HUN TIJD DOORBRENGEN
Jane, Grijsbaard eet alles op.
Grijsbaard.
Vertaling: Lien Verschelde