„Chlamyphorus truncatus”.
Siwobrody, widzisz coś?
Czekamy w nieskończoność i ciągle nic.
To nie nic.
Przywitaj się z Chlamyphorus truncatus.
Cześć, Chlamyphorus „trun-cactusus”.
Albo cześć, puklerzniczku karłowaty.
Raczej żegnaj, puklerzniczku karłowaty.
Zaraz potrąci go samochód!
Uciekaj z drogi!
Było blisko.
Za blisko.
Patrz, puklerzniczek karłowaty zaczyna kopać.
Kurs przechwytujący.
Uwielbiam naszą maszynę do kopania.
Spójrz na te przyciski.
Pokrętło.
Tylko nie pokrętło.
Musimy się zmniejszyć, by śledzić pancernika.
Nie chcemy się powiększyć w trakcie misji.
Oby pancernik się przed nami nie opancerzył.
Załapałaś?
Tak.
Puklerzniczek karłowaty jest szybki.
One wcale nie mają pukli.
Wyglądają jak chomiki z kawałkiem sushi na plecach.
Sushi to ich pancerz. Trochę wyglądają jak chomiki.
Wszystkie pancerniki mają pancerze, ale ten jest najmniejszy.
Niewiele o nich wiemy.
Trudno je znaleźć, a większość życia spędzają pod ziemią.
To jak ten znalazł się na drodze?
Dobre pytanie.
Może nie mógł przekopać się przez beton, a może szukał jedzenia?
Wiesz, że to on, bo samce są większe od samic?
Kolejne dobre pytanie.
Nie wiemy. Tak mało o nich wiemy.
Skanery pokazują, że to on.
Ostatnie pytanie, na czym polega nasza misja?
Mamy dowiedzieć się, co jedzą.
To chyba łatwe.
Nic, co ich dotyczy, nie jest łatwe.
Ale jeśli zrozumiemy, co jedzą…
- Będziemy mogli im pomóc? - Właśnie.
- On to wykopał? - Nie wiem.
Wiele zwierząt ryje w ziemi i kopie tunele, jak owady, żaby,
króliki, sowy, lisy, pingwiny, wom…
- To długa lista? - Wombaty. Tak, długa.
Pod naszymi stopami znajduje się świat,
o którym ludzie w ogóle nie myślą.
A to część tego świata.
Idzie.
- I sobie poszedł. - Ucieka.
Musimy zwiększyć prędkość drążenia.
Jane, tego tematu nie ma co drążyć.
Drążenie to inaczej „kopanie”.
Zwierzęta też ciągle nazywa inaczej…
- Co? - Nic.
Zwiększam prędkość.
Kamień!
- Rozpoczynam manewr unikowy! - Co?
To znaczy, że schodzę mu z drogi!
Tam jest!
Kolejny kamień!
Skręcam za trzy, dwa, jeden!
Jest za szybki. Jak się dowiemy, co je?
- Utkniemy w martwym punkcie! - Zły dobór słów!
Zły dobór słów!
Byliśmy tak blisko.
Blisko bycia rozgniecionymi na naleśniki.
Jak w kreskówkach, gdy postacie rozgniata…
Rozumiem.
Jak mamy śledzić szybkiego pancernika?
Albo omijać kamienie?
Chodźmy na górę i przemyślmy nasz plan.
Może następnym razem niech Siwobrody ryzykuje.
Chwila, co to za hałas?
Siwobrody, do góry!
Co się dzieje?
Anniso.
Hej, Jane. Hej, Davidzie.
Po co są tu ci robotnicy?
Przykro mi, że muszę wam to powiedzieć, ale spółdzielnia pozbywa się ogrodu.
Tego, co my nazywaliśmy ogrodem.
- Co? - Wiem.
Też mi się to nie podoba, ale nie stać nas na ogrodnika
i zajmowanie się ogrodem.
Pozbywają się drzew i wszystkiego?
Muszą wszystko uprzątnąć,
jeśli mamy wybrukować ten teren.
Wybrukować? Ściąć drzewa?
- Nie mogą. - Niestety mogą.
A co z wiewiórkami, ptakami i szopami, które mieszkają w drzewach?
I z owadami i zwierzętami, które żyją pod ziemią?
Uwiężą je pod kamieniami.
Zamiast niszczyć ogród, powinniśmy go ożywić.
To wymaga czasu, pieniędzy i ludzi, którzy zechcą to zrobić.
Mnie też się to nie podoba.
Ale większość członków spółdzielni głosowała za wybrukowaniem.
Nic nie możemy zrobić.
Przykro mi.
Nikt nas nie posłucha, Jane.
To ich do tego zmusimy.
Nie wierzę!
Też cię miło widzieć.
Mamo, mam złe wieści.
Zrobiłaś coś?
Jeszcze nie.
Ale dowiedzieliśmy się, że spółdzielnia niszczy ogród.
I wciąż nie wiemy, co je puklerzniczek karłowaty.
To jest ze sobą powiązane?
Wszystko jest powiązane.
Puklerzniczek karłowaty mieszka pod ziemią.
Wybrukowanie ogrodu zaszkodzi owadom
i zwierzętom mieszkającym pod ziemią.
- Rozumiem. Tak jakby. - Nie rozumiem.
Kto mógłby chcieć to zrobić?
Jane.
Kto chce niszczyć naturę?
Jane.
Nie rozumiem, kto godzi się na ścinanie drzew
i zabijanie roślin.
To też są żywe stworzenia.
Jane.
Mamo, chcesz coś powiedzieć?
Utrzymanie tego starego ogrodu dużo kosztuje,
a budżet spółdzielni nie jest z gumy.
Te pieniądze muszą trafić gdzie indziej.
Dbanie o naturę to nasz obowiązek.
Tak samo jak dbanie o ludzi, którzy mieszkają w tym budynku.
Dach przecieka. W toaletach nie spłukuje się woda,
a w połowie budynku nie działa ogrzewanie.
Głosowałaś za pozbyciem się ogrodu?
Głosowałam za tym, byśmy miały ogrzewanie.
Ogrody nie potrafią się bronić.
Chyba że są w nim muchołówki, które jedzą owady.
Ale chyba nie rosną w tej okolicy, więc…
Dziękuję, Davidzie.
Pójdę do łazienki.
Ludzie, którzy głosowali za usunięciem ogrodu,
nie zrobili tego, bo nienawidzą natury.
Zrobili to, bo muszą podejmować trudne decyzje.
Mogliśmy ucinać małe ilości pieniędzy ze wszystkiego
albo pozbyć się jednej dużej rzeczy.
Czemu mam wrażenie, że mnie nie słuchasz?
Małe.
Puklerzniczek karłowaty obchodził kamienie pod ziemią,
bo był mniejszy od naszej maszyny.
No i?
Jeśli chcemy za nim nadążyć i omijać kamienie,
musimy się jeszcze bardziej zmniejszyć.
A co z ocaleniem ogrodu?
Jeszcze nie wiem, jak to zrobić.
Ale jeśli dogonimy puklerzniczka karłowatego,
dowiemy się, co je.
Może to pomoże nam pomóc innym zwierzętom, które żyją pod ziemią.
Co to za hałas?
Nie mamy czasu do stracenia.
Musimy ominąć ten wielki kamień.
Robi się. Przygotuj się.
Będziemy mniejsi od puklerzniczka.
Teraz jest dużo łatwiej.
Mam nadzieję, że zaraz znajdziemy puklerzniczka.
Nasze silniki straciły moc.
Czy to znaczy, że utknęliśmy?
Utknęliśmy.
Słyszałeś?
Ten straszny dźwięk?
Tak.
Myślisz, że to puklerzniczek karłowaty?
Czas ponaciskać przyciski.
Davidzie, spójrz.
To tylko mrówka.
Bardzo duża mrówka.
Ale poradzimy sobie z jedną mrówką. Prawda, Jane?
Jak jest jedna, to jest ich więcej.
Może za bardzo nas zmniejszyłem?
- Nic ci nie jest? - Mrówki są silne.
Są małe, ale bardzo silne.
Mogą podnieść dziesięć razy więcej, niż ważą.
I są silniejsze, gdy współpracują.
Zauważyłem.
Nie znaleźliśmy puklerzniczka,
ale może możemy ocalić ogród, robiąc to, co mrówki.
Pogryźć robotników?
Nie do końca. Chodź. Idziemy na dwór.
Spróbuję zasadzić je w mieszkaniu.
Dzięki. Wiem, że mówiłaś, że wiele osób chce pozbyć się ogrodu,
ale pewnie wiele wcale nie chce.
Tak, ja nie chcę.
Jane nie chce. Siwobrody nie chce.
Szkoda, że to nie wystarczy.
Wliczając głos pluszaka.
Gdyby ludzie wiedzieli, jak to wpływa
na zwierzęta, które tu mieszkają, zmieniliby zdanie.
Posłuchaj.
„Natura wygra, jeśli damy jej szansę”.
Tak powiedziała Jane Goodall.
Anniso, jak możemy dać ogrodowi szansę?
Na pewno możemy coś zrobić.
Możecie złożyć petycję.
Wiedziałem. Petycję. Jasne.
Czym jest petycja?
To prośba o zmianę.
Prosisz, by ludzie ją podpisali, im więcej jest podpisów,
tym ma większą moc.
Jeśli ponad połowa mieszkańców podpiszę petycję, by ocalić ogród,
- to… - Zatrzymasz to wszystko?
Tak, ale nie jest łatwo przekonać ludzi…
Przekonamy wszystkich.
…by zmienili zdanie.
I potrzebujemy ludzi, którzy pomogą zająć się ogrodem.
- I nie mamy na to pieniędzy. - Coś wymyślimy.
Szybko.
Dzień dobry, panie Jin.
Możemy pomówić o petycji?
OCALMY OGRÓD
Ocalimy ogród, jeśli trochę się zaangażujemy.
Bez sikania w ogrodzie.
Te biedne zwierzątka zostaną uwięzione?
Owady też.
Nie obchodzą mnie owady.
Głównie zwierzęta.
Jeśli chodzi o zwierzęta, to jasne.
Spokojnie. Nie musisz śpiewać.
Podpisz, żebyśmy mogli ocalić ogród.
I puklerzniczki karłowate.
Siedzą sobie państwo pod ziemią,
nikomu nie przeszkadzają i nagle
budowlańcy zaczynają kopać i rozwalać państwa dom.
„Nie! Ratunku!”
Natura wygra, jeśli damy jej szansę.
Szkoda, że o tym nie wiedziałem.
Pewnie. Chcemy ocalić ogród.
- Lubicie ogrodnictwo? - I wolontariat?
- Pewnie. Tak. - Lubię.
Dzień dobry, pani…
- Garcia - Pani Garcia.
Nazywam się Jane i zbieram podpisy,
by uratować nasz ogród.
Naprawdę? Masz dość pieniędzy, by zadbać o nowy ogród?
Miło, że pani pyta. To będzie ogród naturalny,
który nie wymaga dużo pracy.
Nie trzeba kosić trawy i przejmować się chwastami.
Mamy nawet listę wolontariuszy do pomocy.
Podpisze pani naszą petycję?
Z przyjemnością.
I zostanie wolontariuszką?
Nie.
Ale mam wspaniałą córkę, która z chęcią pomoże.
Chwila! Przestańcie!
Mamy to!
Co macie?
- Podpisy pod petycją. - Chcemy zachować ogród
i zajmą się nim wolontariusze.
Potrzebny wam jeszcze jeden podpis.
Proszę. Teraz macie wszystkie.
Ogród zostaje.
Niemożliwe.
Pan Jin to podpisał?
Powiedział, że pomoże w komitecie.
Wszyscy zajmiemy się ogrodem.
Obiecuję.
Dobra robota.
Nigdy się nie zastanawiałam nad stworzeniami, które żyją pod ziemią.
One też potrzebują domu, prawda?
Tego potrzebuje puklerzniczek karłowaty. Domu.
Z dala od dróg i placów budowy.
Znajdźmy go, to dowiemy się, co je.
- Wracamy do naszej misji. - Chodźmy.
Jeśli mamy uciec mrówkom i znaleźć puklerzniczka,
musimy zwiększyć moc silników.
Tak jest, kapitanko.
Moc silników 75%.
Osiemdziesiąt. Sto procent.
Jest dobrze. Gaz do dechy.
Coś jest przed nami.
Cała naprzód.
Do tyłu! Z pełną prędkością.
- Dużo więcej mrówek. - Jesteśmy w środku mrowiska.
Cofaj, cofaj!
Za nami jest kamień.
A przed nami mrówki.
Jesteśmy uwięzieni.
Puklerzniczek karłowaty.
Uratował nas i je mrówki.
Misja zakończona sukcesem.
Wiesz, jak rzadko widuje się coś takiego?
Prawie tak jak wróżkę?
Może nie aż tak.
Czemu się zatrzymał?
Bo jest w domu.
Posłuchaj, Davidzie.
Żadnych aut, dróg, placów budowy.
Nic.
Ale jest blisko jedzenia. Mrówek.
Wiemy, gdzie jedzą puklerzniczki karłowate,
więc możemy dowiedzieć się o nich więcej.
- I je chronić. - Właśnie.
Dajmy mu spać.
Branoc.
Dostaję kopa energii, gdy dajemy naturze szansę.
Widzę, co zrobiłaś.
Co się stało, Jane?
Cieszę się, że ocaliliśmy ogród,
ale martwię się o puklerzniczka karłowatego.
Czym jest puklerzniczek karłowaty? Nie słyszałam o nim.
Jak większość ludzi.
Puklerzniczek wygląda jak chomik z kawałkiem sushi na plecach.
Je mrówki i ryje w ziemi.
Są zagrożonym gatunkiem.
Petycja to jeden sposób na zmiany,
ale można też porozmawiać z ludźmi.
To tak jak z owadami i zwierzętami pod ogrodem.
Potrzeba informacji, że potrzebują naszej pomocy.
Masz rację, Anniso.
Davidzie, to jeszcze nie koniec naszej misji.
Nie?
Wrócimy pomóc z ogrodem.
Chodź.
Pa.
Pa!
Już idę.
Słyszała pani, że natura wygra, jeśli damy jej szansę?
Tak jak puklerzniczek karłowaty.
To gatunek, który potrzebuje naszej pomocy.
Jak mogę pomóc?
Pomóż ocalić puklerzniczki.
Mamo, wpuścisz Davida? Spóźnił się.
Na co?
- Na rozmowę z Mariellą Superiną. - Kto to?
Ekspertka do spraw puklerzniczków.
Mieszka w Argentynie i właśnie dzwoni.
Już idę.
Cześć, Mariello.
Cześć, Jane.
Gdzie David?
Opowiadaliśmy sąsiadom o puklerzniczku.
Przepraszam za spóźnienie. Mamy dużo sąsiadów.
Okazało się, że ludzie nigdy nie słyszeli o puklerzniczku karłowatym.
Niezła przygoda. Znaleźliście puklerzniczka?
Tak. Był uroczy.
Mrówki, które jadł, mogły mieć inne zdanie.
- Uroczy? - Tak wyglądał?
Dokładnie tak.
Czemu więcej ludzi o nich nie wie?
Pokażę wam mapę.
Żyją pod ziemią tylko w Argentynie,
więc trudno jest je znaleźć i badać.
Skąd wzięła się ich nazwa?
Bo szczerze mówiąc, nie mają pukli.
Żadnych włosów.
Chodzi o to, że mają pancerz,
a „karłowate” dlatego, że są małe.
Dlaczego są różowe?
Pancerz jest jasnoróżowy, bo krew z niego odpływa,
by ogrzewać ciało, a gdy jest gorąco,
wypuszczają krew i pancerz robi się ciemniejszy.
Ale fajnie.
Sterują własnym ogrzewaniem.
Załapałaś?
Jak robi im się gorąco?
Gdy kopią, stoją na tylnych nogach,
i opierają się na ogonie jak na piątej nodze,
żeby móc stać prosto i kopać z większą siłą.
To niesamowite, że takie stworzonko może tak zrobić.
Nawet tarcza miedniczna jest ważna podczas kopania.
Pokażę wam.
Widzicie, jak kopie?
Odsuwa piach tarczą miedniczną.
W ten sposób robi miejsce z przodu.
Mój tyłek tak nie potrafi.
Zawsze lubiłaś pancerniki?
Miałam 18 lat, gdy zobaczyłam pierwszego
i nawet nie wiedziałam, że istnieją.
Trzydzieści lat później wciąż badam pancerniki
i poświęciłam im swoje życie.
Ten jest wielki.
Pancerniki są fajne.
Nawet najdziwniejsze zwierzęta
zasługują na to, by je badać.
Są ważne i potrzebują naszej pomocy
z tym, co im zagraża.
Co zagraża puklerzniczkom karłowatym?
Ludzie je łapią i próbują trzymać w domach.
Szkodzi im też zmiana klimatu i fakt, że tracą swoje siedliska.
Jeśli więcej pada, woda zalewa ich nory.
Jak możemy im pomóc?
Myśleć globalnie i działać lokalnie.
Wokół nas żyje mnóstwo maleńkich stworzeń,
o których nawet nie wiemy, więc wychodźcie na dwór,
szukajcie tych małych stworzeń i obserwujcie je.
Nie zabierajcie ich do domu.
Dzikie zwierzęta to nie zwierzęta domowe.
Zrobimy to.
Pewnie. Chcę, by żyły wiecznie.
Dziękujemy, że porozmawiałaś z nami o puklerzniczkach karłowatych.
Dziękuję.
I pamiętajcie, dbajcie o nie, ale zostawcie je na wolności.
- Pa, pa! - Pa, Mariello!
Chwila, to mrówka?
Znalazły nas!
Szybko. Do maszyny.
Napisy: Agnieszka Otawska