WAT VOORAFGING
…confrontaties tussen honderden demonstranten en de politie.
Het gaat er daar heftig aan toe.
Het gewelddadige optreden van de motorpolitie…
…heeft geleid tot de dood van een 22-jarige man.
Uw broer Malik is vannacht bewusteloos aangetroffen en doodverklaard.
De politie heeft uw broer vermoord.
De politie beschuldig je niet zomaar. U moet incasseren.
Hou dit stil. We onderzoeken alles.
Kom met een goed verhaal.
Heeft hij banden met terrorisme? -Ondanks z'n problemen ging 't goed.
Wat voor problemen? -Hij heeft nierproblemen.
Hij is niet gestorven aan opgelopen letsel, maar door nierfalen.
Als het op de radio is, moet de politie iets weten.
Hij is slachtoffer van de staat.
Ze maken hem tot martelaar.
Maliks naam staat al op de spandoeken.
Hij had een bijbel. Dat moeten we nagaan. -Doe dat dan snel.
Gerechtigheid voor Malik.
We moeten waardig blijven.
ABDEL 20 JAAR
DE DOOD IS STIL
Mevrouw Oussekine, wat ze Malik hebben aangedaan, is vreselijk.
Ik beloof u dat ze er niet mee wegkomen. Dat beloof ik u, mevrouw.
ZWART-WITFILM
We kunnen beginnen als u wilt.
Zwart-wit?
Ja.
Iets anders heb ik niet. -Oké, prima. Kom.
Autopsie van Malik Oussekine.
Man, 22 jaar oud.
Circa 1,70 meter lang, gewicht: 60 kilo.
Bloeduitstortingen op de buik. Sporen van reanimatie.
Eveneens bloeduitstortingen in het gelaat.
Een kleine bloeduitstorting op de wang. Gebroken neus.
Bloeduitstorting op het voorhoofd en…
Wat is dat allemaal? -Weet ik niet.
PASQUA-MONORY ZELFDE ELLENDE
Chirac trekt de wet-Devaquet in.
Meneer Oussekine, hallo. We hebben elkaar op de universiteit ontmoet. Weet u nog?
Misschien, ja. -We hebben gewonnen.
De regering is gezwicht en bijna een miljoen mensen…
…zijn voor uw broer de straat opgegaan.
Geweldig toch? -Ja, dat is geweldig.
Ik wil u aan iemand voorstellen.
Uw hervorming, uw hervorming
Devaquet, als u eens wist
Wat we doen met uw hervorming
Ik wil gaan.
Weg ermee. Tegen uw hervorming zeggen we nee.
Nou?
Ik heb het dossier voor je.
Het werd tijd. We hebben twee dagen om een aanklacht in te dienen.
Heeft het OM rechter Jeannin aangesteld? -Ja, hij geeft geen problemen.
Denk je dat het tot een proces komt? -Wie zal het zeggen.
Lees het ambulanceverslag.
Het is interessant.
Sarah.
Wie is die man?
Weet ik niet.
Wou je gewoon weggaan zonder gedag te zeggen?
Ik zag je niet meer. Ik moet m'n moeder terugbrengen naar Meudon.
Politie, moordenaars.
We moeten hier weg.
Politie, moordenaars.
Ik zie je in het appartement. Oké?
Bedankt dat je er was.
Politie, moordenaars.
Wat is er?
De lift zit vol gas.
SMERIGE SOEPJURKEN
DOOD AAN DE DRUIPSNORREN
GA TERUG NAAR WAAR JE VANDAAN KOMT
Het maakt niet uit.
WEG MET DE ARABIEREN
We konden er niks tegen doen. Het spijt me.
Ze kan hier niet blijven.
Wat als ze terugkomen? -Ik ben er toch?
Ik meen het. Wat doen we?
Ga met mij mee naar Parijs, mama. Daar ben je veiliger.
En hoe verandert dat de zaak? Ze vinden ons toch wel.
Wees niet zo naïef. Het zal weer gebeuren.
We moeten hem begraven, zodat hij in vrede kan rusten.
Het ligt wat ingewikkelder.
Dit wordt alsmaar groter. Justitie is erbij betrokken. Ze doen onderzoek.
Dat weet ik.
Laat me met rust.
Ik heb te veel mensen gezien vandaag.
Ik wil even rusten.
Mag ik nog wat? -Nee, je hebt al genoeg gehad.
Sarah, laat je broer met rust.
21 MEI 1973
Dank je.
Let op, dit moet je horen.
Mama, wat is het toetje? -Eet eerst je bord leeg.
Ja, maar wat is het toetje? -Weet ik niet. Kwrak?
Het is 'kwark', mama, geen 'kwrak'. -Waarom zet je de R op een andere plek?
'Kwrak' of 'krark', wat maakt het uit?
Lachen jullie me uit?
Kun jij zeggen…
Zeg mij maar na.
Hij moet nog oefenen.
Waarom lachen jullie?
Ze lachen me uit, omdat ik geen Arabisch spreek.
Echt? -Hij kent de eerste soera niet eens.
Maakt me niks uit. Je hebt toch niks aan Arabisch.
Sarah, haal de kwrak.
Eet je bord leeg.
Binnen.
Gaat u maar.
Bedankt voor uw komst.
Ik had niet het idee dat ik een keuze had.
Gaat u zitten.
Dat is een oud politietrucje.
Als een verdachte lastig is, brengen de rechercheurs hem bij mij.
Ik laat hem in een stoel zitten en sta hem netjes te woord.
Ik toon interesse in hem, laat zien dat hij me kan vertrouwen.
Vaak verzet hij zich dan niet langer.
Dat noem ik het 'tapijteffect'.
Weet u waarom ik u vroeg te komen?
Ik heb wel een idee.
Voor Malik.
Dus u kende hem?
Ja, maar ik begrijp niet wat hem is overkomen.
Malik was toch katholiek?
We denken dat hij bij een christelijke terroristengroep zit.
Dat denken jullie?
Weet u daar iets van?
Malik was geen terrorist.
Dit is bespottelijk. Aanstootgevend zelfs.
En hij had zich niet bekeerd. Dat had ik geweten.
Dit droeg hij bij zich.
Ongebruikelijk voor een Algerijn.
Dus zo hebt u me gevonden?
Mag ik?
Deze was van mijn moeder.
BIJBEL OUDE EN NIEUWE TESTAMENT
Ik had hem aan Malik gegeven. -Waarom?
Wat wilt u dat ik beken met uw mooie tapijt?
Malik was een dopeling.
Pardon?
Ik leerde Malik over het christelijk geloof.
Hij was niet gedoopt. Daarom heeft de politie hem toch niet doodgeslagen?
Ik weet niet wat u van me verwacht…
…maar u kunt beter nagaan wie hem dit hebben aangedaan.
De waarheid is het enige juiste pad…
…zowel voor een priester als voor een agent.
Wegwezen. Ga naar huis.
Jij, blijf staan.
Voor wat betreft het onderzoek kan ik zeggen…
…dat de politie haar plicht heeft gedaan en zich aan de instructies heeft gehouden:
namelijk de relschoppers en geweldplegers oppakken.
Met name die in rue Monsieur-le-Prince.
Ik heb ook de eerste officiële, formele resultaten van de autopsie.
Het letsel dat Malik Oussekine heeft opgelopen, heeft niet geleid tot z'n dood.
Die was het gevolg van de ernstige nierziekte waaraan het slachtoffer leed.
Juffrouw. -Minister…
…hoe verklaart u het geweld waarmee de motorpolitie heeft opgetreden?
Alles wijst uit dat Malik Oussekine geen relschopper was.
Hoor eens…
…als ik een zoon had die dialyse ondergaat…
…zou ik hem 's avonds laat geen domme dingen laten doen.
Minister, hier alstublieft. Wilt u iets tegen de familie zeggen?
Is de kamer niet verzegeld? -Nee.
Hebben ze zich geïdentificeerd?
Nee.
Maar ze wisten dat m'n verblijfsvergunning over een maand verloopt.
Als ik de deur niet open zou maken, dan zouden ze…
Het geeft niet, mevrouw Pires. Wij regelen het wel.
Ik mocht jullie broertje graag.
Bedankt, mevrouw Pires.
STILTE OP STRAAT TEGEN HET GEWELD.
Chirac denkt ze te kalmeren door de wet in te trekken.
Hij wil zelfs de familie bezoeken.
Morgen volgt een nieuwe demonstratie.
Ze houden nu natuurlijk niet op. Links buit deze hele situatie uit.
Hoe staat het met het onderzoek? -Het terrorisme heeft niks opgeleverd.
En hij had ook niets te maken met de demonstraties.
Was hij daar bij toeval om 1.00 uur 's nachts?
We hebben meerdere getuigen, waaronder leden van de ME.
Ze hebben gezien dat de motorpolitie Oussekine volgde.
We staan onder druk. De rijksrecherche werkt onder een rogatoire commissie.
De motorpolitie moet gehoord worden.
Ik moet verantwoording afleggen. -Aan mij.
Ik laat de politie niet voorkomen.
Dat gun ik ze niet.
Homerus De Odyssee
Wisten jullie…
…dat Malik zich wilde bekeren?
Ja, dat had hij me verteld.
Hij bezocht een priester.
Echt waar?
Waarom zei hij niks tegen ons?
Het is Kiejman.
Ze wilden de zaak laten seponeren door Malik de schuld te geven.
Dat doen ze altijd bij dit soort zaken.
'Dit soort zaken'?
Met een Maghrebijns slachtoffer?
En met politieagenten als verdachten, ja. Maar dat pad willen we niet bewandelen.
Hoe wou je bewijzen dat dit racisme is?
Vraagt u nog om een second opinion? -Uiteraard.
Maar dat is niet genoeg. We moeten nu in de media treden.
Anders is het te laat en is de schade aangericht.
We hebben iets. We moeten snel zijn, zodat dit het achtuurjournaal haalt.
Komt u mee, Mohamed?
Ik weet niet wat u bedoelt.
Daar hebben we niks mee te maken. We volgden orders op.
Er waren relschoppers. We moesten ze fanatiek achternazitten.
Jullie volgden ze te voet in rue Monsieur-le-Prince?
Dat is tegen de regels. We mogen de motor niet af.
Dat vragen we niet. Zijn jullie die straat in gelopen?
Nee, we zijn gestopt op de kruising met rue Racine.
Waarom?
Ik slipte met mijn motor. De weg was nat.
U slipte? -Ja.
Ik zag niet hoe, maar hij viel op z'n zij.
Hij heeft zich geen pijn gedaan, maar ik ben afgestapt om hem te helpen.
Meer niet. Toen ben ik weer opgestapt.
Dat is vreemd. -Hoezo?
We hebben meerdere getuigen die allemaal hetzelfde zeggen.
Wat zeggen ze dan?
Ze zagen jullie rue Monsieur-le-Prince in lopen.
Jullie achtervolgden iemand. -Ze liegen.
Agenten van de ME? Waarom zouden ze?
En waarom allemaal?
Ze zagen jullie bij nummer 20 naar binnen gaan. Ontkennen heeft geen zin.
Dat kan niet.
Een paar minuten later zagen ze jullie teruglopen naar jullie motoren.
Ik weet niet wie ze zagen. Mij niet. Het kan iedereen geweest zijn.
Een agent op een witte motor die slipt en opstaat met de hulp van een collega?
Wie heeft er nog meer een witte motor?
Niemand. Dat is waar, ik ben de enige.
Dus u was het die viel?
Zoals ik zei, slipte ik.
Daarna was ik verdwaasd. Misschien dat we wel…
Misschien hebben we relschoppers gevolgd.
Dus jullie gingen het gebouw binnen? -Nee.
Nou ja…
Ja.
Ik zag collega's met demonstranten worstelen.
Ik wilde ze helpen vrij te komen. Meer niet.
Ik heb geen klappen uitgedeeld.
Dat deed niemand.
We gingen naar binnen…
…tuigden ze een beetje af en gingen weer weg.
We zijn direct vertrokken.
Iemand ging nogmaals naar binnen. Die kwam naar buiten met een wapen in z'n hand.
Ja, nou ja, dat is mogelijk.
Ja, nu herinner ik het me weer.
We achtervolgden demonstranten in de hal.
Ze gingen snel weer naar buiten en wij ook.
Buiten besefte ik…
…dat ik m'n dienstwapen was verloren.
Ik vroeg Giorgi me te helpen zoeken.
Giorgi? -Ja, Giorgi.
Volgens Schmitt liet hij u z'n wapen halen. Zoiets verzin je niet.
Waarom beschermt u hem? -Dat doe ik niet.
Een wapen verliezen, maakt je nog geen moordenaar.
U geeft toe dat u naar binnen ging?
U ging dus Schmitts wapen zoeken.
Is u toen niets opgevallen? Lag er niemand op de grond?
Nee, ik heb niemand gezien.
Jawel, er lag één man.
Het moet een bewoner van het gebouw zijn geweest, denk ik.
Hij pakte het wapen op en gaf het me. Daarna ging hij naar huis…
…en ik terug naar de rest.
Ogenblikje.
De Parijse openbaar aanklager, Michel Jéol…
…verklaart dat de dood van de jongeman, van Malik, te wijten is aan hartfalen…
…en dat het enige waargenomen letsel als gevolg van geweld…
…niet tot z'n dood kan hebben geleid.
De onderzoeksrechter vraagt om een tweede medisch onderzoek…
Stop met kijken. Ik wil het niet meer horen.
De autopsie is verricht.
Nu moeten ze me m'n zoon teruggeven…
…zodat ik hem kan begraven naast z'n vader in Algerije.
Weet je, mama…
…ik weet niet of ie dat gewild zou hebben.
Wat?
Hij had niet veel met Algerije.
Ik weet niet of hij erover praatte met je… -Waarover?
Niks. Laat maar.
Het is onbelangrijk.
We doen wat je wilt.
Heeft ze het niet al zwaar genoeg?
Waarom zouden we tegen haar liegen?
Het gaat om wat Malik gewild zou hebben.
Hij voelde zich Frans.
Hij zou hier begraven willen worden.
Zet eens aan.
Advocaat Kiejman, die Maliks familie vertegenwoordigt…
…betwist de officiële doodsoorzaak van de jongeman…
…na het dossier te hebben ingezien.
Het dossier bevatte een verklaring van de ambulance-arts…
…waarvan ik enkele regels voorlees.
De arts zegt het volgende over Malik:
'Op het moment van het incident leed het slachtoffer niet aan een hartaanval.
Hij moet op het achterhoofd geslagen zijn. Ik beschouw hem als klinisch dood.
Het is echter beter deze informatie niet openbaar te maken…
…om incidenten te voorkomen.'
Ik betreur het dat deze belangrijke informatie…
…niet in het persbericht stond, dat objectief had moeten zijn.
Christine Villemin kwam…
Hij is goed.
Vinden jullie niet?
Dit zet ze onder druk. Ze hebben iets uit te leggen.
Waar heeft hij last van?
Laat hem maar.
Hij wil laten zien dat ie mama in bescherming neemt.
Agent Lacour: Waarom beschermt u hem?
Meneer Giorgi verklaart: Dat doe ik niet. Als…
U had ze kunnen voorbereiden.
Ik kan ze niet tegen henzelf beschermen.
Hun verklaringen slaan duidelijk nergens op.
Als ik er geen einde aan had gemaakt, waren ze gezwicht. Dat is zeker.
Ik hoop dat ze dit gebruiken om hun verhalen af te stemmen.
Ik wist niet van dat wapen. -Volgens mij weet u wel meer niet.
Als m'n mannen iets hebben misdaan, moeten ze zich daarvoor verantwoorden.
Als het aan mijn gezag ligt, neem ik m'n verantwoording.
De eer van de politie staat op het spel.
Mooi, maar dat is niet het probleem.
Ik probeer geen agenten te veroordelen. Integendeel.
Ik moet zorgen voor een geoliede machine zodat de politie haar werk kan doen.
Begrijpt u dat?
U mag gaan, commissaris.
Ga zitten, het is klaar.
Geen van de agenten geeft toe…
…student Malik Oussekine te hebben geslagen
De rijksrecherche heeft agent Garcia en brigadier Schmitt ondervraagd.
Gaat het, Jissé?
Ja, zeker.
Ik ken iemand bij het consulaat.
Hij kan helpen je zoon in ons land te begraven.
Mohamed wil het niet.
Hij beslist en zijn zus is het met hem eens.
Ik heb de kracht niet meer om tegen ze in te gaan.
Ze voelen zich Frans.
Het is onze schuld…
…ze te laten denken dat dit zelfs maar mogelijk is.
Garcia heeft bekend dat hij de hal is ingegaan. Ze geven het op.
Waarom wordt hij dan niet aangeklaagd? Ik snap 't niet.
We denken dat ze eerst de schuld van de andere agenten willen bewijzen.
Dit zal leiden tot een confrontatie, wellicht zelfs tot een reconstructie.
Het is hoe dan ook goed nieuws. Laten we er blij mee zijn.
Ik heb jullie gevraagd te komen…
Jullie weten vast dat ik af en toe de president spreek.
Meneer Mitterrand leeft erg mee met wat Malik is overkomen.
Hij wil jullie moeder persoonlijk condoleren.
Hoe zien jullie de begrafenis voor jullie?
We begraven hem in Meudon. Zo kan moeder naar 'm toe wanneer ze wil.
Ik weet niet of jullie privacy gewaarborgd kan blijven.
Ik weet ook niet of dat wenselijk is.
Malik betekent nu heel veel.
En voor veel mensen.
Je hebt niks verteld over je eerste dag. -Het ging prima.
Oké, maar wat heb je gedaan?
Jissé.
Wie is dat?
Dag, mevrouw.
Hallo.
Dit zijn collega's. -Vrienden zelfs.
Aangenaam. -Hallo, mevrouw.
We kwamen gedag zeggen en even praten. -Wat leuk.
Ga maar naar boven. Ik kom zo.
We praten even en dat krijgt u hem terug. -Geen probleem. Fijne dag.
Fijne dag. -Fijne dag, mevrouw.
Wat is er? We zien je niet meer. We maakten ons zorgen.
Pardon. -Hallo.
Hallo.
Je moeder is aardig.
Wat goed dat je haar helpt met de boodschappen. Je bent een goede zoon.
Er gaat niks boven familie, hè?
Wat willen jullie van me?
We kwamen gewoon even kijken of alles goed met je ging.
En zoals ik zei, gaat er niks boven familie.
Familie helpt en beschermt elkaar.
Begrijp je dat?
Kijk me aan.
Wat heb je in vredesnaam gezegd?
Ik heb niemand verraden.
Ik heb niks gezegd.
Misverstanden gebeuren. Je raakt in paniek…
…zegt dingen waar je spijt van krijgt. Hoe oud ben je?
Tweeëntwintig.
Zie je, daar heb je het al. Je bent nog een kind.
Dan doe je domme dingen.
Maar die kun je altijd rechtzetten.
Er zijn getuigen.
Dat geeft niet. Getuigen zeggen wat ze willen.
En de man in de hal? -Niemand die hem vindt.
Die zegt niks na wat hij heeft doorstaan.
Je bent een goeie vent. Nu ga je de waarheid vertellen.
Je moeder zal trots op je zijn.
'Probeer je wat in te houden,' zeg ik geïrriteerd.
Hij lijkt vastbesloten.
Hij was gewoon onbeleefd.
Ik herstel mezelf onmiddellijk en ga over op intimidatie. Ik laat hem zien dat hij…
'Schei uit.' -Kun je me m'n trui geven?
Wat een agressie. Ik was kwaad, ging dood.
Ik had kortsluiting, sloeg rook uit. Het was oorlog.
Wil je dat ik m'n werk bel?
Ik kan zeggen dat ik ziek ben en bij jou blijven.
NATIONALE POLITIE
Nee, lief van je. Je mag niet door mij in de problemen raken.
Ik doe dit niet m'n hele leven.
Ik zoek iets anders.
Dat beloof ik.
Annemaria koekoek.
10 JUNI 1973
Annemaria koekoek.
Malik, jij bent af. -Nee, dat is niet eerlijk.
Annemaria koekoek.
Annemaria koe…
Gooi eens terug, Laziz.
Ben je doof of zo?
Wat is er?
Ik heet niet Laziz, maar Miloud.
Miloud.
Of 'meneer' als je dat niet kan uitspreken.
Het zal wel.
Kom spelen. Wat kan ons die vent schelen.
Wie denken ze wel niet dat ze zijn?
Kom, jongens. We gaan.
Pardon.
We staan voor het gebouw in Meudon waar de familie van Malik Oussekine woont.
Hij is de jonge student die drie dagen terug stierf bij een demonstratie…
…en die zal worden begraven op…
Agent Garcia heeft bekend de jonge Malik Oussekine te hebben geslagen.
Dank je.
En Fatna, wat doet zij?
Bel haar, alsjeblieft.
Fatna Oussekine?
Waar gaat dit over?
Nee.
Achteruit, alstublieft.
Ja, ik denk dat het de president is.
…de auto. Het lijkt de president te zijn.
President Mitterrand, alstublieft.
President Mitterrand, een vraag voor France 2.
Wist de familie dat u zou komen? Alstublieft, meneer Mitterrand.
Hij is er.
Dag, mevrouw. -Hallo.
Mevrouw. -Hallo.
Hallo.
Blijft u daar zitten?
Ja.
Als u het niet erg vindt…
…verplaats ik dit even voor m'n driepoot.
Kop dicht.
Heb je je opgedoft, vuile hoer? -Nee, alstublieft.
Kop dicht.
Hou op.
Ik heb niks gedaan. -Wat moet dat daar?
Ga niet de held uithangen. Wegwezen.
Ik heb de politie gebeld. -Wegwezen.
Mevrouw Oussekine, bedankt dat u me in uw huis verwelkomt.
Hallo, meneer de president. -Hallo.
Hallo.
ME, SS.
ME, klootzakken.
Laat hem niet ontkomen. Lopen.
Jij daar, stop.
Blijf staan.
Pak hem.
Kom op, jongens.
Meneer, alstublieft.
Toe maar, meneer Bayzelon.
De eerste keer dat ik Malik Oussekine zag…
…was in rue Monsieur-le-Prince.
Hij werd achtervolgd door de politie.
5 JULI 1977
De Odyssee
Schrijf ons wanneer je kunt.
Ik zal elke dag aan je denken.
Wat zijn ze aan het doen?
Kom, we gaan.
Vertaling: Willemijn Cornelissen