Jane, Siwobrody, uwaga. Zaraz będziemy na miejscu zrzutu.
Przyjęłam. Jesteśmy gotowi.
Poprawka, ja jestem gotowa.
Wiem, że to trochę straszne,
ale zwierzę na dole potrzebuje naszej pomocy.
A dzięki nowoczesnym spadochronom wylądujemy bezpiecznie.
Jesteśmy na miejscu zrzutu. Dziękujemy za lot liniami Air David.
Do zobaczenia na dole.
Brzmi, jakbyś potrzebował pomocy.
Kto rano wstaje, ten widzi nietoperza.
A nie kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje?
Nie dziś, bo pomagamy Acerodonowi jubatusowi.
Niech zgadnę, to naukowa nazwa nietoperzy.
Ogromnych nietoperzy.
Ogromnych? Czemu coś ogromnego miałoby potrzebować naszej pomocy?
Bo, niestety, niewiele ich zostało.
Te zwierzęta są zagrożonym gatunkiem,
bo mają za mało jedzenia.
Musimy się dowiedzieć, co jedzą.
To proste.
Krew. Wszyscy to wiedzą.
Niezłe lądowanie, Siwobrody.
Nietoperz zlokalizowany.
Poprawka, nietoperze zlokalizowane.
Spokojnie, Siwobrody.
Niektóre nietoperze wampiry piją krew,
ale większość z nich je owady, owoce, ryby, myszy, jaszczurki...
Szympansy.
Nie. I inne nietoperze.
Fuj. Obrzydliwe.
Każdy musi przeżyć.
Te nietoperze zwane są też grzywiastymi latającymi lisami.
Dlatego obstawiam, że jedzą to, co lisy.
- A lisy jedzą inne lisy? - Nie.
Można to wykreślić z jadłospisu.
Jeśli przyczepię tę kamerę do jednego z nietoperzy,
to zobaczymy, co je i wymyślimy, jak im pomóc.
Uważaj na siebie. I na szyję.
On tylko żartuje.
Są stworzeniami nocnymi, więc śpią, póki nie zrobi się ciemno.
Mamy dużo czasu.
Jane, mówiłam ci setki razy:
„Żadnych krzyków i wycia, gdy pracuję”.
Przepraszam, ale byliśmy tak blisko sfilmowania latającego lisa,
by zobaczyć, co jedzą.
To nie tak, jak myślisz. To nietoperze.
Ogromne nietoperze.
Okej. Powodzenia.
- Tylko bądźcie... - Ciszej.
Musimy, jeśli chcemy się zbliżyć.
Nie jestem pewna, czy dobrze rozumiesz, ale obiad będzie za pół godziny.
Tak, tak.
Tak, słucham.
Siwobrody odlatuje!
O nie! Siwobrody!
Siwobrody! Nie martw się! Już idę!
Proszę chwilę zaczekać.
Jane, co ja mówiłam.
Dokąd idziesz?
Siwobrody odleciał z balkonu. Nie wiemy dokąd.
Niech się pani nie martwi. Znajdziemy go. Wszystko będzie dobrze.
Jasne. Dobrze! Tylko przyjdź na obiad.
A co będzie?
Jeszcze nie zdecydowałam!
Davidzie, chodź.
Sprawdzałem, czy chcę przyjść.
Makaron?
Do zobaczenia na obiedzie!
Okej.
Gdzie zaczynamy? Siwobrody może być wszędzie.
Rozdzielmy się, to sprawdzimy więcej miejsc.
Siwobrody? Siwobrody, gdzie jesteś?
Siwobrody?
- Widzisz go? - Ani śladu.
Tu też go nie ma.
Biedny Siwobrody. Pewnie się boi.
Powinien się bać.
Znalazłem go, ale nie spodoba ci się gdzie.
Czemu miałoby mi się nie spodobać? To piękny ogród.
Nie wiesz, kto tu mieszka?
Mówią, że nigdy nie wychodzi z domu.
Mówią, że to najokropniejsza osoba w historii sąsiedztwa.
- Mówią, że... - Kto mówi?
Głównie moja siostra.
Ludzie mówią o nietoperzach dużo rzeczy, które nie są prawdą.
Tak samo może być z osobą, która tu mieszka.
Jedno wiem na pewno.
Nikt nigdy nie odzyskał niczego, co tam wylądowało.
Widzisz?
Na wszystko przychodzi pora. Chodź.
Mówiłem.
Może nikogo nie ma w domu.
Dzień dobry. Jestem Jane.
Przepraszam, że przeszkadzam, ale w ogrodzie wylądował mój przyjaciel.
Chcielibyśmy go odzyskać.
Chcesz pożyczyć moją maskotkę?
Nie możemy go tam zostawić.
Jest uwięziony. Sam widziałeś.
- Dokąd idziesz? - Odzyskać przyjaciela.
Czekaj, Jane. Nie.
Robi się późno.
Może porozmawiamy o tym przy obiedzie?
Na pewno pozwoli nam go zabrać.
Na pewno nie.
Czekaj, Siwobrody. Mam cię.
Pośpiesz się, żeby nas tu nie złapała.
Już prawie.
Hej!
O nie. Porwałam go.
Wynocha z mojego ogrodu.
- O nie! - O nie.
- Wychodzimy. - Wynocha.
OPRYSK OGRODOWY
Używa pani pestycydów?
To nie jest nasz największy problem.
Wynocha. Ale już!
To wtargnięcie.
Przepraszamy!
Czekaj, musimy wrócić po Siwobrodego.
Co to było?
Latający lis!
Nie mówiłaś, że śpią w ciągu dnia?
Zaczynają polować o zmierzchu.
Zobacz, jakie ma wielkie skrzydła. Niesamowite.
Raczej przerażające. Uciekaj!
Biegnij!
- Może jedzą ludzi. - Są duże, ale nie aż tak.
Czemu to, co chcemy ocalić, nas atakuje?
Nie sądzę, że to robi.
I chyba go zgubiliśmy.
Jesteś pewna?
Bo chcę zjeść obiad, ale nie chcę być obiadem.
Co?
Mam go na sobie, prawda?
Wysysa ze mnie krew?
A zamierza?
Nietoperze rzadko piją ludzką krew.
Czyli może. Odpowiedź brzmi może.
Dlatego wolałem zostać w samolocie.
Zabierz ze mnie to coś!
Czuję jego wielkie paluchy!
Wyglądasz niesamowicie.
David!
On nie chce naszej pomocy.
Musimy je lepiej zrozumieć. Są zagrożone.
Rozumiem, że próbował mnie zjeść.
Teraz ja jestem zagrożony.
Nie wiemy tego... na pewno.
Może moja mama pomoże.
I pewnie obiad jest gotowy.
Wiesz, czy będzie deser?
Wiecie już, czy piją krew, czy nie?
- Nie wiemy. - Tak.
Na pewno gonił nas z innego powodu.
Nawet nietoperze wampiry nie piją ludzkiej krwi.
A jeśli już, to gdy ich ofiara śpi.
Chyba już nigdy nie będę spał.
Skąd się wzięła ta mrówka?
I ta?
Cali jesteście w mrówkach.
O to chodzi!
Dlatego gonił nas latający lis!
Pewnie chciał zjeść mrówki.
Okej, ale dlaczego oboje się kleicie?
Przypadkiem wpadliśmy w owoce.
Ale chyba wiem, jak odzyskać Siwobrodego,
a latający lis nam w tym pomoże.
Potrzebuję twojego samolotu.
A możemy najpierw zjeść?
I pozbyć się tych mrówek.
Naprawdę myślisz, że to się uda?
Musi.
Zabrała Siwobrodego do środka. Ukradła go.
Mówiłem, że jest wredna.
Ukradła mi pani najlepszego przyjaciela.
Myślałem, że ja nim jestem.
Jednego z najlepszych przyjaciół.
Zdeptaliście mi drzewko owocowe, więc jesteśmy kwita.
To był wypadek. Wystraszyła nas pani.
A ja się nie bałam,
gdy zobaczyłam obcych ludzi w moim ogrodzie?
Dzwoniliśmy do drzwi.
To gdy nikogo nie ma w domu, sami się wpuszczacie do środka?
Czemu się pani złości?
Po prostu wynoście się stąd.
Chwila! Przynieśliśmy pani coś.
By wynagrodzić to, co zniszczyliśmy.
O ile to nie jest drzewko owocowe, to nie chcę.
To domek dla nietoperzy.
To był mój samolot.
Czemu używa pani pestycydów?
By pozbyć się robaków.
Pestycydy są złe dla środowiska.
Wszystko jest złe dla środowiska.
Nieprawda. Proszę spojrzeć.
„Jak można uważać, że to dobry pomysł, by dodawać truciznę do jedzenia?”.
Jane Goodall tak powiedziała.
Pestycydy to trucizna. Można się pozbyć robaków inaczej.
Dużo nietoperzy zjada owady.
- To nietoperz? - Nie wyszedł najlepiej.
Jeden nietoperz może zjeść tysiąc owadów.
To więcej niż potrzeba do ochrony ogrodu.
Nie jestem fanką intruzów. Dużych czy małych.
Do widzenia.
Dogadajmy się.
Zostawimy ten domek w ogrodzie na noc
i sfilmujemy go, by zobaczyć, czy nietoperz zje owady.
Chcecie ustawić kamerę?
Jeśli się uda, zatrzyma pani domek i pestycydy będą zbędne.
I odda nam pani Siwobrodego?
A jeśli się nie uda?
- Zatrzyma go pani. - Jane?
Dobra. Wiecie co? Umowa stoi.
Chcę się pozbyć tych robali...
i waszej dwójki.
Wszystko dobrze?
Ustawiliśmy domek i starą kamerę taty Davida.
Oby nietoperz się pojawił,
żebyśmy zobaczyli, co je i odzyskali Siwobrodego.
A z tobą wszystko dobrze?
Już za nim tęsknię.
Może ja porozmawiam z tą panią?
Dam sobie z tym radę.
Wiem, że dasz.
Czemu ludzie tak się złoszczą?
Życie nie jest proste.
A czasem ludziom łatwiej jest być wściekłym na świat,
niż spróbować go zmienić,
co jest twoim całkowitym przeciwieństwem.
Zaraz wrócę.
To moja maskotka z czasów dzieciństwa.
- Chcesz ją pożyczyć na noc? - Dzięki, mamo.
Kocham cię.
Ja ciebie też.
- Pamiętaj zgasić światło na korytarzu. - Wiem.
Cześć.
Chyba sobie żarty stroicie.
Dzień dobry.
Skoro tak twierdzisz.
Ta kobieta nie lubi poranka, popołudnia ani wieczoru.
Możemy wejść i sprawdzić nagranie?
Dzięki, że tym razem pytacie.
Słyszała pani jakieś nietoperze w nocy?
A jak one brzmią?
Niepotrzebnie pytałam.
Jedyne, co słyszałam,
to, że mogą mi pomóc pozbyć się robaków.
Może się pani zdziwić.
Nie wierzę. Udało się.
To dobrze, ale to jest wielkouchy nietoperz Townsenda.
A nie nasz latający lis.
Jest uroczy...
na swój obrzydliwy sposób.
I bardzo pomocny.
I nietoperze polują w nocy, więc prawie się ich nie widuje.
Może jednak zatrzymam domek.
I nie będzie pani używać pestycydów?
Zobaczymy.
To dobry pierwszy krok.
Musimy się dowiedzieć, co je latający lis.
Jeśli to nie owady, to jakieś inne mięso albo owoce.
Albo ludzie.
Umowa to umowa. Przyniosę waszego małpiego przyjaciela.
- To szympans. - Wszystko jedno.
Szympansy są człekokształtne, to nie małpy...
Nieważne!
To jak pomożemy latającym lisom?
Tego musimy się dowiedzieć.
Maskotka. Jak obiecałam.
Dziękuję.
Cześć, Siwobrody. Bardzo za tobą tęskniłam.
Chwila.
Zszyła go pani?
Sam musiał to zrobić.
Czy potajemnie jest pani miła?
Zaczekajcie. Mam coś dla was.
Hej. Ja też tęskniłem.
Więcej nie spuszczę cię z oczu.
Nim pójdziecie,
pomyślałam, że to pomoże sprawdzić, czy latający lis lubi owoce.
Wolne od pestycydów.
Test smaku. Świetny pomysł.
Potrzebujemy jeszcze mięsa.
Pomarańcze i hot dogi gotowe.
Jestem głodny.
Davidzie!
Co? To trwa wieki.
Musimy być cierpliwi,
by sprawdzić, czy latający lis je owoce, czy mięso.
To nasza przynęta.
A to latający lis.
Siwobrody, uważaj!
O nie!
Latający lis nie je mięsa ani owoców.
Za to pije krew, a w menu jest Siwobrody.
Uciekaj, Siwobrody!
Uważaj!
Idź, Siwobrody!
Szybko!
Czego chce nietoperz?
Nie chodzi mu o Siwobrodego i nie chciał mrówek.
Chodzi o owoce!
Latający lis nie chce zjeść ciebie! Chodzi mu o owoce!
Rzuć je!
Chodź, Siwobrody. Tutaj.
Cytrus ty mądra, Jane?
- Kapujesz? Czy ty... - Zrozumiałam.
Właśnie tak. Lepsze niż krew, prawda?
Co się dzieje?
Chyba pozwala innym odebrać swoje rzeczy.
Pozwala pani?
Myliłam się co do nietoperzy,
to może dzieci też nie są takie złe.
Kilkoro pierwszych się denerwowało.
Okazuje się, że mam tu kiepską reputację.
Tak. Ale kto by w to wierzył?
- I? - I ja też się myliłem co do nietoperzy.
- Witaj w klubie. - Tak.
Postawiła pani więcej domków.
Ten pierwszy potrzebował towarzystwa.
- Jestem Robin. - Jane.
David. Do usług.
Dzięki za wszystko.
Może rozstawimy więcej domków w okolicy?
Dobry plan.
Ale najpierw pomóżmy latającemu lisowi.
Jesteśmy prawie na miejscu. Czas skończyć misję.
Gdy wiemy, co je, możemy mu pomóc,
sadząc więcej drzewek owocowych, by miał jedzenie.
Skaczemy.
Nie martw się. Teraz zrobimy to razem.
Mówiłam, że więcej nie spuszczę cię z oczu.
Gotowy?
Tak!
Pomóż ocalić latające lisy.
- Jane? - David?
Rozmawiasz z nią już?
Z Lisą Paguntalan?
Jeszcze nie.
Zostawisz walkie-talkie włączone?
Chcę posłuchać o lisie.
- O grzywiastym latającym lisie. - Właśnie.
- Dlaczego szepczesz? - Bo powinienem spać.
Masz szczęście, że mama ci pozwala rozmawiać o tej porze.
Fajnie, że Lisa mieszka na Filipinach.
Tylko tam występują.
Dlatego Lisa wie wszystko o latających lisach.
O grzywiastych latających lisach.
Już jest!
- Cześć, Lisa. - Cześć, Jane.
Cześć, Lisa.
Kto to?
Mój przyjaciel, David, przez walkie-talkie.
Też chciał porozmawiać.
Cześć, David.
Chciałem wiedzieć, dlaczego nazywa się je grzywiastymi latającymi lisami.
Spróbuję wam coś pokazać.
Proszę.
- Szkoda, że nie widzę. - Prześlę ci zdjęcia.
Wśród 26 gatunków nietoperzy na Filipinach, które jedzą owoce,
tylko ten ma złotą grzywę,
która na głowie układa się w kształt litery V.
Uroczy.
Widziałaś ostatnio jakieś latające lisy?
Tak, kilka dni temu.
- Poszłam ich poszukać. - Masz szczęście.
Że nie piją krwi jak inne nietoperze.
Mówiłam ci, że zwykle nie piją ludzkiej krwi.
Acerodony grzywiaste jedzą owoce, tak?
Tak. Acerodony grzywiaste lubią jeść owoce,
ale uwielbiają figi.
Figi stanowią 75% ich pożywienia.
I nietoperze są ważne dla fig,
bo to właśnie one roznoszą nasiona fig.
Są rolnikami siejącymi nasiona.
Zgadza się, Jane.
Czy to teleskop? Badasz też kosmos?
Lubię kosmos.
To luneta obserwacyjna.
Tego używam, by szukać latających listów,
identyfikować je i zliczać.
Pokażę wam, jak to robimy.
Musimy zaczekać do wieczora.
Wtedy wszystkie nietoperze wylatują z noclegowiska
i możemy je policzyć.
Ile ich zostało?
Na Filipinach jest ich między 10 000 a 20 000.
Dlaczego ten gatunek jest zagrożony?
Nietoperze nie lubią, gdy ingerujemy w ich środowisko.
Niszczymy je.
Jak możemy pomóc?
Siła społeczności i wolontariuszy
jest niezwykle istotna.
Spójrzcie na zdjęcia Filipińczyków, którzy pomagają chronić nietoperze.
Uczę ich liczyć i identyfikować nietoperze.
To właśnie dzięki nim
wiele z latających lisów ma się gdzie schronić i wciąż tu żyje.
Utrata jednego z filipińskich gatunków
to nie tylko strata dla bioróżnorodności Filipin,
to strata dla świata.
Ponieważ wszyscy jesteśmy połączeni.
Ale jak możemy pomóc aż stąd?
Dzielenie się dobrymi opowieściami o nietoperzach może pomóc.
To by pomogło zmienić nastawienie ludzi, którzy boją się nietoperzy.
A gdy coś zrozumiesz, zaczyna ci na tym zależeć.
- Możemy to zrobić, Jane. - Pewnie, że możemy.
Davidzie, z kim rozmawiasz?
Z nikim. Idź spać, Millie.
Muszę kończyć. Dzięki, Liso.
Pogadamy jutro, Jane.
Dzięki za rozmowę, Liso.
Pomożemy tylu zwierzętom, ilu zdołamy,
nieważne, czy są tu, czy na Filipinach.
Dobranoc.
Pa.
OGROMNY NIETOPERZ OCAL PLANETĘ
GRZYWIASTY LATAJĄCY LIS LISA PAGUNTALAN
Napisy: Agnieszka Otawska