ΤΖΕΪΝ
Για πόσο ακόμα θα κρυβόμαστε;
Κάνει πολύ κρύο.
Μέχρι να τελειώσουμε την αποστολή.
Δεν γίνεται κάπου πιο ζεστά;
Τα καριμπού ζουν στον βορρά.
-Νομίζω ότι κάτι ακούω. -Πού κρύβεσαι;
Καθόλου αστείο.
Υποτίθεται ότι κρυβόμαστε.
Κάντε ησυχία.
-Πού βρήκες την τέλεια στολή καμουφλάζ; -Την έφτιαξα.
Θα τη φορέσεις την επόμενη φορά. Πηγαίνετε στις κρυψώνες σας για να μάθουμε
γιατί τα καριμπού μετακινούνται και δεν μένουν κάπου για πολύ.
Ίσως για να παραμείνουν ζεστά.
Να μια ιδέα.
Εντάξει, Γκρέιμπιρντ.
Μέσα.
Μικρός τάρανδος είναι αυτός;
Είναι ένα μικρό καριμπού.
-Καριμπού και τάρανδοι είναι το ίδιο. -Τι;
-Κι ο μπαμπάς του. -Η μαμά.
-Πώς το ξέρεις; -Τα αγόρια χάνουν τα κέρατα το φθινόπωρο.
Μόνο τα κορίτσια τα κρατούν.
Είναι πανέμορφα.
Είναι λυπηρό που κάθε χρόνο είναι όλο και λιγότερα.
Να τα βοηθήσουμε.
Πρέπει να μάθουμε γιατί μετακινούνται, έτσι ώστε να καταλάβουμε τα καριμπού.
Κοίτα.
Η μαμά της θέλει να προχωρήσει. Γιατί;
Όχι. Την τρόμαξα. Ίσως χαθεί.
Πρέπει να την πάμε στη μαμά της.
Βοήθησέ με να βγω.
Έλα, μας ξεφεύγει.
Φυσικά. Έχει δύο παραπάνω πόδια από εμάς.
Περίμενε, μωράκι!
Παραείναι γρήγορη.
Δεν παραείναι γρήγορη για τη μαμά της. Έφερε ενισχύσεις.
Ένα κοπάδι καριμπού.
Μακάρι να έμεναν σε ένα μέρος.
-Και τώρα, Τζέιν; -Πρόσεξε μη σε πατήσουν.
Απίθανο.
Τα καριμπού όλο κινούνται.
Πώς θα τα κάνουμε να γυρίσουν για να μάθουμε το γιατί;
Θα ξανακρυφτούμε!
Δεν παίζω άλλο.
Σοβαρά τώρα, Τζέιν, πού είσαι;
Παππού!
Παππού Τζέιμς;
Παππού, χαίρομαι που σε βλέπω.
Βρε βρε βρε. Γεια σου, Ντέιβιντ.
Γεια, Τζέιν.
Βγαίνει αμέσως αυτό.
Δεν δουλεύεις σήμερα;
Όχι, θα δουλέψω εθελοντικά αργότερα στην κοινωνική κουζίνα.
Αλλά...
Αυτό δείχνει νόστιμο.
-Για μένα; -Μαγείρεψα για όλους.
Και για σένα αν θες, Τζέιν.
Δεν μπορούμε να σταματήσουμε.
Ψάχνουμε ένα Rangifer tarandus.
Είναι η επιστημονική ονομασία των καριμπού και είναι σημαντική αποστολή.
-Αλλά εγώ θα έτρωγα. -Είσαι πάντα έτοιμος για φαγητό.
Θα ήθελα να ακούσω κι άλλα για την αποστολή σχετικά με τα καριμπού.
Μπορούμε να κάνουμε ένα μικρό διάλειμμα.
Το ήξερα.
Ο Γκρέιμπιρντ είναι αυτός;
Ναι, κρυβόμασταν στο δάσος.
Μερικοί κρυβόμασταν.
Και κάποιοι πετούσαν χιονόμπαλες.
Ντροπή σου, Γκρέιμπιρντ.
Ελάτε, πάμε μέσα.
Και μετά τρέχαμε με ένα κοπάδι καριμπού.
Μάλλον τρέχαμε για να ξεφύγουμε.
Ξέρατε ότι τρέχουν όσο ένα αμάξι;
Ναι, το ήξερα, αλλά μόνο για μικρές αποστάσεις.
Φανταστείτε το. Ένα καριμπού πίσω μας.
Παγωμένο ρυάκι μπροστά μας.
Ήξερα τι έπρεπε να κάνω.
-Τι έκανες; -Τίποτα. Το κοπάδι πήδηξε από πάνω μας.
Ήταν σαν να πετούσαν.
Αλλά πρέπει να μάθουμε γιατί μετακινούνται συνεχώς.
Ναι, δεν μένουν στο ίδιο μέρος για πολύ.
Ακούγεται φοβερό μυστήριο.
Ίσως ψάχνουν για τροφή.
Ίσως, αλλά είχε μείνει πολλή τροφή όταν η μαμά καριμπού την έδιωξε.
Ας γυρίσουμε στην αποστολή μας.
Αν ψάχνουν για τροφή, έχουμε άφθονη.
Εντάξει. Ας μαζέψουμε, παιδιά.
-Ευχαριστούμε για το φαγητό, μπαμπά. -Παρακαλώ.
Μόλις βγούμε, πρέπει να σκεφτούμε ένα σχέδιο.
Γιατί το πετάς αυτό;
Κι αυτό;
Γιατί χόρτασα.
Κρατάω χώρο για το επιδόρπιο.
Έχουμε επιδόρπιο, έτσι;
Έτσι πετάμε ένα δισεκατομμύριο τόνους φαγητό κάθε χρόνο.
Τι εννοείς;
Ότι αν έβαλες πολύ φαγητό για μεσημεριανό,
μπορείς να το κρατήσεις για αργότερα.
Ακριβώς.
Μα έχουμε πολύ.
Κέβιν, δεν τους είπες τις ιστορίες;
Λοιπόν...
Δεν τις ξέχασες, έτσι;
Ιστορίες; Τι ιστορίες, αγάπη μου;
Σαν αυτές που μας διαβάζεις πριν κοιμηθούμε;
Κοίτα, μπαμπά, μπορούμε να το συζητήσουμε μετά;
Ναι, που σημαίνει ότι ποτέ δεν θα το συζητήσουμε.
Λοιπόν, ας γυρίσουμε στα καριμπού.
Μα δεν έλαβα απάντηση για το επιδόρπιο.
Τα καριμπού, Ντέιβιντ. Ευχαριστώ για το φαγητό, παππού Τζέιμς.
Ήταν πολύ νόστιμο. Ακόμα και η σαλάτα.
Παρακαλώ.
Σκύψε. Δεν θέλουμε να μας δουν και να το ξαναβάλουν στα πόδια.
Τίποτα.
Ας ψάξουμε κι άλλο.
Ούτε εδώ βλέπω καριμπού.
Τι λες να εννοούσε ο παππούς για τις ιστορίες;
Δεν ξέρω. Γιατί δεν τον ρώτησες;
Γιατί ο μπαμπάς φερόταν κάπως περίεργα.
Τα καριμπού.
Όχι πάλι.
Πρέπει να τα ακολουθήσουμε. Πάμε.
Να πάω να παίξω στο δωμάτιο;
Θέλει κανείς καφέ;
Νερό;
Πάω να παίξω με τη Μίλι.
Με συγχωρείς λιγάκι.
Μας ξέφυγαν.
Πού πας, παππού;
Θα πάω στην κοινωνική κουζίνα λίγο νωρίτερα.
Βρήκατε τα καριμπού;
Πάλι τα χάσαμε.
Παίζουμε κρυφτό, αλλά μας βλέπουν και φεύγουν.
Θέλουμε άλλο σχέδιο.
Καμιά ιδέα, παππού;
Έχω μερικές.
Ξέρατε ότι τα καριμπού συνδέονται με τους προγόνους μας,
την οικογένειά μας;
Παρόλο που είμαι υιοθετημένος;
Η οικογένεια είναι οικογένεια, ανεξάρτητα από τη μορφή.
Συνδέεσαι με τη βιολογική οικογένεια και τους προγόνους σου
και με την οικογένειά μας και τους προγόνους μας. Εντάξει;
Εντάξει.
Οικογένειά μας είναι οι Ντενέ.
Τι σημαίνει Ντενέ;
Οι Ντενέ είναι κάποιοι από τους αυτόχθονες εκεί όπου ζουν τα καριμπού.
Άλλη μία ερώτηση.
Τι σημαίνει αυτόχθονες;
Οι πρώτοι άνθρωποι που ζουν κάπου, που ήταν εκεί
πριν από οποιονδήποτε άλλον και έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο ζωής.
Τώρα, ελάτε μαζί μου.
Έλεγα αυτήν την ιστορία στον μπαμπά σου όταν ήταν μικρός.
Όλα ξεκίνησαν πριν από πολύ, πολύ καιρό, όταν ο κόσμος ήταν καινούριος.
Τότε, οι άνθρωποι δεν είχαν πράγματα
όπως ρεύμα, τρεχούμενο νερό και πολυκατοικίες.
Όπως όλα τα ζώα στο δάσος,
βασίζονταν στη σχέση τους με τη γη
για να επιβιώσουν.
Αλλά έπρεπε να προσπαθήσουν πολύ για να τα καταφέρουν.
Οι Ντενέ ήθελαν να εξασφαλίσουν το μέλλον για τους δικούς μας.
Οπότε, κανόνισαν μια συνάντηση
με τα ζώα που μοιράζονταν τη γη και το δάσος.
Και οι δικοί μας ρώτησαν
"Πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι οι οικογένειές μας
θα μπορούν να ζουν δίπλα σας τα επόμενα χρόνια;"
Τα καριμπού απάντησαν
"Για να μείνουμε υγιείς όλοι, άνθρωποι και ζώα,
πρέπει να συνεργαζόμαστε και να νοιαζόμαστε για τη γη.
Μπορείτε να χρησιμοποιείτε τη γούνα μας για να μένετε ζεστοί
και τα κέρατά μας για να φτιάχνετε τα αναγκαία εργαλεία,
αλλά θα πρέπει να δείχνετε σεβασμό παίρνοντας μόνο ό,τι χρειάζεστε
και τίποτα παραπάνω.
Τίποτα δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένο.
Και όπως εμείς μοιραζόμαστε τη γη μ' εσάς,
έτσι κι εσείς θα τη μοιράζεστε με άλλους.
Ό,τι σας περισσεύει να το δίνετε σε άλλους που έχουν λιγότερα.
Πρέπει να μοιράζεστε τη γνώση για το πώς φροντίζουν τη γη
με όλα τα παιδιά σας,
για να τη μοιραστούν με τα παιδιά τους και ούτω καθεξής".
Είναι ευθύνη όλων
να διασφαλίσουμε το πέρασμα της γνώσης στις επόμενες γενιές.
Αλλά μετά από πολλά χρόνια,
πολλοί άνθρωποι, όχι μόνο οι Ντενέ,
άρχισαν να ζουν στη γη.
Όταν διαταράσσονται τα δάση, το ίδιο παθαίνουν και τα ζώα.
Μέχρι σήμερα οι Ντενέ δουλεύουν σκληρά για να προστατεύσουν τα καριμπού.
Όπως έκαναν τα καριμπού για εμάς.
Γιατί δεν μου είχες ξαναπεί την ιστορία, μπαμπά;
Μάλλον την είχα ξεχάσει.
Ο παππούς σου μου έχει πει πολλές ιστορίες
σαν αυτή όταν ήμουν μικρός.
Θυμάσαι τις άλλες;
Έτσι νομίζω. Ίσως με λίγη βοήθεια από τον παππού;
Ευχαρίστως.
-Να τις ακούσω κι εγώ; -Και βέβαια.
Λες τα καριμπού να μετακινούνται συνεχώς
γιατί τα δάση στα οποία ζουν καταστρέφονται, όπως στην ιστορία;
Απειλούνται με εξαφάνιση γιατί χάνουν τα σπίτια τους,
αλλά πώς θα αποδείξουμε ότι γι' αυτό μετακινούνται;
Αν τα πηγαίναμε κάπου όπου θα ένιωθαν ασφαλή;
Κάπου με τροφή, δέντρα και ό,τι χρειάζονται για να ζήσουν;
Φαίνεται πως έχετε ένα καλό σχέδιο.
Ας ξεκινήσουμε.
Βήμα πρώτο, να βρούμε τα καριμπού.
Σωστά.
-Αντίο. -Ευχαριστούμε για το φαγητό.
Εκεί.
Τώρα θέλουμε ένα ασφαλές μέρος.
Ξέρω το τέλειο.
Πρέπει και να βρούμε πώς θα τα πάμε εκεί.
Χρησιμοποιώντας τα αποφάγια.
Ντέιβιντ, έχουμε το δόλωμα. Βλέπεις τα καριμπού;
Ναι.
Φεύγουν, Τζέιν.
Γρήγορα! Απομακρύνονται.
Ντέιβιντ;
Εδώ!
Κόλλησα. Δεν μπορώ να τα ακολουθήσω.
Μπορείς να φέρεις πίσω τα καριμπού με αυτά τα αποφάγια;
Φέρ' τα εδώ, Γκρέιμπιρντ. Εγώ θα κάνω τα υπόλοιπα.
Δεν μπορώ να βγω. Τα καριμπού φεύγουν!
Ναι! Τα πας τέλεια, Γκρέιμπιρντ!
Έρχονται προς τα δω.
Έρχονται κατά πάνω μου.
Ακούστηκε ένα καριμπούμ.
Το 'πιασες; Καριμπού; Μπουμ;
Είσαι καλά, Γκρέιμπιρντ;
Τζέιν, έρχονται προς τα σένα.
Έφτασαν. Τρώγοντας, ήρθαν στο ασφαλές μέρος.
Βασικά, πιο πολύ τσιμπολογούν.
Τρώνε μπουκίτσες από το κάθε κομμάτι.
Απορώ γιατί δεν το τρώνε όλο.
Δεν ξέρω, αλλά μάλλον θα μείνουν εδώ τώρα.
Είναι τόσο χαριτωμένα!
Περίμενε! Όχι, μη...
φύγετε.
Τζέιν. Εδώ.
-Πού είναι τα καριμπού; -Έφυγαν.
Δεν μάθαμε γιατί όλο μετακινούνται.
Θα το μάθουμε.
Αλλά ήταν ευγενικό που άφησαν μερικά αποφάγια.
Σαν την ιστορία του παππού σου. Μοιράζονται.
Μπορώ να το δω;
"Πώς θα επηρεάσει η σημερινή μας απόφαση τους ανθρώπους του μέλλοντος;"
-Τζέιν Γκούνταλ; -Ναι.
Όπως τα καριμπού είπαν στους Ντενέ
να παίρνουν μόνο ό,τι χρειάζονται από τη γη.
Έτσι θα επιβιώσουν όλοι.
Σωστά.
Κοίτα!
-Το υπόλοιπο κοπάδι. -Κρύψου!
Τρώνε ό,τι άφησαν τα άλλα.
Μετακινούνται γιατί παίρνουν μόνο ό,τι χρειάζονται.
Αφήνοντας τροφή για όλα.
-Κάτι που πρέπει να κάνουν κι οι άνθρωποι. -Θα 'πρεπε.
Έχω μια ιδέα.
Έξτρα φαγητό για την κοινωνική κουζίνα.
Αυτό το φαγητό θα ταΐσει πολλά άτομα που το έχουν ανάγκη.
Μαχσί τσο,
-που σημαίνει "Ευχαριστώ". -Παρακαλώ, παππού.
Δώσαμε και μπισκότα. Αλλά ξέχασα το γιατί.
Σεβασμός, μοιρασιά και...
Υπευθυνότητα.
Θα σας πω την ιστορία απόψε.
Και μετά απ' αυτήν, έχω πολλές ιστορίες να σας πω.
Και σ' εσένα.
Και σ' εμένα; Ελπίζω να είναι με ζώα.
Μερικές.
Κάτσε ν' ακούσεις για τις αλεπούδες.
Αν ακούσουν κι άλλοι την ιστορία των Ντενέ, θα βοηθήσουν τα καριμπού;
Λέγοντας ιστορίες κρατάς τη γνώση ζωντανή.
Αν οι άνθρωποι μάθαιναν για τα καριμπού,
ίσως να γίνονταν πιο προσεκτικοί με το τι παίρνουν από τη γη.
Κατάλαβα, παππού.
Κι εγώ.
Σίγουρα θα βοηθήσει.
-Έτοιμος; Θα σε πάω εγώ. -Ευχαριστώ.
Μπορούμε να μάθουμε απ' τα ζώα.
Πρέπει να μοιραζόμαστε ό,τι μαθαίνουμε, για να μην κάνουμε συνεχώς τα ίδια λάθη.
Γκρέιμπιρντ!
ΤΖΕΪΝ
Σώστε τα καριμπού.
-Ντέιβιντ; Ντέιβιντ, πού είσαι; -Έρχομαι!
Τι τρως;
Αποφάγια. Είναι καλύτερα τη δεύτερη φορά.
Κράτα μου κι εμένα. Θα έρθω μετά την κλήση με τη φύλακα καριμπού Σταρ Γκοσέ.
Να τη.
Γεια, Σταρ.
Γεια, Τζέιν, Ντέιβιντ.
Είσαι μπουκωμένος.
Αυτά; Είναι κέρατα αρσενικού καριμπού.
Γιατί δεν πέφτουν τα κέρατα συγχρόνως και στα θηλυκά;
Τα θηλυκά τα κρατούν τον χειμώνα, γιατί όταν κυοφορούν,
πρέπει να δείχνουν πιο δυνατά για να υπερασπιστούν την τροφή τους.
Τέλειο. Συγγνώμη, πείνασα ψάχνοντας όλη μέρα ένα κοπάδι καριμπού.
Μετακινούνται πολύ.
-Θέλαμε να δούμε γιατί κινούνται συνεχώς. -Και τι ανακαλύψατε;
Παίρνουν ό,τι χρειάζονται από ένα μέρος
αφήνοντας τα υπόλοιπα για άλλα καριμπού.
Σωστά.
Μερικά κοπάδια μετακινούνται σύμφωνα με τη θερμοκρασία
και άλλα για να βρουν διαφορετικές πηγές τροφής.
Πού δουλεύεις με τα καριμπού;
Σ' αυτήν την περιοχή, όπου έχουμε τον Χώρο Μητρότητας Καριμπού Κλίνζι-Ζα.
Τι είναι αυτό;
Είναι μια μεγάλη περιφραγμένη περιοχή.
Φέρνουμε καριμπού από την άγρια φύση που κυοφορούν.
Έτσι, μπορούν να γεννήσουν με ασφάλεια.
Μετά τα απελευθερώνουμε στην άγρια φύση.
-Γιατί πρέπει να προστατεύονται; -Όταν είναι στα βουνά,
είναι πολύ μικρά και οι θηρευτές τα πιάνουν εύκολα.
-Οπότε, στον χώρο είναι ασφαλή. -Τα ταΐζεις;
-Ναι. -Είσαι πολύ τυχερή.
-Πώς αποφάσισες να τα βοηθήσεις; -Οι ηλικιωμένοι στις κοινότητές μας
μας είπαν να μην τα κυνηγάμε, γιατί είχαν μείνει λίγα.
Τρώγαμε κρέας άλκης. Βοηθούσα τη μαμά μου να πλύνει και να κόψει το κρέας.
Ξέρω πόσο δύσκολη δουλειά είναι.
Δεν το είχα ξανασκεφτεί.
Δεν το σκέφτονται πολλοί, γιατί συνήθως το αγοράζουμε, σωστά;
Όμως, όταν ξέρεις πόση δουλειά απαιτείται
προτού βρεθεί στο τραπέζι σου, εκτιμάς το συγκεκριμένο ζώο.
Δεν σπαταλάς και παίρνεις όσο χρειάζεσαι.
-Σωστά, Ντέιβιντ. -Γιατί λιγοστεύουν τα καριμπού;
Βλέπετε εδώ; Η μεγαλύτερη απειλή είναι η εξαφάνιση των δασών.
Διαταράξαμε τις ισορροπίες της φύσης.
Μπορούμε να τις αποκαταστήσουμε.
Όπως τα καριμπού, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι είμαστε ένα είδος.
Το ανθρώπινο είδος. Και πρέπει να συνεργαστούμε.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;
Μοιραστείτε όσα μάθατε σήμερα.
Και μειώστε τη σπατάλη.
Μιλήστε στον γονέα ή κηδεμόνα σας,
πηγαίνετε στη χωματερή, εκεί όπου πετούν τα σκουπίδια.
Το περιβάλλον μας επηρεάζεται από τα σκουπίδια.
Επηρεάζει τους οικότοπους των καριμπού και κάθε άλλου είδους, και το δικό μας.
Βλέποντας τόσα σκουπίδια, δεν θέλω να προσθέσω κι άλλα.
Δεν έχω ξαναδεί χωματερή. Σίγουρα θα μυρίζει.
Μάλλον έχεις δίκιο. Ούτε εγώ έχω πάει.
Ευχαριστούμε για τη συζήτηση σήμερα, Σταρ.
Εγώ σας ευχαριστώ. Ήταν χαρά μου που σας γνώρισα.
-Αντίο, Σταρ. -Τα λέμε.
Καλύτερα να βιαστείς, Τζέιν. Δεν θα μείνει φαγητό για πολύ.
Σχεδόν τελείωσε.
ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΖΟΡΤΖ ΜΠΛΟΝΤΙΝ (1923-2008)
Υποτιτλισμός: Γκέλη Τόγια