De droom is voorbij.
In 1971… -Muziek had een boodschap.
De wereld veranderde.
We legden de fundamenten voor de 21e eeuw in 1971.
In Engeland praatte je niet als je stoned was.
Je kon drie uur lang in een kamer zitten met 12 mensen en naar muziek luisteren.
Als ze dan uiteindelijk weggingen, had je nog geen idee wie ze waren.
Ik ging naar een appartement in Battersea en iemand had een vriend op bezoek.
Het was een gozer met lang haar die op Lauren Bacall leek…
…die met vijf vloeitjes de meest perfecte hasj-joints draaide.
Ik vertel dit verhaal omdat het Bowie was…
…en ik wist niet wie hij was.
In 1971 was Bowie nog niet de Bowie die we nu kennen.
Ik voelde me niet echt een rockzanger of een rockster of zo.
Ik had toen echt het gevoel dat ik tekortschoot.
Maar ik was vastberaden om te doen wat ik wilde doen…
…en ik was echt op zoek naar iets nieuws.
Wat zou ik leuk vinden om op het podium te zien?
En het leek me toen gewoon interessant…
…om iets te creëren dat totaal anders was.
Want er was een soort groeiend verzet in Engeland.
Ik wil van dit land houden, want dit is het land van mijn man…
…en ik vind het een interessant land.
Maar jullie zijn zo nostalgisch en jullie hebben het altijd over het verleden…
…maar we moeten in het heden leven en je kunt het verleden achter je laten.
De West-Duitse minister van Economische Zaken…
Sorry, nee. -Beetje haast, hè?
De West-Duitse minister Economische Zaken zei dat Britse zakenmannen met bolhoeden…
…doorgaans op te traditionele wijze zaken doen. Vindt u dat ook?
Niet echt, nee.
Als we deel gaan nemen aan de interne markt, moeten we dan van dat imago af?
Nee, absoluut niet.
Hij zei dat Britse zakenmannen met bolhoeden…
Wat heeft dat met jou te maken? Wegwezen.
Open je doos
Open je broek
Open je dijen
Open je benen
Kan ik jullie iets voorleggen over de creatieve fase…
…waar jullie allebei doorheen gaan? Jullie moeten accepteren, vooral John…
…dat het mensen van je heeft vervreemd die eerst dol op je waren.
Veel van hen? -Ja. Ze begrijpen je niet meer.
YOKO: DIT LIEDJE WORDT GEBOYCOT EN DAT IS VAST OMDAT IK EEN VROUW BEN
John en Yoko werden als mafketels gezien.
Mensen stonden wantrouwig tegenover hen.
Het voelde alsof de hele tegencultuur terechtstond.
Ik vreesde dat de gevestigde orde de jeugdcultuur terug zou brengen…
…op het niveau van voor de Beatles.
En dat er weer binnen de lijntjes gekleurd zou worden.
Ik moest mensen ertoe aansporen niet terug te verlangen naar de jaren '60.
Dat is niet goed. Je moet in het nu leven.
WORD WAKKER, INGESLAPEN MENSEN
Ik was toen 15.
Ik probeerde erachter te komen waar ik precies thuishoorde.
Dit is het National Front.
De partij die zegt: 'Zet Groot-Brittannië en de Britten op de eerste plek.'
Ik hoorde bij de eerste generatie zwarte jongeren die in het VK geboren was.
En je zag toen overal in grote, witte graffitiletters de woorden:
'Houd het VK wit.'
ENOCH HEEFT GELIJK
En die woorden kwam je elke dag tegen.
HOUD HET VK WIT
Ik was met de burgerrechtenbeweging in de VS opgegroeid.
Maar wij waren niet Amerikaans.
Op die leeftijd zijn muziek en stijl heel belangrijk.
Dus wij wilden gestalte geven aan onze eigen beweging middels muziek.
En we verdiepten ons in het land van onze ouders.
Het mooie van muziek: als het je raakt Voel je geen pijn
Ik zeg het je
Het mooie van muziek: Als het je raakt
Voel je geen pijn
Raak me met muziek Raak me nu met muziek
Dit is Trenchtownrock
Niet toekijken
Trenchtownrock
Grote vis of sprot
Trenchtownrock -Wat je zaait, zal je oogsten
Trenchtownrock -En alleen Jahweh zal het weten
Trenchtownrock -Ik zou ze nooit de rug toekeren
Trenchtownrock
De muziek komt voort uit menselijk lijden…
…in een ander land, onder mensen met een revolutie aan hun zijde.
Grooven -Het is Kingston 12
Muziek is fijn. Muziek biedt troost, maar…
…we hebben nu te maken met reggaemuziek, rastamuziek.
Dat is gevaarlijke muziek.
Je wil me kwaad doen
Geen enkel muziekgenre roept zoveel weerstand op als reggaemuziek.
Ze spelen het niet graag omdat het mensen leert zichzelf te zijn.
Reggaemuziek komt voor de onderdrukte mensen op…
…overal ter wereld.
Het laat zien wat vrijheid is.
Je voelt geen pijn
Raak me nu met muziek Raak me nu met muziek
Eind jaren 60, begin jaren 70 was er weinig Jamaicaanse muziek op de radio.
De gevestigde orde wilde duidelijk de alternatieve geluiden de kop indrukken.
Men zegt altijd dat het zo moeilijk is om reggaeplaten op de radio te krijgen.
Is er echt zo'n vijandigheid tegenover de muziek?
Het is sowieso moeilijk om een plaat op de BBC te krijgen, reggaeplaat of niet.
Elk ander genre heeft z'n eigen programma op de radio en dat heeft reggae niet.
De plaat wordt niet drie of vier keer gedraaid…
…waardoor mensen kunnen bepalen of ze hem leuk vinden of niet.
Als onze muziek toegang kreeg…
…via een soort snelweg of zo, zouden we overal ter wereld populair kunnen worden.
Want we maken heel goede muziek.
Je krijgt er zin van Om te gaan dansen
Reggae was niet mainstream…
…maar we kwamen wel meer op gelijke voet met onze witte vrienden.
Het liet ons zien hoe we vooruit konden komen.
Ik wil dat je weet
Ik groeide op met een vreemde dualiteit.
Als je in een zwarte gemeenschap opgroeit, luister je niet naar rockmuziek.
Maar ik stond er nooit bij stil waarom ik bepaalde muziek leuk vond.
Het sprak me gewoon aan.
Thuis luisterde ik naar reggae…
…maar op school luisterde ik naar de Stones, de Kinks en de Beatles.
En in 1971, op m'n 15e, was ik op een concert van The Who.
Een ander geluidsexperiment dan ik gewend was. Je moet ervan houden.
Ik stond zo'n vijf meter van het podium.
Er barstte een waar spektakel los en m'n leven was nooit meer hetzelfde.
Wie zijn The Who? Nou, The Who zijn The Who, dat is wie ze zijn.
Ze stonden voor de jonge generatie. Voor rebellie, herrie…
…en de ernst in hun benadering van datgene wat ze serieus namen: rock.
Pete Townshend. Hij schrijft de liedjes. Hij schreef Tommy.
Tommy was lastig te evenaren. Het was zo'n succes.
Het veranderde ons, maar zadelde ons ook op met een flinke klus.
Bedenken wat de volgende stap was. -Heb je iets speciaals gedaan…
…met het geld dat je verdiend hebt?
Het enige dat het noemen waard is…
…is een studio bouwen.
Die neemt de belangrijkste plaats in m'n leven in, samen met de band.
Daar kan ik m'n beste ideeën tot uitvoer brengen.
Zo gaat dat met alle creatievelingen die veel succes hebben.
Zodra je dat bereikt hebt denk je: en nu? Wat moet ik nu doen?
De veranderingen in het opnameproces die in 1971 plaatsvonden…
…gaven meer flexibiliteit in de manier waarop je opnam.
Pete benutte dat ten volle.
Ik had altijd het gevoel dat ik rock te serieus nam…
…maar het is moeilijk te achterhalen waarom ik dat doe…
…waarom ik me er zo verbonden mee voel…
…en zo toegewijd ben aan rock als middel om de maatschappij te veranderen.
Ik had van synthesizers gehoord. Ik had van muziekcomputers gehoord.
En ik zag dat er een nieuwe revolutie ophanden was.
U heeft geschreven over de wereld van elektronische verbondenheid.
De plek waar iedereen bijeenkomt…
…via de televisie of de nieuwe elektronische media.
Deze machine werkt zo:
met deze schakelaars maak je een bepaald patroon en dan zet je hem aan.
En dan wordt er een deuntje afgespeeld volgens dat patroon.
Er komt een computer in elk huis…
…en dan heb je toegang tot alle films en al het entertainment…
…en alle informatie die er is.
Elektronica is het meest deugdelijke technologische materiaal van de 20e eeuw.
Er is voor muzikanten in de 20e eeuw geen reden…
…om geen elektronica te gebruiken.
Ik geloof dat elektronische bewerking van muziek…
…de toekomst is en waarschijnlijk grote invloed heeft op de muziek in de jaren 70.
PETE TOWNSHEND OVER TOEKOMST ROCK
Ik werkte aan het ambitieuze Lifehouse, dat een film zou worden.
Het was een dystopisch idee over de manier waarop media, elektronica…
…en technologie de maatschappij zouden veranderen.
Ik stelde me een wereld voor waarin er veel vervuiling was…
…en de wereld bijna onleefbaar was geworden.
Dus de overheid stopte ons in onze huizen…
…en gaf ons entertainment om ons gelukkig te houden…
…terwijl zij de lucht zuiverden.
Ik begin om 16,30 uur tv te kijken en houd rond 0,00 uur weer op.
Dan ga ik naar bed.
Meer entertainment heb ik niet. Het is het enige wat ik heb.
Dat was 'het netwerk'.
Een mondiaal communicatiesysteem dat iedereen voorzag van vergelijkbare dingen…
Het menselijk brein is een elektrische machine.
…die in het geheim gekeurd en gecensureerd werden.
De databank die beschikt over uw medisch dossier…
…financiële gegevens, parkeerbonnen, alles.
Het idee alleen al is afschuwelijk.
Als we in het systeem zaten en ze ons die programma's lieten zien…
…kregen we het idee dat we tot alles toegang hadden…
…omdat het zo weelderig, overtuigend en mooi was.
De hele westerse wereld tript, terwijl ze klaarwakker zijn.
We zijn high van technologie.
Het ging om het idee…
…dat alles mis zou gaan, maar dat muziek zou zegevieren.
Hij had me een aantal demo's en een script gestuurd…
…voor een film die hij wilde maken met de titel Lifehouse.
Ik las het script en ik begreep het niet echt.
En de anderen bleken het ook niet te begrijpen.
Iets te veel mensen zeiden: 'Dit slaat nergens op, hij is gek.'
De band liep er niet echt warm voor.
De muziek die hij had geschreven was heel vernieuwend…
…door de manier waarop hij een synthesizer had gebruikt.
Ik vond dat we toch een album moesten maken.
Het was best lastig om de muziek op Petes demo's om te zetten…
…in de sound van The Who.
De bandleden, met name Keith en Roger…
…wilden altijd muziek schrijven zoals andere bands dat deden.
Bij elkaar zitten en jammen.
Ik haalde de synthesizeropname van de cassette.
Ik knipte het in stukjes en maakte er een liedje van.
Met een schaar begon ik erin te knippen.
Glyn Johns knipte er ook in…
…en toen voegden we drums en gitaren toe en schreef ik deze songtekst.
En het begon steeds meer op een rockliedje van vier minuten te lijken.
Ik speelde het voor de band af op een koptelefoon…
…en de band speelde mee met de synthesizer die al opgenomen was.
Hier op het veld
Vecht ik voor mijn eten
Ik doe mijn best om te overleven
Ik hoef niet te vechten
Om te bewijzen dat ik gelijk heb
Ik hoef niet vergeven te worden
Niet huilen
Niet opkijken
Het is maar een tienerniemandsland
Het werd steeds moeilijker…
…om iets origineels te maken met gitaar, bas en drums, traditionele instrumenten.
De mensen met de visie en de technologie…
…zouden de creatieve pioniers van die tijd worden.
Je kon geluiden creëren die niemand ooit had gehoord.
Dit is BBC Radio London. Het is dinsdag 29 juni en 't is 17,40 uur.
Er is 'n rechtszaak bezig waarin er 'n gevangenisstraf geëist wordt…
…tegen mensen die een aantal kinderen de kans gaven om zichzelf te uiten.
De boel slaat weer om, hè?
Het is het Victoriaanse tijdperk na de Regency-periode.
Er wordt nu een tegenbeweging ingezet.
Als je net iets te ver gaat, gaat dat ten koste van die vrije sfeer.
THE OLD BAILEY STRAFRECHTBANK, LONDEN
Het Oz-proces was het proces van de jaren 60.
Al die vreselijke dingen die gebeurden.
De drugs, rock-'n-roll en seks in het openbaar.
Volgens de aanklager was Oz daarvan het boegbeeld.
Ze probeerden het moreel besef van jonge mensen in 't rijk aan te tasten.
RUPERTS WEG VERSPERD
Het was een ernstige aantijging.
KRIJG NOU WAT! ZE IS NOG MAAGD! GEWELDIG!
RUPERT DE BEER EN DE MAAGDELIJKE ZIGEUNERIN
OZ-JURY HOORT VERHAAL OVER VERLOREN ONSCHULD
Oz maakte iets verderfelijks van een onschuldige Engelse traditie.
Ze maakten een seksmaniak van Rupert de Beer.
En daar moesten ze voor gestraft worden.
Het was nogal wat, om elke dag naar de Old Bailey te gaan.
Het was ontzettend deftig en ze droegen natuurlijk pruiken.
Iedereen sprak als een persoon van stand.
Alles wat ze zeiden klonk als een uitnodiging voor een afternoon tea.
We kwamen aan bij de rechtbank en dan gingen Louise en ik achterin zitten.
De publieke tribune zat altijd vol.
De sfeer was vaak heel erg gespannen.
En soms moesten we ontzettend lachen.
Er gebeurden zulke gekke dingen.
Er werd veel aandacht besteed aan een kleine advertentie…
…die ik nooit opgemerkt had, voor de krant Suck.
Er werd cunnilingus in beschreven. Een vrouw die zei dat ze het fijn vond.
Rechter Argyle vroeg onze expert op het gebied van sociologie:
'Wat bedoelde u met het woord 'cunnilinctus'?
Hij sprak het uit alsof het een hoestdrankje was.
En hij zei: 'Zuigen, edelachtbare, of beffen of bever eten.
In mijn tijd bij de marine, edelachtbare, noemden we het "een zoute snor halen".'
Het proces bleef maar doorgaan. Er zat geen vooruitgang meer in.
Het kwam tot een conclusie met de slotredes.
Vanaf het moment dat de rechter begon, was hij nogal minachtend naar onze getuigen.
Hij gaf het bewijs dat ze hadden gegeven niet goed door aan de jury.
Het ging maar door.
Het was voor iedereen in de rechtszaal duidelijk…
…dat die rechter ze haatte.
Er was een soort fundamentalistische beweging…
…die traditionele waarden van kuisheid en properheid terug wilden brengen…
…en Oz in de ban wilden doen.
En hij deed wat hij kon om ze in de gevangenis te krijgen.
VRIJHEID IS ONWETTIG
Dit vijf weken lange proces…
…de langste hoorzitting inzake obsceniteit ooit, kwam voor de lunch tot een einde.
De gevestigde orde juicht het vonnis toe als een overwinning voor het goede.
Voor de jeugd is het een ramp…
…en ze uiten hun woede en frustratie…
…in een heidens ritueel van herrie en vuur.
Met een revolutie voor ogen
Trekken de kinderen op
Tegen de wereld Waarin zij moeten leven
En alle haat in hun hart
Ze zijn het zat Om gekoeioneerd te worden
En gecommandeerd te worden
Ze vechten tegen de wereld Totdat ze gewonnen hebben
En de liefde naar buiten komt
Ik had nooit gedacht…
…dat we voor onze daden in de gevangenis zouden belanden.
En rechter Argyle had de cipiers opgedragen…
…ons haar af te knippen.
Dat maakte mensen woedend.
We beseften dat dit een ernstige situatie was…
…en we hadden weinig geld…
…dus we maakten gebruik van onze connectie met John Lennon.
Hij stelde voor om een liedje te schrijven voor Oz.
Het is gewoon fascistisch.
Met de opbrengsten van 'God Save Us' betalen we mee aan hun kosten…
…en levensonderhoud.
Ik denk dat we wel een paar duizend pond kunnen ophalen met die plaat.
Dus koop hem, jongens, om Oz te helpen.
En geef hem aan je kleine zusje of zo, of bewaar hem als souvenir.
Doe de oz
Doe de oz, schatje
Doe de oz
Waarom sta je achter het vonnis? -Het is een voorbeeld voor iedereen.
Er wordt te veel gedoogd, er is geen privacy.
Wat vindt u van het vonnis? -Ze vroegen erom.
Van mij hadden ze voor altijd in de bak mogen zitten.
De pleuris was echt uitgebroken.
John Lennon en Yoko Ono protesteerden tegen het vonnis.
Er was nog nooit iemand in de bak beland voor zulke kleine overtredingen.
We gingen meteen in beroep.
Het was echt een keerpunt voor Engeland.
Je kon hun daden afkeuren, maar ze wilden ze meteen in de bak gooien.
Ze probeerden iets de kop in te drukken waar ze geen controle over hadden.
Dit is een culturele revolutie.
Je weet niet wat er gaande is. En het blijft doorgaan.
Als Pandora's doos eenmaal open is, krijg je het deksel er niet meer op.
Als je in Berlijn woont, moet je aan ongewone situaties wennen.
Hier bij de muur staan is een goed voorbeeld.
Elke week probeert er iemand uit Oost-Duitsland te ontsnappen.
Sommigen worden neergeschoten. Maar als je in West-Berlijn woont…
…moet je er gewend aan raken.
In Duitsland wilden mensen niets liever dan een rustig leven.
Ze wilden alles onder controle houden en geen risico's nemen.
Niets veranderen. Als je maar veilig bent.
In West-Berlijn is meer dan een kwart van de bevolking ouder dan 65.
Het is een rustigere, meer provinciale stad dan tien jaar geleden.
Vanuit een psychologisch perspectief bekeken…
…hadden veel van deze mensen banden met het naziverleden.
Ze worstelden natuurlijk met een enorm schuldgevoel.
Maar een nieuwe generatie kijkt anders naar dingen…
…en ik was op zoek naar mijn eigen identiteit.
In 1971 vroeg een gitarist die voor een sessie was uitgenodigd…
…of ik mee wilde gaan.
En omdat ik de band niet kende…
…overwoog ik eerst met m'n vriendin mee naar huis te gaan.
Gelukkig ging ik met hem mee, want het was de band Kraftwerk.
Het was een wonderbaarlijke ervaring.
Ik was verbluft, want hun manier van muziek maken draaide erom…
…dat het anders klonk dan alle andere muziek.
Een paar weken later nodigden ze me uit om met de band op te treden.
Wij zijn een nieuwe generatie. We zijn een meer industriële generatie.
Muziek is altijd nauw verbonden met de periode waarin ze tot stand komt.
En we leven nu in een heel andere tijd.
Amerikaanse en Britse bands introduceerden nieuwe songteksten…
…en nieuwe klanken in de muziek.
Maar ze maakten nog steeds typisch Amerikaanse popmuziek.
Rockmuziek. Wij wilden iets totaal anders maken.
Ik geloof dat je niet vernieuwend bent…
…voordat je echt nieuwe muziek maakt.
Als je jezelf nog steeds modelleert naar Chuck Berry…
…ben je nog steeds hetzelfde, helaas.
Ik wil iets anders… Ik wil niet altijd Chuck Berry zien.
Er moet iets anders komen.
Het halve jaar dat ik met Kraftwerk optrad, was geweldig.
We traden op in een paar tv-shows, gaven een paar heel toffe concerten.
Een paar minder toffe concerten.
Maar toen we het tweede Kraftwerk-album wilden opnemen…
…kwam de muziek die wij in gedachten hadden niet uit de verf in de studio.
En er was voortdurend spanning tussen Klaus Dinger en Florian Schneider.
Drummers vormden altijd het grootste struikelblok.
Zij waren echt van het fysieke.
En ze bleven niet bij ons omdat wij hen vroegen op 't elektrische over te stappen…
…om de elektrische sound te omarmen.
Dat wilden ze niet, dus op een dag stonden we daar, met z'n tweetjes…
…en ik had toevallig een oude ritmebox.
Dus daar begonnen we in 1971 mee op te nemen…
…en vanaf die dag was er geen weg meer terug.
Het maakt niet uit of je een knop omdraait of een schakelaar omzet…
…of een snaar aanslaat. Wat is het verschil?
Er is geen verschil.
Wie bepaalt er wat muziek is?
Hij kwam in september naar New York.
Met z'n manager, z'n vrouw, en ze wilden bij RCA Records tekenen.
Die week bracht ik veel tijd met ze door.
De oudere mensen bij RCA hadden geen idee…
…maar hun jonge A&R-werknemers…
…vertelden hun wie de nieuwe en opwindende artiesten waren.
Ze wisten dat als ze Bowie niet zouden strikken, ze een grote kans misliepen.
Voor David hield het een enorm gevoel van vrijheid in.
Hij had ineens de mogelijkheid om te doen wat-ie wilde.
Wij wilden nieuwe mogelijkheden creëren.
Ik nam ze mee naar de Factory om ze aan Andy voor te stellen.
Ik zou graag wat cementpasta gebruiken En een bioscoop met staanplaatsen zijn…
Hij was nog niet de David Bowie die we nu kennen.
Hij was geen ster, gewoon een kerel, en het was een beetje ongemakkelijk.
Want hij voerde een lange mime-act op…
…en suffer dan dat kan bijna niet.
Twee nieuwe penny’s Om het eens te proberen
Ik zou graag een galerie zijn
Om jullie te exposeren
Andy Warhol ziet eruit als een giller
Hang hem aan mijn muur…
Andy vond het fijn om vermaakt te worden…
…dus hij reageerde sterker op excentrieke of flamboyante mensen.
David droeg dan wel een bijzondere outfit en een beetje make-up…
…maar hij was totaal niet flamboyant.
Hij was heel innemend, maar hij was niet iemand…
…die alle aandacht naar zich toe trok.
Tijdens opnames probeer ik soms…
Nou ja, ik zing en dan zeggen we tegen hem… je weet wel.
Hij is ontwerper en hij wordt regelmatig meegenomen naar Italië.
En dan komt hij terug met ideeën en trends. Daar weet je vast alles van.
Maar het was niet erg. Ze gooiden ons er niet uit.
En hij was precies op de plek waar hij naartoe wilde.
Warhol en zijn volgers…
…denken en leven niet op een conventionele manier.
Sommigen vinden z'n werk of z'n lifestyle misschien stuitend of aanstootgevend.
Het is soms moeilijk te bepalen waar de realiteit eindigt en de fantasie begint.
Hij is op straat En probeert zuster Flo te versieren
Het was echt een andere wereld.
En ik was natuurlijk op zoek naar die wereld…
…dus ik ging er volledig in op.
Dit was die alternatieve wereld waar ik het altijd over had.
VROUWELIJKE SEKSUELE EMANCIPATIE
En het was gewelddadig en vreemd en bizar.
En het was echt.
Ze is zo verwijfd Met haar satijn en kitsch
Met haar overjas en Breedgerande hoed
O, God, ik zou het zoveel beter kunnen
Er was heel veel avant-gardetheater in New York…
…want iedereen probeerde iets nieuws te creëren.
Veel stukken waren absurd, die waren gewoon vreemd.
Het paste niet binnen de mainstream, laten we het zo zeggen.
Er was een bepaald gevaar waartoe David zich aangetrokken voelde.
Een seksuele banneling zijn.
De eerste keer dat ik Lou Reed ontmoette…
…was in Max's Kansas City, in de achterzaal.
Niet alleen Lou Reed zat aan die tafel, maar Iggy ook. Dus Iggy en Lou.
Zij vertegenwoordigden de wilde kant van existentialistisch Amerika.
Het was een soort mix van rock en avant-garde.
Dat was precies wat we moesten hebben in Engeland…
…en ik wist niet of dat er wel was.
Hij bestudeerde Iggy en Lou en nam bepaalde eigenschappen in zich op.
Een bepaalde podiumpersoonlijkheid.
Een soort aseksuele ambiguïteit, iets wat hen anders maakte.
Er ontbrak in zijn optredens een bepaald element.
En dit was het. Zo moest-ie het aanpakken.
Het interessante aan David is dat hij er geen aanleg voor had…
…maar hij was een acteur.
Hij kon rollen spelen…
…en hij schaafde die stukje bij beetje bij.
David begon de aandacht te trekken.
Zijn we er klaar voor?
In Engeland begon David zichzelf opnieuw op te bouwen.
Nu, gast.
We hadden nieuwe, sterke liedjes nodig van een nieuwe, sterke Bowie.
Zing het nog een keer zo en dan is het goed.
Als David een artiest wilde worden die mensen graag zagen optreden…
…moest hij een nieuwe entiteit creëren.
Tijd voor een lolletje. -Een gloednieuwe rockster.
Eén, twee, drie, vier.
Ik probeerde van jou los te komen
Van de latino's en zwarten En de kauwgom die je kauwt
Waar de posters verscheurd worden Door de rovende bendes
En bij dat nichterige park En de uitgebrande busjes
Ik wijt het allemaal aan Kubrick.
Want ik wilde een cultuur creëren…
…rondom de muziek die ik schreef.
Er was iets fascinerends aan die nihilistische negativiteit…
…die de cultuur van Clockwork Orange uitmaakte.
Er is nooit meer zo'n bende- of jeugdfilm gemaakt.
Of het nou die bijzondere stijl of die dynamiek…
…tussen het systeem en de jongere uit de arbeidersklasse is…
…en het neemt zo'n prominente plek in tussen de dingen die erop volgden.
Want je moet begrijpen…
…dat skinheads toen de grote jeugdsubcultuur waren.
Skinheads als de Scotswood Aggro Boys met hun geruite overhemden…
…grote, gepoetste laarzen en kortgeknipte haar.
Velen zijn trots op hun gewelddadige reputatie.
Het oogt bijna puriteins…
…en ze keuren drugs, kralen en andere typische hippieaccessoires sterk af.
Maar ze hebben wel hun eigen muziek.
Je loopt over straat Met een pistool aan je riem
Johnny, je bent zo'n schurk
Gaan ze naar rockconcerten, de skinheads?
Nee. Ik denk dat de skinheads echt hun eigen genre willen.
En reggae?
En dat mogen ze zelf bepalen. Dat is Jamaicaans.
Je rooft en je steekt En je plundert en je schiet
Jongen, je bent zo'n schurk Zo'n schurk
Daar luisteren ze naar, maar het is niet van henzelf. Snap je?
Hoe zie je West-Indiërs? -Ik vind ze top. Alsof ze Engels zijn.
Waarom slaat het witte gajes nooit West-Indiërs in elkaar?
Omdat ze dan een pak slaag krijgen.
En ook… Ze vinden de muziek leuk, maar reggae is echt Jamaicaanse muziek.
Waar vlucht je dan naartoe?
Je zoekt je toevlucht bij de rots Maar er zal geen rots zijn
Veel vrienden waren skinheads.
Voor mij getuigde het van de kracht van cultuur…
…om mensen bij elkaar te brengen. De kracht van muziek.
Pardon.
Mogen we een paar vragen stellen? -O, natuurlijk.
Is reggae je favoriete muziek?
Natuurlijk.
Reggae. -Is dat je favoriete muziek?
Mods, rockers, trogs en nu de skinheads en de greasers.
Maar voor de lokale bewoners hebben ze maar één naam: herrieschoppers.
Als de media hadden gekopt met:
'Zwarte en witte jeugdigen vinden elkaar in muziek en mode'…
…hadden ze geen kranten verkocht.
Ze zijn altijd op zoek naar een nieuwe boeman…
…maar elke generatie heeft z'n eigen identiteit nodig…
…iets nieuws wat anders genoeg is om tot de verbeelding te spreken.
Het lijkt zo tegenstrijdig…
…seks en de dood in rockmuziek.
Waar gaat het over?
Wij vertegenwoordigen datgene waar Amerika nu voor staat.
De dingen die ze niet willen zien, laten wij zien…
…omdat het er is en omdat we het leuk vinden.
We stellen niet alleen een rockband voor maar ook kinetische kunst.
Alsof je A Clockwork Orange op het podium zet.
David zag Alice in de Rainbow in Londen.
Wat David volgens mij zo aansprak…
…was het idee dat je daadwerkelijk een rol kon spelen op het podium…
…en tegelijkertijd muziek kon maken.
Dit is wie ik wil zijn op het podium. Alice wil dit zijn.
En ik laat Alice alles doen wat-ie wil doen.
Dat is eng en mensen willen graag bang gemaakt worden.
Ouders vinden dat niet fijn, maar kinderen zijn er dol op.
Mensen begrepen nog steeds niet…
…dat een rockartiest elke keer een ander personage neer kan zetten op het podium.
Je hoeft niet dezelfde persoon te zijn.
Ik had vertrouwen in mijn eigen concepten.
Hunky Dory kwam toen uit.
Maar David werkte al aan een nieuw album.
Hij was heel ambitieus en Tony ook. Ze wilden de wereld veroveren.
MARINER 9: HET EERSTE RUIMTESCHIP IN EEN BAAN OM EEN ANDERE PLANEET
De mens heeft altijd die rode lichtvlek aan de hemel gezien.
Ik benaderde datgene wat ik wilde doen.
Met Hunky Dory stapte ik echt een nieuwe wereld binnen.
MARINER 9 MAAKT FOTO VAN VULKAAN OP MARS
We zagen met eigen ogen dingen veranderen op het oppervlak van Mars.
Het hele Hunky Dory-album weerspiegelde mijn enthousiasme…
…over het nieuwe continent dat zich ontvouwde.
Over naar Westminster voor de uitslag.
Een meerderheid van 112…
…een stuk meer dan veel mensen verwachtten.
EUROPESE INTERNE MARKT
We halen niet alleen maar voordeel uit Europa…
…maar we hebben ook veel te bieden.
Ik had het gevoel dat er een nieuw tijdperk aanbrak.
Had je verwacht dat ze je zo vrij zouden laten?
Die hoop is er altijd. We zijn blij dat we niet weer de bak in hoeven.
Men zegt dat het Oz-proces…
…een overwinning van de gevestigde orde was op de vrijheid van de jeugd.
Zie jij dat ook zo? -Helemaal niet. Ik…
Ik wil eerst zeggen dat het gevecht pas net begint.
Als er echt leven op Mars is…
…dan verruimt dat onze blik enorm…
…want alle organismen op aarde, die heel verschillend lijken te zijn…
…zijn in wezen hetzelfde. Hun samenstelling is identiek.
En ze hebben gewoon een andere verpakking.
Terwijl we zoals gewoonlijk kerst en oud en nieuw vieren…
…vergeten we soms dat de wereld om ons heen grote veranderingen doormaakt…
…dankzij de technologische ontwikkelingen van deze tijd.
Dan vraag ik me af welke veranderingen er nog in het verschiet liggen.
Dat kunnen we niet weten.
…deze jongeren die er niets om geven…
…maar wel benieuwd zijn naar het nieuwe jaar dat wellicht hoop met zich meebrengt.
Nog enkele seconden voordat het zover is.
Nog vijf, vier, drie, twee, één.
Het is zover.
1972. Gelukkig nieuwjaar, iedereen.
Ziggy speelde gitaar
Jamde lekker met Weird en Gilly
En de spinnen van Mars
Hij speelde met z'n linkerhand
Maar werd te succesvol
Hij werd de grote man En toen waren wij Ziggy's band
Ik realiseerde me dat wat ik deed…
…het volgende stadium was.
Als een kat uit Japan
Hij kon ze likken door te glimlachen
God, wat hebben we gedaan?
We hebben korte metten gemaakt met de jaren '60. Zo voelde het echt.
Wij zijn de toekomst.
Dus waar waren de spinnen
Terwijl de vlieg Ons probeerde te ondermijnen
Alleen het bierlicht Verlichtte onze weg
Dus we klaagden over z'n fans En moeten we z'n handen verbrijzelen?
Vertaling: Jenneke Takens