ΤΖΕΪΝ
-Τίποτα; -Κανένα σημάδι ακόμα.
-Τώρα; -Θα σου πω όταν είναι.
Γκρέιμπιρντ, είπα θα...
Περίμενε. Το άκουσες;
Τι ν' ακούσω; Τι έγινε;
Το βλέπεις;
Εκατομμύρια κριλ!
Τα κριλ λάμπουν;
Είναι βιοφωταυγή, οπότε λάμπουν.
Σαν όμορφες υποβρύχιες πυγολαμπίδες.
Όμως, γιατί "βιοφωταυγίζουν" τώρα;
Δεν ξέρουν οι επιστήμονες. Ίσως για να βρουν ταίρι,
για να γίνουν αρχηγοί ή για να τρομάζουν θηρευτές...
Τη βρήκαμε.
Φάλαινα, γεια χαρά!
Τεράστια. Το μεγαλύτερο ζώο που έζησε ποτέ.
-Και από τους δεινοσαύρους; -Κι από τον μεγαλύτερο δεινόσαυρο.
Ενεργοποίηση καταγραφής.
Γράφει.
Τώρα περιμένουμε να τραγουδήσει.
Περίπου, Γκρέιμπιρντ. Μοιάζει με...
Οι γαλάζιες φάλαινες έχουν και την πιο δυνατή φωνή.
Μα οι επιστήμονες δεν ξέρουν με σιγουριά γιατί τραγουδούν.
Μέχρι σήμερα.
Ακριβώς. Θα το ανακαλύψουμε εμείς.
Κάτσε, κάτι έχει στο στόμα.
Ναι. Μπουφέ μέχρι σκασμού με κριλ.
Όχι, κάτι άλλο.
Πρόσεχε, Τζέιν.
Ένα δίχτυ ψαρέματος.
Μην ανησυχείς. Θα σε βοηθήσουμε.
-Τζέιν; -Πιάστηκα στο δίχτυ!
Τζέιν! Σταμάτα.
Μας κοιτάζουν.
Συγγνώμη! Προσπαθούσα να σώσω μια γαλάζια φάλαινα.
Προσπαθούσαμε να καταλάβουμε γιατί τραγουδούν.
Αλλά η ερευνητική αποστολή έγινε αποστολή διάσωσης.
-Γεια, Ντέιβιντ. -Γεια, μαμά της Τζέιν.
Τώρα η αποστολή διάσωσης έγινε
αποστολή μπουγάδας.
Θα πας αυτά πάνω για να ξαναφέρεις το καλάθι για τα επόμενα;
Θα πήγαινα, αλλά είμαστε απασχολημένοι με την Balaenoptera musculus.
Musculus;
Έτσι λένε επιστημονικά τη γαλάζια φάλαινα.
Σημαίνει πτερύγιο. Έχουν ένα μεγάλο στη ράχη.
-Ακριβώς εδώ! -Εντάξει! Με γαργαλάς!
Είμαι σίγουρη πως η Balaenoptera musculus
θα είναι εκεί όταν πας την Μπουγαδέρα Διπλώμακους.
Η επιστημονική ονομασία της μπουγάδας.
Ανεβαίνω στην επιφάνεια.
Ελήφθη. Τα λέμε στον όροφό σου.
Έλα, Γκρέιμπιρντ.
Φιγουρατζή.
Τις ανάγκες σου να νιώσω μπορώ Όπως πέφτει στους σπόρους το νερό
Μπορώ να κάνω ρίμα Του μυαλού σου το κύμα
Κι όταν φτάνουμε Στην καλή, παραδοσιακή αγάπη
Την έχω, μωρό μου
Είμαι η κάθε γυναίκα Το 'χω μέσα μου
Ό,τι θες να γίνει, μωρ...
Ωραία φωνή!
Ξέχασα να πατήσω το κουμπί.
Γιατί οι γαλάζιες φάλαινες τραγουδούν;
-Ορίστε; -Ξέρεις γιατί οι φάλαινες τραγουδούν;
Δεν ξέρω.
Μη νιώθεις άσχημα. Πώς σε λένε;
-Τόνι. -Γεια, Τόνι. Είμαι η Τζέιν.
Δεν είσαι η μόνη που δεν ξέρει. Ούτε οι επιστήμονες είναι σίγουροι.
Ίσως για επικοινωνία, για να μαρκάρουν τον χώρο τους ή για να εντυπωσιάσουν.
Τραγουδάς για να εντυπωσιάσεις;
Όχι. Απλώς...
Απλώς...
Ξέρεις, για να ξεχνιέμαι.
Σου έπεσε κάτι.
Μην ανησυχείς. Θα το καθαρίσουν.
Κι αν δεν το καθαρίσουν;
Ξέρω ότι δεν σου φαίνεται σημαντικό,
αλλά αυτό το πλαστικό κάπου θα καταλήξει!
Και κάπως έτσι ένα πλαστικό σκουπίδι, όπως μια πλαστική σακούλα,
ίσως καταλήξει στον ωκεανό πνίγοντας μια φάλαινα!
Τι;
Θέλουμε να σώσουμε μια φάλαινα με ένα δίχτυ στο στόμα
για να μάθουμε γιατί τραγουδούν.
Εντάξει. Καλή τύχη.
-Το πετάς στα σκουπίδια; -Ναι.
Είδες; Δεν ήταν δύσκολο!
Δεν ακούστηκα έτσι.
Ακούστηκα;
Το άκουσες αυτό;
Είναι στην ταράτσα! Έλα.
Τζέιν!
Τζέιν;
Τέλεια.
Πρέπει να βιαστούμε. Θα τη χάσουμε!
Απίθανο.
Αυτά είναι κλικ, όχι τραγούδια.
Αναρωτιέμαι γιατί το κάνει.
Βγάλτε μου το δίχτυ για να σας τραγουδήσω.
Θα προσπαθήσουμε.
Επιστρέφει! Η ευκαιρία μας.
Γκρέιμπιρντ, πιάσε το δίχτυ!
Καλή προσπάθεια, Γκρέιμπιρντ.
Φεύγει!
Τζέιν!
-Θα αφαιρεθεί από το χαρτζιλίκι σου. -Συγγνώμη, μαμά.
-Η φάλαινα κινδυνεύει. -Έχει κολλημένο ένα δίχτυ στο στόμα.
Αν δεν το βγάλουμε, δεν θα μπορεί να φάει.
Και αν δεν φάει, θα πεθάνει.
Οι γαλάζιες φάλαινες είναι υπό εξαφάνιση. Έχουν απομείνει λίγες.
Έχουν απομείνει και λίγα ψιλά.
Και τζαμάρουμε δυνατά Δες, το πλήθος χοροπηδά
Δυνάμωσε τη μουσική Πάρταρε πάνω στην πίστα αυτή
Εκεί γίνεται το πάρτι Θα το ανακαλύψεις όταν το κάνεις
Δεν θέλω ένα μέρος για να μείνω Ανέβα στην πίστα απόψε
Συγγνώμη! Είναι από τα αγαπημένα μου τραγούδια...
Ήθελα να σε ρωτήσω αν μπορείς να μου χαλάσεις.
Ναι. Ναι, φυσικά.
-Ορίστε. -Ευχαριστώ.
Σε αφήνω στο τζαμάρισμά σου.
Τέλεια.
-Εντάξει. -Τέλεια.
Δεν ήξερα ότι τα τζαμάρεις τα τζάμια.
Λοιπόν, περιμένετε να τελειώσει το πλύσιμο κι ελάτε πάνω. Το υπόσχεστε;
Επάνω, το υπόσχομαι.
Στο σπίτι μας, όχι στην ταράτσα.
Αλλά, μαμά...
Το υπόσχομαι.
Ας τα ξαναδιπλώσετε όσο περιμένετε.
Τι; Με χαλαρώνει το δίπλωμα.
Ποιο είναι το σχέδιο;
Δεν έχω κάποιο.
Τι θα έκανε η Τζέιν Γκούνταλ;
Έλα.
"Η αλλαγή γίνεται ακούγοντας, ξεκινώντας έναν διάλογο
με άτομα που κάνουν κάτι που δεν θεωρείς σωστό".
Δεν βλέπω πώς θα βοηθήσει τη φάλαινα.
Γιατί δεν φωνάζεις;
Δεν έπρεπε να φωνάξω.
Νευριάζω καμιά φορά όταν σκέφτομαι το περιβάλλον
και τι παθαίνει.
Καμιά φορά;
Δεν είμαι καλή στο να ακούω.
Εντάξει, καταλαβαίνω. Ούτε εγώ είμαι.
Δεν μ' αρέσει να μου λένε τι να κάνω.
-Επίσης. -Ούτε σ' αυτήν.
Μα πρέπει να προσπαθήσω να ακούω.
Σωστά. Είμαστε όλοι μαζί σ' αυτό.
Ό,τι κάνουμε, ακόμα και μικροπράγματα, όπως το να μαζέψουμε ένα σκουπίδι,
μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Μήπως και δεν το μαζέψουν.
Καλή τύχη στο τραγούδι με τη φάλαινα.
-Τραγούδι με... Αυτό είναι! -Τι;
Ένας από τους λόγους που τραγουδούν ίσως είναι η επικοινωνία.
Ίσως τραγουδώντας να τη φέρουμε πίσω.
Ακριβώς!
Αλλά δεν τραγουδάμε.
Εμείς δεν τραγουδάμε.
Μάγια να κάνω μπορώ Σε ό,τι εσύ κρατάς μυστικό
Να φτιάξω χαρμάνι ξεχωριστό
Φλόγα μέσα σου ανάβω εγώ
Όποτε νιώθεις φόβο ή θυμό
Στη στιγμή
-Σκαρφάλωσε, Γκρέιμπιρντ. -Θα εμφανιστώ
Θέλουμε τη βοήθειά σου!
Δεν νομίζω ότι θα βγει.
Θα βγει.
Όχι, δεν θα βγει.
Σου το είπα. Θέλουμε να τραγουδήσεις.
-Σε παρακαλούμε. -Θέλουμε να τραγουδήσεις, σε παρακαλούμε.
Δεν καταλαβαίνω.
Αν μιλήσεις τραγουδιστά στη φάλαινα...
Ίσως προλάβουμε να της βγάλουμε το δίχτυ.
Ναι, ακούστε, τραγουδάω μόνο για μένα.
-Μόνη. Συγγνώμη. -Περίμενε.
Η αλλαγή έρχεται όταν χρησιμοποιούμε τη φωνή μας, ακόμα κι όταν είναι δύσκολο.
Το 'χεις μέσα σου.
Έτοιμη;
-Δεν είμαι σίγουρη τι να κάνω... -Τραγούδα! Οτιδήποτε.
Ελπίζουμε να σε ακούσει η φάλαινα και να έρθει.
Νιώθω άβολα να τραγουδ...
Σκέψου πόσο άβολο είναι να έχεις στο στόμα ένα δίχτυ ψαρέματος.
Αν αγχωθείς πολύ, θα κατέβουμε.
Ακριβώς.
Δεν είσαι μόνη.
-Είμαστε όλοι μαζί σ' αυτό. -Μαζί.
Έλα, Γκρέιμπιρντ.
Θέλω τα ίχνη μου Στου χρόνου την άμμο να αφήσω
Να ξέρω πως κάτι Κάτι άφησα πίσω
Όταν από τον κόσμο φύγω Για τίποτα να μη μετανιώνω εγώ
Να αφήσω κάτι σημαντικό Για να μην ξεχαστώ
Ήμουν εδώ
Πουθενά η φάλαινα.
Όχι ακόμα.
Έζησα, αγάπησα
Ήμουν εδώ
Έκανα όλα όσα θέλησα
Και ήταν πιο πολλά Από όσα περίμενα
Δεν πιάνει. Μπορεί να της αρέσει η τζαζ,
η χιπ χοπ ή η κάντρι.
-Ήρθε! -Ήμουν εδώ
Έκανα όλα όσα θέλησα
Τι κάνει;
Και ήταν πιο πολλά...
Έχεις δίκιο, Γκρέιμπιρντ. Ακούει.
Το σημάδι μου θ' αφήσω Ώστε όλοι...
Να η ευκαιρία μας.
Ήμουν εδώ
Το έπιασα! Πέτυχε! Τράβα!
Γκρέιμπιρντ, σκαρφάλωσε!
Γκρέιμπιρντ, τράβα το από το στόμα!
Ήμουν εδώ
Σταμάτησε να τραγουδά!
Γκρέιμπιρντ!
Πιάστηκε το πόδι του στο δίχτυ.
Θέλω να πω πως έζησα την κάθε μέρα Μέχρι ο θάνατος να 'ρθει
Και να ξέρω πως ήμουν σημαντική Σε κάποιου τη ζωή
Οι καρδιές που άγγιξα Θα είναι η απόδειξη όσων άφησα
Πάει στην άκρη!
Όλα θα πάνε καλά!
Δεν θα σε αφήσω!
...έκανα τη διαφορά Κι ο κόσμος θα δει
Ήμασταν εδώ
Ζήσαμε, αγαπήσαμε
Ήμασταν εδώ
Κάναμε όλα όσα θελήσαμε
Και ήταν πιο πολλά Από όσα περιμέναμε
Το σημάδι μας θα αφήσουμε Ώστε όλοι...
Η φάλαινα ακούει πάλι.
-Ήμασταν εδώ -Τράβα, Ντέιβιντ!
-Τα καταφέραμε! Ναι! -Ναι!
-Περίμενε... - ...όσα περιμέναμε
-Το σημάδι μας θα αφήσουμε -Ποια άλλη τραγουδά;
Όλοι θα μάθουν ότι ήμασταν εδώ
Γιο, δυνάμωσε το τζαμάρισμα, δυνάμωσέ το Τα πόδια χτύπα δυνατά
Και τζαμάρουμε δυνατά Δες, το πλήθος χοροπηδά
Πρέπει να πάρουμε ένα τέτοιο!
Πάνω στην πίστα αυτή...
-Επιστροφή στο υποβρύχιο; -Ναι, παρακαλώ.
Δεν θέλω ένα μέρος για να μείνω Ανέβα στην πίστα απόψε
Φτιάξε μου τη μέρα
Ακούγεται υπέροχη,
αλλά τι λέει;
Πάντως τράβηξε την προσοχή μιας άλλης φάλαινας.
Μιλούν τραγουδιστά!
Όχι, κυνηγούν τραγουδιστά!
Τραγουδούν για να λάμψουν τα κριλ!
Για να τα δουν και να τα φάνε.
Ακριβώς! Τραγουδούν για το φαγητό τους.
Ευχαριστώ.
Είναι απίθανες.
-Και τραγουδούν υπέροχα. -Ακριβώς.
Αν τις προστατεύουμε για να συνεχίσουν να τραγουδούν
και να συνεχίσουμε να τις ακούμε,
μια μέρα, ίσως καταλάβουμε τι λένε.
Ωραία φωνή.
ΤΖΕΪΝ
Σώστε τις γαλάζιες φάλαινες.
Δυνάμωσέ το Τα πόδια χτύπα δυνατά
-Μαμά! -Και τζαμάρουμε δυνατά
Ναι, τι έγινε;
-Θυμάσαι τι λες όταν έχεις βιντεοκλήση; -"Όχι φωνή, βρυχηθμό ή αλύχτημα";
Βάλε και το "τραγούδι" στη λίστα.
Διαφωνώ.
Κάτσε, έχεις επαγγελματική βιντεοκλήση;
Ναι, με την Άσα ντι Βος. Μελετά τις γαλάζιες φάλαινες.
Εντάξει, άκου τι θα γίνει.
Θα κάνω ησυχία αν μου πεις τραγουδιστά τι θα μάθεις.
-Αλήθεια; -Αλήθεια.
-Σύμφωνοι. -Καλή διασκέδαση.
Για δώσε ένταση!
-Γεια, Άσα! -Γεια, Τζέιν.
Ανέβα στην πίστα απόψε
Η μαμά μου είναι.
Τραγούδησε με τη γειτόνισσα σε μια γαλάζια φάλαινα.
Γιατί της τραγούδησαν;
-Είχε ένα δίχτυ στο στόμα. -Κακό αυτό.
Έχεις βρει ποτέ παλιά δίχτυα;
Ναι, έχω βρει. Κάτσε να σου δείξω μια φωτογραφία.
Εδώ είμαι εγώ με ένα τεράστιο δίχτυ ψαρέματος
που βρήκα να επιπλέει.
Βλέπουμε πλαστικά να επιπλέουν,
αλλά μερικές φορές βρίσκουμε απίθανα πράγματα, όπως αυτό!
-Τι είναι; -Κακά γαλάζιας φάλαινας!
Τα κακά τους μας δίνουν πληροφορίες για τη ζωή αυτών των γιγάντων
όταν είναι σε μέρη που δεν μπορούμε να δούμε.
-Γιατί είναι κόκκινα; -Εξαιτίας αυτών που τρώνε.
Εδώ στη Σρι Λάνκα τρώνε γαρίδες,
αλλά σε άλλα μέρη τρώνε κριλ.
Αυτός ο χρωματισμός προέρχεται από την τροφή που χωνεύουν.
Πότε πρωτοείδες γαλάζια φάλαινα;
Θα σου δείξω έναν χάρτη της Σρι Λάνκα.
Εδώ κάτω, σε ένα μέρος που λέγεται Γιάλα,
συνάντησα για πρώτη φορά έξι γαλάζιες φάλαινες.
Όπως βλέπεις, είναι υπέροχες και τεράστιες.
Είναι προνόμιο για εμάς να συνυπάρχουμε
με το μεγαλύτερο ζώο που υπάρχει στον πλανήτη.
Απίστευτο!
Πότε κατάλαβες ότι θες να ασχοληθείς μ' αυτό;
Λοιπόν, όταν ήμουν περίπου έξι ετών,
οι γονείς μου έφερναν μεταχειρισμένα τεύχη του National Geographic.
Έτσι λάτρεψα τον ωκεανό και θέλησα να μάθω τι υπήρχε μέσα του.
Άσα, τι σημαίνει το "Oceanswell" στο μπλουζάκι σου;
Είναι ένας οργανισμός που ίδρυσα.
Όταν ήμουν 17 ή 18 χρονών,
δεν είχαμε θαλάσσιους βιολόγους στη χώρα.
Δημιουργώντας το Oceanswell, μου δόθηκε η ευκαιρία
να εκπαιδεύσω την επόμενη γενιά ηρώων των ωκεανών.
Κι αυτό προσπαθώ να κάνω εδώ.
Αν θέλουμε πραγματικά να σώσουμε τους ωκεανούς,
κάθε ακτή χρειάζεται έναν τοπικό ήρωα.
Σαν εσένα, Άσα!
Στον ωκεανό, βλέπεις πράγματα που βλάπτουν τη φάλαινα;
Δες ένα διάγραμμα.
Ο ωκεανός είναι σαν στίβος με εμπόδια γι' αυτά τα ζώα.
Αν βρίσκονται στη διαδρομή ενός πλοίου, ίσως σκοτωθούν.
Αν κολυμπούν ανάμεσα σε δίχτυα,
ίσως μπλεχτούν και πνιγούν ή λιμοκτονήσουν.
Ο ωκεανός γίνεται όλο και πιο θορυβώδης,
καθιστώντας δύσκολη την εύρεση τροφής ή των φίλων τους.
Πώς να τις βοηθήσουμε;
Κάτι βασικό που ζητάω από τους ανθρώπους
είναι να μοιράζονται τις ιστορίες των ωκεανών.
Όσο πιο πολύ λέμε όλα αυτά που μαθαίνουμε...
Ελπίζω σήμερα να πας και να πεις σε κάποιον, ίσως στη μαμά σου,
τι χρώμα έχουν τα κακά των φαλαινών.
Μπορούμε να μοιραστούμε τη γνώση
και να δημιουργήσουμε κι άλλους πρέσβεις για τους ωκεανούς μας.
Φτιάξε μου τη μέρα, φτιάξε...
Αρέσει πολύ στη μαμά σου να τραγουδά, έτσι;
Κλείνω προτού παραπονεθούν οι γείτονες. Ευχαριστώ, Άσα.
Θα πω σε όλους όσα συζητήσαμε.
Καλή σου μέρα. Μην ξεχάσεις να μοιραστείς τις ιστορίες.
-Αντίο, Άσα! -Αντίο, Τζέιν!
ΔΡ ΑΣΑ ΝΤΙ ΒΟΣ
ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ ΩΚΕΑΝΩΝ
Ώρα να τραγουδήσω στη μαμά τι έμαθα.
Μαμά!
Υποτιτλισμός: Γκέλη Τόγια