Zie je al iets?
Ik ben de kapitein, zei Jane.
Eigenlijk zei ik 'zie je al iets'. - Wat zoeken we ook weer?
Een gaviaal. - Nooit van gehoord.
De meesten niet. Ze blijven uit de buurt van andere dieren.
Maar het zijn reptielen, verwant aan dino's.
Lijken ze op een T-rex? - Nee.
Een Triceratops? - Nee, meer een...
Een Pachycephalosaurus? - Nee, ze lijken op... dat.
Een krokodil met een gekke neus? - Niet gek, uniek.
Ze bestaan al miljoenen jaren.
Maar nu zijn er nog slechts 600 over in de hele wereld.
Slechts 600?
Arme gavialen.
We moeten hen helpen. - Maar eerst moeten we hen begrijpen.
Dat betekent...
Dat we hen moeten volgen. - Schiet op.
Waar dient het neusding voor? - Dat willen we uitzoeken.
We volgen die neus.
We gaan te snel. Te snel, zeg ik je.
Hij zit vast.
We hebben een probleem. - Weet ik. Onze missie zwemt daar.
Ik wil geen kapitein meer zijn.
Keer om, keer om.
Niet alleen de gavialen worden bedreigd.
Mam.
Je luisterde niet. Ik heb je al drie keer geroepen.
Maar chimpansees kunnen niet zwemmen. - Dat wist ik niet.
Maar ik bracht hem niet mee naar het zwembad.
Hij helpt ons met onze missie. - Is dat zo?
Vandaag is jullie missie mij helpen bij het werk.
Eerst werken, dan zwemmen. Over een paar uur halen pap en Sasha je al op.
Mam, we wilden... - Een belangrijk dier redden? Weet ik.
Maar nu is er werk aan de winkel. Kom op, eruit.
Waarom moeten we klusjes doen? - Omdat we hier met anderen wonen.
We moeten samenwerken en elk ons deel doen voor het gebouw en zwembad.
Een gemeenschap die samenwerkt, echt jouw ding.
Hoe sneller we schilderen, hoe sneller je terug kunt naar je... je...
Gavialis gangeticus.
Oké. Deze heb je verzonnen. Dat is geen echte naam.
Hij is echt. - En ze zijn familie van dino's.
Dino's zijn geweldig. - Welke is je favoriet?
De Spinosaurus. - Goed antwoord.
Hé, ben jij Maria? - Ben ik dat?
Eh, ja, ik ben haar.
Ik bedoel, zo heet ik. Maria.
Ik ben Andre. Kumari zei dat ik jou moest zoeken?
Ik ben net verhuisd en moet m'n uren werken. Dus ik sta tot je dienst.
Mijn dienst.
Ik ben een goede schilder.
Ik hou van kunst.
Hij bedoelt de stoelen, mam.
Natuurlijk. Ja, dat zou heel erg helpen.
Ik haal nog wat borsten... Eh borstels. Spullen. Zo terug.
Veel plezier met samenwerken.
Wat is jouw favoriete dino?
Ik heb er negen? Wil je ze in op- of aflopende volgorde?
Wat maakt het uit? Ze zijn uitgestorven.
En als we de gavialen niet helpen, zij straks ook. Kom, David.
Wat is een gaviaal?
Een raar uitziend reptiel met een knobbel op z'n neus.
Zoiets.
We willen weten wat de knobbel doet, zodat we hen kunnen helpen overleven.
Dat is belangrijk werk. Kan ik helpen?
Dat doe je al. Je helpt mam schilderen, zodat wij verder kunnen met onze missie.
Begrepen. O. Succes.
Ik vind hem leuk.
Jane?
Jane. Jane?
Goed geprobeerd, Jane. Kom. Uit het zwembad. Nu.
Dat was een mooie plons. - Inderdaad.
Dank je.
Dus, lukt het met de gavieel? - Gaviaal. En nee.
Blijkbaar is stoelen schilderen belangrijker dan hen redden.
Jij bent best, eh, intens, niet?
Je zou eens moeten weten. - Ja.
Ik ga me afdrogen. We zijn zo terug om te schilderen.
Neem je tijd.
Dat was beschamend.
Ja. Hoe kun je denken dat schilderen belangrijker is dan dieren redden?
Omdat je twee uur per maand moet werken als je hier woont. Zo veel is dat niet.
Mensen verzinnen altijd iets dat ze belangrijker vinden dan dieren helpen.
Maar als we niets doen, verdwijnen ze voor altijd.
Ik wil even alleen zijn. Alsjeblieft.
Elk individu telt.
Elk individu heeft een rol te spelen.
Elk individu maakt elke dag het verschil.
Zeg dat aan mam.
'Kijk naar beneden.'
De gaviaal.
We gaan.
Waar ging de gaviaal heen?
Ze is vast in de buurt. - Hoe weet je dat het een zij is?
Goed punt. Hij of zij is vast in de buurt.
Misschien moeten we ons opsplitsen. Heb je je walkietalkie bij je?
Positief. Over.
Wie de gaviaal eerst vindt, mag kapitein zijn. Goed?
Wat?
O, wil je het zo doen? Kom maar op.
Wat is dat geluid?
Daar trap ik niet weer in.
Als ik een gaviaal was, waar was ik dan?
Ik zou niet staan, maar op m'n buik liggen.
Kapitein David komt eraan.
Het wordt luider. - Wat wordt luider?
Je gaviaal? Zei ik het nu wel juist? - Ja. David en ik zijn 'm kwijt.
O. Nou, welk geluid maakt hij? - Een soort ploppend geluid.
Zoals...
Nee, eerder...
Het zijn echt net dinosauriërs.
Mensen denken dat dino's brulden als leeuwen.
Maar wellicht klonken ze meer als krokodillen, die sissen en tjirpen.
Dank je wel voor de hulp.
Neem maar even pauze om te zien of je het geplop kunt volgen.
O, oké. Hier, mam. Tot later, Andre. Dank je.
Ze heeft niet geholpen, toch?
Hé, als je een chimpansee ziet, niet zeggen dat ik hier was, hoor.
Wat?
Ik heb de gaviaal gevonden. Goed zo, kapitein David.
Nee, ik vond 'm. Ik ga er recht op af.
Ik ben de kapitein.
Wat?
Maakte de gaviaal dat geluid?
Zo was ik vroeger ook.
Echt? - Ja.
Ik wilde elk dier redden dat ik tegenkwam.
Ik bracht tientallen vogels en eekhoorns mee naar huis.
M'n ouders werden er gek van. - Ze bracht al heel wat gewonde vogels mee.
Ik mis dat gevoel. - Welk gevoel?
Kind zijn. Denken dat je de wereld kunt veranderen.
Ze denkt echt dat ze dat kan.
Dus daar gebruik je die knobbel voor. Om te ploppen. Maar waarom?
Dit is kapitein David. - Super. Je jaagde hem weg.
Wie weg? - De gaviaal.
Nee. Dat kan niet.
Ik vond...
Wij vonden de gaviaal en hij maakt een gek...
Ploppend geluid. Zoiets...
Twee gavialen en ze maken allebei dat geluid?
Weet je wat dat betekent? - Grijsbaard en ik zijn allebei kapitein?
Nee.
Nou, misschien. Het betekent dat ze doen wat wij met onze walkietalkies doen.
Spelen? - Praten.
Ook cool. - Maar we moeten het zeker weten.
Breng jouw gaviaal naar het zwembad. - Hoe moeten we...
Laat maar. Grijsbaard zorgt ervoor. Hij jaagt hem op in jouw richting.
Hup, Grijsbaard.
Goed zo, Grijsbaard. Gavialen houden niet van andere dieren.
Pas op. Je kunt niet zwemmen.
Grijsbaard, spring hierop.
Hier.
Ik deed het niet. Het was Grijsbaard.
Ik haal meer handdoeken. - En Grijsbaard dan?
Ik maak hem schoon.
Dit shirt is net nieuw.
Lukt het met je missie? - Een beetje.
We vonden twee gavialen. Ze maken allebei leuke plopgeluidjes met hun neus.
Zo.
Waarom doen ze dat? - Dat zoeken we uit.
Nou, haast je maar. Ze zijn bedreigd.
Wil je dat ik je even help? - Het lukt zo ook wel.
Ga die gavialen redden, dan zorg ik voor onze werkuren.
Elk individu heeft een rol te spelen. - Doe jij jouw deel, doe ik het mijne.
Sorry van de verf, mam. - Het geeft niet.
Maar Grijsbaard heeft huisarrest.
Pst, Jane, hierheen.
Hier.
Kom erin. Ik heb een idee.
Ze weten niet dat we komen.
Kijk. Ze zijn snoet-taculair.
Geweldig gedaan.
Ik word niet voor niets co-kapitein genoemd.
Niemand noemt je zo. - Grijsbaard wel.
Ze praten. - Maar wat zeggen ze?
Gefopt.
Dat lukte beter dan ik had gedacht.
Goeie.
Ze gaan op pad. - 'Ze'? Betekent dat dat er meerdere zijn?
De eerste vond een vriend.
Ze ploppen continu. - We denken dat ze zo praten.
Ze zeggen vast: 'Blijf weg van de rivier met de grote dam'.
Da's wel heel precies.
Ik zocht ze online op. - Gavialen sterven onder andere uit...
...doordat mensen dammen bouwen in de rivieren waar ze wonen.
Waarom? - Voor elektriciteit.
Dat moet stoppen. - Mensen hebben lichten nodig.
Maar niet de hele tijd. Niet als iedereen op hun energieverbruik zou letten.
Zoals de lichten uitdoen?
Dan is er minder elektriciteit nodig. - En dan zijn de gavialen gered?
Het is een goede eerste stap.
Klopt. En het zou ook veel andere dieren helpen.
Over dieren redden gesproken...
...ik ga even kijken of alle verf uit Grijsbaard is gewassen.
Hij ligt te drogen in de zon. - Hij houdt van zon.
Oké, hij is best leuk.
Nog een gaviaal? - Maar zonder dat ding op z'n neus.
Hebben ze die niet allemaal? - Misschien niet.
Het kan een meisje zijn. Die zijn kleiner dan jongens.
Zoals die. - Ze gaat in het water.
Gaviaaluitdaging. Hoe lang kun je onder water bellen blazen?
Acht seconden. Jij? - Dat weten we zo.
Negen seconden. Nieuw record.
Houden ze een wedstrijdje, zoals wij?
Zo ziet het er wel uit. Ik ga voor tien seconden.
Tien seconden. Proberen we elf?
Als we klaar zijn met onze missie. - Hoe pakken we die aan?
Kom mee.
Wat denk je? Je mam en ik zijn een goed team, niet?
Er is nog veel te doen.
We komen helpen. En observeren.
Je mam kan geweldig schilderen. - Andre is het grote talent.
Niet alleen de gavialen zoemen...
Dat is het. - Wat?
Jongensgavialen gebruiken hun knobbels om te zoemen en bellen te blazen...
...om indruk te maken op de meisjes.
Zoals Andre zijn schilderkunsten inzet... - En zijn kennis over dino's.
...om indruk te maken op mam.
Werkt het?
Ik hou inderdaad van dino's. - Nietes. Je zei dat je ze eng vond.
Mag ik kapitein zijn? - We zijn allemaal kapitein.
Daar is ons paartje. - Het meisje legde eieren.
Dan zijn er binnenkort meer gavialen in deze rivier.
Gavialen hebben ontdekt dat je moet praten om een goed team te zijn.
Ja, dat leerden Grijsbaard en ik ook al. Nietwaar, co-kapitein?
Wacht, waar was die waterval?
Help de gavialen redden.
Mam, je moet ons helpen. Grijsbaard is nog steeds nat.
Momentje, Jane.
Naar wie app je?
Is het Andre? Hij weet nog niet wat m'n favoriete dino's zijn.
Kom jij niet te laat voor je telefoontje met de herpe... herpe...
Herpetoloog. Dat betekent reptielenexpert.
Dr. Ruchira Somaweera belt ons zo over gavialen.
Dat zal hem zijn.
Ga jij verder met Grijsbaard? Groetjes aan Andre.
Oké, ga maar. Veel plezier.
Hallo? Hé.
Nee, ik ben niet te druk.
Hé, Ru.
Hé, Jane. Hé, David.
Bedankt dat je over gavialen komt praten. - We willen veel weten.
Eerste vraag: maakte jij die leuke krokodillenschilderijen?
Dank je. Ik deed het niet helemaal zelf. De krokodillen hielpen mee.
Wow. Kan een babykrokodil schilderen?
Ik bestudeerde deze krokodillen en we deden niet-giftige verf op hun buik...
...en namen een afdruk. Kunst toont ons een andere manier van kijken.
Wat cool. - Inderdaad.
Ze zien er niet uit als schattige en knuffelbare dieren.
Mensen zijn er bang voor, maar ze hebben een mooie kant.
Wat begrijpen mensen vooral niet over krokodilachtigen?
Ze zijn de beste ouders van alle reptielen.
Bij de gaviaal zorgt de vader voor de baby's.
Hij draagt ze op z'n rug en beschermt ze tegen roofdieren.
Kijk naar al die baby's, Jane.
Wat schattig. Ik wist niet dat gavialen zo'n goede ouders zijn.
Nou, ze zijn koudbloedig, maar hebben een warm hart.
Wanneer wilde je krokodilachtigen en reptielen bestuderen?
Sinds ik kan lopen. Kijk naar deze foto's.
Hoe oud ben je daar? - Ongeveer vijftien.
Ik vond reptielen mysterieus, fascinerend en ook verkeerd begrepen.
Dus wilde ik ze bestuderen om te zien hoe we kunnen helpen.
Hoe kunnen we helpen?
Vertel iedereen waarom krokodillen belangrijk zijn.
Zo zijn het toproofdieren, dus ze staan bovenaan de voedselketen.
Gavialen eten vissen en houden de populaties onder controle.
Rehan. - Hoe kennen jullie mijn naam?
Je bent een van de jongste Australiërs ooit die een paper publiceerde.
Je hangt aan Janes heldenmuur.
Ik las dat je pas tien was toen je een speciale vriendschap...
...tussen de octopus en een lipvis ontdekte. - Dat was me niet gelukt zonder pap.
Toen Rehan drie was, ging hij op m'n rug mee snorkelen en de oceaan verkennen.
Net als een vadergaviaal. - Ja, ze zijn supercool.
Vooral omdat ze al leven sinds de dino's er waren.
Dino's zijn geweldig. Snel, noem je top twee.
Dilophosaurus en Spinosaurus.
Kosmoceratops en Giganotosaurus.
Wat kunnen we nog doen voor de gavialen en krokodilachtigen?
Je kunt geld inzamelen en doneren voor hun bescherming.
Op Rehans school kunnen ze plastic bakjes bijvoorbeeld...
...omruilen voor geld en dat doneren om soorten te redden.
Zoiets zouden jullie ook kunnen doen. - Goed idee.
En blijf altijd nieuwsgierig.
En niet alleen de schattige dieren zijn van belang.
Bedankt, Rehan. Jij ook, Ru. - Ja, dank je wel.
Dag. - Dag. Dag.
Denk jij wat ik denk?
Dat ik een babygaviaal op de rug van z'n vader wil zijn?
Nee, dat we gavialen kunnen helpen...
...door de buren erover te vertellen. - Dat ook.
En dan doen we alsof we babygavialen zijn. - Kom op.
Kom nou. - Ik kom eraan.
Vertaling: Lien Verschelde