„Apis mellifera”.
Kurczyłaś się kiedyś?
Nie, zawsze chciałam rosnąć, a nie maleć.
Myślę, że to będzie okropne doświadczenie.
Co?
Znaczy „świetne”.
Wybacz. Może zbyt wiele razy sam się zmniejszałem.
„Świetne”.
„Okropne” będzie w drugą stronę, ale tym będziemy się martwić później.
Wiesz, co się dzieje z pszczołami?
Bo ja nie.
- Możesz mi to powtórzyć? - Tak.
Na całym świecie z uli znikają pszczoły robotnice.
To one zbierają jedzenie, opiekują się królową,
karmią dzieci i bronią ula.
Ale zniknęły.
Tak, to właśnie miałem powiedzieć.
A naukowcy wciąż nie wiedzą dlaczego i tu wchodzi wasza dwójka.
Waszą misją jest skurczenie się w tym statku,
wejście do rodziny pszczelej i sprawdzenie, czemu robotnice znikają.
Przyjmujecie tę misję?
Nie słyszę!
Dobra, Davidzie, wyluzuj trochę.
Myślałem, że to było dobre.
Widzisz? Jemu się podoba.
Dobra. Kontynuuj.
Nie słyszę cię.
Tak jest!
Wskakujcie na pokład i lećcie ocalić pszczoły.
Dziesięć, dziewięć, osiem,
siedem, sześć, pięć,
cztery, trzy...
- Dwa, jeden, zero! - ...dwa, jeden, zero.
- Zmniejszanie. - Zmniejszanie.
Udało się. Jesteśmy rozmiarów pszczoły.
Co to za zapach?
Jesteś nie tylko rozmiarów pszczoły, ale też pachniesz jak pszczoła.
Pszczoły porozumiewają się poprzez zapach,
który wytwarza ten statek...
Lepiej się cofnij.
Wybacz. Od tego zapachu chce mi się kichać.
Nie szkodzi.
Rozpoczynajmy misję.
Powodzenia.
Świat na ciebie liczy!
Widzę pszczołę. Będę ją obserwować.
Pszczoła wylądowała na kwiatku. Przełączam w tryb unoszenia.
Co ona robi?
Je i zbiera.
- Chcę się lepiej przyjrzeć. - Spoko.
Pszczoły piją kwiatowy nektar, który jest słodki...
Spija go dzięki trąbce. W ten sposób.
Tak?
Pszczoły zbierają też pyłek kwiatowy do jedzenia.
Wkładają go do koszyczków na odnóżach.
To takie torby na zakupy?
Tak. Pyłek zabierają z powrotem...
Zgadza się, Siwobrody. Do ula.
Chwila. Odlatuje.
Może trochę trząść.
Podlatuję do ula.
Jest piękny.
Niesamowity, co?
Pszczoły budują ule dla bezpieczeństwa, by gromadzić jedzenie i wychować dzieci.
- Co to było? - Cokolwiek to jest, jest nad tobą.
Ważka.
Leci w tę stronę!
Wiedziałaś, że ważki są zagrożeniem dla pszczół?
Tak.
Mógłbyś pomóc, Davidzie? Zaraz zje nas ważka.
- Coś się tam dzieje. - Zgiń!
Tak!
- Millie, co się dzieje? - Kurtis rzuca kamieniami w ul.
Co?
Kurtis rzuca kamieniami w...
Nie, Jane, czekaj!
Jane, już idę!
Ktoś będzie miał kłopoty.
Tak! A masz!
Zobaczmy, czy to użądlisz. Pa, pa, pszczółko.
Nie, to jest ich dom!
Pszczoły są naszymi przyjaciółmi!
Bez pszczół nie będzie roślin.
A bez roślin nie będzie nas.
Gdyby nie było pszczół, nie użądliłyby Jadiela
ani mnie.
One żądlą, tylko gdy chronią siebie albo swój dom,
który właśnie niszczysz!
Nieważne.
- Chodźmy po nauczyciela. - Nie ma czasu.
Uważaj!
Będzie miała kłopoty.
To tylko pszczoły!
Okej, widzę cię. Widzę.
Halo.
Chwileczkę!
Nie, przepraszam. To było do... Nieważne.
Tak, w czym mogę pomóc?
Co zrobiła?
GABINET DYREKTORA
Jane?
Tak?
Co miałaś na myśli, gdy mówiłaś, że bez pszczół nie będzie roślin,
a bez roślin nie będzie nas?
Rośliny potrzebują pyłku, by było ich więcej,
a dla prawie wszystkich ten pyłek przenoszą pszczoły.
- Nie będzie pszczół... - Nie będzie nas.
- Jane. - Panie Harrison.
Właśnie wróciłem od pielęgniarki.
Ucieszysz się, że Kurtisowi nic nie jest.
Tylko kilka użądleń.
A Apis mellifera?
To naukowa nazwa pszczół?
Tak.
- Zadzwoniłem po tępi... - Tępiciela?
Ale one nie zrobiły nic złego.
Kurtis został użądlony kilka razy...
To była samoobrona. Inaczej by tego nie zrobiły.
Dzień dobry... Panie Harrison?
Pszczoły żądlą, tylko gdy mają kłopoty,
albo gdy ul jest atakowany.
A był.
Dziękuję, Davidzie. Z tobą też porozmawiam.
Billy w klasie pana Lee nie chce korzystać z nocnika.
Dawn, mam ręce pełne roboty.
Pan Lee też.
Zadzwoń po opiekuna.
Zaraz przyjdę.
Dzwoniłem do twojej matki.
Już tu jedzie, byśmy mogli to przedyskutować.
Jane?
Wszystko w porządku?
Nie.
Nie słyszę cię!
Nie możemy. Mamy kłopoty.
Pszczoły też.
Może znajdziemy coś, dzięki czemu pan Harrison ich nie wytępi.
To chciałem usłyszeć. Jesteś gotowa na powrót?
- Tak jest. - Masz misję do wypełnienia.
Musimy się dowiedzieć, co się dzieje z robotnicami.
Ale jak uciekniemy ważce,
żeby móc wlecieć do ula i sprawdzić, co się dzieje z pszczołami?
Może czas wysłać posiłki.
Nim dotrze tu twoja mama.
Włącz alarm zapachu intruza.
Wyczuwam posiłki.
Wyczuły nasze wołanie o pomoc.
Tak!
Jesteśmy wolni!
Spadamy za szybko!
Czemu te się nie ruszają?
Pszczoły umierają po użądleniu.
Co? Ale to znaczy...
Robią wszystko, co mogą, by się bronić.
Straszny sposób obrony.
Lecę do ula.
Podlatuję do wejścia.
Włącz zapach przyjaciela, bo pomyślą, że jesteśmy drapieżnikiem.
Będą nas żądlić, aż umrą.
Nie mogę się z tym pogodzić.
Pszczoły żyją w dużych rodzinach.
Jedna królowa, tysiące robotnic i kilka trutniów.
Jedna dziewczyna?
Wszystkie robotnice to dziewczyny.
Jest tylko kilku chłopców, a oni nie mają żądeł.
Masz rację. Wszystkie robotnice zniknęły.
Musimy się dowiedzieć dlaczego i to naprawić.
- Wrócił! - Ważka?
Nie, gorzej. Pan Harrison.
I jest z nim twoja mama.
Tędy.
Dzień dobry, mamo Jane.
Jane, poinformowałem twoją mamę...
- Coś ty sobie myślała? - Ja tylko...
- To nie było pytanie. - Próbowałam...
Wychowałam cię, żebyś tak rozwiązywała problemy?
- Jeśli mógłbym... - Nie teraz, Davidzie.
„Mogę przynajmniej mówić za tych, którzy nie mają głosu”.
Porozmawiamy o Jane Goodall później, bo jej tu teraz nie ma.
Nie spóźniła się do pracy, a ja tak.
Chciałam powiedzieć, że Jane nauczyła mnie, jakie ważne są pszczoły.
- Bez nich... - Dzięki, Davidzie.
Mamo, Kurtis chciał je zabić.
I powinnaś zareagować,
używając słów, a nie rąk.
Przepraszam.
Nie przepraszaj.
Przeproś...
- Jak ma na imię? - Kurtis przez „K”.
Który na pewno też ma kłopoty.
Za niepotrzebny i okrutny atak na ul?
Takiego zachowania na pewno się tu nie toleruje.
Słuszna uwaga. Z nim też porozmawiam.
Może niech Jane to zrobi.
Niech poćwiczy używanie słów.
Okazja do nauki. Podoba mi się.
Odbiorę cię po karze.
Przepraszam, że musiałaś przyjechać.
W porządku. Pszczoły potrzebowały pomocy.
Wciąż potrzebują.
Posłuchaj, kochanie, łatwo jest się zezłościć.
Trudno jest nauczyć się, jak wykorzystać tę złość, ten ogień,
by zmienić zdanie innych.
Uważasz, że popchnięcie Kurtisa powstrzymałoby go przed atakowaniem ula?
- Nie. - Właśnie.
Kocham cię.
Wrestling zostaw dla mnie, okej?
Może kiedyś wygrasz.
Hej.
Wiesz, że, by pomóc pszczołom,
niektóre dzieci zasadziły ogrody dla pszczół w swoich szkołach?
Zobacz, jakie ładne.
Kąpie się.
Co wy tu robicie?
Poczekamy, aż skończysz karę.
Mamy misję do wypełnienia.
Dzięki.
O rety, Siwobrody, spójrz na to.
Ile razy cię użądliły?
Przepraszam, że cię popchnęłam.
Ale nie przepraszam, że broniłam pszczół.
Mimo to nie powinnam była cię popchnąć i za to przepraszam.
Użądliły mnie trzy razy.
A Jadiela cztery.
Najgorsze jest tu.
To musiało boleć.
Mnie raz użądliła w twarz.
- Serio? - Tak, tutaj.
Miałam pięć czy sześć lat i chciałam zajrzeć do ula.
Pszczołom się to nie spodobało
i mnie użądliły, nim coś dojrzałam.
- Myślały, że chcę je zaatakować. - Są paskudne.
Potrafią być, ale tylko, gdy bronią przyjaciół,
tak jak ty broniłeś Jadiela.
Wygrałbym, gdybyś mnie nie popchnęła.
Ludzie zawsze wygrywają z pszczołami.
To nieuczciwa walka. Dlatego ich rodziny giną.
Zajrzałaś kiedyś do ula?
- Tak jakby. - Tak jakby?
Jak bujną masz wyobraźnię?
Nie będę się z nim bawił.
Wyobraźnia pozwala ci zobaczyć coś, o czym nigdy nie myślałeś.
Na przykład zaprzyjaźnić się z kimś, z kim się nie zgadzasz.
Albo zobaczyć, że coś, co chciałeś zniszczyć, potrzebuje twojej ochrony.
Wciąż mówimy o pszczołach?
Też się pogubiłem.
Zamknij oczy i uruchom wyobraźnię.
Niemożliwe.
Gdzie jesteśmy?
W statku w ulu i staramy się pomóc rodzinie pszczół.
To robisz, gdy biegasz po placu zabaw i krzyczysz?
Tak.
One to wszystko zbudowały?
Ale skoro to jest ul, to gdzie są pszczoły?
Tego staramy się dowiedzieć.
Na całym świecie z uli znikają robotnice
i nikt nie wie dlaczego.
Bez robotnic małe pszczoły głodują, a bez nich...
Nie będzie rodziny.
Nie będzie pszczół ani pyłku.
Nie będzie frytek?
Masz rację. Pszczoły zapylają ziemniaki.
- Czyli czipsów też nie. - Racja.
Musicie coś zrobić.
Staramy się, ale potrzebujemy pomocy, żeby rozwiązać ten problem.
Zapnij pasy.
Czemu to wygląda inaczej?
Skanuję.
Wysyłam ci obraz.
- Mało cukru. - One jedzą cukier?
Pobierają go z nektaru kwiatowego, a to wszystko, co jedzą.
To czemu nie lecą po więcej?
Dobre pytanie.
Może dlatego, że jest mało kwiatów.
- Miasta się rozrastają... - Więc nie mają gdzie rosnąć.
Przez co znikają pszczoły.
Dlatego ich nie ma.
Dlatego każda rodzina jest ważna.
Masz małpę?
Szympansa.
- Nie tylko to macie! - Co to było?
- Ważka wróciła. - I leci do królowej!
Musimy jej pomóc.
Każda rodzina jest ważna, prawda?
Tak, ale teraz ja prowadzę.
Przygotujcie się.
Pamiętaj, że popychanie nie działa.
Ja pamiętam.
Ona potrzebuje pomocy!
Statek może pachnieć jak królowa?
Pewnie, że może.
To działa!
- O tak! - Tak!
Tak!
Dobra robota, Jane, Kurtisie. Dobra robota, Siwobrody i ja.
- Co się stanie teraz? - Zostaniemy zjedzeni.
Pszczoły nie mają łatwo, co?
Nie, dlatego wiedzą, że są silniejsze, gdy działają razem.
ZWALCZANIE SZKODNIKÓW HILLCREST
Tępiciele!
Dokąd idziesz?
Razem jesteśmy silniejsi, prawda?
Ścigamy się do gabinetu dyrektora.
- Wygrałem! - Musimy powstrzymać tępicieli.
Proszę nie zabijać pszczół.
Widział pan, że wygrałem?
Bieganie po korytarzu? Widziałem.
Proszę, panie Harrison.
Odwołaj ich.
- Tak! Piątka! - Udało się!
Uratowaliśmy pszczoły!
SZKOŁA PODSTAWOWA IM. VALERIE MORRIS
Jest zadowolona.
Musimy dokończyć jej wanienkę z wodą.
- Nie użądli mnie, prawda? - Jeśli jej nie zagrozisz.
Łaskocze.
To był twój pomysł, by zasadzić ogród dla pszczół?
Na pewno nie mój.
Cóż...
Robotnice do roboty.
To możemy je zasadzić tu i tam, gdzie jest Siwobrody.
- Tu też. - Siwobrody pomaga?
Dobra robota, Siwobrody.
Pomóż ocalić pszczoły.
- Zaczekaj. Zaraz będę. - Czekam.
Po co nam nasiona kwiatów, ziemia i glina?
Melanie Kirby nas o to prosiła.
Mówiła, że to niespodzianka.
Lubię niespodzianki.
Tylko nie te straszne.
Jak ta ważka.
Już jest.
- Cześć, Melanie. - Cześć, Jane, Davidzie.
Dzięki, że z nami rozmawiasz.
Mamy to, o co prosiłaś.
Chwila. Za tobą są prawdziwe pszczoły?
Tak. To pokazowy ul, którego używam, by uczyć o pszczołach.
Pszczoły chodzą po plastrze miodu,
opiekują się braćmi, siostrami i królową.
- Pokażę wam go z bliska. - Czy to mała pszczoła?
To nowa dorosła pszczoła.
Była larwą, która wykluła się z jaja.
Królowa składa tysiące jaj dziennie.
To sporo pracy.
Ma pszczoły pielęgniarki, które jej pomagają.
Pielęgniarki? A są pszczoły lekarki?
Pszczoły dbają o siebie nawzajem.
Ile razy użądliły cię pszczoły?
Nie tak dużo, jak mogłoby się wydawać.
Tutaj je trzymam.
- To dziwne i fajne. - Tak.
Pszczoły żądlą, gdy czują się zagrożone albo bronią domu.
Spójrzcie na to. Wygląda jak broda z pszczół.
Przez 25 lat nauczyły mnie, jak z nimi pracować,
- nie próbujcie tego sami. - Bez obaw. Nie zamierzam.
Kiedy wiedziałaś, że chcesz pomagać pszczołom?
Mama zachęcała mnie do wolontariatu w Ameryce Południowej,
gdzie pracowałam i wiele uczyłam się od pszczelarzy i rolników.
Moi przodkowie zaszczepili we mnie silne poczucie miejsca i celu.
Lubię przekazywać widzę
i dzielić się doświadczeniami z kolejnymi pokoleniami pszczelarzy.
Czemu takie opowieści są ważne?
Bo dzięki nim się uczymy. Tak pszczoły się uczą.
To najlepsze gawędziarki Matki Natury.
Są też gawędziarkami?
- Czego one nie potrafią? - Wszyscy nimi jesteśmy,
ale opowiadamy na różne sposoby.
One robią to poprzez jedzenie, które pomagają produkować.
Spójrzcie na to.
Gdy pszczoły zbierają pyłek i nektar,
przenoszą pyłek z rośliny na roślinę.
Dzięki temu roślina może dać owoc albo warzywo.
To prawda, że nie przeżyjemy bez pszczół?
To prawda. Tego jedzenia by nie było bez pszczół.
Dlatego musimy je chronić przed tym, co im szkodzi.
Czyli przed czym?
Pokażę wam coś.
Chodzi o cztery rzeczy.
Pasożyty, patogeny, złe odżywianie i pestycydy.
Pasożyty to szkodniki, które szkodzą pszczołom
i mogą przenosić patogeny, czyli choroby i wirusy,
od których pszczoły chorują.
Gdy pszczoły mają za mało kwiatów, to źle się odżywiają.
Pestycydy to silne substancje chemiczne,
których się używa do walki z pasożytami,
ale mogą one truć pszczoły.
I jak pszczoły, możemy współpracować, by im pomóc.
Oto jak pomagają ludzie.
Marion Spence Pierson założyła MO Hives
i pracuje z dziećmi w mieście, przerabiając puste działki na ogrody.
To jest Danielle Klein i jej córka, Izzy,
które skupiają się na edukowaniu społeczności o tym, jak ważne są pszczoły.
- Co oni robią? - Kulki nasienne.
Możecie pomagać pszczołom, sadząc lokalne kwiaty.
Dzięki rzeczom, o które prosiłam, też możecie takie zrobić.
Oto jak się robi kulki nasienne. Zacznijcie od ziemi,
a potem dodajcie nasiona.
- Tak? - Właśnie tak.
Potem dodajcie trochę mokrej gliny
i rolujcie w ten sposób.
Oto gotowa kulka.
Możecie je rzucać gdziekolwiek, gdzie jest ziemia, w której mogą rosnąć kwiaty.
- Tak? - Gotowe.
Są świetne.
Ale fajnie.
- Poprosimy ludzi w szkole, by je robili. - Dobry pomysł.
Dzięki za rozmowę o pszczołach, Melanie.
Nie ma za co.
Pamiętajcie, wasze opowieści też są ważne.
I możecie pomóc pszczołom, sadząc więcej kwiatów.
Pa.
Pa, Melanie.
Chodźmy rzucić nasze kulki.
- Zaczekaj na mnie. - Zaczekam.
Napisy: Agnieszka Otawska