NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
Sophie bu hikâyenin merkezinde.
Ama bu 23 yılda kız kardeşimin kim olduğunun sık sık unutulduğu da doğru.
Birçok suç romanında şiddetli kadın cinayetleri işleniyor.
O dehşetli, eski moda dedektif hikâyelerinde.
Sophie du Plantier gerçekten çok güzeldi.
Ama bundan ibaret değildi.
Yalnızdı, düşünceliydi,
romantik bir şairdi.
Batı Cork'u düşünmek, yazmak, okumak için
uygun bir yer olarak görüyordu bence.
İrlanda şiirine bayılırdı.
Yün kazağını giymiş, ballı çayını yudumlayarak
kitap okuduğunu görür gibi oluyorum.
Dışarıda da Fastnet deniz fenerinin ışığı.
Bu korkunç hikâyenin ardındaki gizemi aydınlatmak için
büyük bir arzu duyuyor insan.
Kendi şiirlerimden biri bu.
"Hikâye bitmeden önce anlatılacak birçok hikâye var daha."
BÖLÜM 3 ADALET
ŞUBAT 1997
SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN YEDİ HAFTA SONRA
Haberi yerel gazeteler için takip eden Ian Bailey
cinayetle ilgili sorgulandı ve serbest bırakıldı.
Bundan sonra olacaklar başsavcının kararına bağlı.
Başsavcının kararını beklemeliyiz.
Sophie du Plantier'yi öldürmediğini söylüyorsun.
Olayda parmağın yok.
Onu öldürmediğimi söylüyorum.
Cinayetle ilgili bilgim yok. Masumum.
Şoktaydım, Jules da şoktaydı.
Şimdi düşünüyorum da, travma sonrası stres yaşadık.
O hafta ve ondan sonraki hafta durmadan başka basın mensupları geldi.
Olay her açıdan hikâyeleştiriliyordu.
Buradaki herkes küçük haberlerden, olaylardan haberdar olurdu.
Herkes bunları konuşurdu. Herkes.
Olay giderek garipleşti.
TANIDIĞIM CÜRETKÂR 'IAN BAILEY'
Ian Bailey'nin hobisinin dinî eserleri yok etmek olduğunu duymuş.
Bir gece yağmurda sadece spor şortuyla
ve şapkayla görüldüğü doğru mu, diye sordu Garda.
Geceleri, Ay'a uluduğuna dair dedikodular duymuş.
"Bay Bailey'nin düşünme değneği" olarak tanımladığı şeyle.
Yolda onu iç çamaşırıyla görenler oldu.
Bailey evin önünde kükrüyor ve ağlıyormuş.
Cinayetten bir ay sonra oldu bu.
Ama dolunay vardı.
Sanırım bize Ay'la iletişim kurduğunu söylemişti.
"Delilik" kelimesi buradan geliyor.
Yolun ortasında elinde değneğiyle Ay'a ulurdu. Bunların hepsi oldu.
Bana böyle anlatıldı. Doğru olduğunu düşünüyorum.
Bunların gerçekten olduğuna yemin edenler tanıyorum.
Bir sürü saçma iddia ve ima vardı.
Ay'a uluyormuşum güya.
Dolunay olduğunda "Bailey, deliriyor" dediler.
"Değneği de var. Sihirli bir değnek."
Sihirli özelliklerle dolu, sihirli bir değneğim varmış.
Sihir yapmak için falan kullanıyormuşum.
Her türlü dedikodu ve bilgi çarpıtma.
Arkasında kim var?
Arkadaşı olarak, konuşulanları anlatmaya gittim.
Masumca bir düşünceyle evine gittim, kapıyı çaldım. Beni içeriye aldı.
Oturduk. Her yer içki ve türlü yiyeceklerle doluydu.
"Bir bardak elma şarabı içer misin?" "Çalışıyorum. Seni görmek için uğradım."
Arkasından konuşulanları, Ay'a ulumasını falan duyana dek rahattı.
Bir anda tepesi attı.
Oturduğu yerde bir anda
yumrukları sıkıldı, ifadesi değişti.
Arkasındaki şeyi tuttu. Çok şaşırmıştı.
Bana şöyle dedi, "Seni götlek!" Ben de "Ne?" dedim.
Dedi ki, "Öldürülmeden önceki gün Sophie'yi SPAR'da gördün.
Sıkı kalçalarını görüp becermek istedin.
Gece ikide kadının evine gittiğinde
seni görüp çığlıklar açarak kaçtı.
Peşinden koşup kafasının arkasına bir şey attın
ve çok ileri gittiğini fark ettin." Dedim ki…
"Nereden çıktı bunlar?"
Kendi yaptığı şeyi benim aracılığımla anlatıyor gibiydi.
Evinden çıkarken korku içindeydim.
Çok tehlikeli biriyle karşılıklı oturmuştum.
Korkmuştum.
Size bu hikâyeyi anlatışı bir tür itiraf gibi geldi mi?
Kesinlikle, evet.
Kesinlikle, itiraf ettiği diğer herkese yaptığı gibi.
Daha sonra öğrendik ki toplumdaki birçok kişiye itiraf etmiş.
Bir akşam,
adını da koyalım, yılbaşı günü
buralı bir çift, Richie ve Rosie Shelley Schull'da yerel bir pub'da içki içiyordu.
Ian Bailey ve Jules Thomas'la sohbete koyuldular.
Akşam onları evlerine davet ettiler.
Ian cinayetten bahsetmeye başladı.
Çok duygusallaştı ve ağlamaya başladı.
İçki içtikten sonra, gecenin geç saatlerinde
tuhaf davranmaya başladı.
Ağlamaya başladı.
Richie Shelley'ye sarılıp
"Ben yaptım. Çok ileri gittim." dedi.
Evden çığlık atarak kaçtılar.
Kaçıp gittiler.
Hangi medyuma sorsanız der,
bir şey sizi söylemeye zorlarsa muhakkak söylersiniz.
Bir Alman arkadaş parti verdi.
Birçok kişi gibi Ian da partideydi.
Kendimizi bir anda bir arada bulduğumuz o kısa anlardan biriydi.
Benim dünyamda tesadüf diye bir şey yoktur.
Parçalar yerlerine konulur.
"O kadını sen öldürdün" dedim.
Sophie onunla böyle yüzleşmek istedi.
Ian gözümün içine bakıp
herkesin karışmasını istemediğini söyledi.
Böyle dedi.
Jules'u Ian'dan önce tanımaya başladım.
Komşumdu.
Üç kızı vardı.
Ian bundan birkaç yıl sonra ortaya çıktı.
O toplumda herkes birbirini bir yere bırakır
çünkü toplu ulaşım yoktur.
Kızların, Lowertown'dan alınması gerekiyordu.
Onları sık sık gidecekleri yere bırakırdım
ya da onlar kızları bırakırken Malachi'yı da bırakırlardı.
En büyük oğlumu.
Malachi o zamanlar 14 yaşındaydı.
Okul çıkışında bir arkadaşına giderdi.
Ian'ı The Courtyard'ın önünde görmüş.
Ian, Malachi'ı bize bırakmış.
Ian çok gergin görünüyormuş.
Sanırım içkiliymiş.
Malachi nezaket olsun diye işlerinin nasıl gittiğini sormuş ona.
Ian o zaman dönüp şöyle demiş,
"Oraya gittim, onun beynini taşla ezdim."
Ian öyle söyleyince
sessizlik olmuş
ve Malachi eve dönmek için dakikaları saymaya başlamış.
O akşam pek bir şey söylemedi.
İçkili birinin arabasına bindiği için başının belaya girmesini istememiş.
Ama olanları ertesi gün açıkladı.
O zaman şöyle dedim,
"Bu konuda karar veremeyiz, bizi aşar."
Polise ifade verdik.
Garda bunun onların açısından kritik bir gelişme olduğunu söyledi.
Toplumun geri kalanı gibi
biz de Garda soruşturmasında
toplanan delilleri bilmiyorduk.
Sadece kendi ailemde olanları biliyordum.
Şunu anlamalısınız,
ülkenin o kısmında, İrlanda'nın çoğu yerinde
tanıklar konuşmazdı.
Gerçekten, hiçbir şey söylemediler.
Bir şey bilse bile söylemiyor, başkasının işine karışmıyorlar.
Kanıtlar ifade verecek cesareti olan sakinlerden
yerel polise parça parça geldi.
Malachi korkmuştu, kafası karışmıştı.
Bunun etkisinden yıllarca kurtulamadı.
Başkaları da yapıyor mu bilmiyorum,
zaman zaman alaycılığa, ironiye başvuruyorum.
Çok saçma bunlar.
"Kara mizah" dedi.
O zamanlar İrlanda nüfusu yaklaşık beş milyondu
ve beş milyonun arasında
Sophie'yi öldürdüğünden bahseden tek bir kişi vardı.
Şunu nasıl açıklıyorsunuz,
bir kişi ağlıyor, başka birine sarılıyor
ve cinayeti itiraf ediyor.
Kara mizah mı bu şimdi?
Bu itirafları yaptığı kişilerin biri bile
bunları kara mizah olarak yorumlamadı.
23 ARALIK 1997 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN BİR YIL SONRA
Kışın başı, saat sabahın dokuzu.
Mizen Head Yarımadası'nda hava hâlâ karanlık.
Sophie Toscan du Plantier'nin anne babası Georges ve Marguerite Bouniol
İrlanda'nın, Sophie'nin çok sevdiği bu köşesinin sakinleriyle birlikte
bir ayine katılmak istedi.
Kırsaldaki bu evin uzun zaman önce sönen ışıkları birkaç gündür yanıyor.
Sophie Toscan du Plantier'nin cansız bedeni
tam bir yıl önce bugün bulunmuştu.
Annem öldükten sonra her şeyden uzakta tutuldum.
Ne Fransız, ne İrlanda polisiyle konuştum.
Gazetecilere konuşmadım.
SOPHIE'NİN OĞLU
Bunların tümünün uzağındaydım.
Henüz çok küçüktüm.
Sadece bir kurbandım.
Günlerce, sonra haftalarca, aylarca
polisler aileme, sona yaklaşmaya çok yakın olduğunu söylediler.
Ramak kalmıştı.
Garda dava dosyasına bir şeyler eklemeyi hiç bırakmadı.
Ama haberimiz olmuyordu bunlardan.
Hâlâ çok sarsılmış hâldeydik.
Hepimiz adaletin bir gün yerini bulacağını düşünüyoruz
ancak zaman zaman umutsuzluğa kapıldığımız oluyor.
Ocak ayının başlarında
Garda aileye bir kez daha
cinayetin yakında çözüleceğini söyledi.
27 OCAK 1998 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN 13 AY SONRA
İyi günler. Salı öğle bülteninden başlıklar.
Fransız kadın Sophie du Plantier'nin öldürülmesini soruşturan Garda,
Batı Cork'ta bir adamı tutukladı.
İlk tutuklamadan bir yıl sonra ikinci bir tutuklamaya maruz kaldım.
Birçok kişiye cinayeti itiraf etmişti.
Tutuklanmasına şaşmamalıydı.
Özel birimden olduklarını söylediler.
"Ulusal Suç Soruşturma Bürosu'ndanız."
Garda'nın seçkin dedektifleriydiler güya.
-Con, hikâye ne? -Bilmiyorum. Keşke bilsem.
İrlanda yasalarına göre iki kez gözaltına alınabilirsin.
İkisi de 12'şer saattir.
Garda'ya bir şüpheliyi sorgulaması için üçüncü bir fırsat verilmez.
Başsavcı hâlâ cinayet dosyasını inceliyor.
Başsavcı burada bir kanun görevlisi olarak soruşturmaları inceler,
Garda'nın suçlamaya yetecek kadar kanıt toplayıp toplamadığına bakar.
Ceza Yargılaması Yasası, Madde 4 uyarınca
gözaltında sadece 12 saat tutulabiliyor.
Sabah geldiğimde Jules'la konuştum.
Evine, evlerine gittim çünkü arkadaştık.
Ona sordum, "Ian suçlu olabilir mi sence?"
"Bilmiyorum" dedi.
Garda, Fransız kadın Sophie Toscan du Plantier'nin
öldürülmesiyle alakalı olarak bir adamı sorguluyor.
Orada iki Garda vardı,
"Şimdi ara vereceğiz" dediler.
Dedim ki, "Hayır, ara istemiyorum."
"Yalana ara vermeni bekliyoruz."
Ian Bailey'den itiraf beklediklerini düşünüyorum.
Biri arayıp şöyle dedi,
"Marie-Madeleine, bu gece iyi bir haberim olacak sana."
Ama o gece iyi bir haber gelmedi.
Başsavcı, hayır, demişti.
Yine serbest bırakıldı ve suçlanmadı.
Çünkü itiraf ettiremediler
ve ellerinde sadece ikinci derece kanıtlar vardı.
Hepimiz şaşkına döndük.
Anne babam için çok zordu.
Kurbanın, İrlanda'da bir yakını yok.
Soruşturmayı Garda yönetiyor
Sonra da dosyayı
başsavcılığa veriyor.
Başka bir şey olmayacak dedim,
o yüzden sessizce ve hızlıca dağılmanızı rica ediyoruz.
Tamam mı?
Başsavcı ne mi yapıyor? Dosyayı okuyor
ve dava açıp açmayacağına o karar veriyor.
Yeterli kanıt yoksa
o zaman dava açmıyor.
Kusura bakmayın ama söyleyeceğim, zaman zaman Bailey'nin
İrlanda'yı parmağının ucunda oynattığını düşünüyorum.
Gözaltıdan sonra
Ian Bailey medyayı,
evine davet edecek kadar eğlendirdi.
Partneriyle birlikte sorularımızı yanıtlayıp
masum olduğunu iddia etti.
Basınla muhatap olduğunu söyleyebilirim.
O dönemde onlarla sık sık görüşürdü.
Hakkımızda atılan yalanlardan kimin fayda gördüğünü tam olarak bilmiyoruz.
Ama bildiğim şey, polisin beni ve partnerim Jules'u
katil olarak göstermeye çalıştığı.
Bizim hiç alakamız yok.
Ian'ın kişiliğindeki zayıflık bu aslında.
İlgi çekmeye çalışıyor.
Cinayet, Aralık 1996'da işlendi.
97 ve 98'de tutuklamalar oldu.
Sular duruldu. Soruşturma devam ediyordu.
Dışarıdan bakanlar yıllarca hiçbir şey olmadığını düşündü.
Sonra birdenbire tekrar kendini hatırlattı.
Ian Bailey hayatının mahvedildiğini iddia ediyor. Haberlerde Sophie Toscan'ın…
Bailey onu Sophie Toscan du Plantier'nin katili olarak gösteren gazetelerce
itibarının zedelendiğini iddia etti.
Zaman zaman gazetelerde son derece çirkin,
zarar verici bir haber olurdu.
Belli ki bazı dedektifler hikâyeleri bağlantılarına aktarıyorlardı.
Bunun üzerine yasal işlem başlattım.
Bailey, adını temize çıkarmak için büyük bir iftira davası açtı.
ARALIK 2003 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN YEDİ YIL SONRA
Gazeteci Ian Bailey bugün
yedi İrlanda ve İngiltere gazetesine iftira davası açtı.
Cinayetle ilgili haberlerinin inceleneceği dava
Cork Adliyesi'nde görülecek.
Bailey'nin avukatı yaklaşık yedi yıldır
müvekkilini şeytanlaştırmak için
yola koyulan medya tarafından yargılandığını söyledi.
Bunun üzerine gazeteler Garda'dan davaya erişmek için izin istedi
ve bu izni aldılar.
Bu son derece önemli bir şeydi.
Garda'ya ifade veren tanıklara celp yolladılar.
Orada olmak istemiyorlardı.
Birdenbire kendilerini mahkemede buldular.
RTÉ'nin haber bülteninde Schull tanıklarını gördüm.
Adliye binasının önünde kameralardan kaçmaya çalışıyorlardı
çünkü kimse görüntülenip ulusal televizyona çıkmak istemiyordu.
Dava hepimizin ilgisini çekti
çünkü artık tarihimizin bir parçası.
Dava hakkında, Garda soruşturması hakkında çok şey öğrendik.
Kamuoyu, Garda'nın Ian Bailey aleyhindeki dosyasının detaylarını ilk kez öğrendi.
Mahkemede, kanıtların hafta sonuna kadar dinlenilmeye devam edileceği belirtildi.
Garda'nın hazırladığı dosya gün yüzüne çıktı.
Kabul edelim ki kanıtların çoğu ikinci dereceydi
ama bir hayli detaylıydılar.
Ondan önce İrlanda'daki dosyaya erişimimiz yoktu.
Olağanüstü olan şey şuydu, görüşülen tanıkların tümü
bu mahkemeye gelip aynı şeyleri söyledi.
Yalan söyleyen onlar değildi.
Bailey'nin neden şüpheli olduğunu bilmiyorken
aniden şunu görmeye başladık,
"Durun, onu bu yüzden suçluyorlar."
Ian Bailey gazetelere dava açmıştı
ama cinayet davasına dönüştü.
Bill Fuller, Bay Bailey'nin sözlerini aktardı:
"Çığlık atarak kaçıyordu. Kafanın arkasında bir şey karıştı.
Çok ileri gitmiştin. İşini bitirmek zorundaydın."
Bay Bailey'in itiraf etmeye çalıştığını hissetti…
Malachi Reed'e göre Ian Bailey şöyle demiş,
"Ben oraya bir taşla gidip beynini ezene kadar iyiydi."
Richard Shelley'nin omzuna kolunu atıp demiş ki,
"Ben yaptım. Çok ileri gittim."
Bu nedenle başının belaya gireceğini düşünmemiş olması tuhaf.
Bailey, biraz güç zehirlenmesine uğradı,
ki çoğu zaman öyleydi,
bu işten bir servet kazanıp medyayı susturabileceğini sandı.
Bu iftira davasında gün yüzüne çıkan ilginç kanıtlardan biri de
Sophie'nin evine bir buçuk kilometre uzaklıktaki Kealfadda Köprüsü'yle ilgili.
Schull'lu bir dükkân sahibi Sophie'nin öldürüldüğü gece saat üçte
Ian Bailey'yi burada gördüğünü mahkemeye söyledi.
Garda açısından Marie Farrell çok önemliydi çünkü Ian'ın evinde değil,
Sophie'nin evinin yakınlarında olduğunu söyleyebilen tek kişi oydu.
Marie Farrell, Garda'ya Sophie Toscan du Plantier'nin evine
bir buçuk kilometre uzaklıktaki Kealfadda Köprüsü'nde bir adam gördüğünü,
daha sonra da onu Ian Bailey olarak teşhis ettiğini anlattı.
Marie Farrell önemli bir tanık
çünkü Bailey'yi cinayet gecesinde…
SOPHIE'NİN KUZENİ
…Kealfadda Köprüsü'nde gördü.
Çok önemli bir tanıktı.
Köprüdekinin Ian Bailey olduğundan yüzde yüz emin misiniz?
Yüzde 110.
Ian Bailey dükkânıma geldiğinde bana bunu doğruladı.
"Beni köprüde gördüğünü biliyorum" dedi.
İnanılmaz derecede sağlam bir tanıktı.
Çok kararlı, çok net, ifadesi konusunda çok emin.
Ian'ın daha sonraki tacizi ve tehdidi konusunda da çok net.
Marie Farrell mahkemeye Garda'ya verdiği ifadeyi geri çekmesi için
Ian Bailey'nin ona birçok kez baskı yaptığını söyledi.
Hakkında bildiği şeyler olduğunu,
ifadesini değiştirmesini istediğini söyledi.
Garda'ya pek çok şikâyette bulundu.
Ian Bailey'nin onu taciz ettiğini
ve yıldırmaya çalıştığını anlattı.
Dükkâna geldi,
onu köprüde gördüğümü bildiğini söyledi.
Avukatına, Garda'nın bu hikâyeyi uydurmam için
bana baskı yaptığını söylememi istedi.
Bunu yaparsam beni rahat bırakacakmış.
Bunu yapmaya niyetimin olmadığını söylediğimde
hayatımı cehenneme çevirdi.
Bir ara şöyle düşündüm,
"Çok iri yarı. Beni iki dakikada öldürür ve kimse anlamaz."
Dondurmacının açılmasını bekliyorduk.
Marie koşarak indi, korkudan ödü patlamıştı. "Ne oldu?" dedik.
Bailey'nin, arabasını tam karşısına park ettiğini ve böyle yaptığını söyledi.
Sokakta benimle karşılaşırsa böyle boğaz kesme hareketi yapıyordu.
Ya da bunu.
Bu yıldırma çabaları aylarca sürdü.
Kendisi ve çocukları adına korktuğunu söyledi.
Bir sürü araştırma yaptım.
Tehdit ettiği başka tanıklar ve komşular olduğunu keşfettim.
Bu yüzden özellikle bölgedeki kadınların
Ian Bailey'den korkması çok anlaşılabilir bir durumdu.
Birçok kadının Ian Bailey'den ödü patlıyordu.
Bir sürü kadın da çekip gitti.
Gittiler ve geri gelmediler.
Ian Bailey bugün Cork Adliyesi'nde günün üçte birini
tanık sandalyesinde geçirdi.
Ortaya dökülen şey inanılmazdı.
Öğle vakti bir şeyler yazıyordun,
öğleden sonra bir önemi kalmıyordu.
Ian Bailey'nin çapraz sorgusuna öğleden sonra başlandı
ve hemen, partneri Jules'la "fırtınalı" olarak tanımlanan
ilişkisi konusunda sıkıştırıldı.
Jules'u o kadar kötü dövmüştü ki az kalsın gözünü kaybediyordu.
Jules Thomas'ın kızının arkadaşı Peter Bielecki mahkemeye,
Ian Bailey'nin 1996'da Jules Thomas'a yaptığı saldırıyı anlattı.
Kapı çalındı. Jules'un kızı Virginia'ydı.
"Gelip, Jules'u hastaneye götürebilir misin lütfen?"
Jules yatakta oturuyordu.
Kıvrılmış, top gibi olmuştu.
Bu gözü şişmiş, kapanmıştı. Saçlarının yarısı yolunmuştu.
Yüzünde tırnak izleri vardı. Dudağı patlamıştı.
Küçük kızı Fenella bana baktı.
Bugün bile gözümün önünde…
Affedersiniz, bir saniye.
…çocuğun yüzündeki ifade.
"Bana yardım et, lütfen.
Ama yapamadım…
Kendimi hiç o kadar işe yaramaz hissetmemiştim.
O çocuğa yardım edemedim.
Şiddet, ilişkilerinin bir parçası oldu.
Komşular onu morluklarla görmeye alıştı.
Üçüncü ya da dördüncü seferden sonra gözünün morardığını gördüler.
Saldırıların vahşeti onları dehşete düşürmüştü.
Gazeteleri temsilen söz alan Paul Gallagher
Bayan Thomas'a en az beş kez saldırdığını Ian'a hatırlattı.
Tekrar o konuya girmek istemiyorum.
Çok eskide kaldı.
O olayda ikimiz de içkiliydik.
Nasıl oldu bilmiyorum, Jules bana saldırmaya başladı,
ben de onu geri itiyordum
ve bu süreçte incittim onu.
Bay Bailey, Bayan Thomas'ın saçlarının
tutam tutam yolunduğunu kabul etti.
Bir gözünün morarıp tamamen kapandığını,
dudağının diş etinden ayrıldığını ve sekiz dikiş gerektiğini.
Bay Bailey içki içtiğini ve kontrolü kaybettiğini söyledi
ama dayakçı bir erkek olduğunu inkâr etti.
Bir karakol polisiyle konuştum.
"Jules şikâyetçi olmayacak" dedim.
Dedi ki, "Şikâyetçi olmak zorunda çünkü bir dahakine daha kötü olabilir.
Hatta dövdüğü kadın Jules olmayabilir."
Sophie'nin öldürülmesinden ne kadar önceydi bu?
Altı ay önceydi sanırım.
En fazla.
Tüm sorumluluğu üstlenmeliyim.
Ama her iki tarafta da kusur var.
Ancak eylemlerimi hafifletmeye çalışmıyorum kesinlikle.
Ian, utanmaz ve utanç verici olmak arasında çok ilginç bir paradoks.
Yargıç Patrick Moran kararını Ian Bailey aleyhinde verdi.
Gazeteler onu katil olarak yaftalamadı
ve Yargıç Moran, Bay Bailey'yi dayakçı bir erkek olarak tanımlamakta tereddüt etmedi.
Davayı kaybetti.
Neredeyse kendi kendine zarar vermiş gibi görünüyordu
çünkü bu davayı kendisi açmıştı.
Sophie Toscan du Plantier'nin memleketi Paris'teki evinde
anne babası yargıcın kararını memnuniyetle karşıladı.
Bence karar doğru. Kesin olan şu ki yargıç
onun kadınlara çok şiddet uygulayan biri olduğunu vurguladı.
Başsavcının yeni tanıkların yardımıyla yakında kararını vereceğine,
katili tutuklayacağına inanıyoruz.
Hemen bir şey olmasını bekliyorduk.
Artık tutuklanacaktı ve bundan bir şey çıkacaktı.
Hâlâ başsavcının davaya devam edip onu suçlamasını umuyorduk.
İrlanda'daki başsavcı
Ian Bailey'yi cinayetle suçlamayı düşünmediğini söylüyor.
Bunlar bana çok sarsıcı geliyor.
Onca şey gün yüzüne çıktı.
Onca ifade, onca tanık. Ama İrlanda onu hiç yargılamadı.
Bailey'nin öncekinden daha suçlu göründüğü açıktı.
Ama hiçbir şey olmadı.
Annem öldüğünden beri
bu hikâyeyle arama büyük bir set çekebilecek kadar şanslıydım.
Ama zaman geçiyor.
Yani 23 yıl oldu. İki evre geçirdim.
İlk evre
çocukluk evrem.
Acı çeken, ağlayan, yas tutan.
İkincisi ise mücadeleye girdiğim evre.
PARİS FRANSA
SOPHIE TOSCAN DU PLANTIER CİNAYETİ HAKKINDAKİ GERÇEKLERİ ARAŞTIRMA DERNEĞİ
Dernek benim için, gerçekleri aramak için son derece önemli.
Hayatlarımızda ne yaşanıyor olursa olsun
her ay toplanıyoruz.
Büyükannemin kardeşi kurdu derneği.
Kendimize çok güveniyorduk.
İrlanda polisi Garda olayı çözecekti.
"Katili bulduk."
Ama tabii ki beklediğimiz gibi gitmedi.
O noktada kız kardeşime şöyle dedim,
"Saplanıp kaldık. Yıllarca bekleyebiliriz. Hiçbir şey yapılmıyor."
Böylece 2007'de derneği kurduk.
Ne oldu sana?
Eridi gitti, değil mi?
Kilo mu verdin?
Ceza hukukundan anlamıyorum.
Hukuk sistemleri arasındaki farkları öğrendim.
İrlanda'da gıyabında hüküm vermek mümkün mü?
Fransız sistemi çok farklı.
Gerçekten son derecede farklı. Ne kadar desem az.
İngiliz adalet sistemini temel almış olan İrlanda'da suçun,
makul şüphenin ötesinde bir şekilde kanıtlanmalı.
Fransa'da ise un faisceau de preuves.
Kanıt yığını yeterli yani.
2003'teki iftira davasından beri
tanık ifadeleri elimizde.
Her şey ilk kez elimizde.
Fransa'daki hukuk savaşı başladı.
Gerçekleri ortaya çıkarmak, Sophie için adaleti sağlamak için.
Annemi tanıyan herkes onun savaşçı olduğunu bilirdi.
Ben de savaşçı olmaya çalışacağım.
Kesin olan bir şey var.
Bailey hayatı boyunca adaletten kaçamayacak.
Eylül 2007'de derneği kurduk.
Fransa'daki soruşturma 2008'de başladı.
24 yıl haberlerini yaptığım bu hikâyede bir şey öğrendim,
her şeyin bittiğini düşündüğün anda
muhakkak seni şaşırtan bir şey çıkıyor.
Hikâyede İrlanda ve Fransa'yı sarsan bir gelişme oldu.
Ian Bailey olmadığından eminim.
-Ian Bailey olmadığından emin misiniz? -Kesinlikle.
Marie Farrell ifadesini değiştirdi.
İfadeler aşağı yukarı palavraydı.
İfademi değiştirmeye karar verdim.
Ana tanık aniden,
geri dönüşü olmayacak bir biçimde
kendini denklemden çıkardı.
Marie Farrell tüm soruşturmayı altüst etti.
Kocasından başka bir adamla birlikteydi.
Bu ortaya çıkarsa tüm hayatım mahvolur, diye düşünüyordum
çünkü başkasıyla ilişkim olmasa da
evliliğimin bittiğine inanıyordum.
Bu şekilde ortaya çıktığından,
polis onu gerçek olmadığı hâlde ana şüphelilerini teşhis etmeye zorlamış.
Endişelenme, dediler.
Hiç mahkemeye çıkmayacaktım.
Sadece kendi kayıtları için söyleyecektim.
"BU O."
İftira davasında Marie'ye inandım.
Kanıt veriyordu. Çok inandırıcıydı.
İfadesini değiştirdiğinde
ona inandım.
Yine çok inandırıcıydı.
İfademi değiştirdiğimi söyledim onlara.
Ağlıyordum. Ona söyledim. Dedim ki, "Tüm ifademi değiştiriyorum.
Kapansın bu konu. Daha fazla dayanamıyorum."
Şimdi…
Bilmiyorum. Bakın,
on yıl boyunca aynı hikâyeyi anlattı.
Bence o ifadesi doğruydu.
Fikrini ne değiştirdi?
Ne olabilir?
Şimdi doğruyu söylüyorum.
Doğruyu söylemiyor olsam
niye kendimi bu duruma düşüreyim?
Belki de Ian Bailey sizi tehdit ediyor ya da korkutuyorsa yapabilirdiniz.
Şimdiye kadar mahkemede kanıt olarak
kendi ağzınızdan bu ifade çıktı.
Ondan korkuyor olabilirdiniz.
Bu da ondan kurtulma yolunuz olabilir.
Hayır, Ian Bailey beni hiç korkutmadı.
Ailemizin büyük pişmanlığı
Bailey'nin Marie Farrell'e yaptığı baskıya son verememiş olmamız.
Schull'da yıllarca Bailey'yle aynı köyde yaşadı.
Büyük bir baskı altında kaldı.
Dava açıldı, Ian Bailey karşı saldırıya geçti.
Bailey habere çok sevindi.
Şöyle dedi, "İyilerin tarafına hoş geldin."
Artık Garda'nın yozlaşmış olduğunu
iddia etmelerini sağlayacak bir tanıkları vardı.
Bay Bailey başından beri söyledi,
İrlanda polisinin ona yaptığı muamele
yozlaşmış olduklarını gösteriyor.
Masum olduğunu bildikleri birini
suçlama niyetiyle yoz bir soruşturma mı yürütüldü?
Kasıtlı ya da kötü niyetli değil de
bunlardan ziyade beceriksiz olduklarını düşünüyorum.
Ne yazık ki tüm bozgun
polisin daha ilk günden beri olayı ele alışından kaynaklanıyor.
Başından beri büyük hatalar yapıldı.
Suç mahalli izole edilmedi.
Her yere basıldı.
Kanıtlar kayboldu. Açık konuşalım. Bir kapı var.
Bu soruşturmada kocaman, kanlı bir çiftlik kapısı kayboldu.
Tanrı aşkına, böyle bir şey nasıl kaybolabilir?
Marie Farrell onu Kealfadda Köprüsü'nde gördüğünü söyledikten sonra
neden zanlı teşhis ettirilmedi?
Garda'nın başarısızlığını kabul edeceği şeylere sadece bir örnek.
Her polis gücü gibi biz de mükemmel değiliz.
Hata yapmadığımızı söylemiyorum ama şu yoktu…
Her yerde söylerim. Yozlaşma yoktu.
Kimseye tuzak kurulmadı.
Dürüstçe yapıldı.
Bence kimse bunu örnek bir soruşturma olarak gösteremez.
Ama Garda'nın başarısız soruşturma yapması
Bailey'nin masum olduğunu mu gösterir?
Altı ay geçti, bir yıl, sonra iki, üç, dört yıl.
"Neden bir şey yapılmıyor?" diye düşünüyorsun.
Başsavcılığın neden onu suçlamadığını anlamıyorum.
ARALIK 2011 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN 15 YIL SONRA
Yeni resmî dosyalar gün yüzüne çıkmaya başladı.
Başsavcılık ofisi on yıl önce
Bailey'nin yargılanmasının mümkün olmadığını açıklamıştı.
2011'de başsavcılığın neden Ian Bailey'yi
suçlamamaya karar verdiğini öğrendik.
Belgelerde, Bay Bailey hakkında dava açılmamasına karar veren,
dönemin başsavcısı Eamonn Barnes'ın görüşleri de yer alıyordu.
Barnes'ın görüşüne göre davayla ilgili kanıtlar
Bay Bailey hakkında suçlamada bulunmak için son derece yetersizdi.
Bay Barnes'a göre Garda'nın soruşturması kusurlu
ve Bay Bailey'ye karşı ön yargılı yürütülmüştü.
Başsavcıya göre soruşturma süresince Garda
çok şüpheli uygulamalar yapmıştı.
Beni hayal kırıklığına uğratan birçok şey oldu.
Polisim.
Polis olarak görevim kanıtları toplamak
ve başsavcılık ofisine teslim etmek.
Kararları onlar veriyor.
Onlarla tartışabilecek konumda değiliz.
Sadece şunu söyleyebiliyorsun,
"Onu nasıl görmezden gelebilir? Bunu nasıl görmezden gelir?"
…SADECE KARA MİZAHTI.
Neredeyse her seferinde yeni bir tanık ifadesi geldiğinde
Ian farklı bir versiyonunu anlatıyor ve başsavcı, Ian'ın anlatımına inanıyor.
İNANDIRICILIK
Başsavcı her tanığın inandırıcılığından şüphe ediyor.
Shelley'lerden, Malachi Reed gibilerden
derhâl ifade vermemeleri sebebiyle şüphe ediyor.
Onları inandırıcı bulmuyor.
Örneğin, 14 yaşında Malachi Reed
o akşam eve geldiğinde annesine söylemedi.
Ertesi güne kadar beklediği için başsavcı onun ifadesini dikkate almadı.
Yalan söylemek için hiçbir sebebi olmayan sıradan tanıklar.
ALAYCILIK
Ian Bailey'nin önceki davranışını yorumlaması…
Alaycılığı yazılı bir metinden nasıl anlayabileceğinden emin değilim.
Rapordaki en şaşırtıcı şeylerden biri şu,
şöyle diyor, "Evet, Bailey kadınlara çok şiddet uygulayan biri
ama maalesef bu hep olan bir şey."
Mazur görüyor.
Geçmişte kadınlara şiddet uygulamasıyla
bu kadının dövülerek öldürülmesinin alakasız olduğunu söylüyor.
…ŞİDDET İSTİSNAİ DEĞİL.
Rapor şöyle bir bulguyla son buluyor,
"Bu kanıtlar ona dava açmak için yeterli değil."
James Hamilton, Ian Bailey'yi Sophie Toscan du Plantier cinayetiyle
suçlamak için yeterli kanıt olmadığını söyledi.
Dedektifler şüpheyle hareket etse de
başsavcının ancak kanıtla harekete geçebileceğini söyledi.
Sophie Toscan du Plantier'nin ailesi
İrlanda ve Fransa'daki yetkililer üzerinde baskı kurabilmek için dernek kurdu.
Bu baskı Garda müdürünün ve adalet bakanının geçen ay
Sophie Toscan du Plantier'nin öldürülmesiyle ilgili Garda dosyasını
Paris'te Fransız hukukuna göre
soruşturma yürüten yargıca teslim etmesini sağladı.
Bir Fransız vatandaşı yurt dışında öldürüldüğünde
Fransa'nın kendi soruşturmasını yürütme
ve sonra da zanlıyı yargılama hakkı var.
Bu soruşturmanın sonunda dava açılacağını düşünüyor
ve umut ediyorum.
Bunun için çalışıyoruz.
Fransız aile
Fransız hükûmetinin kapısını çalmaya devam etti.
"İrlanda adalet sisteminin bunu halletmesini sağlayın.
Birini mahkemeye çıkarın."
Tüm önemli belgelerin içinde olduğu bir belleğim var.
Fransa dosyası.
Ailenin durumunun farkındayım
ama bu ülkede gösterdiğimiz kanıtları
neden bu kadar inandırıcı bulduklarını anlayamıyorum.
Uydurma, desem yeri var.
Marie Farrell'ın yalan ifade vermesi sağlanarak
bir komployla adaletin yerini bulması önlendi.
Adımı temize çıkarmak için hukuk mücadelesine giriştim.
KASIM 2014 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN 18 YIL SONRA
"İrlanda'nın rivierası" dedikleri bu yerde
yeni ifşalar heyecanla bekleniyor.
Ian Bailey bu cinayette şüpheli olarak haksız yere
hedef alındığı iddiasıyla devlete dava açıyor.
Bailey bizi dava ediyordu.
Gerçekler eninde sonunda ortaya çıkar.
Uzun bir süre alabilir ama ortaya çıkar.
Jüriye bazı Garda mensuplarının
Ian Bailey'yi Sophie Toscan du Plantier cinayetine karıştırmak
ve onu işlemediği bir şeyle suçlamak için komplo kurulduğu söylendi.
Olayların gidişatı Ian Bailey'nin davayı kazanacağını gösteriyordu.
Marie Farrell mahkemeye hiçbir tehdit veya teşvik altında olmadan geldiğini,
gerçeği söylemek için yemin ettiğini söyledi.
Tabii ki Marie Farrell tanık sandalyesine oturduğunda
yıldız tanık olarak görülüyordu.
Marie Farrell'ın tanık ifadesi dramatikti.
Ama savunma avukatı, Marie'nin tanıklığının
pek çok açıdan güvenilir olmadığını söyledi.
Sonra da konu, Kealfadda Köprüsü'nde Bailey'yi gördüğü gece
birlikte olduğu adamın kimliğine geldi.
Marie Farrell, 23 Aralık 1996'da
birlikte olduğu adamın kimliğini
hiçbir zaman açıklamadı.
Bugün tanık sandalyesinde
o gece birlikte olduğu adamın ismini açıklamayı reddetti.
"Bunu yapmayacağım" dedi.
Avukat biraz daha ısrar etti ve sonra Marie dedi ki,
"Bıktım artık. Herkes özel hayatıma giriyor.
Buna daha fazla katlanmayacağım."
Çantasını, paltosunu aldı, tanık sandalyesinden kalktı
ve adliyeden ayrıldı.
Bailey ve ekibi dehşet içinde kalakaldı.
Marie Farrell'ın gidişi film sahnesi gibiydi.
RTÉ kameramanı çok zekiydi.
Öndeyken hemen koştu, arkaya dolandı ve Marie'nin arkadan çıkışını görüntüledi.
Buttimer onu dönmeye ikna etmeye çalışıyordu.
Yargıç, Marie'yi uyardı: "Bu senin son kalkıp gidişin olacak."
Sonra dedi ki,
"O adamın adını açıklamak zorunda kalacaksın.
Bu davada sır olmayacak. Adını açıkla."
Adamın adını açıkladı.
Yine yalandı.
Yemin etmişken mahkemeye yalan söyledi.
Garda ve devlet avukatları
yıllar içinde sürekli ifade değiştiren Marie Farrell'a
güvenilemeyeceğini söyledi.
Zavallı kadın, sürekli yalan söylüyordu.
Ne dediğini bilmiyordu. Saçma sapan konuşuyordu.
Marie Farrell, Ian için kritik bir tanık.
Davası için en önemli şey bu.
Güvenilirliği azaldı.
Ondan sonra dava kötüye gitti ve Ian açtığı davayı kaybetti.
Ian Bailey bugün öğleden sonra adliyeden hukuk savaşı yenilgisiyle ayrıldı.
Milyonlarca avroluk dava masrafıyla karşı karşıya.
Şu an konuşamam. Üzgünüm.
Şöyle düşünüyorum, sonuç olarak,
Marie bize kendisi geldi.
Onu biz aramadık. Bu çok önemli bir nokta.
Onu çok net hatırlıyorum.
Sophie'nin burada, barda oturduğunu hatırlıyorum.
Her zaman çok sessizdi.
Orada sessizce otururdu.
Kimseye bir zararı yoktu.
Her şeyi anımsamamı sağladınız.
Biliyor musunuz, 24 yıl uzun süre.
PUB İŞLETMECİSİ
Hafızası zayıflıyor insanın.
Her şeyi etraflıca hatırlamak zor oluyor.
İftira davaları açıldı.
Başka davalar açıldı.
O zamandan beri "Bailey davası" olarak biliniyor.
Bence odak noktası tekrar Sophie olmalı.
Korkunç bir eylemin masum kurbanıydı o.
O zamanlar doğru düzgün yanıt bulmayan birçok soru soruldu.
Hepimiz "o" ipucunu arıyorduk.
SANATÇI VE SCHULL SAKİNİ
Keşke her şeyi yoluna koyacak "o" yanıtı bulabilseydik.
Bir sürü yerel ağ oluşturuldu…
Yapboz birleştirmek gibiydi.
Hepimiz elimizdeki küçük bilgileri anlamlandırmaya,
hep birlikte bir tür anlatım örgüsü
oluşturmaya çalışıyorduk
ama hepsi dağılıyordu.
Garda'nın bazen haftalar, aylar, hatta yıllar sonrasına kadar
ifade toplamamasının geçerli bir sebebi vardı.
Çünkü insanların söyleyeceklerinin öneminin farkında değildiler.
KALİFORNİYA ABD
Garda tarafından sorgulanmanın yarattığı hüsranı yıllarca unutamadım.
Olaydan sonraki gün
şüphelinin evindeki kişi bendim.
Hafızamdan asla çıkaramayacağım bir şeydi.
20 yaşında İtalya'dan ayrılıp
İrlanda'ya taşındım ve orada Ginny Thomas'la tanıştım.
Ailesi konusunda çok açık olduğunu hatırlıyorum.
Annesi Jules
ve onun meşum erkek arkadaşı Ian hakkında.
Oraya gittim ve Noel'de onlarda kaldım.
Cork'tan Batı Cork'a otobüsle geldiğimi hatırlıyorum.
Cinayeti otobüste duymuştum.
Oraya vardığımda bir tuhaflık hissettiğimi hatırlıyorum.
Gazeteci olduğu için Ian'ın cinayeti haberleştirdiğini hatırlıyorum.
İlginç bir kişiliği olan iri yarı bir adamdı.
Kollarındaki çizikleri gördüğümü hatırlıyorum.
Çizikler çok belirgindi.
Noel ağacından kaynaklandıklarını düşünmüyorum.
Hindi kesmekten de.
Dikkatle incelediğim söylenemez
ama çiziklerin dikenlerden falan
kaynaklanmış olabileceğini söyleyebilirim.
Duş aldığımı hatırlıyorum.
Duşta kocaman bir kova vardı.
İçinde de suya batırılmış koyu renkli bir palto.
Kalın bir kumaştı.
Ian'ın paltosuydu sanırım.
Bence sıra dışı bir şeydi bu.
Kurutulması kolay olmayan büyük bir parçayı yıkıyorsun.
Hem de kışın ortasında…
Önemli bir şey.
Net bir şekilde anımsıyorum,
sıra dışıydı.
Olay hakkında hâlâ tatmin edici yanıtlar vermediği
birçok soru olduğunu düşünüyorum.
Garda'ya ifade veren tanıklarla
Ian'ın anlatımı arasında çok fazla çelişki var.
Sophie'yi tanıyor muydu mesela?
O kadını önceden tanıyor muydun? Daha önce tanışmış mıydın?
Tanışıklığınız var mıydı? Daha önce görmüş müydün?
Hiç tanışmadık. Onunla hiç tanıştırılmadım.
Hiç konuşmadım onunla.
Sophie Toscan du Plantier'yi tanıyor muydun?
Onu tanımıyordum çünkü hiç tanışmadık.
ama onu bir kez görmüştüm ve biri onu bana göstermişti.
Sophie Toscan du Plantier'yi tanıyor muydun?
Onunla hiç tanışmadım, onunla hiç konuşmadım.
Bir keresinde bir komşu onu bana gösterdiğinde görmüştüm.
Sophie'nin ölümü benim için büyük bir şok oldu.
Dünyaya tüm kapılarımı kapattım.
Hiçbir şey okumadım, dinlemedim, izlemedim.
Hiçbir şey bilmek istemedim.
Derneği kurduğumuz için hafızam geri geldi.
Yani üzerinden uzun zaman geçmişti.
Hafızanın ilginç yönlerinden biri.
"Şiir yazan adam" aklıma geldi.
İrlanda'daki ilk gecesiydi yanılmıyorsam.
Doğum günümden birkaç gün önce beni aradı
ve her şeyi konuştuk.
Hayatını, kocasını, işini, o gün yaptıklarını.
Bana işlerini anlattığı sırada
bir adamdan bahsetti.
Bu adam şiirle ilgili bir projesini konuşmak için onunla buluşmak istemişti.
Sophie onu tuhaf bulmuştu.
Onu biraz endişelendiren bir karakterdi.
Dedim ki, "Onunla yalnız görüşme. Umuma açık bir yerde görüş."
Hiç tanışmadıklarını söyledi.
Bir sürü insan,
en sekiz kişi Ian'ın onu tanımadığını söylediği ifadesini çürütüyor.
PARİS FRANSA
Belki de en önemlisi Guy Girard.
Sophie'yle çalışan bir film yapımcısı
İrlanda'ya gitmeden önce onunla konuşmuş.
Sophie yine Schull'da yaşayan bir adamla, bir yazarla görüşeceğinden bahsetmiş.
Bu hikâye beni çok derinden etkiledi.
GUY GIRARD'IN SESİ YÖNETMEN VE SOPHIE'NİN İŞ ARKADAŞI
Beni derinden etkiledi.
Yola çıkmasından önceki akşamdı.
Benzer bir isme sahip İngiliz bir yönetmenden bahsettiğini sandım.
Ben de ona dedim ki, "Biliyorum onu. Filmlerini izledim."
"Hayır, bunu biliyor olamazsın" dedi.
"Eoin Bailey, Cork'ta yakınımda oturuyor."
Geçimini yazılar yazarak sağladığını söyledi.
Yani gazeteci ya da şair demek.
Bailey aile içi şiddet hikâyeleriyle ilgileniyormuş.
Sophie, Bailey'yi tanıyordu. Bailey de Sophie'yi tanıyordu.
İkinci unsur Bailey'nin itirafları.
Bailey'nin Malachi Reed'e, çeşitli insanlara itirafları.
"Ben yaptım."
Üçüncü unsur Bailey'nin cinayet gecesindeki zaman çizelgesi.
Cinayet gecesi evden çıktığını kendisi de kabul etti.
Bailey'nin başka yerde olduğunu kanıtlayan tanığı yok.
Diğer konu da tabii ki
çizikler ve alnındaki iz.
Bunların tümü faisceau de preuves'ün bir parçası.
Fransızların deyişiyle bir kanıt yığınının parçası.
Bir araya getirdiğinizde mahkûm edici nitelikte.
Durum öyle bir noktaya geldi ki
Fransızlar, Ian Bailey'yi gıyabında yargılamaya karar verdi.
22, 23 yıldır beklediğimiz bir duruşma yapıldı.
MAYIS 2019 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN 22 YIL SONRA
Yarın 1.000 kilometre uzakta, Paris'te
Ian Bailey, Fransız yasalarına göre gıyabında cinayetten yargılanacak.
Fransa-İrlanda ilişkilerinde daha önce görülmemiş bir yasal işlem.
Fransa'daki duruşmadan önce
dayım Bertrand'la birlikte İrlanda'ya gitmek istedim.
Olan biteni yerel halka anlatmak için.
Annem için adaleti sağlamaya çalışmam
onlar için de önemliydi.
Bölgelerinin adını temize çıkarmam.
Bu nedenle kilisede bir metin okudum.
"Sevgili dostlar, aileler, İrlandalılar,
birkaç gün içinde,
annemi öldürmekle suçlanan adamın duruşması
başlayacak nihayet."
"O mahkemede
İrlanda'ya yakışmayan bir suç yargılanacak.
"Sizin ve benim hak etmediğimiz bir suç yargılanacak."
Yıllarca köpek gibi savaştım.
Yıllarca acı çektim.
Son 15 yıldır inancım
her şeyin Bailey'yi gösterdiği yönünde.
Her şey Bailey'nin yaptığını gösteriyor.
Hiç şüphe yok.
Pierre-Louis Baudey-Vignaud, Paris'teki ceza mahkemesine geliyor.
Annesini öldürmekle suçlanan adam
burada gıyabında yargılanacak.
Jüri yok.
Davada kararı üç sulh yargıcı verecek.
Bence tuhaf.
Ondan önce Frank Buttimer'la görüştüm.
"Kimseyi gönderecek misiniz?" dedim.
"Neden göndereyim? Suçlu bulunacak." dedi.
Cinayetten bu yana, 23 yıldır Ian Bailey'yi temsil eden avukat
bu hukuki sürecin geçersiz olduğunu açıkladı.
Hayır, yargılamanın geçerli ya da adil olduğunu kabul etmiyor.
Katılmayacak. Temsil edilmeyecek.
Peşini bırakmayacağım.
Rahat bırakmayacağım onu.
Duruşma sırasında 30'dan fazla tanık kanıt sunmaya çağrıldı.
Duruşmaya gittim ve tanık olarak ifade verdim.
Mahkemede bulunmak çok zordu, çok korkutucuydu.
Sophie'nin bana bir adamdan bahsettiğini anlatmam gerekiyordu.
Önemli olan buydu.
Her şey çok korkutucuydu ama doğru olan buydu.
Üzerime düşen ufak görevi yapabilir
ve tüm parçaların bir araya gelerek
fark yaratmasını umabilirim.
İfadem önemli bir etkendi.
Biliyor musunuz, bu da
doğru olanı yaptığımı hissettirdi bana.
Nihayet bunları açık açık anlatabilmek.
Bence diğer tanık ifadeleriyle birlikte benim tanık ifadem de
mahkemenin sonucuna etki etti.
Gerginlik vardı ama son 23 yıldır içime attığım şeyleri anlatmak istiyordum.
Tek isteğim bunun nihayete ermesi. Herkesin istediği bu.
Sonradan değiştirmiş olsa da
Marie Farrell'ın ifadesinin geçerli olduğunu düşündüler.
Bence Fransa'daki düşünce muhtemelen
ilk ifadenin gerçek olduğu yönündeydi.
Yargılamayı ilk defa
konunun dışındaki insanlar yapıyordu.
Hayal ettiğimiz her şey, tüm hipotezlerimiz
objektif ve profesyonel hâkimlerin önüne konuldu.
Son gün, karar elbette en dramatik andı.
22 yıl bekledikten sonra,
22 yıllık acıdan,
sorularla dolu 22 yıldan,
yargıçlar Ian Bailey'yi suçlu buldu.
22 yıl önce annemi öldürmekten 25 yıl hapse mahkûm edildi.
Bay Bailey suçluydu.
Net. Annemi o öldürdü.
Yargıç söyledi.
Baba Georges, kızını öldürmekten gıyabında yargılanan Ian Bailey
25 yıl hapse mahkûm edildikten kısa bir süre sonra adliyeden ayrıldı.
Aile için kesinlikle çok duygusal bir andı.
Bu bir karar. İlk karar.
İrlanda'nın suçlunun iadesini reddetmesinin mantığını anlamıyorum.
Adalet yerini bulmalı.
Avrupa'nın tutuklama emri. Şey öyle olduğum iddia ediliyor…
Şeyden suçlu…
Taammüden cinayet, şiddetli saldırı ve darp…
Maktul, Madam Toscan du Plantier.
Fransızlara hiç ifade vermeden cinayetle suçlanmak gibi
bir durumla karşı karşıya kaldım.
Bu bir son değil. Bu işin peşini bırakmayacağım.
Beni iade etseler
ve bir Fransız hapishanesinde çürüsem bile
elde edecekleri tek şey masum bir adamı işlemediği bir suçtan
mahkûm etmek olacak.
EKİM 2020 SOPHIE'NİN ÖLDÜRÜLMESİNDEN 24 YIL SONRA
Birkaç saat önce elimize ulaşan bir haber.
Yüksek Mahkeme, Ian Bailey'nin 25 yıllık hapis cezasını çekmek üzere
Fransa'ya iade edilemeyeceğine hükmetti.
Şimdi ne olacak?
Bilmiyorum.
Bailey ağdan kaçmaya devam ederse
sizi temin ederim ki ağın Bailey'nin üstüne düşmesini sağlarım.
Fransa'da hüküm giydi. Bu adamın İrlanda'da
nasıl elini kolunu sallayarak dolaşabildiğini anlamıyorum.
Bu adamın neden serbest olduğunu açıklayabilir misiniz?
Hafızama kazımaya çalıştığım bir şiiri yazıyorum.
Tekrar tekrar yazıp okursam
eninde sonunda ezberlerim.
Yaşlanıyor.
Yavaşlıyor.
Kafası çok meşgul.
Bunu 20 küsur yıl boyunca sır olarak sakladı.
Masum mu,
suçlu mu olduğunu sır olarak sakladı.
Masumsa
son 23 yıldır zulme uğramış demektir.
Normal bir hayatı olamaz. İnsanların ondan kaçtığını biliyor.
İnsanların onunla konuşmadığını biliyor.
Doğru değil bu.
Bence kişiliği nedeniyle hüküm giydi.
Belki İrlanda'nın diğer yerlerinde komşular onu rahatsız ederdi,
taşınmak zorunda kalırdı
ama hâlâ orada yaşıyor olması
komşularının cinayetten sonra bile ne kadar hoşgörülü olduğunu gösteriyor.
Ama bu toplum için büyük bir travma bu.
Malum sebeplerden dolayı pazara nadiren giderim.
Aradan 20 yıl geçtiği hâlde.
İyiyim. Yeni bir şiir yazıyorum.
Kabulleneceğim bir şey değil,
bir kişi bu kadar acıya yol açabiliyor
ve hayatına
hiçbir şey olmamış gibi devam ediyor.
Bunu geçen hafta yazdım. İkinci taslak bu.
Elimde sandım hâkimiyet kolu
Görmüş geçirmiştim ne de olsa
Ama bir gariplik hasıl oldu
Düştü kapının kolu sonra…
Bailey'yi en az iki kez gördüm.
Bir keresinde tanıdı beni.
Kendini hikâyesine inandırmıştı ama…
Ona karşı hiç empati beslemiyorum.
Sadece bir boşluk görmüş gibi hissediyorum.
Hiçlik.
Aklımdan hiçbir zaman çıkmadı
çünkü gazetede her gün bir şey çıkıyor.
Mahkeme ve temyiz günleri yaklaşıyor.
Hayatının bir parçası oluyor.
Ama babasına ve annesine üzülüyorum.
Bu olaydan sonra nasıl yaşadılar?
Gurur ve neşe kaynaklarıydı.
Onun için yaşıyorlardı.
Beni rahatsız eden şey cinayeti itiraf etmemesi.
İtiraf etse adaletin yerini bulduğunu hissederdin.
Marguerite onun yaptığına inanıyor.
Ama huzur getirir mi bu?
Kızın gittikten sonra adalet olur mu?
Olmaz.
İrlanda'daki o ev annemle gittiğim tek yerdi.
Bugün de gitmeye devam ediyorum.
Onu görmeye gitmek gibi.
Her seferinde onunla kalmak için gitmek gibi.
Olmuyor.
O evde hâlâ annemin varlığını hissediyorum.
Doluya bak.
Hâlâ hissediyorum.
Ian Bailey, Sophie cinayetiyle ilgisi olduğunu inkâr etmeyi sürdürdü.
Jules Thomas kamuoyuna son açıklamasında Ian'ın masum olduğunu tekrarladı.
Nisan 2021'de basına Ian Bailey'den ayrıldığını açıkladı.
Fransız yasalarına göre Ian Bailey hüküm giydi
ama iade edilirse yeniden yargılanma hakkı var.
İrlanda mahkemeleri birçok suçlu iade talebini reddetti.
Bailey'yi mahkûm eden Fransız kanunlarını tanımıyorlar.
Alt yazı çevirmeni: Çetin Soy