ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Η Σοφί είναι στο επίκεντρο της ιστορίας.
Αλλά ισχύει ότι για 23 χρόνια
συχνά ξεχνούν ποια ήταν η αδερφή μου.
Πολλά μυθιστορήματα πραγματεύονται βίαιους φόνους γυναικών.
Μακάβρια εξώφυλλα παλιών αστυνομικών βιβλίων.
Η Σοφί ντι Πλαντιέ ήταν πράγματι πολύ όμορφη.
Αλλά ήταν και πολλά παραπάνω.
Ήταν μοναχική,
καλόκαρδη,
μια ρομαντική ποιήτρια.
Για εκείνη, το Δυτικό Κορκ ήταν ένα μέρος περισυλλογής,
συγγραφής, ανάγνωσης.
Της άρεσε η ιρλανδική ποίηση.
Τη φαντάζομαι με το πουλόβερ της, να πίνει τσάι με μέλι και να διαβάζει.
Με τον φάρο Φάστνετ να λαμπυρίζει απ' έξω.
Οι άνθρωποι επιθυμούν να κατανοήσουν
το μυστήριο πίσω από αυτήν την απαίσια ιστορία.
Ένας στίχος από ποίημά μου.
"Μένουν πολλά ανείπωτα κεφάλαια προτού τελειώσει η ιστορία".
ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1997 7 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙ
Ο Ίαν Μπέιλι, ρεπόρτερ για τις τοπικές εφημερίδες,
ανακρίθηκε για τον φόνο της κι αφέθηκε ελεύθερος.
Η συνέχεια θα κριθεί από τον διευθυντή της εισαγγελίας.
Πρέπει να περιμένουμε την απόφαση του διευθυντή.
Λέτε ότι δεν σκοτώσατε τη Σοφί ντι Πλαντιέ
ούτε είχατε ανάμιξη;
Λέω ότι δεν τη σκότωσα. Δεν ήξερα για τον φόνο.
Είμαι αθώος.
Ήμουν σε κατάσταση σοκ. Το ίδιο και η Τζουλς.
Νομίζω ότι είχαμε μετατραυματικό στρες.
Τις δύο επόμενες εβδομάδες, ήρθαν περισσότερα κανάλια.
Κυκλοφορούσαν διάφορες ιστορίες.
Όλοι εδώ γύρω ξέρουν αυτές τις ιστορίες και τα γεγονότα
και όλοι τα συζητούσαν.
Γινόταν όλο και πιο παράξενο.
Είχε μάθει ότι ο Ίαν Μπέιλι κατέστρεφε θρησκευτικά αντικείμενα.
Η Γκάρντα ρώτησε αν αληθεύει ότι τον είδαν μια νύχτα στη βροχή
με τα εσώρουχα κι ένα καπέλο.
Είχε ακούσει φήμες ότι ουρλιάζει στο φεγγάρι το βράδυ
με το λεγόμενο "μπαστούνι σκέψης του κου Μπέιλι".
Τον είχαν δει να τρέχει ημίγυμνος.
Ο Μπέιλι βρυχόταν και ούρλιαζε έξω από το σπίτι.
Αυτό έγινε έναν μήνα μετά τον φόνο.
Είχε πανσέληνο.
Νομίζω ότι μας είπε πως επικοινωνούσε με το φεγγάρι.
Από κει βγαίνει η λέξη "τρέλα".
Ούρλιαζε στο φεγγάρι με το μπαστούνι του στον δρόμο.
Αυτά συνέβησαν.
Μου το είπαν. Υποθέτω ότι είναι αλήθεια.
Θέλω να πω, ξέρω ανθρώπους που… Ορκίζονται στη ζωή τους ότι συνέβη.
Υπήρχαν πολλές γελοίες κατηγορίες και υπαινιγμοί.
Έλεγαν κι ότι ουρλιάζω στο φεγγάρι.
Ότι, όταν έχει πανσέληνο, ο Μπέιλι τρελαίνεται.
"Έχει κι ένα μαγικό μπαστούνι".
Δεν ήξερα ότι είχα ένα μπαστούνι με μαγικές δυνάμεις
με το οποίο κάνω ξόρκια τάχα.
Υπάρχουν πολλές φήμες και παραπληροφόρηση…
Ποιος τις διαδίδει;
Πήγα ως φίλος να του πω τι έλεγαν για εκείνον.
Πήγα στο σπίτι του, του χτύπησα. Μου άνοιξε να μπω.
Ήταν καθιστός. Παντού είχε ποτά και λιπαρά φαγητά.
Με ρώτησε αν θέλω μηλίτη. Του λέω "Δουλεύω. Ήρθα να δω τι κάνεις".
Ήταν χαλαρός,
μέχρι που του είπα τι έλεγαν, ότι ουρλιάζει στο φεγγάρι.
Κι έτσι, με τη μία, τον έπιασε νευρική κρίση.
Μετακινήθηκε λίγο,
άσπρισαν τα χέρια του κι άλλαξε η όψη του.
Πιάστηκε από κάτι πίσω του κι ήταν κατάπληκτος.
Μου λέει "Μαλάκα", έτσι. Και του κάνω "Τι;"
Είπε "Την είδες τη μέρα πριν πεθάνει,
σου γυάλισε κι ήθελες να της τον χώσεις".
Είπε "Όταν πήγες στις δύο τα ξημερώματα,
έφυγε ουρλιάζοντας, την τρόμαξες.
Την κυνήγησες, της πέταξες κάτι και κατάλαβες τι έκανες".
Κι εγώ κάνω…
"Πώς σου ήρθε αυτό;"
Ήταν σαν να έλεγε τι έκανε, αλλά μέσω εμένα.
Έφυγα φοβισμένος.
Τόση ώρα ήμουν με κάποιον πολύ επικίνδυνο.
Ένιωσα να φοβάμαι.
Όταν σου έλεγε αυτήν την ιστορία, ένιωσες σαν να ομολογούσε;
Σίγουρα, ναι.
Έτσι όπως το έλεγε και στους άλλους, ήταν σαν να ομολογούσε.
Αργότερα μάθαμε ότι είχε ομολογήσει
σε πολλά άτομα στην κοινότητα.
Ένα βράδυ,
Παραμονή Πρωτοχρονιάς, συγκεκριμένα,
οι ντόπιοι Ρίτσι και Ρόζι Σέλι
ήταν για ποτό σε μια παμπ στο Σκολ.
Κι έπιασαν κουβέντα με τον Ίαν Μπέιλι και την Τζουλς Τόμας.
Τους κάλεσαν σπίτι μετά.
Ο Ίαν άρχισε να μιλάει για τον φόνο,
συγκινήθηκε και άρχισε να κλαίει.
Όπως συμβαίνει το πρωί μετά το μεθύσι, που φέρεσαι παράξενα.
Άρχισε να κλαίει, να αγκαλιάζει τον Ρίτσι Σέλι
και να λέει "Το έκανα. Το παρατράβηξα".
Έφυγαν ουρλιάζοντας από το σπίτι.
Έφυγαν τρέχοντας.
Όλα τα μέντιουμ λένε
ότι, όταν νιώθεις κάτι να σ' αναγκάζει να μιλήσεις, μιλάς.
Ένας Γερμανός φίλος έκανε πάρτι.
Ο Ίαν ήταν στο πάρτι, όπως και πολλοί άλλοι.
Ήταν μία από αυτές τις μικρές στιγμές που ήμασταν μαζί.
Στον κόσμο μου, δεν υπάρχουν συμπτώσεις.
Τα πράγματα έχουν τη σειρά τους.
Του είπα "Τη σκότωσες".
Εκείνη ήθελε να του το πει.
Με κοίταξε κατάματα
και είπε ότι δεν ήθελε να εμπλακούν οι άλλοι.
Αυτό είπε.
Γνώρισα την Τζουλς πριν τον Ίαν.
Ήταν γειτόνισσά μου.
Είχε τρεις κόρες.
Ο Ίαν εμφανίστηκε μετά από μερικά χρόνια.
Σ' αυτήν την πόλη,
πηγαίνεις τον κόσμο με το αμάξι επειδή δεν έχει ΜΜΜ.
Τα κορίτσια ήθελαν να μεταφερθούν από το Λόουερταουν.
Συνήθως τα πήγαινα μέχρι το σπίτι τους.
Αν έπαιρναν εκείνοι τα κορίτσια, πήγαιναν τον Μαλακάι,
τον μεγαλύτερο γιο μου.
Ο Μαλακάι ήταν 14 χρονών τότε.
Ήταν σ' έναν φίλο του μετά το σχολείο,
κι είδε τον Ίαν έξω από την παμπ
και τον πήγε σπίτι.
Ο Ίαν φαινόταν αγχωμένος.
Νομίζω ότι είχε πιει.
Ο Μαλακάι τον ρώτησε από ευγένεια πώς πήγαινε η δουλειά.
Τότε γύρισε και είπε
"Πήγα και τη βάρεσα στο κεφάλι με μια πέτρα".
Το είπε έτσι απλά.
Έπεσε σιωπή.
Ο Μαλακάι ήθελε να γυρίσει σπίτι όσο πιο γρήγορα γινόταν.
Δεν είπε πολλά εκείνο το βράδυ.
Δεν ήθελε να έχει μπλεξίματα.
Τον είχε πάει σπίτι κάποιος που είχε πιει.
Αλλά την επόμενη μέρα, εξήγησε τι είχε συμβεί.
Τότε είπα
"Είναι πολύ σημαντικό για να αποφασίσουμε εσύ ή εγώ".
Μετά δώσαμε κατάθεση.
Η Γκάρντα το θεώρησε κρίσιμη εξέλιξη στην έρευνα.
Όπως κι η υπόλοιπη κοινότητα,
δεν ξέραμε τι στοιχεία είχε η Γκάρντα τότε.
Ήξερα μόνο τι συνέβαινε στην οικογένειά μου.
Πρέπει να καταλάβετε
ότι σ' εκείνο το μέρος, όπως σε άλλα,
ο κόσμος δεν μιλάει.
Πραγματικά, δεν λένε τίποτα.
Μπορεί να ξέρεις κάτι,
αλλά δεν το έλεγες, δεν σε αφορά.
Τα στοιχεία έρχονταν λίγα-λίγα
από ντόπιους που ήταν αρκετά γενναίοι και μιλούσαν στην τοπική αστυνομία.
Ο Μαλακάι ήταν πολύ μπερδεμένος, τρομαγμένος.
Τον ακολουθούσε για πολλά χρόνια.
Δεν ξέρω αν άλλοι το κάνουν,
αλλά εγώ χρησιμοποιώ τον σαρκασμό και την ειρωνεία.
Ήταν πολύ γελοίο.
Το αποκάλεσε "μαύρο χιούμορ".
Η Ιρλανδία τότε είχε πέντε εκατομμύρια κατοίκους
κι από όλους αυτούς
μόνο ένας μιλούσε για τη δολοφονία της.
Πώς εξηγείτε
το ότι κάποιος κλαίει και αγκαλιάζει κάποιον άλλον
και ομολογεί φόνο
ως μαύρο χιούμορ;
Κανένας από όσους άκουσαν την παραδοχή του
δεν το ερμήνευσε έτσι.
23 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1997 ΕΝΑΝ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙ
Στις 9 π.μ. στην αρχή του χειμώνα.
Είναι ακόμα σκοτεινά στη χερσόνησο Μίζεν.
Οι Ζορζ και Μαργκερίτ Μπουνιόλ, γονείς της Σοφί,
ήθελαν να μοιραστούν μια τελετή με τους ντόπιους της περιοχής
που αγαπούσε τόσο.
Για λίγες μέρες, ένα φως ανάβει στο ξεχασμένο σπίτι στην εξοχή,
όπου έναν χρόνο νωρίτερα
βρέθηκε το πτώμα της Σοφί ντι Πλαντιέ.
Με προστάτεψαν πολύ μετά τον θάνατο της μητέρας μου.
Δεν μίλησα στην αστυνομία, στους Γάλλους ή στους Ιρλανδούς.
Ούτε στους δημοσιογράφους.
Κρατήθηκα πολύ μακριά από όλα αυτά.
Μικρό αγόρι ήμουν.
Ένα θύμα απλώς.
Για μέρες, εβδομάδες, μήνες,
η αστυνομία μάς έλεγε ότι το τέλος ήταν πολύ κοντά.
Ότι θα έφτανε σύντομα.
Η Γκάρντα πρόσθετε στοιχεία στον φάκελο της υπόθεσης.
Αλλά δεν ξέραμε πολλά επ' αυτού.
Ήμασταν ακόμα πολύ φορτισμένοι.
Όλοι μας εδώ πιστεύουμε ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη,
αλλά μερικές φορές απελπιζόμαστε λίγο.
Και στις αρχές Ιανουαρίου,
η Γκάρντα είπε πάλι στην οικογένεια
ότι θα διαλευκανθεί σύντομα.
27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1998 13 ΜΗΝΕΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙ
Καλησπέρα. Τα πρωτοσέλιδα της Τρίτης.
Ένας άντρας συνελήφθη
από την Γκάρντα, που ερευνά τον φόνο της Σοφί ντι Πλαντιέ.
Έναν χρόνο μετά την πρώτη σύλληψη, με συνέλαβαν ξανά.
Είπε σε αρκετούς ότι το έκανε.
Γιατί ξαφνιάστηκε με τη σύλληψη;
Είπαν "Είμαστε ειδικοί ντετέκτιβ.
Είμαστε μέλη του Εθνικού Γραφείου Έρευνας Εγκλημάτων".
Ήταν το παρακλάδι των καλύτερων ντετέκτιβ της Γκάρντα.
-Τι συμβαίνει; -Δεν ξέρω. Μακάρι να ήξερα.
Ο ιρλανδικός νόμος ορίζει δύο περιόδους κράτησης,
η καθεμία 12 ώρες.
Η Γκάρντα δεν έχει τρίτη ευκαιρία για να ανακρίνει τον ύποπτο.
Ο διευθυντής της εισαγγελίας εξετάζει ακόμα τον φάκελο.
Είναι ένας αστυνομικός που αξιολογεί τις έρευνες της Γκάρντα
και κρίνει αν η Γκάρντα έχει συλλέξει αρκετά στοιχεία
για να ασκήσει δίωξη.
Κρατείται βάσει του Νόμου Εγκληματικών Ενεργειών,
μέχρι και 12 ώρες.
Μίλησα με την Τζουλς όταν έφτασα το πρωί.
Πήγα στο σπίτι τους.
Ήμασταν φίλοι.
Τη ρώτησα "Πιστεύεις ότι ο Ίαν είναι ένοχος;"
Είπε "Δεν ξέρω".
Η Γκάρντα ανακρίνει έναν άντρα
σχετικά με τον φόνο της Γαλλίδας Σοφί Τοσκάν ντι Πλαντιέ.
Υπήρχαν δύο αστυνομικοί.
Θυμάμαι ότι είπαν "Θα κάνουμε διάλειμμα".
Τους είπα "Δεν θέλω διάλειμμα".
Είπαν "Από σένα θέλουμε διάλειμμα".
Υποψιάζομαι ότι ήθελαν ομολογία από τον Ίαν Μπέιλι.
Κάποιος με πήρε και είπε
"Απόψε, Μαρί-Μαντλέν, θα σου έχω καλά νέα".
Αλλά δεν υπήρξαν καλά νέα το βράδυ.
Η εισαγγελία αρνήθηκε.
Αφέθηκε πάλι ελεύθερος.
Επειδή δεν ομολόγησε
και οι αποδείξεις που είχαν ήταν μόνο έμμεσες.
Ήμασταν όλοι μας άναυδοι.
Πλήγωσε πολύ τους γονείς μου.
Στην Ιρλανδία, η οικογένεια του θύματος δεν υπάρχει.
Η Γκάρντα ηγείται της έρευνας
κι έπειτα παραχωρεί την υπόθεση
στον διευθυντή της γενικής εισαγγελίας.
Είπα ότι δεν θα συμβεί τίποτα.
Σας ζητάμε να φύγετε ήσυχα και γρήγορα.
Εντάξει;
Και τι κάνει;
Διαβάζει τον φάκελο.
Αυτός αποφασίζει αν θα ασκήσει δίωξη ή όχι.
Αν δεν υπάρχουν αρκετές αποδείξεις, αρκετά στοιχεία,
τότε, δεν ασκεί δίωξη.
Να με συγχωρείτε,
αλλά πιστεύω μερικές φορές
ότι ο Μπέιλι έλεγχε απόλυτα την Ιρλανδία.
Μετά τη σύλληψή του,
ο Ίαν Μπέιλι ήταν ανοιχτός με τα ΜΜΕ.
Μέχρι και στο σπίτι του τα κάλεσε.
Μας μίλησε μαζί με τη σύντροφό του
και επέμεινε στην αθωότητά του.
Θα έλεγα ότι ήταν πολύ ομιλητικός στον Τύπο.
Ήταν ξεκάθαρα πολύ ομιλητικός τότε.
Δεν ξέρουμε ποιος επωφελείται από τα ψέματα εναντίον μας.
Αλλά η αστυνομία προσπάθησε να με παρουσιάσει ως δολοφόνο,
όπως και τη σύντροφό μου.
Δεν έχουμε καμία σχέση.
Είναι το αδύνατο σημείο της προσωπικότητάς του.
Επιζητά την προσοχή.
Ο φόνος έγινε τον Δεκέμβρη του 1996.
Οι συλλήψεις έγιναν το 1997 και το 1998.
Τα πράγματα είχαν ηρεμήσει. Η έρευνα συνεχιζόταν.
Ο κόσμος νόμιζε ότι δεν γινόταν τίποτα για αρκετά χρόνια.
Και ξαφνικά, εμφανίστηκε ξανά στην κοινή γνώμη.
Ο Ίαν Μπέιλι ισχυρίζεται ότι η ζωή του καταστράφηκε
από άρθρα για τη Σοφί…
Ισχυρίστηκε ότι τον δυσφήμισαν
κατονομάζοντάς τον ως δολοφόνο της Σοφί Τοσκάν ντι Πλαντιέ.
Συχνά τα άρθρα περιείχαν αισχρές συκοφαντίες
στις εφημερίδες.
Προφανώς, ορισμένοι ντετέκτιβ διέρρεαν πληροφορίες στις επαφές τους
κι εγώ ενήργησα νομικά σχετικά μ' αυτό.
Έκανε αγωγή για συκοφαντία για να καθαρίσει το όνομά του.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2003 7 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ
Η αγωγή του Ίαν Μπέιλι για συκοφαντία
κατά επτά ιρλανδικών και βρετανικών εφημερίδων
λόγω της κάλυψης της υπόθεσης
εξετάστηκε στο δικαστήριο του Κορκ.
Ο δικηγόρος του ανέφερε ότι για επτά χρόνια
ο κος Μπέιλι δικαζόταν απ' τα προκατειλημμένα ΜΜΕ
που δαιμονοποιούσαν τον πελάτη του.
Αλλά, φυσικά, οι εφημερίδες ζήτησαν πρόσβαση στον φάκελο της Γκάρντα
και την πήραν.
Θ' αποδεικνυόταν πολύ σημαντική.
Κάλεσαν μάρτυρες που κατέθεσαν στην Γκάρντα.
Άτομα που δεν το ήθελαν
βρέθηκαν να καλούνται στο δικαστήριο.
Προφανώς, έβλεπα τις ειδήσεις και τους μάρτυρες του Σκολ
που ήταν έξω από το δικαστήριο.
Ήθελαν να αποφύγουν τις κάμερες
γιατί δεν ήθελαν να βγουν στην εθνική τηλεόραση.
Ενδιαφερθήκαμε για την υπόθεση
επειδή είχε γίνει μέρος της ιστορίας μας.
Μάθαμε πολλά για την έρευνα.
Για πρώτη φορά, το κοινό μάθαινε λεπτομέρειες της υπόθεσης
εναντίον του Ίαν Μπέιλι.
Οι αποδείξεις στο δικαστήριο
ίσως συνεχιστούν όλη την εβδομάδα.
Αποκτήσαμε μια ιδέα για τα στοιχεία της Γκάρντα
που ήταν εντελώς έμμεσα, πρέπει να πούμε,
αλλά πολύ λεπτομερή.
Δεν είχαμε πρόσβαση στον ιρλανδικό φάκελο πιο πριν.
Το εκπληκτικό ήταν ότι όλοι οι μάρτυρες που είχαν δώσει κατάθεση
ήρθαν στη δίκη και είπαν το ίδιο.
Δεν έλεγαν εκείνοι ψέματα.
Από κει που δεν ξέραμε γιατί ήταν ύποπτος,
αρχίσαμε να βλέπουμε
τον λόγο που τον κατηγορούσαν.
Παρόλο που ο Μπέιλι μήνυσε τις εφημερίδες,
εξελίχθηκε σε δίκη δολοφονίας.
Ο Μπιλ Φούλερ είπε ότι ο κος Μπέιλι τού είπε
"Έφυγε ουρλιάζοντας και κάτι σου σάλεψε.
Το παράκανες και την αποτέλειωσες".
Του φάνηκε ότι ο κος Μπέιλι ομολογούσε…
Ο Μαλακάι Ριντ λέει ότι ο Ίαν Μπέιλι απάντησε
"Όλα ήταν καλά ώσπου πήγα και τη βάρεσα με μια πέτρα".
Αγκάλιασε τον Ρίτσαρντ Σέλι και είπε "Το έκανα.
Το παρατράβηξα".
Είναι περίεργο που δεν σκέφτηκε ότι θα του έκανε κακό.
Ο Μπέιλι ένιωσε την έξαψη της ύβρεως,
όπως έκανε συχνά.
Πίστευε ότι θα βγάλει λεφτά και θα αποστομώσει τα ΜΜΕ.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο
στην υπόθεση συκοφαντίας
βρίσκεται στη Γέφυρα Κελφάντα, ενάμιση χιλιόμετρο από το σπίτι της Σοφί.
Μια καταστηματάρχισσα είπε στο δικαστήριο ότι είδε τον Μπέιλι εδώ
στις 3 π.μ. το βράδυ του φόνου της Σοφί.
Η Μαρί Φάρελ ήταν σημαντική
ως η μόνη που είχε δει τον Ίαν εκτός του σπιτιού του
και κοντά στο σπίτι της Σοφί.
Η Μαρί Φάρελ είπε στην Γκάρντα ότι είδε κάποιον
που αναγνώρισε ως τον Ίαν Μπέιλι στη Γέφυρα,
ενάμιση χιλιόμετρο απ' το σπίτι της Σοφί Τοσκάν ντι Πλαντιέ.
Η Μαρί Φάρελ είναι κεντρικός χαρακτήρας
επειδή είδε
τον Μπέιλι τη νύχτα του φόνου στη Γέφυρα Κελφάντα.
Ήταν κρίσιμη μάρτυρας.
Είστε 100% σίγουρη ότι στη Γέφυρα ήταν ο Ίαν Μπέιλι;
110% σίγουρη.
Ο Iαν Μπέιλι μού το επιβεβαίωσε όταν ήρθε στο μαγαζί.
Είπε "Ξέρω ότι με είδες στη γέφυρα".
Ήταν εξαιρετικά αξιόπιστη.
Πολύ ανένδοτη, σαφής, ξεκάθαρη στο τι έλεγε
και σχετικά με την παρενόχληση και τις απειλές του Ίαν μετέπειτα.
Η Μαρί Φάρελ είπε
ότι ο Ίαν Μπέιλι προσπάθησε να την εξαναγκάσει
να αποσύρει την κατάθεση στην Γκάρντα.
Είπε ότι της είπε πως γνώριζε για εκείνη
και της ζήτησε να αλλάξει την κατάθεση.
Έκανε πολλές επίσημες καταγγελίες στην Γκάρντα
σχετικά με τη συνεχή παρενόχληση και τον εκφοβισμό
που υφίστατο από τον Ίαν Μπέιλι.
Ήρθε στο μαγαζί
κι είπε ότι ήξερε ότι τον είχα δει στη γέφυρα
κι ότι ήθελε να πω στον δικηγόρο του
ότι η Γκάρντα μ' έβαλε να επινοήσω την ιστορία.
Αν το έκανα, θα με άφηνε ήσυχη.
Κι όταν είδε ότι δεν είχα σκοπό να το κάνω,
έκανε τη ζωή μου κόλαση.
Κάποια στιγμή σκέφτηκα
"Είναι μεγαλόσωμος, θα με σκοτώσει και δεν θα το μάθει κανείς".
Περιμέναμε να ανοίξει το παγωτατζίδικο.
Ήρθε κάτω τρέχοντας, τρομοκρατημένη.
Ρωτήσαμε τι έγινε.
Είπε ότι ο Μπέιλι είχε παρκάρει προς τη μεριά της
κι έκανε έτσι.
Έκανε ότι μου έκοβε το λαρύγγι όταν με έβλεπε στον δρόμο.
Ή έκανε αυτό.
Αυτός ο εκφοβισμός συνεχίστηκε για μήνες.
Είπε ότι φοβόταν για την ίδια και για τα παιδιά της.
Έκανα πολλή έρευνα.
Ανακάλυψα ότι είχε απειλήσει κι άλλους μάρτυρες και γείτονες.
Ήταν απολύτως κατανοητό
που ειδικά οι γυναίκες της περιοχής
φοβούνταν τον Ίαν Μπέιλι.
Πολλές γυναίκες φοβούνταν πολύ τον Ίαν Μπέιλι.
Και πολλές σηκώθηκαν κι έφυγαν.
Έφυγαν και δεν επέστρεψαν.
Ο Ίαν Μπέιλι ήταν για τρίτη μέρα μάρτυρας
στο Δικαστήριο του Κορκ.
Ήταν απίστευτα τα όσα μαθαίνονταν.
Έγραφες ένα άρθρο ως το μεσημέρι
και το απόγευμα ήταν άχρηστο.
Η αντεξέταση του Ίαν Μπέιλι ξεκίνησε αργά το απόγευμα
και σχεδόν αμέσως ερωτήθηκε για την κατά πολλούς
θυελλώδη σχέση του με τη σύντροφό του, Τζουλς Τόμας.
Την είχε χτυπήσει τόσο άσχημα που παραλίγο να χάσει το μάτι της.
Ένας φίλος της κόρης της, ο Πίτερ Μπιλέκι,
μίλησε για μια επίθεση κατά της Τζουλς Τόμας το 1996.
Μου χτύπησαν την πόρτα. Ήταν η κόρη της Τζουλς, η Βιρτζίνια.
Με ρώτησε αν μπορώ να πάω την Τζουλς στο νοσοκομείο.
Η Τζουλς καθόταν στο κρεβάτι.
Είναι κουβαριασμένη.
Αυτό το μάτι της είναι πρησμένο.
Τα μισά μαλλιά της έλειπαν.
Έχει γρατζουνιές στο πρόσωπό της. Το χείλος της ήταν σκισμένο.
Η Φενέλα, το μικρό κορίτσι, με κοίταξε
κι ακόμα και σήμερα δεν μπορώ…
Συγγνώμη, ένα λεπτό.
Η έκφραση εκείνου του παιδιού.
Σαν να ζητούσε να το βοηθήσω.
Και δεν μπορούσα.
Δεν έχω ξανανιώσει τόσο άχρηστος.
Δεν μπορούσα να βοηθήσω το παιδί.
Έγινε μέρος της κοινής τους ζωής
κι οι γείτονες συνήθισαν να τη βλέπουν μελανιασμένη.
Μετά την τέταρτη φορά, την είδαν με μαυρισμένο μάτι.
Ήταν σοκαρισμένοι από την αγριότητα των επιθέσεων.
Ο Πολ Γκάλαχερ της υπεράσπισης
υπονόησε ότι επιτέθηκε πέντε φορές στην κα Τόμας.
Δεν θέλω να τα ξανασυζητώ.
Ανήκουν στο μακρινό παρελθόν.
Είχαμε πιει και οι δύο.
Εγώ ίσως… Δεν ξέρω τι έγινε, αλλά άρχισε να με αρπάζει
κι εγώ την έσπρωχνα
και τη χτύπησα πάνω σε όλο αυτό.
Ο κος Μπέιλι παραδέχτηκε
ότι στο τέλος έλειπαν τούφες μαλλιών απ' το κεφάλι της κας Τόμας,
το μάτι της ήταν μπλαβί κι όσο ένα γκρέιπφρουτ
και το χείλος της είχε αποκολληθεί.
Χρειάστηκε οχτώ ράμματα.
Ο κος Μπέιλι είπε ότι είχε πιει και έχασε τον έλεγχο,
αλλά αρνήθηκε ότι ήταν βίαιος.
Μίλησα με αστυνομικό της περιοχής.
Είπα "Δεν θα κάνει μήνυση".
Είπε "Πρέπει, γιατί αν δεν το κάνει,
την άλλη φορά ίσως είναι χειρότερα, ίσως το κάνει σε άλλη".
Σε σχέση με τον φόνο της Σοφί, πότε έγινε αυτό;
Έξι μήνες πριν, υποθέτω.
Το πολύ.
Πρέπει να αναλάβω την ευθύνη.
Αλλά χρειάζονται δύο…
Χρειάζονται δύο στο ταγκό.
Αλλά δεν προσπαθώ να δικαιολογήσω τις πράξεις μου.
Καθόλου.
Ο Ίαν είναι ένα ενδιαφέρον παράδοξο
μεταξύ αναίσχυντου και επαίσχυντου.
Ο δικαστής Πάτρικ Μόραν αποφάσισε κατά του Ίαν Μπέιλι.
Οι εφημερίδες δεν τον αποκάλεσαν δολοφόνο
κι ο δικαστής Μόραν δεν δίστασε να περιγράψει τον κο Μπέιλι
ως βίαιο.
Έχασε την υπόθεση.
Φάνηκε σαν να έκανε κακό στον ίδιο του τον εαυτό
κυνηγώντας αυτήν τη δίκη.
Στο Παρίσι, στο σπίτι των γονέων της Σοφί ντι Πλαντιέ,
η οικογένεια καλοδέχτηκε την απόφαση.
Η ετυμηγορία είναι δίκαιη.
Ο δικαστής επέμεινε
ότι ήταν πολύ βίαιος, κυρίως με τις γυναίκες.
Ελπίζουμε ότι με τις νέες μαρτυρίες
η εισαγγελία θα αποφασίσει πολύ σύντομα να συλλάβει τον δολοφόνο.
Νιώσαμε αμέσως ότι θα τον συλλάμβαναν.
Ότι κάτι θα γινόταν.
Ελπίζαμε ακόμα ότι η εισαγγελία θα ασκούσε δίωξη.
Ο Ιρλανδός διευθυντής της εισαγγελίας
λέει ότι δεν θα κατηγορήσει τον Μπέιλι για τον φόνο.
Προσωπικά,
εκπλήσσομαι που μετά απ' όλα όσα μαθεύτηκαν,
μετά τις καταθέσεις και τα στοιχεία,
δεν τον πήγαν σε δίκη.
Ήταν απολύτως προφανές
ότι ο Μπέιλι φαινόταν ακόμα πιο ένοχος από πριν.
Δεν έγινε τίποτα.
Απ' όταν πέθανε η μαμά,
είχα την τύχη να κρατήσω απόσταση απ' αυτήν την ιστορία.
Αλλά ο χρόνος περνάει.
Έχουν περάσει 23 χρόνια κι υπάρχουν δύο φάσεις.
Η φάση όπου εγώ ήμουν το παιδί
που υποφέρει, κλαίει, θρηνεί
κι η φάση όπου μπήκα στον αγώνα.
ΠΑΡΙΣΙ ΓΑΛΛΙΑ
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΦΟΝΟΥ ΤΗΣ ΣΟΦΙ ΤΟΣΚΑΝ ΝΤΙ ΠΛΑΝΤΙΕ
Ο σύλλογος είναι σημαντικός για εμένα και την αναζήτηση της αλήθειας.
Κάθε μήνα,
ό,τι κι αν συμβαίνει στις ζωές μας, συναντιόμαστε.
Τον ίδρυσε ο αδερφός της γιαγιάς μου.
Ήμασταν σίγουροι.
Η ιρλανδική αστυνομία, η Γκάρντα,
θα έδινε τη λύση λέγοντας "Βρήκαμε τον δολοφόνο".
Αλλά, προφανώς, δεν έγινε έτσι.
Τότε άρχισα να λέω στην αδερφή μου
"Κολλήσαμε. Θα περιμένουμε και δεν θα γίνει τίποτα".
Έτσι, δημιουργήσαμε τον σύλλογο το 2007.
Τι γίνεται;
Αδυνάτισες;
Δεν ήξερα τίποτα για το ποινικό δίκαιο.
Έμαθα τις διαφορές των νομικών συστημάτων.
Γίνεται καταδίκη ερήμην στην Ιρλανδία;
Το γαλλικό σύστημα διαφέρει πολύ.
Είναι πολύ διαφορετικό, χωρίς υπερβολή.
Η Ιρλανδία βασίζεται στο βρετανικό νομικό σύστημα
κι η ενοχή πρέπει να αποδειχτεί πέραν πάσης αμφιβολίας.
Στη Γαλλία, ισχύει το un faisceau de preuves.
Όπως λέμε, ένα σύνολο αποδείξεων.
Μετά τη δίκη για συκοφαντία του 2003,
είχαμε όλες τις μαρτυρίες για πρώτη φορά.
Ήταν η αρχή του νομικού αγώνα στη Γαλλία
για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη για τη Σοφί.
Όσοι γνώριζαν τη μαμά ήξεραν ότι ήταν αγωνίστρια.
Θα προσπαθήσω να είμαι κι εγώ αγωνιστής.
Ένα είναι σίγουρο.
Ο Μπέιλι δεν θα ξεφεύγει μια ζωή από τη δικαιοσύνη.
Ιδρύσαμε τον σύλλογο τον Σεπτέμβριο του 2007,
κι η γαλλική έρευνα ξεκίνησε το 2008.
Καλύπτοντας το θέμα για 24 χρόνια,
έμαθα ότι όταν κάτι φαίνεται πως τέλειωσε
δεν σταματά ποτέ να σε εκπλήσσει.
Υπήρξε μια εξέλιξη στην ιστορία που κυρίευσε την Ιρλανδία και τη Γαλλία.
Δεν ήταν ο Ίαν Μπέιλι.
ΜΑΡΙ ΦΑΡΕΛ
-Είστε σίγουρη; -Απολύτως.
Η Μαρί Φάρελ ανακάλεσε τις καταθέσεις της.
Είπα ανοησίες στις καταθέσεις
και τις αποσύρω.
Η κύρια μάρτυρας ξαφνικά και οριστικά
αποστασιοποιήθηκε από την υπόθεση.
Η Μαρί Φάρελ ανέτρεψε ολοκληρωτικά την έρευνα.
Ήταν με κάποιον που δεν ήταν ο άντρας της.
Σκέφτηκα ότι, αν αποκαλυφθεί, η ζωή μου θα καταστραφεί.
Πίστευα ότι ο γάμος μου είχε διαλυθεί
παρόλο που δεν είχα εξωσυζυγική σχέση.
Σε μειονεκτική θέση,
ισχυρίζεται ότι η αστυνομία την ανάγκασε να αναγνωρίσει τον ύποπτο.
Μου είπαν να μην ανησυχώ,
ότι δεν θα κατέθετα στο δικαστήριο,
ότι ήθελαν να το πω για τα αρχεία τους.
"ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ".
ΙΑΝ ΜΠΕΪΛΙ
Κατά τη διάρκεια της δίκης, την πίστεψα.
Έδινε στοιχεία. Ήταν πολύ αξιόπιστη.
Όταν ανακάλεσε τις καταθέσεις της,
την πίστεψα, ήταν και πάλι πολύ αξιόπιστη.
Είπα ότι αποσύρω τις καταθέσεις,
έκλαιγα και του το είπα.
"Αυτό ήταν. Αποσύρω τα πάντα.
Δεν θέλω να συνεχίσω. Δεν αντέχω άλλο".
Λοιπόν,
δεν ξέρω.
Επέμενε σε όσα έλεγε για δέκα χρόνια.
Πίστευα ότι έπραξε καλά.
Γιατί άλλαξε τα λεγόμενά της;
Τι πιστεύετε;
Λέω την αλήθεια τώρα.
Γιατί να εκτεθώ στη δημοσιότητα έτσι
αν δεν λέω την αλήθεια;
Ίσως το κάνατε αν σας απειλούσε ο Ίαν Μπέιλι,
αν σας εκφόβιζε,
όπως δείχνουν τα στοιχεία στο δικαστήριο,
τα οποία είπατε εσείς.
Ίσως τον φοβάστε.
Με αυτόν τον τρόπο θα απαλλαγείτε.
Όχι, δεν με έχει εκφοβίσει ο Ίαν Μπέιλι.
Ως οικογένεια, μετανιώνουμε πολύ
που δεν βάλαμε τέλος στην πίεση που ασκούσε ο Μπέιλι στη Μαρί.
Για πολλά χρόνια, ζούσε στο ίδιο χωριό με τον Μπέιλι, στο Σκολ,
και δεχόταν μεγάλη πίεση.
Η υπόθεση άλλαξε κι ο Ίαν Μπέιλι άρχισε να ανακάμπτει.
Ο Μπέιλι ενθουσιάστηκε.
Όπως είπε, "Καλώς ήρθατε στην πλευρά του καλού".
Είχαν έναν μάρτυρα με το μέρος τους
που ισχυριζόταν ότι η Γκάρντα ήταν διεφθαρμένη.
Ο κος Μπέιλι πάντα έλεγε
ότι η συμπεριφορά της ιρλανδικής αστυνομίας
δείχνει διαφθορά.
Ήταν η έρευνα διεφθαρμένη
με την πρόθεση να ενοχοποιήσουν κάποιον αθώο;
Εγώ θα το απέδιδα πιο πολύ σε ανικανότητα
παρά σε σκοπιμότητες ή δόλο.
Δυστυχώς, πιστεύω ότι όλο το φιάσκο
οφείλεται στους χειρισμούς της αστυνομίας από την πρώτη ημέρα.
Έγιναν μεγάλα λάθη από την αρχή,
από το σημείο του εγκλήματος που δεν κρατήθηκε ανέπαφο.
Κόσμος πηγαινοερχόταν εκεί.
Στοιχεία χάθηκαν, να το πούμε. Υπήρχε μια πύλη.
Μια μεγάλη πύλη με κηλίδες αίματος χάθηκε σε αυτήν την έρευνα.
Πώς είναι δυνατόν να χαθεί κάτι τέτοιο;
Γιατί δεν έκαναν αναγνώριση υπόπτου
αφού η Φάρελ τον αναγνώρισε ως τον άντρα στη Γέφυρα;
Αυτό ήταν ένα σημείο
στο οποίο η Γκάρντα ήξερε ότι απέτυχε.
Δεν είμαστε η τέλεια αστυνομία.
Δεν λέω ότι δεν κάναμε λάθη, αλλά δεν υπήρξε…
Θα το έλεγα οπουδήποτε. Δεν υπήρξε διαφθορά.
Δεν υπήρξε ενοχοποίηση.
Πράξαμε τίμια.
Η έρευνα δεν μπορεί να θεωρηθεί
ως παράδειγμα προς μίμηση.
Αλλά επειδή έγιναν λάθη,
σημαίνει αυτό αυτόματα ότι είναι αθώος;
Πέρασαν έξι μήνες, ένας χρόνος, δύο, τρία, τέσσερα χρόνια
και σκέφτεσαι "Γιατί δεν γίνεται τίποτα;"
Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν άσκησε δίωξη η εισαγγελία.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 15 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ
Νέα επίσημα αρχεία έρχονται στην επιφάνεια.
Δέκα χρόνια πριν,
η εισαγγελία δεν βρήκε λόγο να ασκήσει δίωξη στον Μπέιλι.
Το 2011, μάθαμε γιατί κατέληξαν στο συμπέρασμα
ότι τα στοιχεία δεν επαρκούσαν για τη δίωξη.
Αναφέρεται η άποψη του Ίμον Μπαρνς,
διευθυντή της εισαγγελίας,
που δεν άσκησε δίωξη στον κο Μπέιλι.
Πίστευε ότι τα στοιχεία της υπόθεσης
δεν επαρκούσαν για δίωξη εναντίον του κου Μπέιλι.
Ο κος Μπαρνς χαρακτήρισε την έρευνα ως προβληματική και προκατειλημμένη
έναντι του κου Μπέιλι.
Η εισαγγελία αμφισβήτησε κάποιες πρακτικές
που εφαρμόστηκαν από την Γκάρντα κατά την έρευνα.
Απογοητεύτηκα με πολλά πράγματα.
Είμαι αστυνομικός.
Η δουλειά μου είναι να συλλέγω τα στοιχεία
και να τα υποβάλλω στην εισαγγελία.
Εκείνοι αποφασίζουν.
Δεν μπορούμε να φέρουμε καμία αντίρρηση,
παρόλο που βλέπαμε κάποια πράγματα και λέγαμε
"Πώς μπορεί να το αγνοεί αυτό;"
ΜΟΝΟ ΜΑΥΡΟ ΧΙΟΥΜΟΡ
Σχεδόν κάθε φορά που ο Ίαν αντικρούει κάποια μαρτυρία,
η εισαγγελία συμφωνεί με τον Ίαν.
Διαφώνησε με όλους τους μάρτυρες ανεξαιρέτως
σχετικά με την αξιοπιστία τους.
Άτομα όπως τους Σέλι, τον Μαλακάι Ριντ
τους αμφισβήτησε επειδή δεν κατέθεσαν αμέσως,
άρα δεν είναι αξιόπιστοι.
Για παράδειγμα, ο Μαλακάι Ριντ, στα 14,
δεν το είπε στη μητέρα του εκείνο το βράδυ.
Περίμενε μία μέρα. Κι η εισαγγελία απέρριψε την κατάθεση.
Συνηθισμένοι μάρτυρες
που δεν είχαν κανέναν λόγο να πουν ψέματα.
Η ερμηνεία της προηγούμενης συμπεριφοράς του Ίαν Μπέιλι…
Πώς μπορείς να ερμηνεύσεις ως σαρκασμό κάτι γραπτό;
Κάτι πολύ σοκαριστικό στην έκθεση
είναι ότι λέει πως ο Μπέιλι ήταν πολύ βίαιος εναντίον των γυναικών,
αλλά, δυστυχώς, αυτά συμβαίνουν συνεχώς.
Σαν να το δικαιολογεί,
λες και το βίαιο ιστορικό του με τις γυναίκες
δεν είχε σχέση με την υπόθεση της γυναίκας που είχε ξυλοκοπηθεί.
Το συμπέρασμα στο τέλος της έκθεσης
είναι "Δεν υπάρχουν επαρκείς λόγοι για να δικαστεί".
Ο Τζέιμς Χάμιλτον χαρακτήρισε τα στοιχεία ανεπαρκή
για να κατηγορηθεί ο Μπέιλι για τον φόνο της Σοφί ντι Πλαντιέ.
Είπε ότι οι ερευνητές δρουν βάσει υποψίας,
αλλά η εισαγγελία βάσει στοιχείων.
Η οικογένεια της Σοφί ντι Πλαντιέ
ίδρυσε σύλλογο για να πιέσει τις αρχές
στη Γαλλία και την Ιρλανδία.
Ως αποτέλεσμα, ο διοικητής της Γκάρντα κι ο υπουργός Δικαιοσύνης
παρέδωσε τον φάκελο
σχετικά με τον φόνο της κυρίας ντι Πλαντιέ
σε δικαστή στο Παρίσι
που διεξάγει την έρευνά του βάσει του γαλλικού νόμου.
Όταν ένας Γάλλος πολίτης δολοφονείται στο εξωτερικό,
η Γαλλία έχει το δικαίωμα να διεξάγει τη δική της έρευνα
και έπειτα να ασκήσει δίωξη στον ύποπτο.
Πιστεύω και ελπίζω ότι θα υπάρξει δίωξη σε αυτήν την υπόθεση.
Γι' αυτό προσπαθούμε.
Η οικογένεια των Γάλλων
κυνηγούσε συνεχώς τη γαλλική κυβέρνηση.
"Φροντίστε οι Ιρλανδοί να αποδώσουν δικαιοσύνη.
Δικάστε κάποιον".
Έχω ένα στικάκι που περιέχει όλα τα σημαντικά έγγραφα.
Τον γαλλικό φάκελο.
Συμπονώ πλήρως την οικογένεια,
αλλά δεν καταλαβαίνω
γιατί είναι τόσο πεπεισμένοι με τις αποδείξεις σ' αυτήν τη χώρα.
Είναι τουλάχιστον ύποπτο.
Συνωμότησαν να παρεμποδίσουν τη δικαιοσύνη
με τις ψευδείς καταθέσεις της Μαρί Φάρελ.
Οπότε, εγώ ενήργησα νομικά για να καθαρίσω το όνομά μου.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 18 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙ
Εδώ, στην Ιρλανδική Ριβιέρα,
προετοιμάζονται για περισσότερες αποκαλύψεις.
Ο Ίαν Μπέιλι μηνύει την πολιτεία
ισχυριζόμενος ότι κατηγορήθηκε αδίκως για τον φόνο.
Ο Μπέιλι μας πήγε σε δίκη.
Η αλήθεια πάντα αποκαλύπτεται.
Μπορεί να πάρει καιρό, αλλά θα γίνει.
Οι ένορκοι άκουσαν ότι αστυνομικοί συνωμότησαν ώστε ο Μπέιλι
να κατηγορηθεί για τον φόνο της ντι Πλαντιέ
και για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε.
Οι εξελίξεις έδειχναν ότι ο Ίαν Μπέιλι θα κέρδιζε τη δίκη.
Η Μαρί Φάρελ είπε ότι δεν είχε δεχτεί κάποια απειλή ή δέλεαρ
και ορκίστηκε να πει την αλήθεια.
Φυσικά, όταν η Μαρί Φάρελ προσήλθε στο έδρανο,
θεωρούνταν η βασική μάρτυρας.
Η μαρτυρία της Μαρί Φάρελ ήταν δραματική.
Όμως, ο συνήγορος υπεράσπισης είπε
ότι τα στοιχεία της δεν ήταν καθόλου αξιόπιστα.
Και μετά έθιξαν το θέμα του άντρα με τον οποίον βρισκόταν
τη νύχτα που είδε τον Μπέιλι στη Γέφυρα Κελφάντα.
Η Μαρί Φάρελ δεν αποκάλυψε με ποιον άντρα ήταν
στις 23 Δεκεμβρίου 1996.
Στη μαρτυρία της σήμερα,
αρνήθηκε και πάλι να κατονομάσει τον άντρα.
"Δεν θα το κάνω", είπε.
Την πίεσε κι άλλο
κι έπειτα εκείνη είπε
"Το βαρέθηκα πια. Αφορά την προσωπική μου σχέση.
Δεν θα το ανεχτώ άλλο".
Πήρε την τσάντα και το παλτό της,
κατέβηκε απ' το έδρανο κι έφυγε απ' την αίθουσα,
τρομοκρατώντας τον Μπέιλι και την ομάδα του.
Η αποχώρηση της Μαρί Φάρελ ήταν το αποκορύφωμα.
Ο εικονολήπτης του RTÉ ήταν πανέξυπνος.
Την κυνήγησε πίσω απ' το κτίριο και την έπιασε να περπατάει.
Ο Μπάτιμερ την έπεισε να επιστρέψει.
Ο δικαστής την προειδοποίησε:
"Τελευταία φορά αποχωρείς έτσι".
Έπειτα είπε
"Θα πρέπει να πεις το όνομα του άντρα.
Δεν θα έχουμε μυστικά σ' αυτήν τη δίκη. Πες το όνομα".
Έδωσε ένα όνομα.
Άλλο ένα ψέμα.
Είχε πει ψέματα στο δικαστήριο ενώ είχε ορκιστεί.
Οι δικηγόροι της πολιτείας
είπαν ότι η Φάρελ άλλαξε τόσο τα λεγόμενά της
που δεν ήταν πλέον αξιόπιστη.
Η καημένη έλεγε συνεχώς ψέματα.
Στο τέλος, δεν ήξερε τι έλεγε. Έλεγε ανοησίες.
Η κρίσιμη μάρτυρας για τον Ίαν ήταν η Μαρί Φάρελ.
Ήταν το πιο σημαντικό άτομο και η αξιοπιστία της είχε πληγεί.
Δυσκολευόταν μετά απ' αυτό και έχασε την αγωγή.
Ο Ίαν Μπέιλι έφυγε απ' το δικαστήριο
έχοντας χάσει μια μαραθώνια νομική μάχη
κι έχοντας υποστεί ζημία εκατομμυρίων ευρώ.
Δεν μπορώ να πω τίποτα. Συγγνώμη.
Το θέμα ήταν, κατά τη γνώμη μου,
ότι εκείνη μας προσέγγισε.
Δεν την ψάξαμε εμείς.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Τη θυμάμαι καλά.
Θυμάμαι τη Σοφί να κάθεται εδώ στο μπαρ.
Πάντα πολύ διακριτική,
καθόταν ήσυχα εκεί.
Δεν ενοχλούσε κανέναν.
Μου τα θυμίσατε όλα.
Τα 24 χρόνια είναι πολύς καιρός.
Και, ξέρετε, η μνήμη εξασθενεί
και δεν θυμάσαι όλες τις λεπτομέρειες.
Έγιναν δίκες για συκοφαντία,
δίκες και για άλλα πράγματα.
Έχει μείνει γνωστή ως η υπόθεση Μπέιλι,
αλλά το επίκεντρο πρέπει να είναι πάλι η Σοφί,
το αθώο θύμα μιας ειδεχθούς πράξης.
Τότε υπήρχαν τόσες ερωτήσεις
που δεν έβρισκαν τις απαντήσεις που έπρεπε.
Όλοι ψάχναμε το στοιχείο-κλειδί.
Για να βρούμε την απάντηση-κλειδί για να φτιάξουν όλα και πάλι.
Υπήρχε πολλή επικοινωνία μεταξύ των ντόπιων…
Είναι σαν να φτιάχνεις παζλ.
Προσπαθούσαμε όλοι να βγάλουμε άκρη από τα διάφορα μικρά στοιχεία.
Όλοι προσπαθούσαν να τα συνδέσουν
σε κάποιο είδος ιστορίας,
που συνεχώς διαλυόταν.
Η Γκάρντα ορθώς δεν πήρε μερικές καταθέσεις
παρά μήνες ή χρόνια αργότερα.
Δεν καταλάβαιναν τη σημασία κάποιων λεγομένων.
ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ ΗΠΑ
Είχα εκνευριστεί που η Γκάρντα με ανέκρινε
χρόνια μετά τον φόνο.
Εγώ ήμουν το άτομο στο σπίτι του υπόπτου
την ημέρα μετά τον φόνο.
Και αυτό δεν θα μπορούσα ποτέ να το ξεχάσω.
Στα 20 μου, έφυγα από την Ιταλία
και πήγα στην Ιρλανδία, όπου γνώρισα την Τζίνι Τόμας.
Θυμάμαι ότι μιλούσε ανοιχτά για την οικογένειά της,
για τη μαμά της, την Τζουλς,
και τον διαβόητο φίλο της, τον Ίαν.
Έμεινα μαζί τους τα Χριστούγεννα.
Θυμάμαι ότι στο λεωφορείο από το Κορκ μέχρι το Δυτικό Κορκ
άκουσα για τον φόνο.
Όταν έφτασα, θυμάμαι ότι τα πράγματα ήταν λίγο περίεργα.
Θυμάμαι ότι ο Ίαν κάλυπτε την υπόθεση. Ήταν δημοσιογράφος.
Ήταν έντονος τύπος με έντονη προσωπικότητα.
Θυμάμαι ότι είδα γρατζουνιές στα χέρια του.
Οι γρατζουνιές ήταν ορατές
και δεν νομίζω ότι προκλήθηκαν από κάποιο έλατο
ή από το σφάξιμο της γαλοπούλας.
Δεν είναι ότι τον εξέταζα εξονυχιστικά,
αλλά μπορώ να πω με άνεση
ότι οι γρατζουνιές προκλήθηκαν από αγκάθια.
Θυμάμαι ότι έκανα ντους.
Υπήρχε ένας μεγάλος κουβάς στο ντους.
Ένα σκούρο παλτό μούλιαζε εκεί μέσα.
Από βαρύ υλικό.
Νομίζω ότι ήταν του Ίαν.
Θα το έλεγα ασυνήθιστο.
Πλένεις ένα τόσο μεγάλο ρούχο που δεν στεγνώνει εύκολα,
μες στον χειμώνα, αλλά…
Είναι σημαντικό και θυμάμαι ξεκάθαρα
ότι ήταν ασυνήθιστο.
Ακόμα πιστεύω ότι υπάρχουν πολλές ερωτήσεις για την υπόθεση
στις οποίες δεν απάντησε ποτέ ικανοποιητικά.
Υπάρχουν πολλές αντιφάσεις ανάμεσα στη δική του εκδοχή
και στις καταθέσεις των μαρτύρων.
Για παράδειγμα, ήξερε τη Σοφί;
Γνώριζες αυτήν τη γυναίκα;
Είχατε γνωριστεί; Είχατε συναντηθεί;
Την είχες ξαναδεί;
Δεν την είχα συναντήσει. Δεν είχαμε γνωριστεί.
Δεν είχαμε μιλήσει.
Ήξερες τη Σοφί Τοσκάν ντι Πλαντιέ;
Δεν την ήξερα, δεν είχαμε γνωριστεί.
Αλλά την είχα δει μία φορά, μου την έδειξαν.
Ήξερες…
Δεν την είχα γνωρίσει, δεν της είχα μιλήσει.
Την είχα δει μία φορά, όταν μου την έδειξε ένας γείτονας.
Όταν πέθανε η Σοφί, ήταν μεγάλο σοκ για μένα.
Γι' αυτό, έκοψα κάθε επαφή.
Δεν διάβαζα, δεν άκουγα, δεν έβλεπα τίποτα.
Δεν ήθελα να ξέρω τίποτα.
Οι αναμνήσεις επέστρεψαν επειδή ιδρύσαμε τον σύλλογο.
Έγινε πολύ καιρό αργότερα.
Οι παράξενοι μηχανισμοί της μνήμης.
Η φράση "Ένας άντρας που έγραφε ποιήματα" ήρθε στο μυαλό μου.
Πρέπει να ήταν το πρώτο βράδυ που ήταν στην Ιρλανδία.
Λίγες μέρες πριν τα γενέθλιά μου, με πήρε
και μιλήσαμε για τα πάντα,
για τη ζωή της, τον άντρα της, τη δουλειά της, τι έκανε εκείνη τη μέρα.
Κάποια στιγμή, ενώ μου έλεγε για τη δουλειά της,
μου μίλησε για έναν άντρα.
Αυτός ο άντρας ήθελε να μιλήσουν για ένα πρότζεκτ
με θέμα την ποίηση.
Της φάνηκε παράξενος.
Της φάνηκε ύποπτος χαρακτήρας.
Της είπα "Μην πας μόνη. Να βρεθείτε σε δημόσιο χώρο".
Είπε ότι δεν την ήξερε.
Τόσοι άνθρωποι,
τουλάχιστον οκτώ άτομα,
λένε το αντίθετο, ότι ο Ίαν την ήξερε.
ΠΑΡΙΣΙ ΓΑΛΛΙΑ
Ίσως ο πιο σημαντικός είναι ο Γκι Ζιράρντ,
παραγωγός που συνεργαζόταν με τη Σοφί
και της μίλησε πριν πάει στην Ιρλανδία.
Τότε εκείνη είπε ξανά
ότι θα συναντούσε έναν συγγραφέα που έμενε στο Σκολ.
Αυτή η ιστορία με επηρέασε πολύ.
ΦΩΝΗ ΓΚΙ ΖΙΡΑΡΝΤ
Με επηρέασε βαθύτατα.
Ήταν το βράδυ πριν φύγει.
Νόμιζα ότι μιλούσε για έναν Βρετόνο σκηνοθέτη
που είχε παρόμοιο όνομα.
Της είπα "Ναι, τον ξέρω. Έχω δει αυτές τις ταινίες".
Είπε "Όχι, δεν τον ξέρεις.
Ο Έοϊν Μπέιλι είναι γείτονάς μου στο Κορκ".
Μου είπε ότι έβγαζε το ψωμί του γράφοντας,
δηλαδή ήταν δημοσιογράφος ή ποιητής,
κι ότι ενδιαφερόταν για ιστορίες ενδοοικογενειακής βίας.
Η Σοφί κι ο Μπέιλι γνωρίζονταν.
Το δεύτερο στοιχείο είναι οι ομολογίες του Μπέιλι.
Η ομολογία του Μπέιλι στον Μαλακάι Ριντ και σε άλλους:
"Το έκανα".
Το τρίτο στοιχείο είναι το χρονοδιάγραμμα του Μπέιλι τη νύχτα του φόνου.
Ο ίδιος ομολόγησε ότι βγήκε τη νύχτα του φόνου.
Άρα, ο Μπέιλι δεν έχει άλλοθι.
Το άλλο στοιχείο είναι, φυσικά,
οι εκδορές και το σημάδι στο μέτωπο.
Όλα αυτά ανήκουν στο faisceau de preuves, όπως λένε οι Γάλλοι.
Ανήκουν στο σύνολο των ενδείξεων.
Όλα μαζί είναι αρκετά ενοχοποιητικά.
Φτάσαμε στο σημείο
όπου οι Γάλλοι αποφάσισαν να δικάσουν τον Ίαν Μπέιλι ερήμην.
Είχαμε μια δίκη την οποία περιμέναμε για 22, 23 χρόνια.
ΜΑΪΟΣ 2019 22 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙ
Αύριο στο Παρίσι, πάνω από χίλια χιλιόμετρα μακριά,
ο Ίαν Μπέιλι θα δικαστεί ερήμην για τον φόνο
με τον γαλλικό νόμο.
Νομικά, είναι κάτι πρωτοφανές στις γαλλοϊρλανδικές σχέσεις.
Πριν τη δίκη στη Γαλλία,
ήθελα να πάω στην Ιρλανδία με τον θείο Μπερτράν
για να εξηγήσω τι συνέβαινε στην τοπική κοινότητα.
Και γιατί ήταν σημαντικό
που αγωνιζόμουν για τη δικαιοσύνη για τη μητέρα μου
και για να καθαρίσει το όνομα του τόπου.
Διάβασα ένα κείμενο στην εκκλησία.
"Αγαπητοί φίλοι, αγαπητές οικογένειες, αγαπητοί Ιρλανδοί,
σε λίγες μέρες,
η δίκη για τον φερόμενο ως δολοφόνο της μητέρας μου
ξεκινά επιτέλους.
Είναι μια δίκη ενός εγκλήματος
που δεν συνάδει με την εικόνα της Ιρλανδίας.
Είναι η δίκη ενός εγκλήματος που εσείς κι εγώ δεν αξίζαμε".
Αγωνίζομαι μανιασμένα εδώ και χρόνια.
Υποφέρω εδώ και χρόνια.
Η άποψή μου εδώ και 15 χρόνια
είναι ότι όλα δείχνουν ότι το έκανε ο Μπέιλι.
Όλα, μα όλα, δείχνουν ότι το έκανε ο Μπέιλι.
Χωρίς αμφιβολία.
Ο Πιέρ-Λουί Μποντί-Βινιό προσήλθε στο δικαστήριο στο Παρίσι
όπου ο φερόμενος δολοφόνος της μητέρας του
δικάζεται ερήμην.
Δεν υπάρχουν ένορκοι.
Η υπόθεση θα κριθεί από τρεις δικαστές.
Είναι περίεργο.
Μίλησα με τον Φρανκ Μπάτιμερ πριν από τη δίκη
και τον ρώτησα "Θα στείλεις κανέναν;"
Είπε "Γιατί; Αφού θα κριθεί ένοχος".
Ο δικηγόρος που εκπροσωπεί τον Ίαν Μπέιλι
εδώ και 23 χρόνια μετά τον φόνο
απέρριψε τη διαδικασία ως άνευ ισχύος.
Όχι, δεν θεωρεί
ότι η διαδικασία είναι έγκυρη ή δίκαιη.
Δεν θα παρευρεθεί. Δεν θα εκπροσωπηθεί.
Δεν θα τα παρατήσω.
Δεν θα τον αφήσω ήσυχο.
Πάνω από 30 μάρτυρες κλήθηκαν να δώσουν αποδείξεις.
Πήγα στη δίκη και με εξέτασαν ως μάρτυρα.
Ήταν πολύ δύσκολη εμπειρία, πολύ τρομακτική.
Έπρεπε να πω ότι η Σοφί μου είχε μιλήσει για αυτόν τον άντρα.
Ήταν σημαντικό.
Ήταν πολύ τρομακτικό,
αλλά ήταν το σωστό.
Μπορώ να βάλω ένα μικρό λιθαράκι
κι ελπίζω ότι όλα αυτά τα λιθαράκια
θα κάνουν τη διαφορά.
Η κατάθεσή μου ήταν σημαντικός παράγοντας.
Αυτό, ξέρετε, με έκανε…
Με έκανε να νιώσω ότι έπραξα το σωστό,
που μίλησα ανοιχτά για όλο αυτό.
Πιστεύω ότι η μαρτυρία μου, μαζί με όλες τις άλλες,
ήταν χρήσιμες για την έκβαση της δίκης.
Ήταν αγχωτικό,
αλλά ήθελα να πω όσα κρατούσα μέσα μου για 23 χρόνια.
Θέλω έναν επίλογο.
Αυτό θέλουν όλοι στην τελική.
Θεώρησαν έγκυρη την κατάθεση της Μαρί Φάρελ,
κι ας την είχε ανακαλέσει.
Νομίζω ότι στη Γαλλία πίστευαν ότι η αρχική κατάθεση
ήταν η αληθινή κατάθεση.
Για πρώτη φορά,
έκριναν άτομα εκτός της υπόθεσης.
Ό,τι φανταζόμασταν, όλες τις θεωρίες μας,
τις άκουσαν οι δικαστές που ήταν αντικειμενικοί κι επαγγελματίες.
Η μέρα της ετυμηγορίας ήταν η πιο δραματική στιγμή.
Μετά από 22 χρόνια αναμονής,
μετά από 22 χρόνια πόνου,
μετά από 22 χρόνια ερωτήσεων,
οι κριτές καταδίκασαν τον Ίαν Μπέιλι,
που σκότωσε τη μητέρα μου πριν από 22 χρόνια,
σε 25 χρόνια φυλάκιση.
Ο κύριος Μπέιλι ήταν ένοχος.
Είναι ξεκάθαρο. Εκείνος τη σκότωσε.
Το είπε ο δικαστής.
Ο πατέρας Ζορζ αποχωρεί
λίγο μετά την ερήμην καταδίκη του Ίαν Μπέιλι
και την ποινή του σε 25 έτη φυλάκισης
για τον φόνο της κόρης του.
Ήταν πολύ συγκινητική στιγμή για την οικογένεια.
Είναι η πρώτη ετυμηγορία.
Και δεν νομίζω ότι η Ιρλανδία θα αρνηθεί την έκδοση.
Τώρα πρέπει να αποδοθεί δικαιοσύνη.
Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.
Ισχυρίζεται ότι είμαι… ένοχος
για την εκ προθέσεως ανθρωποκτονία, επίθεση και ξυλοδαρμό
της κυρίας Τοσκάν ντι Πλαντιέ.
Τώρα βρίσκομαι στη θέση να κατηγορούμαι για φόνο
χωρίς να ανακριθώ καν από τους Γάλλους.
Δεν είναι το τέλος αυτό. Θα το κυνηγήσω.
Ακόμα κι αν με εκδώσουν
και καταλήξω να σαπίζω σε κάποια γαλλική φυλακή,
θα έχουν καταφέρει μόνο να καταδικάσουν έναν αθώο άντρα
για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε.
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020 24 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ
Πριν από λίγες ώρες ανακοινώθηκε
πως το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο Ίαν Μπέιλι δεν θα εκδοθεί
για να εκτίσει ποινή 25 ετών.
Τι θα γίνει μετά;
Δεν ξέρω.
Αν ο Μπέιλι συνεχίσει να ξεγλιστρά σαν χέλι,
σας διαβεβαιώνω ότι θα φροντίσω το χέλι να πιαστεί στο δίχτυ.
Καταδικάστηκε στη Γαλλία.
Δεν καταλαβαίνω πώς γίνεται να τριγυρνά στην Ιρλανδία.
Μπορείτε να μου εξηγήσετε γιατί είναι ελεύθερος;
Γράφω ένα ποίημα που προσπαθώ να απομνημονεύσω.
Αν το γράψω επανειλημμένα και το απαγγείλω, θα…
Θα μου μείνει.
Γερνάει.
Σκέφτεται πιο αργά.
Έχει πολλά στο κεφάλι του.
Το κουβαλάει μαζί μου τα τελευταία είκοσι χρόνια σχεδόν.
Το κουβαλάει
είτε είναι αθώος είτε ένοχος.
Αν είναι αθώος,
τον κυνηγούν για να τον καταδικάσουν εδώ και 23 χρόνια.
Δεν έχει φυσιολογική ζωή.
Ξέρει ότι όλοι τον αποφεύγουν.
Ξέρει ότι δεν του μιλάνε.
Δεν είναι σωστό.
Καταδικάστηκε λόγω χαρακτήρα.
Ίσως σε άλλα μέρη της Ιρλανδίας, οι γείτονες θα τον κατέτρεχαν
και θα αναγκαζόταν να φύγει,
αλλά το ότι είναι ακόμα εκεί
δείχνει πόσο ανεκτικοί ήταν οι γείτονές του και μετά τον φόνο.
Αλλά είναι τεράστιο τραύμα για την κοινότητα.
Σπάνια πηγαίνω στην αγορά,
για προφανείς λόγους.
Κι αυτό γίνεται 20 χρόνια μετά.
Όλα καλά. Γράφω ένα ποίημα.
Εμένα δεν μου κάθεται καλά
που αυτός ο άνθρωπος μπορεί να προκαλέσει τόσο πόνο
και απλώς
συνεχίζει να ζει αμέριμνος.
Το έγραψα την περασμένη βδομάδα. Το δεύτερο προσχέδιο.
Νόμιζα ότι το έλεγχα
Νόμιζα ότι όλα τα είχα δει
Μα κάτι πολύ παράξενο συνέβη
Κι ο έλεγχος χάθηκε στη στιγμή…
Έχω δει τον Μπέιλι τουλάχιστον δύο φορές.
Τη μία φορά με αναγνώρισε.
Αυτός έχει πιστέψει την ιστορία του, αλλά…
Δεν έχω συμπόνια. Καθόλου.
Νιώθω απλώς σαν να είδα ένα κενό.
Μια ανυπαρξία.
Δεν έπαψα ποτέ να το σκέφτομαι.
Κάθε μέρα κάτι γράφουν οι εφημερίδες.
Γίνονται δίκες. Γίνονται εφέσεις.
Γίνεται μέρος της ζωής σου.
Αλλά λυπάμαι τους γονείς της.
Πώς ζουν απ' όταν συνέβη;
Ήταν το καμάρι τους.
Το νόημα της ζωής τους.
Αυτό που με ενοχλεί είναι ότι δεν ομολόγησε.
Πιστεύεις ότι θα αποδιδόταν δικαιοσύνη αν ομολογούσε;
Πιστεύει ότι εκείνος το έκανε.
Αλλά θα έφερνε γαλήνη;
Δεν υπάρχει δικαιοσύνη για τον θάνατο της κόρης σου.
Όχι.
Το σπίτι στην Ιρλανδία είναι το μέρος
όπου πήγαινα με τη μητέρα μου και συνεχίζω να πηγαίνω.
Σαν να πρόκειται να τη δω.
Σαν να πηγαίνω για να μείνω μαζί της κάθε φορά.
Η μαμά μου υπάρχει παντού σ' αυτό το σπίτι.
Κοίτα πόσο λευκό είναι το χαλάζι.
Υπάρχει παντού.
Ο Ίαν Μπέιλι υποστηρίζει ότι δεν εμπλέκεται στον φόνο της Σοφί.
Στις πρόσφατες δηλώσεις της, η Τζουλς Τόμας τον υπερασπίστηκε.
Τον Απρίλιο του 2021, δήλωσε ότι χώρισε τον Ίαν Μπέιλι.
Υπό τον γαλλικό νόμο, έχει καταδικαστεί για φόνο,
αλλά δικαιούται επαναληπτική δίκη.
Τα ιρλανδικά δικαστήρια αρνήθηκαν τα αιτήματα για έκδοση.
Δεν αναγνωρίζουν τον γαλλικό νόμο.
ΣΟΦΙ ΤΟΣΚΑΝ ΝΤΙ ΠΛΑΝΤΙΕ 1957-1996
Υποτιτλισμός: Κατερίνα Περδικάκη