Sıra bende.
Bir kara gergedan arıyoruz sanıyordum.
Bu griye benziyor.
Kara gergedan gridir. Beyaz gergedanlar da öyledir.
Renk olayı öyle değil.
Birileri isim koyma kabiliyetini geliştirmeli.
Bu kara mı anlaşılmıyor.
Uzun sivri dili ve yuvarlak kulakları yüzünden.
"Yuvarlak kulaklı gergedan." Hoş bir tınısı var.
Duymaları çok iyi.
Ya da "Süper duyan gergedan."
Daha yaklaştığımızda aşırı sessiz olmalıyız.
Daha mı? Önce plan yapmamız gerekmiyor mu?
Nereye? Koca boynuzlarını gördün mü?
Elbette. Erkek olduğunu öyle anladım zaten.
Erkeklerin boynuzu daha kalındır ve kendi başlarınalardır.
Hadi David!
Bekle Jane!
Gergedanlar öfkeli olur demedin mi?
Evet ama bu onların suçu değil.
Eskiden yüz binlerce gergedan vardı.
Ama poaching yüzünden
şu anda dünyada sayıları 6.000'den az.
Poaching ne demek?
Yasa dışı avcılık. Gergedanlar boynuzları için avlanıyor.
O zaman yabancılara karşı ben de sevecen olmazdım.
Sırtındaki küçük kuşu gördün mü?
Kırmızı gagalı sığır kuşu.
Gagası kırmızı diye mi? Güzel bir isim.
Nedense gergedanlar sırtlarında oturmasına izin verir.
Sebebini öğrenirsek onlara nasıl
yardım edeceğimizi anlamaya yardımı olur mu?
Aynen. Gergedanlara yardım etmenin ilk yolu onları anlamaktır.
Sığır kuşu bir şeyi gagalıyor. Sanırım yiyor.
- Yaklaşmamız gerek. - Bir plan yapmalıyız.
Plan yaklaşmak.
Nasıl planmış o?
Ne var Grisakal?
- Eyvah! - Yeni plan. Kaçın!
İyi misin?
İyiyim. Gergedana dönmeliyiz.
Acıtmış gibi görünüyor.
Ufak bir çizik. Vakit kaybediyoruz. Gidelim.
- Belki üzerine bandaj koymalıyız. - Ben iyiyim.
Tamam ama yeni bir plan yapabilir miyiz? Bu defa gerçek bir plan.
"Dev boynuzlu gergedana gizlice yaklaşıp ezilmemeye çalış" değil.
Planımız vardı. Sığır kuşunun ne yaptığını görmeye çok yaklaşmıştım
- ama sen çok ses çıkardın. - Benim suçum mu yani?
Sen plan konusunda sesli konuşmaya başlayana kadar bizi görmemişti.
Planımız olsaydı "gergedan-zede" olma tehlikesi atlatmayacaktık.
David, "gergedan-zede" diye bir kelime yok.
Var. Dev bir gergedan tarafından neredeyse ezilince söyleniyor.
"Gergedan-zede."
- Sen ne dersin Grisakal? - Evet. Bir taraf seç.
Hayvanlara yardıma devam edeceksen
sürekli korkmayı kesmelisin.
Hayvanlara yardım etmene yardım edeyim istiyorsan
bana sürekli ne yapacağımı söyleme.
Sana ne yapacağını söylemesem hiçbir şey yapamayız.
Selam. Minik maymun arkadaşını unuttun.
O bir şempanze.
Ve sağ ol.
Her şey yolunda mı?
Her şey harika Bayan J!
Siz nasılsınız?
Şikâyetçi değilim.
Bugün hangi vahşi hayvanı kovalıyorsun bakalım?
Diceros bicornis.
Bana ipucu vermen gerekecek.
Günümüzün triceratops'una benziyor.
En azından David öyle derdi.
Günümüzün triceratops'u.
Gergedan mı yani?
Doğru. Diceros bicornis onun bilimsel adı.
Minicik kırmızı gagalı sığır kuşunun neden bütün gün sırtında olduğunu
anlamaya çalışıyoruz.
-Çok ilginç bir soru. - Merhaba Bayan Joseph.
Selam!
- Size ufak bir hediye. - Bana mı? Teşekkürler.
Çikolatalı.
Çok fazla şey pişiriyorsun Alex.
Evet. Aslında haftaya turtalara geçeceğim.
Turtalara mı? Sabırsızlanıyorum.
- Sağ ol. - Hoşça kalın.
Onu ikinci katta oturan harika bir komşumla tanıştırdım.
O da yemek yapmayı seviyor.
Sence gergedan o kuşa neden izin veriyor?
Bilmiyorum ama bunu anlamak gergedana yardım etmemin ilk yolu.
Belki böylesi önemli bir görevde ikinci bir kişi olmasının sana faydası olur.
Kesinlikle. İşte bu yüzden Grisakal var.
Doğru.
- Hoşça kalın Bayan J. - Güle güle.
Demek gergedanlar yapraklı yeşillikleri,
ince ağaç dallarını ve "sukle-lentler"i mi yiyor?
Onlar neyse artık.
Git Jane'e söyle.
- Hayır. Bunu kendi başıma yapıyorum. - Sahi mi?
Neden? Kavga mı ettiniz?
Evet. Sayılır.
Ama başının derde girmesine kim engel olacak?
- Kurtarılmaya ihtiyacım yok. - Her zaman var.
Hayır, yok.
Ayrıca bir planım var.
Planın bu mu?
Hayır. Bulduklarımı böyle kaydedeceğim.
Jane'e telsizle ulaşmalısın.
O senin en iyi arkadaşın.
- Artık en iyi arkadaşım sensin. - Benim en iyi arkadaşım Kamaia.
En iyi ikinci arkadaşım olabilirsin.
Telsizim yoksa Jane'e telsizle ulaşamam, değil mi?
Bir şey gördün mü?
Belki çöplerin etrafına bakmalıyız?
Saklanın!
David, selam! Jane'i mi arıyorsun?
Hayır, aslında bir gergedan arıyorum. Etrafta hiç gördünüz mü?
Son zamanlarda hayır. Dikkat ederim.
"Sukle-lent" nedir, biliyor musunuz Bayan Joseph?
Sukulent olmasın sakın?
O bir bitkidir.
Aradığın özel bir sukulent var mı?
Emin değilim. Kara gergedanların ne yediğini araştırıyordum
ve sukulentle yapraklı yeşillikler yazıyordu.
Bahçe kulübesine bakarsan
sanırım orada yapraklı yeşillikler olacaktı.
Hemen gidip bakacağım.
- Tüyo için sağ olun Bayan J! - Ne demek.
Burada gergedan izleri gördüğümü sanmıştım.
Çalının arkasında mı?
Evet ama yokmuş. Yanlış alarm.
Belki bahçe kulübesinin orada vardır.
Oraya sonra bakarım.
Tamam.
Sağ olun Bayan J.
- Lauren selam. - Selam.
- Haftaya turta yapılacakmış diye duydum. - Sipariş alıyorum.
Tatlı mı seversiniz, ekşi mi?
-Şaşırt beni. - Tamam.
Ama tatlı severim.
Onu dışarıda bulamamamıza şaşmamalı.
201'deki kadın bunu hiç sevmeyecek.
Onu gördün mü?
Sığır kuşu bizi göründe ses çıkardı.
Gergedanı mı uyardı yoksa?
Belki kuşun, alarm sistemi olarak durmasına izin veriyor.
İşe yaradığını da görüyorum.
Hadi.
David'in kaydı. Neredeyse yemek vakti.
Bahçe kulübesine geldim.
Sukulent ve yapraklı yeşillikler alınca onları gergedanı çekmek için kullanacağım.
Böylece kuşun ne yaptığını anlayacağım.
Ve Jane'den önce öğreneceğim.
Mükemmel.
Tamamdır.
Çok yaklaştık.
David nerede?
Muhtemelen odasında güvendedir.
Tamam. Ne oldu?
Kara gergedanı buldum.
Ya da o beni buldu.
Galiba kaşınıyor. Neden?
Ona daha yaklaşmam lazım.
Yiyecek tuzağımı kurma vakti.
Gergedanın tek arkadaşı sığır kuşu değil.
Üstü böcek kaplı ve beni kaşındırıyor.
Sığır kuşu onları mı yiyormuş? Gergedanın sırtından bir böcek yedi.
Acaba böcek yemek kolay diye mi orada duruyor.
Ama gergedanın, kalmasına neden izin verdiği açıklamıyor.
Tabii böcekler onu kaşındırmıyorsa.
Yine harekete geçti.
Tuzağım için başka yiyecek bulmam gerek.
Keşke sığır kuşu dostum olsaydı.
Ya da herhangi bir dostum.
Sığır kuşu böyle ötünce gergedan arkasını döndü.
Sanırım onu uyarıyordu. Grisakal'ın beni uyardığı gibi.
İlginç. Ama sana David'i sormuştum.
Hadi. Çıkar baklayı.
Kavga ettik.
Ne yaptın?
Ona her zaman ne yapacağını söylüyormuşum.
Ne yaptın?
Her zaman korktuğunu söyledim.
Şunu mu dedin?
Her zaman korktuğunu söyledim.
Anladım. İkiniz de pişman olacağınız şeyler söylemişsiniz.
Önemli değil çünkü ona ihtiyacım yok.
Gergedanı buldum. Sığır kuşunun onu uyardığını gördüm.
- Hepsini kendi başıma yaptım. - Ezilme tehlikesi atlatmadan.
Doğa tehlikeli olabilir. Sevdiğim yanı da bu.
Cesur olduğunu her zaman biliyordum.
Minik bir bebekken bile.
Ama üzgün olduğunu itiraf edecek kadar cesur musun?
O zaman David'in yolladığı mesajı merak etmiyorsun...
BMS'ye mi?
Balkon mesaj sistemi.
- Az önce sesini duydum. -Öyle mi?
David'in telsizi mi?
Sanırım artık cidden arkadaş olmak istemiyor.
Böyle aceleyle nereye gidiyorsun?
Bahçede gergedan yiyeceği arayacağım.
Evet, bahçeye bakabilirsin. Başka nereye bakabilirsin, biliyor musun?
Jane'in evine.
Annesinin geçen gün eve sukulent getirdiğini gördüm.
Ödünç almana izin vereceğinden eminim.
Onları başka yerde bulurum.
Birine kızıp da onu hâlâ özlemek mümkündür.
-Öyle mi? - Tabii. Her zaman olur bu.
Kız kardeşimle, eski kocamla, çocuklarımla.
Çoğu zaman en değer verdiğin insanlar
seni en çok kızdıranlardır. Bahse girerim Jane'le de durum aynıdır.
Sağ olun. Sonra görüşürüz Bayan J.
Görüşsen iyi olur.
Bayan J!
Bir gergedan tarafından ezilmeye çok yaklaştım.
Ne kadar heyecan verici.
Az önce David'i gördüm ve bundan hiç bahsetmedi.
Artık David'le birlikte görevler yapmıyoruz da o yüzden.
Sahi mi? Neden?
Kavga ettik.
Kızgın olmak iyidir ve...
Biliyorum. Özellikle öfkenizi iyi bir şey için kullanırsanız.
Mesela gergedanların boynuzları için avlanmasına kızıyorum
- o yüzden de onları kurtaracağım. - Harika!
Bayan J, David'in telsizini alıp gergedan görürseniz bildirir misiniz?
"Her birimiz kendi hayatlarımızın sorumluluğunu almalı
ve her şeyden önce çevremizde yaşayanlara saygı ve sevgi göstermeliyiz.
Özellikle de birbirimize."
Ona o söz çıkartmasını yapmıştım. Jane Goodall'dan.
Çok zeki bir kadına benziyor.
Belki sen ve David kavganızın sorumluluğunu almalısınız.
Bence artık arkadaş olmak istemiyor.
Hiç sanmam.
Neyse, gergedan demişken,
üçüncü kat koridorunda bayağı yüksek sesler duydum.
Gidip bakmam lazım.
Bekle Jane.
İçimden bir ses buna ihtiyacın olacak diyor.
Çabuk ol, gergedanın kaçmasını istemezsin.
David?
Efendim, Jane'in annesi?
Orada her şey yolunda mı?
Evet. Sayılır.
Jane burada yok.
Sorun değil. Ben aslında sizi arıyordum.
Ödünç sukulent veya yapraklı yeşillik var mı?
Ödünç derken temelli yani.
Gergedanın onlarla işi bitince geri istemezsiniz.
Şu köşenin ardından geldi.
Sığır kuşu bizi görür ve bağırırsa haklı olduğumuzu anlayacağız.
- David? - Jane?
- Seni gergedan sandım! - Ben de seni.
- Beni korkuttun. - Beni korkutmadın.
Gergedana yaklaştığımızda sığır kuşu bağıracak mı diye bakıyorduk.
Koridorda öyle oldu.
Yani sığır kuşu gergedanı uyarıyor mu?
Grisakal ve ben öyle düşündük.
Gergedanın kafasını kaşıdığını ve sığır kuşunun üzerinden böcek yediğini gördüm.
Gergedan, böceklerden kurtulmak için mi onu orada tutuyor?
Ben de bunu öğreneceğim.
İyi şanslar.
- Evet, sana da. - Tamam.
Hoşça kal.
Evet.
Evet, elveda.
- Her zaman korktuğunu düşünmüyorum. -Öyle mi?
Tehlikeli görevlere gidiyoruz.
Biraz korkmak normaldir.
En korkunç ya da olabilecek en kötü şeyi düşünmek
çok iyi planlar yapmana yardım eder.
- O yüzden özür dilerim. - Sağ ol.
Bana söylemek istediğin bir şey yok mu?
Ne? Bana ne yapacağımı söylüyorsun.
Ama sebebini anlıyorum.
Sen önemli görevlerimizin liderisin.
O yüzden özür dilerim.
Senin kadar üzgün değilim.
Tamam, aynı düzeyde.
Lider olarak bunu kabul ediyorum.
Bir şey daha var.
Al.
Sağ ol.
İkimizin fikrini de test için yeni bir plan yapmak ister misin?
Sadece birlikte yaparsak.
David'in kaydı.
Gergedan yiyeceklerini tattım. İyi değil.
Yani gergedanı gördüm. Planımızı uygulamaya hazır mısın? Tamam.
Hazırsan ben de hazırım.
Hey, sığır kuşu!
Buraya bak!
Haklıydın, sığır kuşu gergedanı bana karşı uyardı. Sıra sende!
Banktayım. Bankın altındayım.
Ben sukulent değilim!
Hadi kocaoğlan. Kimin karnı acıktı?
Selam.
David. Jane'le barıştınız mı?
Barıştık. Ve birlikte bir plan yaptık.
Çok güzel, değil mi?
İkinize kutlama için atıştırmalık bir şeyler vereceğim.
Bunun için hamur işlerimi paylaşmaya istekliyim.
Çabuk! Yaklaşıyor!
Bu harikaydı.
Bak, plan işe yarıyor.
Ve manzaramız mükemmel.
Sığır kuşu, böcekleri yiyor. Sadece gergedanın sırtından değil.
Kulaklarından da mı alıyor?
Burnundan da mı? İğrenç.
Belki de ona kırmızı gagalı burun karıştırıcı denmeli.
Ama sığır kuşu sadece sıkıcı haşereleri yemiyor,
- gergedanın temiz kalmasını da sağlıyor. - Olabilecek en iğrenç şekilde.
Uyarısı konusunda da haklıymışsın.
Sığır kuşu, gergedanı avcılardan koruyan bir çift ilave göz gibi.
İyi bir takım oluyorlar.
Haklısın Grisakal. Hepimiz oluyoruz.
Çocuklar.
Selam Bayan J.
- Görevinizi tamamladınız mı? - Evet.
Artık gergedanları anlıyoruz ve yardım edebiliriz.
Nasıl?
Tıpkı sığır kuşu gibi biz de gergedanın arkasını kollayacağız.
Hepimizin yapması gereken o değil mi? Birbirimizi kollamak.
Hem birbirimizi hem de hayvanları.
Limonata?
- Alın bakalım. - Teşekkürler.
Kim çikolata parçalı kek ister?
Teşekkürler.
O kamera ne işe yarayacak?
Gergedanın bölgesine göz kulak olup ve yasak avcıların olmamasını sağlayacak.
Güzel plan. Görüntüyü internete verelim.
Böylece herkes, gergedanları izleyebilir.
Daha da iyi bir plan.
Görünüşe göre gergedan ve sığır kuşu iyi arkadaşlar.
Kesinlikle birlikte daha güçlüler.
Doğru, Grisakal. Biz de öyleyiz.
Gergedanları kurtarmaya yardım edin.
Neden videon kapalı David?
Gergedan uzmanı Dr. Matthew Mutinda'yla görüşmemiz başlamak üzere.
Buradayım ama Millie tabletimle oynuyordu ve bak...
Belki açık bırakmalısın.
Olmaz. O buraya gelmeden kapatmam lazım.
Çok geç.
- Selam Matthew! - Selam Jane.
Selam, tek boynuzlu at?
O David. Filtreyi nasıl kapatacağını bilmiyor.
Video ayarlarından yapabilirsin.
Sağ ol. Böyle çok daha iyi oldu.
Zor bir gündü.
Önce bir kara gergedan tarafından kovalandık sonra tek boynuzlu at oldum.
Bir kara gergedan tarafından mı kovalandınız?
Gergedanların sığır kuşlarını neden taşıdığını araştırıyorduk.
Ne keşfettiniz?
Arkadaş olduklarını.
Şey, pek sayılmaz.
Kara gergedanlar ve kırmızı gagalı sığır kuşlarının
bir ortakyaşar ilişkisi vardır.
Ortakyaşar ne demek?
Size göstereyim.
İki türün birbirinden fayda sağlamasına ortakyaşarlık denir.
Kırmızı gagalı sığır kuşu gergedanın sırtından beslenir
ve gergedan da onun sırtını temizlemesinden
ve tehlikeyi bildirmesinden faydalanır.
Bunu izledik. Kaç kara gergedanla ilgilendin?
Çok. Size Kitui'nin hikâyesini anlatayım.
Bir haftalıkken annesi terk ettikten sonra
kurtardığımız bir yavru gergedan.
Büyüdükçe sağlıklı ve güçlü oluyorlar.
Dört yaşlarına geldikleri zaman
daha az insan teması olan bir yere alınmaları gerekir.
Böylece gerçek vahşi, kara gergedana dönüşebilirler.
Kitui şimdi nasıl?
Kocaman oldu.
Onu kendi bölgesine taşıdık.
Burada beslenip, büyüyüp, kendi ailesini kurup muhtemelen çocuk sahibi olabilir.
Kara gergedana zarar veren nedir?
Kara gergedanlara karşı üç büyük tehlike vardır.
Yasak avlanmak, insanlar onları boynuzları için avlar.
İkincisi doğal alan kaybı. İnsanların çiftlikler kurması yüzünden.
Son olarak da iklim değişikliği,
yağmurun azalması kara gergedan için yiyecek kaybı demektir.
Hayvanlara yardım etmek istediğini ne zaman anladın?
Çok küçük yaşta. Veterinerlikten mezun olduktan sonra
burada, Lewa Vahşi Yaşamı Koruma Merkezinde çalışmaya başladım,
burada farklı havyanlar uyum içinde yaşıyor.
- Buradan ne yapabiliriz? - Bir koruma kulübüne katılabilirsiniz
ya da okulunuzda bir tane kurabilirsiniz.
Küresel toplulukta farkındalık yaratmak
vahşi hayatın geleceğini garanti altına alacaktır.
Böylece bizim keyif alacak kadar şanslı olduğumuz şeyden keyif alırlar.
- Harika fikirler. - Başka çocukları da alabiliriz.
Sağ ol Matthew. Yarın okul için sabırsızlanıyorum.
Bu çok harika.
Dünyayı kurtaracak, geleceğin koruyucularıyla bunları paylaşmak
benim için zevkti.
Güle güle. Vakit ayırdığınız için teşekkürler.
Hoşça kal Matthew.
- Kulübümüzün adı ne olsun? - Kitui Kulübü nasıl?
Mükemmel. Şu gergedan filtresine baksana Jane.
-Çok güzel. Sığır kuşu var mı? - Bakayım.
Hey, Jane. Şuna bak.
Bir tane bulmuşsun!
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher