Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
JEJU-DO, ZUID-KOREA
Ik ben een haenyeo.
Wij haenyeo duiken in de oceaan om zeevruchten te verzamelen…
…en vertrouwen daarbij volledig op onze adem.
De oceaan geeft ons wat we nodig hebben…
…en voelt voor ons aan als een liefdevolle omhelzing.
Maar het is meer dan dat.
Haenyeo zijn is een roeping.
Haenyeo zijn de beschermers van de zee…
…en wij waken over de oceaan.
Al honderden jaren lang.
Jeju is het thuisland van de haenyeo.
Jeju staat bekend om drie dingen:
de rotsen…
…de wind…
…en de vrouwen.
De andere kant op. Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht.
Schudden met die heupen.
- Zeven en acht. - Genoeg geswingd. Volg mij.
Van wie is dit? Pak dit eens.
Instappen maar.
Je hebt daar een hele lading bijvoet. Geef mij er eens wat van, alsjeblieft.
Dit is werk dat je met hart en ziel doet.
Onze moeders en grootmoeders deden dit ook.
We duiken zelfs als het koud is of als we geen zin hebben. Het zit ons in het bloed.
We zijn tenslotte vrouwen.
Krijg je dit naar boven?
- Ik moet wel. - We doen het samen.
Leg daar maar neer.
Maar de zee is veranderd en er zijn niet veel haenyeo meer over.
De haenyeo-cultuur verdwijnt stukje bij beetje.
Vraag alsjeblieft niet
Vraag alsjeblieft niet naar m'n leeftijd
Ik heb niets noemenswaardigs gedaan In mijn korte jeugd
Vroeger gebruikten we roeiboten…
…in plaats van motorboten om rondom het eiland te duiken.
En als we roeiden, zongen we.
Wat moet ik doen nu mijn jeugd vervliegt?
Zo gaat het nu eenmaal in het leven
Prachtig, hoor.
Hé, chef. Hoe laat is het nu?
7.30 uur.
Ik ga vier uur aan het werk. Dan kom ik eruit.
- Hopelijk vang je veel. - Dat komt wel goed.
Vroeger kon ik nog niet zwemmen. Toch trok de zee me altijd al.
Ik wilde thuis nooit taakjes doen. M'n moeder zat me altijd achter de vodden…
…maar in de zee was ik vrij en kon ik spelen.
Dus op mijn 16e ben ik haenyeo geworden.
Mijn moeder wilde dat ik jong trouwde.
En ik was gehoorzaam, dus dat deed ik. Ik trouwde en stopte met duiken.
Wat was ik naïef… Veel te naïef.
Mijn man hield wel van een feestje.
Misschien wilde hij niet hard werken omdat hij wist dat hij jong zou sterven.
Toen ben ik weer haenyeo geworden om te kunnen overleven.
Ik heb 52 jaar gewerkt.
En nu ik m'n leven eindelijk op orde heb, scheidt m'n lijf ermee uit.
M'n portemonnee is gevuld, maar m'n huid hangt er slapjes bij.
Dat is de ironie van het leven.
Moet je zien.
Obunjagi, familie van de zeeoren.
Kapitein, we vertrekken morgen om 8.00 uur.
GOSAN-RI
Het uitladen van de boot is zwaar en zee-egels vangen vind ik vreselijk.
- Hoeveel per 100 gram? - 13.000 won per 100 gram.
Dat is de groothandelsprijs.
Sommigen vangen ze graag, want ze leveren veel op.
Na vier uur verzamelen, ben ik ook nog vier uur bezig met pellen.
De snelsten doen het in drie uur…
…dus ik ben altijd een blok aan iedereens been.
Als ik veel vang, voel ik me totaal niet moe.
Maar als ik maar weinig vang, kom ik uitgeput en geïrriteerd terug.
- Dan verdien je niks. - Niks.
Maar hoe dan ook voel ik me altijd gelukkig in het water.
Ik heb er altijd plezier in.
Vroeger, toen wij nog jong waren, keken de mensen op haenyeo neer.
Als je man bijvoorbeeld een invloedrijk iemand in het dorp was…
…zei hij: 'Moet je me echt beschamen door als haenyeo te werken?'
Nou ja, ik wist niet beter…
…dus ik wilde niet dat mensen wisten dat ik haenyeo was.
Op bijeenkomsten van onze mannen waren we de enige haenyeo.
De vrouwen van de andere mannen waren geen haenyeo en zagen er piekfijn uit…
…maar onze gezichten waren gebruind van ons werk in de zon.
We waren zo geïntimideerd dat we geen woord durfden te zeggen.
Onze gezichten waren zo donker…
…daar kon geen make-up tegenop, dus iedereen kon het zien.
- Zo was het toch? - We schaamden ons kapot.
Dat was lang geleden.
En tegenwoordig…
…worden we erkend door UNESCO, dus we mogen trots zijn op wat we doen.
Ik ben nu met trots een haenyeo. Dat was vroeger wel anders.
Ik wil graag als haenyeo blijven werken, want ik vind het leuk.
Maar ik wil wel minder gaan werken…
…en me vanaf nu vooral op vrijwilligerswerk richten.
Hallo.
Ik ben Jang Soon Deok, jullie gids. Ik duik hier in de oceaan.
Pas goed op waar je loopt, alsjeblieft. Er zitten hier slangen.
Volg mij maar. Langzaam en voorzichtig lopen.
Dat zijn plekken waar we soms duiken.
Er ligt meer afval dan verwacht.
's Winters hoopt daar meer afval op.
Het komt vooral vanuit China en Japan. En van het Koreaanse vasteland.
Toen ik nog een meisje was, lag er geen afval zoals piepschuim in zee.
Nu liggen er hele bergen afval.
Sommige hopen liggen al zo lang te rotten…
…dat er een smerig goedje uit vloeit.
Door dit soort dingen is de oceaan vervuild geraakt.
Haenyeo hebben al zoveel doorstaan…
…om onze zee te beschermen.
En waarom? Omdat wij ons in de zee op ons best voelen.
Ik ben op m'n 20e begonnen.
Ik moest veel zeeslakken vangen om m'n familie te onderhouden.
Het leven was toen zwaar en de mensen waren arm.
Volgens mij was ik er best goed in. Als m'n net vol zat omdat ik zoveel ving…
…gooide ik 't leeg op de kant en dook ik er meteen weer in.
Zee-egels verzamelen kan ik als de beste. Dat betaalt goed…
…en ik kan financieel onafhankelijk zijn omdat ik gezond ben.
GWIDEOK-RI
Hé.
Waar is iedereen? Het is al 6.00 uur. Ongelofelijk. Ze zijn er nog niet eens.
- Ze hadden 7.00 uur gezegd. - Echt?
- Nee, hè. - Dat zei de kapitein.
Gaan jullie misschien niet?
Ja, dat zou kunnen. Als de oudsten dat bepalen, gaan we niet.
Naar zeeslakken kun je altijd wel duiken, maar zee-egels…
…hebben stekels die je hoofd kunnen doorboren.
Er is heibel.
Wie had het over 7.30 uur?
Joo Hwa. Waarom kom je om 6.30 uur aankakken?
De kapitein wilde om 6.00 uur weg.
- Niet zo schreeuwen. - Maar ik ben woest.
Haeng Ja, hou nou maar op.
Ik heb een foutje gemaakt.
Grutjes. Ik heb een foutje gemaakt. Kun je me ooit vergeven?
Oké, kunnen we ons nu klaarmaken?
- Is het te lopen? - Nee. Instappen.
Hup.
Oké, we gaan.
We dragen nog niet zo heel lang wetsuits, pas sinds een jaar of 40.
Flippers mochten toen niet. Dan zouden we te snel te veel vangen.
De generatie na ons gaat misschien wel zuurstofflessen gebruiken.
Maar voor nu houden we alles liever bij het oude.
Urenlange diensten met een zuurstoftank zouden toch leiden tot overbevissing.
Als je te veel in één duik wil vangen, dan adem je water in.
Dan ga je dood.
En als je te ver de zee op gaat, krijg je met hoge golven te maken.
De stroming onder water kan ons te ver meeslepen.
De dood ligt altijd op de loer.
HISTORICUS, COMITÉ VOOR HET BEHOUD VAN DE HAENYEO-TRADITIE
Het beroep van haenyeo is absoluut niet makkelijk…
…vooral vanwege de gevaren. Daarom zijn er niet veel haenyeo meer.
De jonge haenyeo vragen vaak waarom ze geen zuurstofmaskers mogen dragen.
Maar zo doen de haenyeo dat niet.
Om zeevruchten te verzamelen…
…moeten ze hun adem soms wel twee minuten lang kunnen inhouden.
Vijf meter onder water begin je de druk te voelen.
Die kun je vergelijken met een enorm blauw glas dat je naar beneden drukt.
Hoe dieper je duikt, hoe dikker dat glas wordt.
Dus als je weer naar boven gaat…
…moet je met al je kracht door dat 'blauwe glas' heen breken.
Haenyeo herhalen dat proces tijdens één dienst wel 100 tot 300 keer.
Ram je hoofd eens 300 keer per dag ergens tegenaan. Daar krijg je hoofdpijn van.
Als er dode haenyeo worden gevonden op zee…
…zit hun net vreemd genoeg altijd vol met zeeoren en andere zeevruchten.
Alsof de dood ze lokt met geluk als aas.
De dag dat ze stierven, hadden ze de jackpot gevonden.
Ik ben kapot.
Ik ben ook doodop.
Zee-egels vangen gaat wel, maar het pellen…
Jij krijgt tenminste hulp.
En wie helpt mij? Misschien moet ik toch maar op zoek naar 'n man.
Wie belt me rond deze tijd?
- Misschien wel een leuke man. - Zou het m'n dode man zijn?
- Wie weet. - Laat maar gaan.
- Waar ligt-ie? - Laat toch gaan.
- Het is vast niks. - Hoe weet je dat nou?
Zoek alsjeblieft een man om me met die zee-egels te helpen.
Plak een briefje op je rug.
'Ik zoek een man die zee-egels voor me wil pellen.'
- Hoe zou het morgen gaan? - Ik betwijfel of we zee-egels vinden.
Steeds als 't regent, komt het afvalwater van het veld…
…met meststoffen en pesticiden, in de zee terecht.
Het water wordt zo vies dat het zeegras gaat rotten.
Dat is zorgwekkend. Er zit niks meer.
Wij worden ouder en de kost verdienen wordt lastiger.
Hoe moeten we 't nog redden?
Toen we jong waren, barstte de zee nog van het leven.
Iedereen in de gemeenschap werkte toen samen.
Om roodwieren, viltwier en hijiki te verzamelen…
…werkten haenyeo collectief en deelden de opbrengsten.
Wij stopten alleen met werken…
…als onze borsten opzwollen en we onze baby's moesten voeden.
Ik denk niet dat de jongere generatie taai genoeg is om zo te leven.
- Dat zouden ze niet willen. - Er is een generatieverschil.
Ja. Het leven als haenyeo is zwaar.
Wij hadden geen keus.
Maar tegenwoordig wil niemand nog haenyeo worden.
M'n wetsuit bleef aan deze spijker hangen.
- Wat een pech. - Dat moet je wel repareren.
Wat een figuurtje, meid.
Er zijn steeds minder vrouwen…
…die het aandurven om haenyeo te worden.
Er komt misschien wel een eind aan onze manier van leven.
De jaren 60 waren de hoogtijdagen van de haenyeo van Jeju.
Op een bepaald moment waren er wel 30.000 haenyeo…
…terwijl er 200.000 mensen op Jeju woonden.
Maar dat werden er steeds minder…
…en nu zijn er nog maar zo'n 4000 haenyeo over.
Die laatste 4000 haenyeo zijn bijna allemaal in de 60, 70 en 80.
Ze zijn nu allemaal ouder…
…en 't is alsof de zee van Jeju samen met hen is verouderd.
Tijdens de Joseondynastie werd ons beroep als zwaar beschouwd…
…dus vooral mannen deden het.
Toen ze erachter kwamen hoe zwaar het werkelijk was, stopten die ermee.
De vrouwen moesten de taak wel overnemen…
…want er moest toch brood op de plank komen.
Mannen zijn hier te slap voor.
JEJU-DO
Meisjes of jonge vrouwen die haenyeo wilden worden…
…begonnen op hun zevende met een training van tien jaar in de zee.
Ze leerden zwemmen, duiken…
…ademen en bovenkomen uit het water.
Ze leerden hoe ze zeevruchten moesten verzamelen…
…en wat de beste plekken zijn.
En ergens tussen hun 15e en 17e werden ze haenyeo.
Zeewierverzamelaars, in de rij.
Groep 1.
Omdat we ons zorgen maakten over het slinkende aantal haenyeo…
…hebben we deze school in Gwideok-ri 15 jaar geleden opgericht.
En sinds de haenyeo-cultuur door UNESCO is erkend, is er meer interesse voor.
Het zeewier roept.
Om de cultuur te behouden, willen we een nieuwe generatie opleiden.
Alle docenten aan de Hansupul Haenyeo School komen uit het dorp Gwideok.
Maar haenyeo Kang Joo Hwa…
…is de beste duiker van allemaal.
Zij is een 'sang-goon'-haenyeo.
Dat zijn haenyeo die dieper dan tien meter kunnen duiken.
Ik ben ook best sterk, maar zelfs ik kan haar niet bijhouden.
Koud.
Eén, twee, drie.
Ik kreeg water binnen.
Zo hoort 't. Dan pas ben je een echte haenyeo.
M'n studenten denken altijd…
…dat ik precies weet waar de zeeslakken en zee-egels leven.
Maar niets is minder waar. Je vindt ze alleen met ambitie.
Met het idee van 'ik ga meer vangen dan de rest'.
Je moet het hele proces blijven herhalen totdat je wat vangt.
Het lukt alleen als de docent me duwt.
- Hier zit volgens mij niks. - Hé. Kom eens hier.
- Ik denk dat ik doodga. - Nee, hoor.
Eén, twee, drie.
Vandaag zijn de goede duikers gescheiden van de minder goede zoals ik.
Ik drink vooral veel zeewater.
Kijk, hier staat 'toekomstige haenyeo'. Dat ben ik blijkbaar.
Onze docent is geweldig.
De andere zijn een beetje eng. Die zeggen dat je niet goed genoeg bent.
Maar zij is leuk en leert ons echt wat.
De studenten ervaren hoe zwaar het leven van een haenyeo is.
We hebben nu zo'n 840 mensen opgeleid.
Slechts vijf procent daarvan besluit door te gaan als haenyeo.
Kom, we gaan naar huis.
We lijken de teloorgang niet te kunnen stoppen.
GEOJE-DO 253 KM VAN JEJU
- Jeetje, wat moeilijk, hè? - Ja.
Hoe krijgen ze dat voor elkaar?
Nou, dit wordt niks.
- Eerst zo en dan zo. - Volgens mij moet je je arm strekken.
Strekken?
Nog één keertje. Dan is het vast perfect.
Perfect.
- Perfect. - Leugenaar.
- Nu zou 't me wel lukken. - Mij ook.
Wat een leuke kapitein.
Vroeger dacht ik dat alleen Jeju haenyeo had.
Maar toen ik naar het eiland Geoje verhuisde…
…besefte ik: waar een zee is, zijn haenyeo.
Maar Jeongmin en ik waren daar wel de enige jongere haenyeo.
Dus in de hoop meer mensen te vinden zoals wij…
…zijn we een YouTube-kanaal begonnen.
#HAENYEO #VROUWELIJKEDUIKERS
DE HAENYEO VAN NU
Hallo.
- Jeongmin. - Sohee.
Eén, twee… Nu.
Hoi, allemaal.
- Wij zijn de haenyeo van nu. Jeongmin. - En Sohee.
Leuk dat je erbij bent. Dit wordt me het dagje wel…
…want vandaag gaan we op zoek naar zeeananassen.
Ga maar.
Heerlijk water.
- Kijk. - Nu al wat gevangen?
Zodra ik erin sprong.
Van m'n 20e tot m'n 25e werkte ik op kantoor.
In zo'n muf gebouw. Ik voelde me moe en opgebrand.
Maar sinds ik een haenyeo ben…
…en in de natuur werk, voel ik me juist prettig en kalm.
Toen ik haenyeo werd, was ik de jongste haenyeo.
En nu wil ik de oudste haenyeo worden.
Ik wist haast niets over haenyeo.
Maar zeven jaar geleden kwam m'n man zonder werk te zitten.
Ik kon toen niet eens zwemmen.
Maar bang was ik niet.
Ik dacht: als ik hier geld mee kan verdienen, wil ik het proberen.
Natuurlijk was het zwaar.
Maar het is hier voor een werkende moeder lastig om zo'n flexibele baan te vinden.
Dus ik heb toch doorgezet.
Ik ben bekaf.
Het werk als haenyeo is fysiek zwaar en ook gevaarlijk…
…maar kinderen opvoeden… dat houdt nooit op.
Elke moeder ter wereld weet wel waar ik het over heb.
Doe mij maar zeven uur in zee.
DE WONING VAN JEONGMIN
Later.
'Later.' Met één klinker hier.
Later.
- Van wie is dit? - Van mij.
- Naru. - Van Lae Won.
Wat?
- Lae Won. - Wat is het?
Een boek over borsten en lichaamshaar, de puberteit dus eigenlijk.
Ja, dat is blijkbaar interessant voor ze.
Do Hun, volgend jaar heb je overal haar.
Genoeg over lichaamshaar. Het is etenstijd. Maak de tafel eens vrij.
- Die wil ik. - Wauw, wat veel.
Zet dit maar op tafel.
Lekker, hè?
Bedankt. Jammie.
Sinds we op YouTube en tv te zien zijn…
…vinden mijn kinderen, Do Hun, Lae Won en Naru…
…het geweldig dat ik een haenyeo ben. Ze vinden me cool.
MIJN MAMA IS EEN HAENYEO
Naru blijft zelfs maar zeggen dat ze ook een haenyeo wil worden.
Aan de ene kant vind ik dat leuk om te horen…
…maar aan de andere kant heb ik het liever niet. Het is echt loodzwaar werk.
Ik sta een beetje in tweestrijd.
Doe maar niet, Naru. Mama doet het wel voor je.
ONZE EIGEN VANGST!
ZEEOREN EN ZEEKOMKOMMERS TE KOOP BEKEND VAN TV
Voor zover ik weet, zijn die twee…
VISSERSCHEF VAN GEOJE
…de beroemdste haenyeo van heel Geoje en Jeju, en daar voorbij.
Ze werden zelfs uitgenodigd om de president te ontmoeten.
Zij vormen het marketingteam van Geoje-do.
Voor mijn zaak is het niet echt gunstig dat ze overal voor worden uitgenodigd.
Soms lijkt het wel alsof zij de baas zijn in plaats van ik.
- Hebben jullie je brillen? - Ja.
Ze maken YouTube-video's onder werktijd. En ik sta het toe. Ze doen maar.
Iets naar de zijkant. De stroming is hier te sterk.
Nee, we duiken hier eerst en dan gaan we daarheen.
Die twee leveren meer op dan een gemiddeld team van vijf haenyeo.
Ik heb er weer een.
Onze opvolgers.
Eerlijk gezegd…
…wordt mijn inkomen de laatste jaren steeds minder.
Drie jaar geleden…
…ving ik in één uur nog 100 kilo zeeananas.
Dat lukt nu niet meer.
De oceaan verandert door de opwarming van de aarde.
Wij haenyeo zijn daar elke dag opnieuw getuige van.
Er is hier al een kubuskwalsoort gevonden die normaal in tropische zeeën leeft.
Dat proberen we te filmen…
…om mensen te waarschuwen voor de veranderingen in de zee.
Mensen moeten zich zorgen maken.
Er leeft nu niets meer in ondiep water…
…wat betekent dat Sohee en ik dieper moeten duiken.
Als dit zo doorgaat, zullen we dit, met alleen onze adem…
…want per definitie verzamelen haenyeo zeevruchten met behulp van alleen de adem…
…zullen we dit in de toekomst dan nog kunnen blijven doen?
JEJU-DO
Ik kan dit jaar niet als haenyeo aan 't werk, want ik heb 'n ongeluk gehad.
Ik denk dat het gewoon dikke pech was.
Ik was zee-egels aan het verzamelen.
Ik had twee van die grote netten volgeladen.
Toen ik ze uit het water wilde halen, gleed ik plotseling uit op de kant.
Er zitten acht stalen pinnen in, en ik heb twee weken in het ziekenhuis gelegen.
Als het om tien vingers ging, waren er volgens de dokters acht gebroken.
Zo'n grote operatie heb ik nooit eerder gehad.
Echt dikke pech.
Voor het eerst kan ik niet mee het water in.
Ik heb het deze zomer ontzettend moeilijk gehad.
Toen ik niks kon…
…hebben m'n vrienden me geholpen om bieslook en broccoli te planten.
Het hele dorp maakte zich zorgen, want als haenyeo heb je geen zorgverzekering.
Ons beroep heeft blijkbaar een te hoog risico.
Zelfs de visserijcoöperaties bieden alleen een vergoeding als wij haenyeo overlijden…
…en geen cent als we gewond raken.
Wat moet ik nou met geld als ik dood ben?
Dat is toch oneerlijk?
Wat doet zo'n erkenning van UNESCO ertoe als het ons niets oplevert?
Maar andere haenyeo benijden me…
…want mijn man zaliger heeft ruim 30 jaar als ambtenaar gewerkt.
Dus ik leef vooral van zijn pensioen…
…dat ik nog elke maand ontvang.
Het leven gaat door voor degenen die er nog zijn.
U luistert naar dé zender voor al uw economisch nieuws.
De Japanse regering heeft aangekondigd dat het radioactieve afvalwater…
…dat ligt opgeslagen in de kerncentrale van Fukushima, wordt geloosd in de oceaan.
Op het eiland Jeju, dat aan Japan grenst, heeft dit tot ongerustheid geleid.
Het IAEA…
…dat de veiligheid van het afvalwater in de kerncentrale heeft onderzocht…
…heeft laten weten dat het plan voldoet aan de internationale veiligheidsnormen.
De methode is haalbaar…
STEM VAN DIRECTEUR-GENERAAL IAEA
…en geheel in overeenstemming met de internationale standaarden.
Hoewel de omvang ervan het wel een unieke en ingewikkelde zaak maakt.
Op deze plekken duiken we geregeld.
Maar ik heb het gevoel dat hier over 100 jaar niets meer van over is.
En nu wil Japan afvalwater van de kerncentrale in de oceaan lozen.
Voor ons haenyeo is dat zeer zorgwekkend.
Als ze dat radioactieve water inderdaad lozen, is de schade niet direct zichtbaar.
Ze moeten een oplossing bedenken die veilig is voor iedereen.
Maar Japan voert dat plan zomaar uit zonder met andere landen te overleggen.
Wij zijn ons hele leven al afhankelijk van de zee…
…dus dit baart ons ernstige zorgen.
BIJEENKOMST VOOR HAENYEO OVER AFVALWATER VAN FUKUSHIMA
Nee, eentje van Mr Ban.
CAMPAGNEVOERDER, GREENPEACE
En die van u. Dit is in 't Japans.
Er zijn twee grote kernrampen geweest.
Eerst die van Tsjernobyl en vervolgens die van Fukushima.
We maken ons al sinds de kernramp van Fukushima in 2011 zorgen…
…over wat ze met het vervuilde water zouden doen.
De Japanse regering beweert…
…dat het afvalwater kan worden gezuiverd en geloosd…
…zodat de kerncentrale snel kan worden ontmanteld.
Het bedrijf dat de centrale beheert…
…wil de concentratie radioactieve materie verminderen…
…door 't afvalwater te mengen met heel veel zeewater.
Maar het probleem is dat het ook na het verdunnen ervan nog radioactief is.
Op basis waarvan kunnen we zeggen dat 't lozen van dit afvalwater veilig is?
Dit is volstrekt ongehoord.
We wilden de haenyeo spreken…
…omdat zij kwetsbaar zijn voor de gevolgen als dit radioactieve water in de zee komt.
Ze moeten alles weten wat er te weten valt over deze zorgwekkende situatie.
Hallo, dames. Maken jullie het goed?
Ik ben van een organisatie in Seoul die zich inzet voor het milieu.
We hebben twee deskundigen gevraagd…
…om wat te vertellen over het afvalwater van Fukushima.
En we hebben meer sprekers van Jeju die zich ook bezighouden met de kwestie.
Voel je vrij om vandaag alle vragen te stellen die je wil.
Oké.
Hallo, allemaal.
Ik ben van 't CNIC, een anti-kernenergieorganisatie, in Japan.
JAPANSE ACTIVIST TEGEN KERNENERGIE
Het water ligt momenteel opgeslagen omdat het zo gevaarlijk is.
Maar nu heeft de Japanse regering laten weten…
…dat ze dit vervuilde water in de zee gaan lozen.
Ze verwachten dat dat meer dan 30 jaar gaat duren.
Zodra het Korea eenmaal bereikt, zal het dus blijven komen.
De gevolgen hiervan…
SPECIALIST KERNENERGIE
…zie je niet meteen. En onze zorg is dat de uitwerking van deze oceaanlozingen…
…nog honderden, zo niet duizenden jaren voelbaar blijft…
…vanwege de verschillende radioactieve stoffen die worden geloosd.
Er groeit nu al geen zeegras meer in onze zee. Het koraal verbleekt al.
Het kan toch niet zo zijn dat Japan dit als enige optie overweegt?
Ze hebben zoveel middelen.
Kunnen ze niet gewoon een grote tank bouwen en het daar laten?
Ik wist al dat de oceaan vervuild raakte…
…maar nu ik weet dat Japan z'n afvalwater ook nog wil lozen…
…vraag ik me af waar ik m'n hele leven voor gezwoegd heb.
Bij grote golven slikken we soms zeewater in.
Heel Japan moet dat weten. Ik zal dat ook aan iedereen vertellen.
Ban Hideyuki zet zich al meer dan 30 jaar in voor deze zaak.
En al helemaal toen Japan besloot…
…om zich op deze manier te ontdoen van het vervuilde water.
Maar tegengeluiden worden er niet gewaardeerd.
Op dit punt…
MILIEUACTIVIST VAN JEJU
…is 't belangrijk dat we de straat op gaan om te demonstreren.
We moeten de boodschap blijven herhalen dat ze moeten doen wat juist is.
Het is belangrijk dat je erbij bent, ook als je een werkdag moet missen.
Zitten jullie als milieuorganisaties maar uit je neus te vreten…
…tot wij actie ondernemen? Zo werkt het niet, hoor.
Vóór deze bijeenkomst wisten we nog helemaal niks.
We worden in 't Japans en Engels toegesproken.
Hoe moeten we alles begrijpen wat er wordt gezegd en nog antwoord geven ook?
Dit is van de zotte.
De twee meest toegewijde mannen hier…
…Mr Ban Hideyuki en directeur Kim Jeong Do, krijgen de volle laag.
Zij hebben 't hardst gewerkt.
Bekvechten helpt niet. We moeten onze krachten bundelen.
Met al dit geruzie lukt het toch nooit om een demonstratie op poten te zetten?
We moeten hier een stokje voor steken.
We moeten ons verenigen.
De mensen aan de top hebben 't niet voor 't zeggen.
Wij moeten van ons laten horen, allemaal op dezelfde dag, in Jeju.
Al moeten we heel Jeju ervoor afbreken, we moeten protesteren.
De visserijcoöperaties worden geleid door mannen die zeggen hiertegen te zijn…
- …maar er wordt geen vinger uitgestoken. - Zo is het.
Onze hartstocht is een onuitputtelijke bron van kracht.
We moeten onszelf eraan herinneren hoe moedig wij haenyeo van Jeju zijn…
…en ze laten zien dat we vechten tot het bittere eind.
Op de dag van de demonstratie roepen we alle haenyeo bij elkaar.
Reken maar.
Vanaf nu werken we samen…
…ook met Japan, want hier moet iets gebeuren.
Ik ga dubbel zo hard mijn best doen in Seoul.
Sla de handen ineen en ga deze strijd met ons aan.
- We moeten in opstand komen. - Geen twijfel mogelijk.
Bedankt.
Een lastige kwestie. Ga er maar aan staan.
Dank u wel.
GEOJE-DO
Een krab.
Hoe heb je die gevangen?
Ik heb 'm.
Wat schattig.
- Kom eens. Wil je een bakje? - Zo groot.
Weet je nog wat ik heb gezegd? Van alle zeedieren…
…zijn krabben het gevoeligst voor pijn.
Ik vind nooit meer zo'n schattige.
Ik laat 'm maar weer vrij.
Do Hun heeft deze gevonden.
Veel plezier. Mama zit hier te eten.
- Pap, wacht op mij. - Kom dan.
Ik word verdrietig als ik aan de toekomst van m'n kinderen denk.
Als moeder wil ik ze natuurlijk beschermen.
Help, een kwal.
Ik ben bang.
Wat zitten hier veel kwallen.
PROVINCIEHUIS VAN JEJU
PERSCONFERENTIE OVER AFVALWATER VAN FUKUSHIMA
- Fijn dat jullie erbij zijn. - Ja, goed dat jullie er zijn.
Bedankt.
- Maar je bent geen haenyeo, toch? - Jawel. Al zeven jaar.
- Ik ken je van tv. - Dat klopt.
- Valt er veel te vangen? - Steeds minder.
- Waar wonen jullie? - Geoje.
Ik geniet ervan. Ik wil het voor altijd blijven doen, zoals jullie.
WIJ ZIJN TEGEN DE LOZING VAN HET AFVALWATER VAN FUKUSHIMA
DIE DE ZEE KAPOTMAAKT EN ONS HET RECHT OP OVERLEVEN ONTNEEMT!
Hallo. Ik ben Choi Kyung Sook en ik voer actie tegen radioactiviteit.
De Japanse regering zegt dat ze de radioactiviteit uit het water gaan halen…
…met een filterprocedure genaamd ALPS.
Maar sommige radioactieve stoffen blijven achter, zoals koolstof-14 en tritium…
…die zeer lange halfwaardetijden hebben.
Het vervuilde water van Fukushima bereikt Jeju-do na ongeveer zeven maanden.
Dus wie kan de veiligheid garanderen van de haenyeo die in de zee werken?
Japan moet z'n besluit intrekken om het afvalwater van Fukushima te lozen.
Intrekken.
Zijn er veel haenyeo op Jeju die ouder dan 80 zijn?
Heel veel, zelfs.
- Echt waar? - Zij is 79.
Hoe oud ben jij?
- Dertig. - En ben je getrouwd?
- Nog niet. - Nog niet? O.
Jeongmin heeft drie kinderen.
- Trouw op Jeju. - Op Jeju?
- Kan ik dan nog wel haenyeo zijn? - Ja.
Hé, zij heeft een zoon.
Zij heeft een zoon.
- Haar zoon past goed bij jou. - Dan word jij m'n schoonmoeder.
Een perfect stel.
BUKCHON-RI CEREMONIËLE HAL
- Zullen we onze eer betuigen? - Het moet vast nog beginnen.
Laten we het boven doen.
Oké. Boven kan 't geld achtergelaten worden.
In die houding kun je toch geen rijstcakes maken?
Ik ben oud en m'n benen willen niet meer.
Nou, er is geen rimpeltje te zien.
Ik ben al oma.
Je gezicht is mooi rond. Waarom zijn je rijstcakes dan zo lang?
Ze worden met de dag lelijker.
Maken we dit zo vast?
Elk jaar voeren de haenyeo een sjamanistisch ritueel uit. Een 'gut'.
We bidden tot de goden, geesten en voorouders.
In de folklore van Jeju komen 18.000 goden voor…
…die leven in de lucht, de grond, de bergen, de oceaan en zelfs in onze huizen.
Elke dag weer riskeren haenyeo hun leven als ze in de zee duiken.
En ik ben een soort voorspreker tussen de goden en de haenyeo.
Ik moet de Zeegod vragen om hulp voor de haenyeo…
SJAMAAN VAN JEJU-DO
…en hem vertellen over hun moeilijkheden…
…en hun behoeften, en aan hem vragen wat ze moeten doen.
Ik bid dat de oceaan gezond mag blijven.
Dit jaar proberen de haenyeo te voorkomen…
…dat Japan vervuild water in de oceaan loost.
Met de gut roepen ze de 18.000 goden op om zich te verenigen voor de oceaan.
We offeren geschenken en geld aan de goden.
Dan nodigen we ze vreugdevol uit om te komen.
De rituelen zijn zowel blij als verdrietig. Net als het leven zelf.
Laat deze wateren geen kwaad geschieden, Drakenkoning.
Wat moeten we doen?
Leid ze voorwaarts.
Onze god is alwetend.
Sinds ik als haenyeo werk, heb ik nooit een werkdag gemist.
Ik ben elke dag in de oceaan geweest. Ik ben tenslotte een haenyeo.
Ook als ik ziek was. En dan vergat ik de pijn.
En de oudste generatie haenyeo?
Die peinst er niet over om met pensioen te gaan.
Die is met geen mogelijkheid bij dat water weg te slaan.
Ik begrijp nu wat de reden is. Ze houden te veel van de zee.
Ikzelf peins er ook niet over om te stoppen.
Dus ik sta niet toe dat ze het afvalwater van Fukushima in de oceaan dumpen.
Voor vandaag is er een protestactie op touw gezet.
Er doen een hoop haenyeo mee.
Ik heb nog wel last van m'n voet, dus ik weet niet of ik mee kan lopen.
STADHUIS VAN JEJU
Wij zijn de krijgers van de zee.
Japan moet zijn besluit om afvalwater in de zee te lozen intrekken.
Intrekken.
DE ZEE IS GEEN VUILNISBAK
We moeten de oceaanlozingen van Japan stoppen.
Stoppen.
Ik ben 90 jaar oud, maar toch ben ik hier vandaag…
…omdat dit belangrijk genoeg is om een werkdag voor te missen.
We werken en leven al in het water sinds we 18 waren.
We moeten dit stoppen.
Zij komen van Geoje.
Dit is niet onze laatste bijeenkomst. We moeten van ons laten horen.
Jeju-do staat bekend om zijn ongerepte natuur.
Maar binnenkort zal ons eiland worden omringd…
…door radioactief water.
En wij weigeren zomaar toe te kijken.
Hallo, allemaal. Ik sta hier vandaag omdat ik als haenyeo in de oceaan werk.
Vanmorgen nog, zelfs.
Het is onvermijdelijk dat we tijdens ons werk zeewater inslikken.
Maar als Japan het afvalwater in de zee loost…
…zijn alleen wij dan verdoemd?
We hebben ook kinderen, nakomelingen.
We moeten een schone zee overleveren aan de generaties na ons.
Een schone zee.
We kunnen niet op onze regering vertrouwen.
Als zij hetzelfde zouden moeten doormaken als wij…
…zouden ze onze zee nooit vergiftigen. Waar of niet?
We weten niet wanneer dit gaat gebeuren, maar ze stoppen alleen als wij iets doen.
De toekomst van de haenyeo staat op het spel.
MAAK ONS NIET DE LAATSTE HAENYEO
Het plan van Japan moet van de baan.
Wij keuren het af.
We kunnen onszelf en de aarde alleen gezond houden als de zee gezond is.
Als ik iemand tegenkom die het prima vindt om afvalwater in de oceaan te lozen…
…dan zou ik willen vragen: 'Heb jij dan geen toekomst?'
Wij zijn niet de laatste generatie op aarde.
Er komen nog vele generaties na ons.
Dit is dus gewoon moord. Puur kwaadaardig.
Dus we moeten dit hoe dan ook voorkomen.
We zullen in de oceaan leven en werken tot we erbij neervallen.
We gaan door tot de laatste snik.
24 AUGUSTUS 2023
De grote dag.
Het is een omstreden besluit, maar vandaag gebeurt het dan toch.
Gefilterd radioactief afvalwater wordt op dit moment in de oceaan geloosd.
Het afvalwater wordt in 'n kilometer lange tunnel onder de zee gepompt…
…en vervolgens afgegeven in het water.
Het is een procedure die wel tientallen jaren gaat duren.
Naar verwachting wel 30 jaar, misschien zelfs langer.
Ik was er kapot van.
Wie eet er dan nog zeevruchten?
Het ziet er slecht uit. Ons leven als haenyeo is zo goed als voorbij.
Toen ik van die lozing hoorde, dacht ik: we zijn goed de pineut.
Straks raken we onze huizen en bestaanszekerheid kwijt.
Hoewel we zielsveel van de zee houden en die altijd hebben beschermd…
…hebben wij ons leven wel geleefd. Maar wat moeten onze kinderen nu?
Zij worden hier zwaar door getroffen.
Ik roep de wereld op om dit te stoppen. We moeten dit stoppen.
GENÈVE, ZWITSERLAND
VERENIGDE NATIES
INTERNATIONALE VERENIGING VAN DEMOCRATISCHE ADVOCATEN
Dit is de beroemde Room 20…
…waar de sessies van de Mensenrechtenraad plaatsvinden.
Die komt drie keer per jaar samen.
We houden ons al jaren bezig met de Fukushima-kwestie…
…en toen Japan besloot om het radioactieve water te lozen…
…leek het ons belangrijk om iemand uit de haenyeo-gemeenschap uit te nodigen…
…om hun ervaringen rechtstreeks met de Mensenrechtenraad te delen…
…om te beklemtonen dat er ook buiten Japan een hoop schade…
…zou worden aangericht door deze lozing.
De VN in Zwitserland nam contact met me op.
Ik kom me hier namens de haenyeo van Jeju uitspreken tegen watervervuiling.
Daar heb ik maar liefst 13 uur voor gevlogen.
Ik schroom niet om een menigte toe te spreken over zo'n belangrijke zaak.
Soms kan één persoon een wereld van verschil maken.
Dus ik heb de moed bijeengeraapt.
'Voordat het te laat is.'
ENGELSE TOLK
En de laatste zin? Hier staat 'alsjeblieft'.
- En pauzeren… - 'Alsjeblieft.'
Prima.
'Alsjeblieft' is net als 'help'. U zegt dan 'help, alstublieft'.
Zeg dit iets harder, en dan 'mag'. 'Voordat het…' Dit was erg goed. Nu alles.
- 'Voordat het te laat is.' - 'Laat is'. En dan stoppen.
Het zou mooi zijn als u dit kunt onthouden.
En als u 'water' zegt, zegt u dat in één keer. Niet alleen 'wat'.
- Ik lust wel wat water. - Tuurlijk. Ga ik pakken.
Het is erg moeilijk om het Engels uit te spreken…
…met Koreaanse letters.
Vroeger had ik er waarschijnlijk minder moeite mee gehad.
Maar alles wordt lastiger als je ouder wordt.
Dit doe ik nooit meer, hoor. Echt niet.
Goedemorgen. Hoe gaat het met u?
- Hallo, goedemorgen. - Hallo.
Goedemorgen.
Hoe was uw vlucht? Welkom in Genève.
- Die was lang. Erg vermoeiend. - Lang en zwaar.
Ik heb uw verklaring gelezen. Die is helemaal perfect.
Heeft u nog vragen of is er iets dat u wilt weten over de Mensenrechtenraad?
Er is eigenlijk maar één ding.
Dat het voor dat ene korte moment van amper een minuut…
…als een bescheiden vrouw van Jeju en vrouwelijke duiker…
…veel voor me zou betekenen als mensen van over de hele wereld…
…zouden willen luisteren naar wat ik te zeggen heb. Dat is alles wat ik vraag.
Ik ben een haenyeo.
- Hallo? - Ja.
Lekker geslapen?
- Het is tijd om te gaan. Bent u zover? - Ja.
Vergeet uw papieren niet.
- Kijk nog één keer in de spiegel. - Dat verandert er niks aan.
- We kunnen. - Oké.
We gaan.
Daar, deze.
Ik kom naast u zitten.
Goedemorgen.
Vandaag bezoeken we de VN.
Bent u nerveus?
Nee, helemaal niet. Waarom zou ik?
Het zijn allemaal mensen, net als wij.
- De VN. - We zijn er.
Ik ga maar heel kort iets zeggen.
Als al die vertegenwoordigers van over de hele wereld…
…er ook maar 10% van in beschouwing nemen, dan zou ik al dolblij zijn.
Goedemorgen.
- U mag met haar mee. - Morgen.
Aangenaam.
- Zet 'm op. - Kom maar mee.
Hierdoorheen. En dan mag u uw pasje laten zien.
De sfeer hier bij de VN is natuurlijk erg formeel, technisch en diplomatisch.
We zien ook veel politisering.
Maar om hier een inheemse vrouw bij ons te hebben, politiseert juist niet.
Zij is een gewoon iemand die de dupe wordt van dit ondoordachte beleid…
…en vertelt ons hoe het echt zit. Want we kunnen praten over wat er op papier staat…
…maar zij zijn degenen die ten volste meemaken…
…wat de werkelijke gevolgen zijn van 't beleid dat hogerop wordt gemaakt.
Dit moet ze bij zich houden.
Dit is een lastige omgeving voor gewone burgers…
…die geen ervaring hebben met hoe het er hier aan toegaat.
En we zijn blij als ze willen komen en proberen ze zo goed mogelijk bij te staan.
Maar uiteindelijk moeten ze het alleen doen.
Ik ben een haenyeo, een zeevrouw van Jeju.
Als vrouwelijke duiker ben ik financieel afhankelijk van de zee…
…om mijn gezin te voeden.
Ik kwam uit een arm gezin en heb een leven opgebouwd door te gaan duiken.
Ik heb mijn hele leven doorgebracht…
…in het schone zeewater rondom Jeju…
…maar nu loost Japan giftig water in de oceaan.
Stop hier alstublieft mee…
…voor het te laat is.
Dank u.
Ik was alles vergeten. Ik kon niet meer.
Het was te veel. M'n benen trilden zo hard dat ik er niks meer uit kreeg.
Wat goed.
Goed of niet, dit doe ik nooit meer. Ik ben gebroken, joh.
De eerste en de laatste keer.
- Goed gedaan. Voelt u zich opgelucht? - Ja, ik voel me wel beter.
Voordat ik vertrek, wil ik nog een T-shirt kopen als souvenir.
JEJU-DO
Bedankt voor deze maaltijd.
GOSAN-RI
Waar is ze? Waar is ze?
Waar is de beschermer van ons land?
Hoe was het in Zwitserland?
Ik heb wat prachtige foto's gemaakt voor jullie.
Ik ga me omkleden.
Ik ben zo trots op Soon Deok dat ze naar Zwitserland is geweest.
En ook nog helemaal alleen.
Ik ben echt trots. Ze heeft het fantastisch gedaan.
- Hoe was het eten? - Ik heb alleen wat brood op.
Wel Zwitsers brood.
Hebben ze iets voor je gekocht? Kreeg je geld om eten te kopen?
- Ik kon al niks met m'n eigen geld. - Ze zou er niks mee kunnen.
Sinds je bezoek aan Zwitserland ben je beroemd. Wanneer kunnen wij erheen?
Luister nou eens naar me.
- Je bent nu een volksheld. - De ster.
- Je hebt het helemaal gemaakt. - Hoe mooi is dat?
GWIDEOK-RI
De dokter zei dat ik pas volgend jaar weer mocht duiken…
…maar ik kan weer lopen en ik heb geen pijn meer…
…dus ik ben er vandaag al.
Oppassen.
Ik ben zo blij dat ik weer mee aan het werk kan.
De dag dat ik mezelf bezeerde, had ik net een nieuwe wetsuit gekocht…
…maar die is nu gekreukt omdat-ie drie maanden in de kast heeft gelegen.
Laten we ons omkleden.
Joo Hwa, help me eens.
Kang Joo Hwa. Trek dit 's omhoog.
- Loop niet zo met je jetsers te pronken. - Klets niet.
Pak deze aan en gaan. Kom.
16E JAARLIJKSE HAENYEO-FESTIVAL VAN JEJU
Het haenyeo-festival is eigenlijk voor als wij er niet meer zijn.
Met het festival kunnen toekomstige generaties zich ons blijven herinneren…
…en meer leren over de geschiedenis van de haenyeo.
Daarom houden we dit festival elk jaar. Dan worden we niet vergeten.
Hallo. Ik ben een fan.
- Jeetje, oké. - Alsof ik beroemdheden ontmoet.
Ik heb zoveel van jullie YouTube-video's geleerd.
Bedankt voor je steun.
- Ik ben een groot fan. - Bedankt.
Vandaag is onze dag. De dag van de haenyeo.
Wauw, tantetjes.
Jullie zijn er.
- Hallo. - Kom hier zitten.
Hoe is het?
- Gaat alles goed? - Heel goed.
Ik heb gehoord dat je bij de VN was.
Als vertegenwoordiger, ja.
- Wauw, mogen we een handtekening? - Wat gaaf.
Ik vind het zo dapper dat je je hebt uitgesproken.
Ik bewonder dat je 't hebt gedaan, ook al zag je het misschien niet zitten.
We moeten blijven knokken.
Ja, we kunnen niet anders.
- We moeten onze rijkdommen beschermen. - We moeten nog even.
Ik vind het een eng idee dat ik in dat radioactieve water moet werken.
Het gaat hier om ons bestaan.
Als de mensen geen zeevruchten meer kopen, zitten wij zonder werk.
Dat is het frustrerende eraan.
We moeten onze waardevolle cultuur behouden.
Wij moeten ons inzetten voor hun toekomst als haenyeo.
- We kunnen dit. - Kom op.
Zo mag ik het horen.
Onze levenservaringen mogen niet voor niets zijn geweest.
Wat bijzonder dat jonge vrouwen zoals jullie…
…ervoor kiezen om dit werk te doen.
Ik wil nog heel lang blijven doorwerken, net als jullie.
Nog maar 60 jaar te gaan.
Dat klopt.
Als we op Jeju woonden, konden we jullie vaker zien.
Nu moeten we Jeju aan anderen nalaten. Als jullie dat goed vinden?
Laten we elkaar opzoeken. Als jullie naar ons komen, komen wij naar jullie.
- Fijn. - Dit was voorbestemd.
Wij moeten weer gaan. Pas goed op jezelf.
- Tot ziens. - Tot de volgende keer.
Hartstikke leuk, meiden.
Je maakt me aan het huilen.
Wel gezond blijven, hè. Pas goed op jezelf.
Ik wil ook een knuffel.
- Ik huil omdat jij huilt. - Net m'n dochters.
- Niet huilen. - Jij huilt toch ook?
We komen een keer naar Busan.
Doei.
Niet huilen.
We zien elkaar volgend jaar weer. Beloofd.
We houden voor altijd contact.
Wat moeilijk.
Roeien, blijven roeien
Klap, klap, roeien met je riemen
Roeien, blijven roeien
Ze zeggen dat ik moet gaan duiken
Op een dag
Dat de zon en de maan niet schijnen
Ieodo Sana, Ieodo Sana
Zal ik eten of verhongeren Op dat eenzame afgelegen eiland?
Zal ik er eten of verhongeren?
Ik ga maar duiken
Ieodo Sana, Ieodo Sana
Roeien, blijven roeien
De oceaan is ons thuis.
We kunnen niet stoppen met duiken, we moeten het water in.
In een volgend leven word ik weer duiker.
De zee en ik zijn voor altijd verbonden.
Vertaling: Nikki van Leeuwen