Jane, Grisakal, dikkat. Atlama noktasına geliyoruz.
Anlaşıldı David, gitmeye hazırız.
Düzeltiyorum, ben gitmeye hazırım.
Biraz korkutucu olduğunu biliyorum Grisakal
ama orada yardımımıza ihtiyacı olan bir hayvan var.
Ayrıca teknolojik paraşütlerimiz sayesinde güvenle ineceğiz.
Atlama noktasına geldik. Air David'le uçtuğunuz için teşekkürler.
Aşağıda görüşürüz dostum.
Galiba sana biraz yardım lazım Grisakal.
Sona kalan yarasa kalır.
Sona kalan dona kalır değil miydi o?
Bugün değil çünkü bugün Acerodon jubatus'a yardım ediyoruz.
Tahmin edeyim, yarasaların bilimsel adı.
Teknik olarak mega yarasalar.
Mega yarasa mı? Mega olan bir şey neden bizden yardım istesin?
Çünkü maalesef çok fazla kalmadı.
Bazı hayvanların neslinin tükenme sebebi yeterince yiyecekleri olmaması.
İlk adımımız ne yiyeceklerini bulmak.
Bu çok kolay.
Kan. Bunu herkes biliyor.
Güzel inişti Grisakal.
Mega yarasa bulundu.
Düzeltiyorum, mega yarasalar bulundu.
Sakin ol Grisakal.
Bazı vampir yarasalar kan içer
ama çoğu yarasa böcek, meyve, balık, fare kertenkele...
Şempanze yer.
Hayır. Ve başka yarasaları da.
Iyk. Çok iğrenç.
Her şeyin sağ kalması gerek David.
Bu yarasalara dev altın taçlı uçan tilkiler diyorlar.
O yüzden bence onlar da tilkilerin yediklerini yiyor.
- Tilkiler diğer tilkileri mi yer? - Hayır.
Yiyecek listemizden bir şeyi siliyoruz.
Bu kamerayı yarasalardan birine takabilirsem
ne yediğini görüp ona yardım etmenin yolunu bulabiliriz.
Arkanı kolla. Enseni de.
Şaka yapıyor Grisakal.
Ayrıca onlar nokturnaldır yani karanlık basana kadar uyurlar.
Çok vaktimiz var.
Eyvah.
Sana yüz kez söyledim.
"İş görüşmesi yaparken çığlık, kükreme ya da uluma yok."
Pardon anne ama ne yediklerini görmek için uçan tilkiye kamera takmaya
çok yaklaşmıştık.
Sandığın gibi değil. Onlar yarasa.
Teknik olarak Mega yarasalar.
Tamam. İyi şanslar.
- Sadece daha... - Sessiz olacağım.
Yarasaya yaklaşmak istiyorsak sessiz olmalıyız.
Beni anladığından emin değilim ama yemek 30 dakikaya hazır olacak.
Evet, evet.
Evet, hâlâ buradayım.
Jane! Grisakal uçuyor!
Olamaz! Grisakal!
Grisakal! Merak etme geliyorum!
Bekleyin lütfen.
Ben sana demin ne dedim Jane?
Nereye gidiyorsun?
Grisakal balkondan uçtu ve nereye gitti bilmiyoruz.
Meraklanma Jane'in annesi. Onu bulacağız. Sorun yok.
Tabii. Güzel. Akşam yemeğinde evde ol.
Ne yiyorsunuz?
Daha karar vermedim.
David, hadi.
Gelmek ister miyim diye sormuştum.
Makarna var?
Yemekte görüşürüz.
Tamam.
Nereden başlasak? Grisakal her yerde olabilir.
Ayrılırsak daha fazla yere bakarız.
Grisakal? Neredesin Grisakal?
Grisakal? Grisakal?
- Onu görüyor musun? -İz yok.
Burada da yok.
Zavallı Grisakal. Muhtemelen çok korkmuştur.
Korkmalı da.
Onu buldum ama yeri hiç hoşuna gitmeyecek.
Neden hoşuma gitmesin? Bu bahçe çok güzel.
Burada kimin oturduğunu bilmiyor musun?
Hiç evden çıkmadığını söylüyorlar.
Bu mahallenin tarihindeki en aksi kadınmış.
- Diyorlar ki... - Kim diyor?
Genelde kız kardeşim.
İnsanların yarasalar hakkında yanlış düşüncesi çok.
Burada oturan için de aynısı söylenebilir.
Kesin emin olduğum bir şey var.
Oraya düşen bir şeyi geri alabilen olmadı.
Gördün mü?
Her şeyin bir ilki vardır. Gel.
Sana söyledim.
Belki evde kimse yoktur.
Merhaba. Ben Jane. Rahatsız ediyorum
ama arkadaşım Grisakal paraşütle bahçenize indi.
Onu geri almak isteriz.
Benim pelüşlerden birini ister misin?
Grisakal'ı burada bırakamayız.
Kapana kısıldı. Gözünle gördün.
- Nereye gidiyorsun? - Arkadaşımı geri almaya.
Bekle Jane. Yapma.
Geç oluyor.
Senin evinde yemekte konuşsak?
Eminim onu çabucak almamızdan rahatsız olmaz.
Eminim olur.
Dayan Grisakal. Seni tuttum.
Çabuk ol Jane. Burada yakalanmak istemeyiz.
Neredeyse aldım.
Hey!
Olamaz. Onu yırttım.
İkiniz bahçemden çıkın.
- Olamaz! - Olamaz. Eyvah!
- Gidiyoruz. - Dışarı.
BAHÇE SPREYİ
Haşere ilacı mı kullanıyorsunuz?
Şu anki en büyük sorunumuz değil.
Dışarı. Hemen!
Buraya izinsiz girdiniz.
Özür dileriz!
Dur, Grisakal için geri dönmemiz gerek.
O da neydi?
Bir uçan tilki!
Gündüz uyurlar dememiş miydin?
Alaca karanlıkta avlanmaya başlarlar.
Kanat boyuna baksana. İnanılmaz bir şey.
Korkunç desene şuna. Kaç!
Koş! Koş!
- Belki insanları yiyorlardır. - Büyükler ama o kadar da değil.
Neden kurtarmak istediğimiz her şey bize saldırıyor?
Bence yaptığı bu değil.
Ayrıca sanırım onu ektik.
Emin misin?
Çünkü yemeğe hazırım ama yemek olmak istemiyorum.
Ne oldu?
Üzerimde, değil mi?
Kanımı mı emiyor?
Emecek mi?
Yarasaların insan kanı içmesi çok nadirdir.
Yani belki. Cevap belki.
Bu yüzden uçakta kalmayı seçtim Jane.
Çek şu şeyi üzerimden!
Mega parmaklarını hissediyorum!
Şu anda süper havalı görünüyorsun.
David!
Bence yardımımızı istemiyor Jane.
Daha iyi anlamamız gerek. Nesli tehlikede.
Sanırım beni yemeye çalıştığını anlıyorum.
Şimdi benim neslim tehlikede.
Bunu kesin olarak bilmiyoruz.
Belki annem yardımcı olabilir.
Artık yemek de hazırdır.
Tatlı olacak mı, biliyor musun?
E, kan içip içmediklerini öğrendiniz mi?
- Emin değiliz. - Evet.
Peşimize düşmesinin başka bir sebebi olmalı.
Vampir yarasalar bile genelde insan kanı aramaz.
Arasalar da sadece avları uyurken ararlar.
Bir daha uyuyacağımı sanmıyorum.
Bu karınca nereden geldi?
Ve şu?
Hâlinize bakın. Üzeriniz karınca kaynıyor.
İşte bu.
Uçan tilkiler bu yüzden peşimizden geliyor.
Karıncaları yemek istemiş olmalılar.
Tamam ama neden yapış yapışsınız?
Kazara bazı meyveleri ezdik.
Ama sanırım Grisakal'ı nasıl geri alacağımı biliyorum
ve uçan tilki de bize yardım edecek.
Uçağının bir kısmını istiyorum.
Önce yemeği bitirsek?
Bir de şu karıncalardan kurtulun.
Sence bu, işe yarayacak mı?
Yaramak zorunda.
Grisakal'ı içeri almış. Onu çalmış.
Sana aksi demiştim.
En iyi arkadaşımı çaldınız.
En iyi arkadaşın benim sanıyordum.
En iyi arkadaşlarımdan birini çaldınız.
Siz de meyve ağacımı mahvettiniz. Ödeştik.
O bir kazaydı. Bizi korkuttun.
Arka bahçemde iki yabancı
gizlice gezerken ben ne kadar korkmuşumdur?
Kapıyı çaldık.
Evde kimse yoksa öylece girecek misiniz yani?
Neden bu kadar öfkelisiniz?
Sadece buradan gidin.
Durun! Size bir şey getirdik.
Ezdiklerimizin yerine koymak için.
Yeni meyve ağacı getirmediyseniz ilgilenmiyorum.
Bu bir yarasa yuvası.
Eskiden uçağımdı.
Neden bitkilerinizde haşere ilacı kullanıyorsunuz?
Böceklerden kurtulmak için.
Haşere ilaçları çevreye çok zararlı.
Her şey çevreye zararlı.
Bu doğru değil. Bakın.
"Yiyeceklerimizi zehirle yetiştirmenin iyi fikir olduğuna nasıl inanabiliriz?"
Bunu Jane Goodall söylemiş.
Haşere ilaçları zehirdir. Böceklerden kurtulmanın başka yolları var.
Mesela bir sürü yarasa, böcek yer.
- Yarasa mı o? - En iyi çizimim değil.
Ama bir yarasa bir gecede binlerce böcek yiyebilir.
Güzel bahçenizi korumak için yeter de artar bile.
Büyük ya da küçük davetsiz misafir sevmem.
Hoşça kalın.
Size bir teklif.
Bu yarasa evi bir gece arka bahçenizde kalsın
ve yarasalar bahçenizde böcek yiyor mu video çekin.
Şimdi de kamera mı kuracaksınız?
İşe yararsa kutu sizde kalır ve haşere ilacı kullanmak zorunda kalmazsınız.
Sonra da Grisakal'ı geri verirsiniz?
Ya işe yaramazsa?
- Grisakal sizde kalır. - Jane?
Tamam. Anlaştık.
O böceklerden kurtulmak için her şeyi yaparım...
İkinizden de.
Her şey yolunda mı?
Yarasa evini ve David'in babasının eski kamerasını kurduk.
Umarım yarasa gelir,
biz de ne yediğini anlayıp Grisakal'ı geri alırız.
Her şey yolunda mı?
Onu özledim bile.
Bu kadınla senin adına ben konuşayım mı?
Halledebilirim.
Bunu biliyorum.
Bazı insanlar neden çok öfkeli?
Hayat kolay değil canım.
Bazen insanlar çabayla bir şeyleri değiştirmek yerine
ona kızmayı tercih ediyor.
Bu da senin tam zıddın.
Hemen döneceğim.
Bu benim çocukluğumdaki oyuncağım.
- Bu gecelik ödünç alsana. - Sağ ol anne.
Seni seviyorum.
Ben de seni.
- Koridor ışığını kapamayı unutma. - Unutmam.
Selam.
Bu şaka olmalı.
Günaydın.
Öyle diyorsanız...
Bence o sabah, öğlen ve akşam insanı değil.
İçeri girip kameradan yarasalara bakabilir miyiz?
Bu kez izin istediğiniz için teşekkürler.
Dün gece hiç yarasa sesi duydunuz mu?
Yarasa sesi nasıl oluyor?
Sorduğum işin bağışla.
Duyduğum tek yarasamsı şey
onların arka bahçemdeki haşere temizleyicileri olabileceği.
Şaşırırsınız.
İnanamıyorum. İşe yaradı.
Güzel ama koca kulaklı Townsend yarasasına benziyor bu.
Kesinlikle uçan tilkimiz değil.
Çok şirin...
Çirkin biçimde.
Ve çok yardımcı olarak.
Hem yarasalar gece avlanır. Onları pek görmeyeceksiniz.
O kutuyu tutabilirim.
Haşere ilacını da bırakacak mısınız?
Nasıl gittiğine bakacağız.
Bu harika bir ilk adım.
Hâlâ uçan tilkinin ne yediğini öğrenmemiz gerekiyor.
Böcek değilse o zaman başka tür bir et ya da meyve olmalı.
Ya da insan.
Anlaşma anlaşmadır. Maymun arkadaşınızı getireyim.
- O bir şempanze. - Aynı şey.
Şempanzeler maymun değil...
Boş verin.
Uçan tilkiye nasıl yardım edeceğiz?
O kısmını hâlâ çözmemiz lazım.
Söz verdiğim gibi bir adet pelüş oyuncak.
Teşekkürler.
Merhaba Grisakal. Seni çok özledim.
Durun.
Onu tamir mi ettiniz?
Kendi kendine yapmış olmalı.
Gizlice iyi kalpli biri misiniz?
Bir saniye bekleyin. Size bir şey getireceğim.
Selam dostum. Ben de seni özledim.
Seni bir daha gözümün önünden ayırmayacağım.
Gitmeden...
...bunlarla uçan tilkiniz meyve seviyor mu diye bakabilirsiniz.
Haşere ilacı yok.
Lezzet testi. Harika fikir.
Şimdi bize tek lazım olan et.
Portakal ve sosisli yerli yerinde.
Çok açım.
David!
Ne var? Çok uzun sürüyor.
Sabırlı olmalıyız David.
Böylece uçan tilki meyve mi, et mi seviyor görebiliriz.
Grisakal, o bizim yemimiz.
Şu da uçan tilki.
Grisakal, dikkat!
Olamaz!
Uçan tilki et ya da meyve yemiyor.
Kesinlikle kan emiyor ve Grisakal da menüde.
Koş Grisakal!
Kaç Grisakal!
Dikkat!
Sallan, Grisakal! Sallan!
Yürü!
Yarasa ne istiyor?
Grisakal'ın peşinde değil ve üzerimizdeki karıncaları da istemedi.
Meyveler!
Uçan tilki senin peşinde değil Grisakal! Meyveleri istiyor.
Fırlat!
Gel Grisakal. Buraya.
Portakal zekâsı ha, Jane?
- Anladın mı? Portakal... - Anladım.
İşte bu. Kandan daha lezzetli, değil mi?
Neler oluyor?
Galiba herkese eşyalarını geri veriyor.
Öyle mi?
Yarasalar konusunda yanıldığıma göre belki çocuklar da o kadar kötü değildir.
İlk birkaç tanesi gergindi.
Galiba burada bir ünüm varmış.
Evet. Bunlara kim inanır?
- Ve? - Yarasalar konusunda da yanılmışım.
- Aramıza hoş geldin. - Evet.
Başka yarasa evleri mi koydunuz?
İlkine arkadaş lazımdı.
- Bu arada ben Robin. - Jane.
David. Hizmetinizdeyim.
Her şey için teşekkürler.
Belki mahalle için daha fazla yarasa evi yapabiliriz?
Güzel plan ama önce uçan tilkiye yardım edelim.
Neredeyse vardık. Görevi bitirme vakti.
Ne yediğini biliyoruz. Uçan tilkiye yardım edebiliriz.
Meyve ağacı dikerek yiyeceğinin olmasını sağlayacağız.
Hadi Grisakal.
Merak etme. Bu defa birlikte yapacağız.
Dediğim gibi seni bir daha gözümün önünden ayırmayacağım.
Hazır mısın?
Evet!
Uçan tilkilere yardım edin.
- Jane? - David?
Konuşmaya başladınız mı?
Lisa Paguntalan'la mı?
Hayır, henüz değil.
Dinlemem için telsizini açık bırakır mısın?
Uçan tilkiyle ilgili her şeyi duymak istiyorum.
- Altın taçlı uçan tilki olacak. - Doğru.
- Neden fısıldıyorsun? - Uyuyor olmam gerekiyor.
Ne şanslısın, annen, Lisa'yla konuşmak için geçe kalmana izin veriyor.
Filipinler'de yaşaması çok süper.
Yaşadıkları tek yer orası.
Lisa o yüzden uçan tilki konusunda bu kadar bilgili.
Altın taçlı uçan tilki olacak.
Geldi!
- Selam Lisa. - Selam Jane.
Selam Lisa.
O kim?
Telsizdeki arkadaşım David.
O da seninle konuşmak istedi.
Selam David.
Ona neden altın taçlı uçan tilki dendiğini öğrenmeyi çok istiyorum.
Bakayım sana gösterecek bir şey bulabilecek miyim.
İşte.
- Keşke görebilsem. - Fotoları sana sonra yollarım.
Filipinler'deki 26 meyve yiyen tür arasında
kafasının üzerinde V harfi gibi
altın taç olan tek yarasa bu.
Çok şirin.
Yakın zamanlarda hiç altın taçlı uçan tilki görün mü?
Evet, sadece birkaç gün önce.
- Onları bulmak için araziye çıktım. -Çok şanslısın.
Bazı yarasalar gibi kan içmiyorlar.
Vampir yarasalar genelde insan kanı içmez demiştim.
Altın taçlı uçan tilkiler meyve yiyor, değil mi?
Altın taçlı uçan tilkiler o meyveleri yemeyi seviyor
ama incire bayılırlar.
Yediklerinin yüzde 79'u incirdir.
İncirler de yarasalara muhtaçtır
çünkü tohumlarını yaymak için uçan tilkilere ihtiyaç duymaktadırlar.
Yani tohum eken çiftçiler gibiler.
Bu çok doğru Jane.
Teleskop mu o? Uzayı da mı gözlüyorsunuz.
Ben uzayı severim.
Bu aslında bir gözlem teleskobudur.
Bunlarla uçan tilkileri ararız, teşhis edip sayarız.
Nasıl yaptığımızı göstereyim.
Akşam olmasını beklememiz gerek.
O zaman tüm yarasalar tüneklerinden ayrılır.
Onları o zaman sayarız.
Kaç tane kaldı?
Filipinler'de bu yarasalardan
10.000 ila 20.000 tane kaldı.
Uçan tilkilerin neden nesli tükeniyor?
Yarasalar, yaşam alanlarına girmemizden hoşnut değil.
Yaşam alanlarını yok ediyoruz.
Nasıl yardım edebiliriz?
Toplulukların ve gönüllülerin gücü hafife alınamaz.
Yarasaları korumamıza yardım eden Filipinlilerin fotoğraflarına bakın.
Onlara yarasaları bulup saymayı öğretiyorum.
Bu uçan tilki kolonilerinin
bugün hâlâ burada olup yaşamaları onların sayesinde oluyor.
Bir Filipin türünün kaybedilmesi
sadece Filipinlerde biyo-çeşitliliğin kaybolması değil
dünyanın kaybolmasıdır.
Çünkü ne de olsa birbirimizle bağlantılıyız.
Peki ama ta buradan nasıl yardımcı olabiliriz?
Bir yarasanın iyi hikâyesini paylaşmanın faydası olabilir.
Yarasadan korkan insanların fikrini değiştirmesine yardımcı olur.
Anlamaya başladığınızda umursamaya başlıyorsunuz.
- Bunu yapabiliriz Jane. - Kesinlikle yapabiliriz.
Kiminle konuşuyorsun David?
Hiç kimseyle. Yat uyu Millie.
Kapatmam lazım. Sağ ol Lisa.
Yarın konuşuruz Jane.
Bizimle konuştuğun için sağ ol Lisa.
Elimizden geldiğince çok hayvana yardım edeceğiz.
Burada ya da Filipinler'de.
İyi geceler.
Hoşça kal.
ACERODON JUBATUS - MEGA YARASA GEZEGENİ KURTARIN
DEV ALTIN TAÇLI UÇAN TİLKİ LISA PAGUNTALAN
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher