Bir şey gördün mü?
Jane bana kaptansın dedi.
Ben sana "Bir şey gördün mü?" dedim.
Ne arıyorduk?
Bir gharial.
Hiç duymadım.
Çoğu insan duymamıştır. Diğer hayvanlardan uzak kalmayı severler.
Ama onlar dinozorlarla akraba sürüngenlerdir.
- T. Rex'e benziyorlar mı? - Hayır.
- Triceratops? - Hayır, daha ziyade...
Pachycephalosaurus mu?
Hayır, onların tipi öyle!
Tuhaf burnu olan timsah mı?
Tuhaf değil. Benzersiz.
Milyonlarca yıldır buradalar.
Ama şimdi dünyada 600 civarı kaldı.
Sadece 600 mü?
Zavallı tuhaf burunlu gharial'lar.
- Onlara yardım etmeliyiz. - Ama önce onları anlamamız gerek.
Yani bu da...
- Onları takip etmeliyiz. -Çabuk!
O burun ne işe yarıyor?
Bilmiyorum. Henüz. Ama öğrenmeye geldik.
O burnun peşinden gidelim.
Bu çok hızlı! "Çok hızlı" dedim.
Sanırım sıkıştı.
Bir sorunumuz var.
Biliyorum. Görevimiz burada.
Artık kaptan olmak istediğimi sanmıyorum.
Geri dön! Geri!
Galiba soyları tükenecek olan bir tek gharial'lar değil!
Anne!
Bir şekilde dikkatinizi çekmem lazımdı.
Üç kez seslendim.
Ama şempanzelerin yüzemediğini biliyorsun.
Bilmiyordum aslında
ama onu baştan havuza sokan da ben değilim.
Görevimize yardım ediyordu.
Öyle mi?
Bugünkü görevin benimle çalışmak.
Anlaşmayı biliyorsun. Çalışıp yüzeceksin.
Baban ve Sasha'nın hafta sonu için seni almasına birkaç saat var.
- Anne biz sadece... -Önemli bir hayvan mı kurtarıyordunuz?
Ama şu anda yapacağımız ortak işler var.
Hadi. Çık bakalım.
Neden işleri olan bir binada oturuyoruz?
Çünkü bu bir kooperatif,
yani hepimiz iş birliği yapıp binaya ve ortak havuzumuza bakmak durumundayız.
Topluluk kurulmasını seviyorsun sanıyordum.
Ne kadar hızlı boyarsak o kadar hızlı dönüp, şeyi kurtarabilirsiniz...
Gavialis gangeticus'ı.
Tamam. Bunu sen uydurdun. O gerçek bir isim değil.
- Gerçek. - Ve dinozorlarla akrabalar.
Dinozorlar süperdir.
En sevdiğin hangisi?
Spinosaurus.
Güzel cevap.
Selam. Maria siz misiniz?
Ben mi...
Evet. Ta kendisi.
Yani benim adım o. Maria.
Ben Andre. Kumari sizi bulmamı söyledi.
Yeni taşındım ve gönüllü saatlerimi doldurmam gerekiyor
o yüzden seninim.
Benim...
Çok iyi boyacıyımdır.
Sanata bayılırım.
Sandalyeler, anne.
Elbette. Evet, çok yardımı olur.
Ben gidip biraz daha faça alayım. Fırça.
Malzeme. Hemen döneceğim.
- Kooperatifte iyi eğlenceler! - Senin en sevdiğin dinozor hangisi?
Dokuz tane var. Azalan şeklinde mi, artan şeklinde mi sayayım?
Ne fark eder? Onların nesli tükendi.
Gharial'lara yardım etmezsek onlar da gidecek. Hadi David.
Gharial nedir?
Tuhaf görünümlü bir sürüngen. Burnunun ucunda kocaman bir top var.
Bunun gibi.
O topun amacını anlamalıyız,
böylece temelli yok olmadan onlara yardım edebiliriz.
Bu çok önemli bir iş. Yardım edebilir miyim?
Ediyorsun zaten.
Anneme boyada yardım et, biz de göreve dönelim.
Tamamdır. İyi şanslar.
Onu sevdim.
Jane?
Jane! Jane?
İyi deneme Jane. Hadi ama.
Havuzdan çık. Hemen.
Müthiş bir ıslanmaydı.
Evet, öyleydi.
Teşekkürler.
"Gharee-elle"de gelişme var mı?
Gharial. Ve hayır.
Meğer sandalye boyamak bir türü korumaktan daha önemliymiş.
Bayağı gerginsin, ha?
Hem de nasıl.
Evet.
Gidip kurulanacağım. Birazdan boyaya yardım için döneceğiz.
Acele etmeyin.
Bu çok utanç vericiydi.
Evet. Sandalye boyamak hayvan kurtarmaktan önemli olamaz.
Burada yaşamak, ayda iki saat gönüllü çalışmak demek.
O kadar da çok değil.
İnsanlar hep hayvanlara yardımdan daha önemli bir şey buluyor.
Ama bir şey yapmazsak sonsuza dek yok olacaklar.
Biraz yalnız kalmak istiyorum. Lütfen.
Her birey önemlidir.
Her bireyin bir rolü vardır.
Her birey, her gün fark yaratır.
Gel de bunu anneme anlat.
"Aşağı bak."
Gharial!
Gidelim!
Gharial nereye gitti?
- O kız burada olmalı. - Kız olduğunu ne biliyorsun?
Haklısın. Buralarda bir yerde olmalı.
Daha çok yere bakmak için ayrılmalıyız.
İrtibat için telsizin yanında mı?
Olumlu. Tamam.
Gharial'ı ilk bulan kaptan olacak, anlaştık mı?
Ne var?
Demek böyle oynamak istiyorsun. Peki bakalım!
O sesi çıkaran ne?
Onu bir daha yemem.
Bir gharial olsam nerede olurdum?
İlk olarak ayakta durmazdım. Karnımın üzerinde olmalıyım.
Kaptan David geliyor.
Ses yükseliyor.
Ne yükseliyor?
Gharial mı? Bu defa doğru söyledim mi?
Evet. David ve ben izini kaybettik.
Peki o nasıl ses çıkarıyor?
Bir tür pat pat sesi gibi.
Şöyle mi?
Hayır böyle...
Gerçekten dinozorlar gibiler.
İnsanlar dinozorların aslanlar gibi kükrediğini düşünüyor.
Ama sesleri muhtemelen krokodil ve timsahlara benziyordu.
Onlar tıslar ve öter.
Yardım ettiğin için çok sağ ol.
Biraz ara ver de şu pat pat sesini takip et.
Tamam. Al bakalım anne.
Sonra görüşürüz Andre. Teşekkürler!
Hiç yardım etmiyordu, değil mi?
Hey, bir şempanze görürseniz burada olduğumu söylemeyin.
Ne?
Gharial'ı buldum!
Bravo Kaptan David.
Hayır, ben buldum.
Ona doğru gidiyordum!
Artık kaptan benim!
Ne?
O sesi gharial mı çıkardı?
Benim çocukluk hâlime benziyor.
- Sahi mi? - Evet.
Rastladığım her hayvanı kurtarmak isterdim.
Eve düzinelerce kuş ve yavru sincap getirdim.
Ailemi çıldırttı.
Bizim de bir sürü sakat kuşumuz oldu.
O hissi özlüyorum.
Hangi hissi?
Çocuk olmak. Dünyayı değiştirebileceğini düşünmek.
Cidden değiştirebileceğine inanıyor.
Demek o topu bunun için kullanıyorsun. O pat pat sesini çıkarmak için.
Ama neden?
Jane, Kaptan David burada!
Harika. Onu korkuttun.
Neyi korkuttuk?
Gharial'ı!
Olamaz. Bu mümkün değil.
Şey buldum...
Gharial'ı bulduk ve tuhaf...
Pat pat sesi çıkarıyor. Şöyle...
İki gharial ve ikisi de aynı sesi mi çıkarıyor?
- Bunun anlamını biliyor musun? - Grisakal da ben de kaptan mı olacağız?
Hayır.
Şey, belki.
Telsizlerimizle yaptığımız şeyi yapıyorlar.
Oynuyorlar mı?
Konuşuyorlar!
- Yine de süper. - Ama teyit etmemiz gerek.
Senin gharial'ı havuza getirmeye çalış.
Sence biz nasıl...
Boş ver. Grisakal ilgileniyor.
Sana doğru kaçırıyor.
Hadi Grisakal! Hadi!
Bravo Grisakal. Gharial'lar, başka hayvanlara yakın olmayı sevmez.
Dikkat Grisakal, yüzme bilmiyorsun!
Grisakal, bunun üzerine atla.
Al bakalım.
Ben yapmadım. Grisakal yaptı.
Sana daha fazla havlu getireyim.
Grisakal ne olacak?
Ben onu temizlerim.
Bu tişörtü yeni almıştım.
Görevde gelişme var mı?
Biraz.
İki gharial bulduk,
ikisi de burunlarıyla hoş bir pat pat sesi çıkarıyor.
Şöyle.
- Bunu neden yapsınlar? - Biz de bunu anlamaya çalışıyoruz.
Acele etsen iyi olur. Nesilleri tükeniyor.
Biraz daha yardım etmemi ister misin?
Sanırım hallediyorum.
Sen o gharial'ları kurtar ve ben de gönüllü saatlerimizi halledeyim.
Her bireyin bir rolü vardır.
Sen üzerine düşeni yap, ben de yapayım.
Boya için üzgünüm anne.
Sorun değil.
Ama Grisakal cezalı.
Jane, buraya gel.
Buraya.
Atla. Bir fikrim var.
Geldiğimizi anlamayacaklar.
Şuna bak. Muhteşemler, değil mi?
Çok iyi.
Bana boş yere Yardımcı Kaptan David demiyorlar.
Sana kimse öyle demez.
Grisakal diyor.
- Konuşuyorlar! - Ama ne diyorlar?
Yakaladım.
Sandığımdan daha etkili oldu.
İyiydi.
Harekete geçtiler!
"Geçtiler mi"? Birden fazla gharial var yani?
İlki bir arkadaş bulmuş.
- Durmadan pat pat yapıyorlar. -Öyle konuştuklarını sanıyoruz.
"Büyük barajı olan nehirden uzak durun" dediklerinden eminim.
Bu çok net oldu.
İnternetten baktım.
Gharial'ların yok olmasının bir sebebi de
insanların, yaşadıkları nehirlere barajlar yapması.
- Neden? - Elektrik üretmek için.
Durmalılar.
İnsanlara ışık lazım.
Ama her zaman değil.
Herkes harcadığı elektriğe dikkat etse bir şey olmaz.
Işıkları söndürmek gibi mi?
Çok fazla elektrik üretmemiz gerekmez.
Gharial'lar kurtulur mu?
Doğru yönde adım olur.
Haklısın. Birçok hayvana da faydası olur.
Hayvanları kurtarmak demişken,
bütün boyaları çıkmış mı diye arkadaşınız Grisakal'a bakacağım.
Güneşli bir yerde kuruyor şu an.
Güneşi çok sever.
Evet, süper biri.
Bir başka gharial mı?
Ama burnunda o şeyden yok.
- Hepsinde yok mu yani? - Belki yoktur.
Kız olabilir. Kız gharial'lar oğlanlardan daha ufaktır.
-Şunun gibi. - Suya giriyor.
Gharial meydan okuması. Su altında ne kadar kabarcık çıkarabilirsin?
- Sekiz saniye. Sen? -Öğrenmek üzereyiz.
Dokuz saniye. Yeni rekor.
Onlar da bizim gibi sesli balon banyosu mu yapıyor?
Ona benziyor. İki basamaklı geliyor.
On saniye! On bir denemek ister misin?
Görevimizi bitirdikten sonra.
Onu nasıl yapacağız?
Benimle gel.
Ne dersin? Annenle iyi bir takım olduk ha?
Hâlâ çok işimiz var.
Yardıma geldik. Ve gözleme.
Anneniz harika bir boyacı.
Esas yetenek Andre.
Galiba uğultu sesi çıkaranlar sadece gharial'lar değil.
-İşte bu! - Ne oldu?
Erkek gharial'lar toplarını kullanarak uğultu sesi ve balonlar çıkararak
dişi gharial'ları etkiliyor.
Tıpkı Andre'nin boya yeteneğini kullanarak...
Ve dinozor bilgilerini.
...annemi etkilemesi gibi.
İşe yarıyor mu?
Dinozorları severim.
Hayır, sevmezsin. Korkutucu derdin.
Yine da kaptan oldum mu?
Hepimiz olduk.
İşte gharial çiftimiz.
Bakın kız olan yumurta bıraktı.
Yakında bu nehirde daha fazla gharial olacak.
Görünüşe göre gharial'lar
iyi ekip olmak için konuşmak gerektiğini anladılar.
Evet, Grisakal ve ben bunu çoktan keşfettik.
Değil mi yardımcı kaptan?
Dur. Şelale neresiydi?
Gharial'lara yardım edin.
Yardımın lazım anne.
Grisakal gharial maceramızdan dolayı hâlâ ıslak.
Bir saniye Jane.
Kime mesaj atıyorsun?
Andre mi? Ona hâlâ en sevdiğim dinozor listemi vermem lazım.
Sen görüşmene geç kalmıyor musun? Neydi... herpa...
Herpetolojist. Sürüngenler uzmanı demek.
Dr. Ruchira Somaweera, gharial'larla ilgili bizi aramak üzere.
Evet.
Bu o olmalı!
Grisakal'ı sen devralır mısın? Andre'ye benden selam söyle.
Tamam. Hadi. İyi eğlenceler.
Alo? Selam.
Hayır, hayır. Meşgul değilim.
Merhaba Ru.
Selam Jane. Selam David.
Bizimle gharial'ları konuşacağın için sağ ol.
Çok sorumuz var.
İlki, o süper timsah resimlerini siz mi yaptınız?
Ah, teşekkürler.
Tüm takdiri ben toplayamam. Bir kısmını timsahlar yaptı.
Yavru timsah resim yapabilir mi?
Bu timsahları araştırıyordum
ve göbeklerine zararlı olmayan boya sürdük
ve baskı aldık.
Sanat bize farklı bakış açılarını gösteriyor.
-Çok süper. - Aynen.
Onlara bakınca tatlı, pofuduk bir hayvan görmüyorsunuz.
İnsanlar onlardan korkuyor ama güzel bir yanları var.
İnsanların timsahgillere dair anlamadıkları şeyler neler?
Timsahgiller tüm sürüngenlerin en iyi ebeveynidir.
Ama gharial durumundaysa yavrulara babaları bakar
ve onları sırtlarında taşıyıp avcılardan korurlar.
Tüm şu yavrulara bak, Jane.
Çok tatlılar. Gharial'ların iyi ebeveyn olduğunu bilmezdim.
Soğuk-kanlılar ama sıcak yürekli olabilirler.
Timsahgiller ve sürüngen araştırmak istediğini ne zaman anladın?
Yürümeye başladığımdan beri. İşte, fotoğraflara bak.
O kumsalda kaç yaşındasın?
Yaklaşık 15.
Sürüngenler gizemli, büyüleyici ve yanlış anlaşılmışlar.
Ben de onları inceleyip nasıl yardımcı olabileceğime bakmak istedim.
Nasıl yardım edebiliriz?
Herkese timsahların neden bu kadar önemli olduğunu anlatın.
Mesela onlar apeks yırtıcıdır.
Yani besin zincirinin tepesindedirler.
Gharial'lar balık yer ve balık sayısını kontrol altında tutar.
Rehan!
Adımı nereden biliyorsunuz?
Çünkü sen bilimsel tez yazan en genç Avustralyalılardan birisin.
Jane seni kahraman duvarına asmış.
İnternette okumuştum, 10 yaşındayken bir ahtapotla çırçır balığı arasındaki
özel ilişkiyi keşfetmişti.
Ama babam olmasa yapamazdım.
Rehan, üç yaşındayken dalışa gittiğimde sırtıma biner,
okyanusu keşfederdi.
Tıpkı baba gharial gibi.
Evet, onlar süper harika.
Özellikle dinozorlar zamanından kalma oldukları için.
Dinozorlar harika. Hemen en sevdiğin iki tanesini söyle.
Dilophosaurus ve Spinosaurus.
Kosmoceratops ve Giganotosaurus.
Gharial ve diğer timsahgillere başka nasıl yardımcı olabiliriz?
Bağış toplayıp kuruma yollayabilirsiniz.
Mesela Rehan'ın okulunda kullanılmış plastik kapları alıp
karşılığında para alıyorlar ve o parayla da türlere yardım ediyorlar.
- Belki öyle bir şey yapabilirsiniz. - Harika fikirler.
Merak düzeyinizi yüksek tutun millet.
Unutmayın, önemli olan sadece şirin ve pofuduk hayvanlar değildir.
Sağ ol Rehan. Ve sen de sağ ol Ru.
Evet, çok teşekkürler.
- Hoşça kalın. - Güle güle.
Aynı şeyi mi düşünüyoruz?
Keşke babasının sırtına binen bir yavru gharial olsam mı?
Hayır, komşularımıza onlardan bahsederek
- gharial'lara yardım edebilmemizi. - O da var.
Sonra babalarımızın sırtında gezen gharial'lar olduğumuzu hayal ederiz.
Hadi bakalım.
- Hadi Jane! - Geliyorum!
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher