1
00:00:09,843 --> 00:00:13,146
Dit is het kerkhof van
de Atlantische Oceaan.

2
00:00:13,580 --> 00:00:20,520
Er zijn hier veel wrakken.
Een daarvan is de Papoose.

3
00:00:25,358 --> 00:00:28,762
Ik geloofde het
omdat ik het zelf gezien heb.

4
00:00:28,895 --> 00:00:32,932
{\an8}dossier

5
00:00:41,674 --> 00:00:45,912
We rekenden op tandbaars
die we konden speervissen.

6
00:00:49,282 --> 00:00:51,718
- Klaar om tandbaars te vangen?
- Ja.

7
00:00:51,851 --> 00:00:53,386
Kom op.

8
00:01:15,208 --> 00:01:19,813
Niets abnormaals, gewoon een wrak
met hopelijk iets te eten.

9
00:01:23,883 --> 00:01:27,087
Er zwommen veel tandbaarzen.

10
00:01:29,322 --> 00:01:31,891
Ik kon er eentje spiesen.

11
00:01:40,733 --> 00:01:43,470
De grote zandtijgerhaai had ik gemist.

12
00:01:46,906 --> 00:01:49,642
Zandtijgerhaaien zien er
bedreigend uit...

13
00:01:49,776 --> 00:01:53,713
{\an8}- maar het zijn heel rustige haaien.
- Haai.

14
00:01:53,847 --> 00:01:56,983
De grootte van de haai was
erg indrukwekkend.

15
00:01:57,050 --> 00:02:00,220
{\an8}Ik was niet bang,
maar ik hield hem wel in de gaten.

16
00:02:02,489 --> 00:02:07,861
Hij was als een grote vent in een bar.
'Hoe gaan we dit oplossen?'

17
00:02:10,130 --> 00:02:12,132
'We zijn hier om lol te hebben.'

18
00:02:18,471 --> 00:02:23,510
Je geeft elkaar de ruimte.
Zo gaat het meestal...

19
00:02:28,081 --> 00:02:30,884
maar ik schoot op
een andere tandbaars.

20
00:02:37,123 --> 00:02:40,293
Dat veroorzaakte een kettingreactie.

21
00:02:49,969 --> 00:02:54,073
Voor ik het wist, waren er opeens
drie of vier zandtijgerhaaien.

22
00:02:59,045 --> 00:03:00,780
Alsof er een knop omgezet werd.

23
00:03:03,917 --> 00:03:07,086
Het werd steeds gevaarlijker.

24
00:03:11,057 --> 00:03:15,028
Je merkte dat we niet langer
welkom op dat wrak waren.

25
00:03:18,231 --> 00:03:22,402
Ik was niet bang,
maar we wilden weg uit die situatie.

26
00:03:55,301 --> 00:03:58,304
Ik ben blij dat
ik met een vriend was.

27
00:03:58,438 --> 00:04:00,974
Ik ben erg blij dat
we allebei ongedeerd waren.

28
00:04:04,043 --> 00:04:07,714
Deze aanval is niet de eerste keer
dat duikers en haaien...

29
00:04:07,847 --> 00:04:10,149
elkaar treffen bij een scheepswrak.

30
00:04:13,519 --> 00:04:16,489
Er zijn vaker
beangstigende ontmoetingen bij...

31
00:04:16,623 --> 00:04:19,525
deze kunstmatige constructies.

32
00:04:20,660 --> 00:04:23,296
Onderzoekers vragen zich af...

33
00:04:23,429 --> 00:04:29,669
waarom deze roofdieren
vaak bij scheepswrakken aanvallen.

34
00:04:36,075 --> 00:04:40,613
Haaienonderzoeker Ryan Johnson
ziet de alarmerende trend.

35
00:04:42,282 --> 00:04:46,819
{\an8}Wrakduiken wordt steeds populairder,
vooral bij diepzeeduikers.

36
00:04:46,953 --> 00:04:51,724
{\an8}Op die locaties komen ontmoetingen
tussen haaien en duikers...

37
00:04:51,858 --> 00:04:53,626
steeds vaker voor.

38
00:04:55,261 --> 00:04:59,232
Na de beelden van
Matt Wirts bijna-botsing...

39
00:04:59,365 --> 00:05:01,968
onderzoekt Ryan
een theorie die verklaart...

40
00:05:02,101 --> 00:05:06,205
waarom de zandtijgerhaai
Matt en z'n vriend aanvalt.

41
00:05:06,339 --> 00:05:11,077
{\an8}theorie
verstoppertje

42
00:05:17,984 --> 00:05:21,888
Het is mogelijk dat
de zandtijgerhaai het wrak gebruikt...

43
00:05:22,021 --> 00:05:24,924
als onderdeel van z'n jachtstrategie.

44
00:05:30,129 --> 00:05:34,334
Veel haaien gebruiken
constructies als camouflage.

45
00:05:34,500 --> 00:05:40,139
Als een nietsvermoedende prooi
voorbij komt, vallen ze pijlsnel aan.

46
00:05:40,473 --> 00:05:46,145
Deze strategie speelt een grote rol in
hun succes als toproofdieren.

47
00:05:47,013 --> 00:05:50,316
De theorie heeft
diepgaande implicaties.

48
00:05:50,650 --> 00:05:53,786
Als haaien scheepswrakken gebruiken
om te jagen...

49
00:05:54,320 --> 00:05:57,490
kunnen deze constructies
een enorme dreiging vormen...

50
00:05:57,557 --> 00:06:00,626
voor iedereen die in de buurt zwemt.

51
00:06:00,793 --> 00:06:04,263
Er zijn duizenden
kunstmatige wrakken in Amerika...

52
00:06:04,330 --> 00:06:08,568
en Zuid-Afrika. Het is
dus belangrijk om te observeren...

53
00:06:09,135 --> 00:06:13,039
en begrijpen waarom de haaien
de wrakken als jachtterrein gebruiken.

54
00:06:13,806 --> 00:06:18,911
Dat is was onderzoekers
voor de kust van North-Carolina doen.

55
00:06:19,045 --> 00:06:23,249
onderzoek

56
00:06:24,117 --> 00:06:27,754
Dr. Avery Paxton en
de NOAA-onderzoekers...

57
00:06:27,820 --> 00:06:31,157
bestuderen de wrakken
bij North Carolina.

58
00:06:31,224 --> 00:06:35,728
{\an8}Deze kust is de laatste rustplaats van
honderden scheepswrakken.

59
00:06:38,965 --> 00:06:40,666
Om te begrijpen...

60
00:06:40,733 --> 00:06:44,504
hoe deze menselijke bouwwerken
ecologisch functioneren...

61
00:06:44,570 --> 00:06:48,241
kijken we hoe de vissen
deze plekken gebruiken...

62
00:06:48,307 --> 00:06:50,309
inclusief roofdieren als haaien.

63
00:06:54,514 --> 00:07:00,153
Om de wrakken te bekijken,
gebruiken ze meerdere methodes.

64
00:07:01,487 --> 00:07:07,093
Ze duiken naar
een gevaarlijke diepte van 30 meter.

65
00:07:11,931 --> 00:07:13,399
Met onderwaterdrones...

66
00:07:15,001 --> 00:07:17,470
kijken ze heimelijk in

67
00:07:17,537 --> 00:07:20,306
de moeilijk bereikbare plekken
van het wrak.

68
00:07:21,140 --> 00:07:24,644
Het is mysterieus.
We weten nooit wat we vinden...

69
00:07:24,977 --> 00:07:27,313
als we onder water kijken.

70
00:07:27,447 --> 00:07:32,251
Soms daal je af naar het wrak
en zijn er geen haaien.

71
00:07:33,019 --> 00:07:37,423
In andere gevallen ziet het team
meer dan 200 haaien...

72
00:07:37,590 --> 00:07:41,027
op deze kleine afgezonderde habitats.

73
00:07:44,497 --> 00:07:49,902
Avery en haar team observeren
deze haaien urenlang

74
00:07:56,876 --> 00:08:01,447
Wat ze zien,
kan de verstop-theorie bevestigen.

75
00:08:04,617 --> 00:08:11,557
Je ziet een grote bal aasvissen
als een compacte massa bewegen.

76
00:08:11,624 --> 00:08:13,893
Soms zien we zandtijgerhaaien...

77
00:08:13,960 --> 00:08:17,597
in deze scholen verdekt meezwemmen.

78
00:08:21,467 --> 00:08:24,704
Af en toe zie je de haaien...

79
00:08:25,238 --> 00:08:32,011
uit hun camouflage tevoorschijn komen
die de aasvissen vormden.

80
00:08:34,914 --> 00:08:37,049
Het is een boeiende observatie.

81
00:08:37,183 --> 00:08:41,420
Als haaien aasvissen als
camouflage gebruiken...

82
00:08:41,554 --> 00:08:46,659
kunnen ze scheepswrakken
wellicht op dezelfde manier gebruiken.

83
00:08:48,494 --> 00:08:51,864
Volgens Ryan kloppen beide niet.

84
00:08:53,099 --> 00:08:55,268
{\an8}analyse

85
00:08:57,603 --> 00:09:01,974
Er is geen bewijs dat
haaien deze vissen...

86
00:09:02,141 --> 00:09:04,911
of de scheepswrakken
als camouflage gebruiken.

87
00:09:05,044 --> 00:09:08,614
Beide soorten houden simpelweg van
deze situatie...

88
00:09:08,748 --> 00:09:10,750
en leven in dezelfde omgeving.

89
00:09:12,818 --> 00:09:15,388
Ryan bekijkt nogmaals
Matt Wirts incident.

90
00:09:15,521 --> 00:09:21,661
Hij ziet dat de haai
niet op Matt afgaat, maar op z'n vis.

91
00:09:25,731 --> 00:09:30,236
In dit voorbeeld zien
we geen hinderlaagjacht.

92
00:09:30,369 --> 00:09:33,439
Het ging om een worstelende vis.

93
00:09:36,609 --> 00:09:42,782
De haai gebruikte het scheepswrak
niet bewust voor z'n jachtstrategie.

94
00:09:42,915 --> 00:09:47,053
Deze zandhaaien ontspannen graag
bij de scheepswrakken.

95
00:09:47,186 --> 00:09:51,223
De speervissers joegen daar ook
op hun vis.

96
00:09:51,357 --> 00:09:56,462
Het lijkt erop dat
de camouflagetheorie niet klopt.

97
00:10:00,700 --> 00:10:05,705
Onderzoekers kunnen de ontmoetingen
bij wrakken nog altijd niet verklaren.

98
00:10:07,239 --> 00:10:11,677
Ze denken dat haaien de wrakken
op een andere manier gebruiken...

99
00:10:12,211 --> 00:10:15,681
waardoor duikers en zwemmers
gevaar lopen.

100
00:10:16,449 --> 00:10:22,455
Een vreselijke zaak in Zuid-Florida
levert een nieuwe aanwijzing op.

101
00:10:30,463 --> 00:10:34,433
Zuid-Florida is wereldberoemd om
haar stranden.

102
00:10:35,668 --> 00:10:38,671
De meeste badgasten
hebben geen idee...

103
00:10:38,904 --> 00:10:42,174
van de onderwater attracties
langs de kust...

104
00:10:42,708 --> 00:10:45,044
en hun gevaren.

105
00:10:47,279 --> 00:10:50,016
{\an8}dossier
Fort Lauderdale, juni 2014

106
00:11:01,527 --> 00:11:04,397
In Florida ben je altijd
op het water.

107
00:11:05,131 --> 00:11:08,067
{\an8}Varen, vissen, naar de zandbank.

108
00:11:09,168 --> 00:11:14,206
Het is weekend.
Jessica Hogge en haar vrienden...

109
00:11:14,273 --> 00:11:18,744
genieten volop van de Intracoastal,
14 km van Pompano Beach...

110
00:11:19,512 --> 00:11:22,815
de wrakhoofdstad van Florida.

111
00:11:29,989 --> 00:11:34,794
Het was voor het eerst in jaren
dat ik ging tuben.

112
00:11:35,461 --> 00:11:37,863
Het water ziet er troebel uit.

113
00:11:37,930 --> 00:11:42,902
Ik durfde het water niet in.

114
00:11:43,035 --> 00:11:45,871
Ik had het gevoel dat
er iets niet klopte.

115
00:11:46,706 --> 00:11:49,642
Ik kon het niet uitleggen.
Ze zeiden: 'Alles is oké.'

116
00:11:49,709 --> 00:11:52,011
'We lagen er net ook in.
Het komt goed.'

117
00:11:52,178 --> 00:11:54,547
Maak je geen zorgen. Het komt goed.

118
00:11:54,613 --> 00:11:56,048
Ga tuben, geniet ervan.

119
00:12:05,791 --> 00:12:07,159
Dat pakte anders uit.

120
00:12:21,674 --> 00:12:24,477
Het was een klap.
Alsof iets tegen me op botste.

121
00:12:27,079 --> 00:12:30,416
- Er is iets mis.
- Gaat het?

122
00:12:30,950 --> 00:12:32,651
Wat is er?

123
00:12:34,787 --> 00:12:35,888
Haal haar binnen.

124
00:12:37,389 --> 00:12:40,259
- Pak de ring.
- Ik was in shock.

125
00:12:40,392 --> 00:12:43,229
Ik kon niet bevatten dat
een haai me gebeten had.

126
00:12:46,999 --> 00:12:52,171
Ik hield mezelf voor dat
het niet echt was.

127
00:12:54,507 --> 00:12:58,277
Jessica heeft ernstig bloedverlies.

128
00:12:58,711 --> 00:13:03,716
De spier in haar been is gescheurd.
Het bot ligt bloot.

129
00:13:05,017 --> 00:13:07,586
Het herstel duurt drie maanden.

130
00:13:08,387 --> 00:13:10,122
Ik wist dat er haaien waren...

131
00:13:10,689 --> 00:13:13,993
maar had nooit verwacht
dat ze me zouden aanvallen.

132
00:13:15,828 --> 00:13:20,299
Jessica werd in de buurt van
een scheepswrak gebeten.

133
00:13:22,968 --> 00:13:28,741
Onderzoekers vragen zich af
of er een verband is.

134
00:13:30,509 --> 00:13:35,014
Mariene bioloog dr. James Sulikowski
gaat op onderzoek uit.

135
00:13:36,816 --> 00:13:41,387
{\an8}Florida heeft
een mooie natuurlijke habitat.

136
00:13:41,453 --> 00:13:45,324
Als je er kunstmatige habitats
zoals scheepswrakken, plaatst...

137
00:13:45,391 --> 00:13:48,828
hebben haaien
een extra plek om te schuilen.

138
00:13:57,570 --> 00:14:01,407
Florida heeft alleen al
meer dan 5000 scheepswrakken.

139
00:14:02,341 --> 00:14:04,577
Wereldwijd zijn er nog eens miljoenen.

140
00:14:05,344 --> 00:14:09,014
Elk van hen is
een mozaïek van zeeleven.

141
00:14:09,181 --> 00:14:13,285
Snapper en tandbaars.

142
00:14:13,419 --> 00:14:17,957
Schildpadden en pijlstaartroggen.

143
00:14:18,324 --> 00:14:22,428
En een heleboel haaien.

144
00:14:22,728 --> 00:14:27,967
Wrakken zijn een geweldige habitat
voor bepaalde haaiensoorten.

145
00:14:28,133 --> 00:14:31,837
Het zijn verzamelplaatsen van
hun prooi. En ze zijn er veilig.

146
00:14:32,171 --> 00:14:36,942
Het is bekend dat het belangrijke
gebieden voor haaien zijn.

147
00:14:37,943 --> 00:14:41,513
James zegt dat scheepswrakken
zo waardevol voor haaien zijn...

148
00:14:41,647 --> 00:14:47,253
dat hongerige vrouwtjes ze gebruiken
als ze zwanger zijn.

149
00:14:49,889 --> 00:14:54,627
{\an8}theorie
liefdesnest

150
00:14:58,097 --> 00:15:02,368
Een wrak kan een zwangere haai
genoeg voedsel geven.

151
00:15:02,735 --> 00:15:04,970
Ze hoeft niet meer te zoeken.

152
00:15:05,104 --> 00:15:07,940
Zo heeft ze meer energie over
voor haar jongen.

153
00:15:09,508 --> 00:15:12,645
Het kan ze ook
tegen roofdieren beschermen...

154
00:15:13,245 --> 00:15:17,016
zodat ze niet continu alert hoeven
te zijn en energie verspillen.

155
00:15:17,082 --> 00:15:23,255
Die gebieden vergroten de kans op
overleving van haar jongen.

156
00:15:23,589 --> 00:15:29,828
Zwangere haaien blijven doorgaans
in de buurt van hun broedgebied.

157
00:15:29,995 --> 00:15:34,266
Als de liefdesnest-theorie klopt,
gebruiken haaien een scheepswrak...

158
00:15:34,400 --> 00:15:37,536
als kraamafdeling. De stierhaai...

159
00:15:37,836 --> 00:15:43,409
die Jessica aanviel, zwom misschien
bij het wrak omdat ze zwanger was.

160
00:15:44,710 --> 00:15:48,447
Het zou gaaf zijn als
we drachtige vrouwtjes vinden...

161
00:15:48,614 --> 00:15:54,119
die zich op deze plekken verzamelen
om hun jongen te beschermen.

162
00:16:00,225 --> 00:16:04,463
{\an8}haaientest

163
00:16:11,570 --> 00:16:16,141
Om deze theorie te testen, ontmoeten
James en collega Brooke Anderson...

164
00:16:16,475 --> 00:16:20,179
de ervaren haaienduiker
Jamin Martinelli.

165
00:16:21,580 --> 00:16:26,385
Jamin brengt ze 5 km uit de kust,
naar de Esso Bonaire III.

166
00:16:27,252 --> 00:16:32,291
Een oude olietanker en populaire
duikplek, bekend om z'n haaien.

167
00:16:32,591 --> 00:16:38,998
Drachtige haaien kunnen hier verklaren
waarom haaien naar wrakken zwemmen...

168
00:16:39,331 --> 00:16:42,901
en misschien waarom ze aanvallen.

169
00:16:43,035 --> 00:16:47,206
Bij dit scheepswrak
zwemmen veel verschillende soorten.

170
00:16:47,339 --> 00:16:52,611
{\an8}Stierhaaien, citroenhaaien, rifhaaien,
schemerhaaien, hamerhaaien.

171
00:16:52,945 --> 00:16:56,048
Vrouwelijke haaien zouden zich hier
kunnen verzamelen.

172
00:16:56,215 --> 00:16:57,616
En ze kunnen zwanger zijn.

173
00:16:58,684 --> 00:17:02,388
Om erachter te komen of
de haaien in het wrak drachtig zijn...

174
00:17:02,521 --> 00:17:05,624
gebruikt Brooke nieuwe technologie.

175
00:17:05,758 --> 00:17:09,995
Een op maat gemaakte onderwaterecho.

176
00:17:10,996 --> 00:17:15,300
{\an8}Jullie nemen deze echo mee
naar het wrak...

177
00:17:15,434 --> 00:17:20,205
{\an8}en zien of de haaien
op dit moment drachtig zijn.

178
00:17:20,339 --> 00:17:23,308
- Op 24 meter.
- Ga maar het water in.

179
00:17:23,442 --> 00:17:25,177
Kom op.

180
00:17:26,245 --> 00:17:30,816
Vandaag let Brooke op
haaien aan de oppervlakte...

181
00:17:30,949 --> 00:17:36,121
James maakt de echo's
en Jamin houdt hem in de gaten.

182
00:17:36,255 --> 00:17:39,124
Er zijn altijd onzekerheden,
maar voor een echo...

183
00:17:39,291 --> 00:17:43,662
en om te zien of ze zwanger zijn,
moeten we naar beneden gaan.

184
00:17:43,962 --> 00:17:47,266
{\an8}- Kom op.
- Daar gaan we.

185
00:18:00,612 --> 00:18:04,583
{\an8}- Zie je al haaien?
- Niets.

186
00:18:05,851 --> 00:18:11,056
{\an8}Ze zijn meestal hier. Dit is vreemd.

187
00:18:12,157 --> 00:18:15,894
{\an8}- Plotseling...
- Wauw. Kijk uit.

188
00:18:17,362 --> 00:18:20,999
{\an8}Jemig, die haai kwam uit het niets.

189
00:18:21,133 --> 00:18:26,138
{\an8}- Wat een joekel.
- En het is een vrouwtje.

190
00:18:27,106 --> 00:18:31,110
Vrijwel meteen zag ik
een vrouwelijke citroenhaai.

191
00:18:31,176 --> 00:18:34,546
{\an8}Zo'n grote citroenhaai
zie je niet elke dag.

192
00:18:34,746 --> 00:18:37,316
{\an8}Ik vraag me af of ze zwanger is.

193
00:18:37,716 --> 00:18:41,320
Het was ongelooflijk.
Ze kwam best dichtbij.

194
00:18:41,520 --> 00:18:44,656
{\an8}Ze cirkelt om me heen.

195
00:18:50,129 --> 00:18:53,499
Deze haaien zijn snel,
dus je moet snel reageren.

196
00:18:53,632 --> 00:18:55,901
{\an8}Dit begint verdacht te worden.

197
00:18:56,168 --> 00:18:58,637
Maar James ziet een kans.

198
00:18:58,704 --> 00:19:04,276
{\an8}Ik heb een paar seconden contact nodig
om te zien of ze zwanger is.

199
00:19:04,743 --> 00:19:06,044
{\an8}Oké.

200
00:19:06,378 --> 00:19:10,983
Het is eng om te weten dat
we elk moment dood kunnen zijn.

201
00:19:21,627 --> 00:19:25,898
{\an8}- Dat was op het nippertje.
- Zeg dat wel.

202
00:19:26,198 --> 00:19:29,001
Bij een wrak op 24 meter diepte...

203
00:19:29,334 --> 00:19:33,105
is het niet eenvoudig om
een boze citroenhaai te onderzoeken.

204
00:19:34,740 --> 00:19:37,442
{\an8}Verdorie, mis.

205
00:19:39,778 --> 00:19:42,247
Maar dr. James Sulikowski...

206
00:19:43,282 --> 00:19:45,184
krijgt het voor elkaar.

207
00:19:48,487 --> 00:19:51,490
{\an8}Dat was lastiger dan verwacht.

208
00:19:52,891 --> 00:19:57,763
{\an8}- De enige vraag...
- Denk je dat ze zwanger is?

209
00:20:00,899 --> 00:20:04,002
{\an8}Dat is mogelijk, maar
dat kan ik hier niet zien.

210
00:20:04,169 --> 00:20:07,606
{\an8}- We gaan weer naar boven.
- Begrepen.

211
00:20:15,314 --> 00:20:19,985
Later die avond bekijkt James
de echo's van die dag.

212
00:20:21,720 --> 00:20:27,059
Hij weet niet zeker of
hij naar een zwangerschap kijkt.

213
00:20:27,192 --> 00:20:31,063
Ik heb de beelden bekeken.
Ik denk dat ik iets heb.

214
00:20:31,196 --> 00:20:34,132
Kijk even. Zeg of je denkt dat
ze zwanger is.

215
00:20:34,299 --> 00:20:36,768
Laten we de echo bekijken.

216
00:20:38,737 --> 00:20:43,075
Citroenhaaien kunnen
wel 17 jongen baren.

217
00:20:43,408 --> 00:20:49,081
Als deze haai drachtig is,
moeten ze een paar embryo's zien.

218
00:20:49,214 --> 00:20:52,050
- Het wordt zo duidelijk.
- Dit is erg gaaf.

219
00:20:52,217 --> 00:20:53,418
Geweldig.

220
00:20:58,490 --> 00:21:00,025
- Hier. Wat denk je?
- Ja.

221
00:21:00,158 --> 00:21:02,628
Ik denk dat ze zwanger is.
Zeker weten.

222
00:21:02,794 --> 00:21:05,597
- Supergaaf, hè?
- Ongelooflijk.

223
00:21:06,932 --> 00:21:11,203
Ze denken minstens drie
jongen op de echo te zien.

224
00:21:13,005 --> 00:21:15,407
- Zie je dat?
- Ja, absoluut.

225
00:21:16,642 --> 00:21:18,810
Dat is geweldig. Wat betekent dit?

226
00:21:18,877 --> 00:21:22,414
Nu moeten we het belang van
het wrak bepalen.

227
00:21:23,915 --> 00:21:26,184
Wat deed ze daar?

228
00:21:31,089 --> 00:21:32,891
analyse

229
00:21:33,725 --> 00:21:35,494
Sulikowski's theorie...

230
00:21:36,094 --> 00:21:41,366
dat scheepswrakken zwangere haaien
aantrekken, zou kunnen kloppen.

231
00:21:41,900 --> 00:21:46,138
Maar het experiment
roept meer vragen dan antwoorden op.

232
00:21:46,204 --> 00:21:49,241
Het lot bepaalde dat
de haai drachtig was.

233
00:21:50,275 --> 00:21:54,846
{\an8}Dit opent allerlei mogelijkheden
voor nieuw onderzoek.

234
00:21:55,113 --> 00:21:57,916
{\an8}Niet alleen in Florida, maar overal.

235
00:21:58,016 --> 00:22:02,921
We onderzoeken hoe drachtige haaien
deze habitat gebruiken.

236
00:22:04,356 --> 00:22:06,858
Maar er kunnen ook
andere factoren zijn.

237
00:22:08,593 --> 00:22:14,866
Deze kunnen te maken hebben met
een andere kunstmatige habitat...

238
00:22:15,867 --> 00:22:20,772
die haaien gevaarlijk dicht
bij mensen kunnen brengen.

239
00:22:23,709 --> 00:22:29,348
Een incident, in de buurt van
James' test, zou bewijs kunnen bieden.

240
00:22:31,583 --> 00:22:33,852
- Hoe diep gaan we duiken?
- Zo'n 18 meter.

241
00:22:34,219 --> 00:22:37,255
- Vind je dat goed?
- Geweldig.

242
00:22:38,757 --> 00:22:41,693
{\an8}dossier
februari 2019

243
00:22:44,129 --> 00:22:46,431
De 50-jarige tandarts
Alvaro Ordonez...

244
00:22:46,631 --> 00:22:50,502
en z'n vrienden
zijn dol op speervissen.

245
00:22:50,836 --> 00:22:51,937
- Klaar?
- Ja.

246
00:23:11,757 --> 00:23:14,626
Alvaro gaat alleen op pad.

247
00:23:23,468 --> 00:23:25,070
Hij spietst een vis...

248
00:23:31,943 --> 00:23:33,745
maar hij heeft gezelschap.

249
00:23:50,295 --> 00:23:52,564
- Haai.
- Een haai.

250
00:24:05,343 --> 00:24:09,414
In een oogwenk explodeert het water
met een wolk van bloed...

251
00:24:13,752 --> 00:24:15,320
het bloed van Alvaro.

252
00:24:22,527 --> 00:24:25,497
Een dagje speervissen
liep bijna tragisch af.

253
00:24:25,630 --> 00:24:29,234
Alvaro Ordonez overleefde
een haaienaanval dankzij z'n vriend...

254
00:24:29,401 --> 00:24:31,736
die hem meteen uit het water haalde..

255
00:24:33,438 --> 00:24:38,810
In het ziekenhuis blijkt dat
Alvaro door een stierhaai gebeten was.

256
00:24:39,144 --> 00:24:41,947
Hij kwam op me af.
Ik greep hem bij z'n snuit.

257
00:24:42,247 --> 00:24:44,683
Dit is een goede vriend van me.

258
00:24:44,850 --> 00:24:49,888
De operatie duurt vijf uur om
gescheurde pezen...

259
00:24:50,021 --> 00:24:52,891
en een doorgesneden slagader
te herstellen.

260
00:24:53,091 --> 00:24:56,094
Ik bloedde hevig.
Het was net een open slang.

261
00:24:56,261 --> 00:25:00,732
{\an8}Er kwamen zes haaien op me af.
Ze waren overal.

262
00:25:11,109 --> 00:25:14,312
Als onderzoekers de aanval bekijken...

263
00:25:14,379 --> 00:25:18,283
vinden ze al snel
een onverwachte aanwijzing.

264
00:25:21,019 --> 00:25:26,925
Alvaro's aanval was
bij het Neptune Memorial Reef...

265
00:25:26,992 --> 00:25:30,595
het grootste
kunstmatige rif dat er bestaat.

266
00:25:33,932 --> 00:25:37,903
Sinds 2007
zijn er tientallen haaien...

267
00:25:38,036 --> 00:25:40,939
bij het Neptune Memorial Reef gezien.

268
00:25:41,106 --> 00:25:47,379
Hamerhaaien,
tijgerhaaien en stierhaaien...

269
00:25:47,445 --> 00:25:51,316
samen met duizenden duikers die
er elk jaar komen.

270
00:25:52,183 --> 00:25:54,386
Onderzoekers vragen zich af...

271
00:25:54,753 --> 00:25:59,224
of kunstmatige riffen
grote roofhaaien aantrekken...

272
00:26:00,825 --> 00:26:06,665
waardoor mensen als Alvaro
in gevaar komen.

273
00:26:06,798 --> 00:26:11,202
Als het om kunstmatige riffen en
haaien gaat...

274
00:26:11,269 --> 00:26:13,939
draait alles om het ontwerp,
aldus Avery.

275
00:26:14,940 --> 00:26:18,476
{\an8}theorie
dodelijk ontwerp

276
00:26:22,113 --> 00:26:23,582
Kunstmatige riffen...

277
00:26:23,882 --> 00:26:27,786
{\an8}vormen een habitat voor
allerlei vissen.

278
00:26:28,019 --> 00:26:31,790
Niet alleen voor kleine aasvisjes...

279
00:26:31,856 --> 00:26:35,694
maar ook grote roofdieren,
zoals haaien.

280
00:26:37,028 --> 00:26:43,268
Een nieuwe kunstmatige constructie
van metaal of steen...

281
00:26:43,702 --> 00:26:47,973
vormt meteen allerlei zeehabitats.

282
00:26:48,039 --> 00:26:50,442
Er zijn
veel onbeantwoorde vragen over...

283
00:26:50,642 --> 00:26:53,745
hoe deze bouwwerken
ecologisch functioneren.

284
00:26:53,878 --> 00:26:57,415
Ons team zijn er onlangs in gedoken.

285
00:27:00,552 --> 00:27:06,191
We hebben al wel bewijs dat
haaien vaker samenkomen...

286
00:27:06,324 --> 00:27:10,862
op kunstmatige riffen,
vergeleken met natuurlijke riffen.

287
00:27:10,996 --> 00:27:15,133
Dat heeft gevolgen voor
alle onderwaterconstructies.

288
00:27:15,467 --> 00:27:21,940
Toen we ons afvroegen waarom
vonden we iets heel intrigerends.

289
00:27:22,974 --> 00:27:26,978
De dumpplek. We zien iets.

290
00:27:29,047 --> 00:27:31,650
{\an8}Het is ons gelukt. Kijk.

291
00:27:35,453 --> 00:27:38,423
Bij het selecteren van
een nieuw kunstmatig rif...

292
00:27:38,556 --> 00:27:43,995
wordt er geprobeerd om de beste plek
voor diverse vissen te maken.

293
00:27:44,129 --> 00:27:47,032
Het blijkt vaak dat
de complexere constructies...

294
00:27:47,198 --> 00:27:50,135
meer haaien kunnen herbergen.

295
00:27:53,271 --> 00:27:58,243
En volgens Avery worden haaien
ook aangetrokken door de hoogte.

296
00:28:01,913 --> 00:28:04,482
We weten nu van
kunstmatige riffen...

297
00:28:04,616 --> 00:28:08,053
dat de hogere riffen
als wolkenkrabbers fungeren.

298
00:28:08,186 --> 00:28:11,956
Ze trekken
verschillende zeedieren aan...

299
00:28:12,090 --> 00:28:15,593
en vaak ook grote roofdieren,
zoals haaien.

300
00:28:19,431 --> 00:28:22,634
We weten niet
waarom de hoogte zo belangrijk is.

301
00:28:22,767 --> 00:28:26,604
We hebben enkele theorieën.
Misschien heeft het met eten te maken.

302
00:28:29,607 --> 00:28:32,977
Onderzoek wijst uit dat
het water rond hoge constructies...

303
00:28:33,111 --> 00:28:34,813
vaak rijk aan plankton is.

304
00:28:36,881 --> 00:28:40,251
Het geconcentreerde plankton is
een goed voedingsgebied...

305
00:28:40,385 --> 00:28:42,721
voor kleine aasvisjes.

306
00:28:43,021 --> 00:28:46,424
Vis die gevaarlijke haaien
vaak verslinden.

307
00:28:47,692 --> 00:28:51,696
Een hoge constructie
heeft vaak enorme...

308
00:28:51,830 --> 00:28:54,099
glanzende zilveren ballen
van visjes...

309
00:28:54,232 --> 00:28:58,103
die prooi kunnen zijn
voor de grote roofdieren.

310
00:29:00,205 --> 00:29:02,974
Als het eten van de haai er is,
wordt hij...

311
00:29:03,108 --> 00:29:05,744
aangetrokken tot
deze hoge constructies.

312
00:29:11,349 --> 00:29:14,886
Het ontwerp van kunstmatige riffen...

313
00:29:15,053 --> 00:29:21,092
vooral de verticale, zijn
een goede foerageerplek voor haaien.

314
00:29:22,393 --> 00:29:27,298
Zo waardevol dat Avery zegt dat
een haai niet één...

315
00:29:27,432 --> 00:29:30,602
maar meerdere scheepswrakken uitkiest.

316
00:29:34,773 --> 00:29:37,041
{\an8}analyse

317
00:29:39,544 --> 00:29:42,480
Haaien gebruiken misschien
deze kunstmatige riffen...

318
00:29:42,647 --> 00:29:46,417
als rustplek
op hun reis van A naar B.

319
00:29:47,952 --> 00:29:50,922
Dat is interessant,
want een groot roofdier...

320
00:29:51,055 --> 00:29:54,459
migreert over
een bepaald deel van de oceaan.

321
00:29:54,592 --> 00:29:58,730
Vaak zal er alleen zandwoestijn zijn.

322
00:30:01,399 --> 00:30:03,501
Deze habitats bieden eilandjes...

323
00:30:03,635 --> 00:30:09,741
waar de roofdieren
kunnen eten of uitrusten.

324
00:30:12,977 --> 00:30:17,549
Als haaien scheepswrakken
als pitstops gebruiken...

325
00:30:17,882 --> 00:30:21,219
vragen onderzoekers zich af
of ze steeds terugkeren...

326
00:30:21,352 --> 00:30:26,891
waardoor duikers en vissen
in gevaar komen.

327
00:30:28,092 --> 00:30:30,528
Een zaak in Cape Cod, Massachusetts...

328
00:30:30,695 --> 00:30:34,933
kan het antwoord geven
dat onderzoekers zoeken.

329
00:30:37,869 --> 00:30:40,538
Het is weer een zonnige zomerdag.

330
00:30:41,639 --> 00:30:44,676
Het toeristenseizoen is begonnen.

331
00:30:48,713 --> 00:30:51,449
{\an8}dossier
juli 2012

332
00:30:53,184 --> 00:30:57,922
Vlak bij een scheepswrak
van 140 jaar oud...

333
00:30:58,056 --> 00:31:02,260
zijn de 50-jarige Chris Myers en
z'n zoon JJ op vakantie.

334
00:31:03,995 --> 00:31:07,432
- Pap, waar gaan we heen?
- Naar de zandbank.

335
00:31:07,565 --> 00:31:09,167
Kom op.

336
00:31:14,772 --> 00:31:20,678
Ze gaan 366 meter van de kust af,
op zoek naar een ondiepe zandbank.

337
00:31:28,586 --> 00:31:34,259
- Hoe diep zitten we?
- Ik weet het niet. Wacht.

338
00:31:37,629 --> 00:31:39,063
Ze hadden geen idee dat...

339
00:31:42,166 --> 00:31:45,003
dit boven hun pet ging.

340
00:31:54,979 --> 00:31:58,483
Chris' zoon JJ
is een makkelijk doelwit.

341
00:32:05,690 --> 00:32:08,559
Het is te diep.
Ik kan niet bij de bodem.

342
00:32:10,194 --> 00:32:11,796
Kom.

343
00:32:15,366 --> 00:32:16,968
Plotseling...

344
00:32:19,804 --> 00:32:22,874
Pap.

345
00:32:23,841 --> 00:32:27,645
Een witte haai grijpt
Chris' linkerenkel vast.

346
00:32:31,416 --> 00:32:33,618
Chris trapt zich los...

347
00:32:35,520 --> 00:32:36,988
en bevrijdt z'n voet.

348
00:32:46,064 --> 00:32:49,167
Maar de haai is
misschien nog niet klaar.

349
00:32:59,344 --> 00:33:02,413
Pap. Kom.

350
00:33:04,248 --> 00:33:05,416
Help.

351
00:33:05,783 --> 00:33:10,521
Aan land wordt duidelijk
hoe ernstig z'n verwondingen zijn.

352
00:33:15,860 --> 00:33:22,133
Chris heeft snijwonden,
zenuwschade en een doorgesneden pees.

353
00:33:24,302 --> 00:33:26,571
De aanval op Chris was
een grote schok.

354
00:33:28,539 --> 00:33:32,910
{\an8}Er was in Massachusetts al 76 jaar
geen aanval geweest.

355
00:33:34,078 --> 00:33:37,482
Dr. Greg Skomal bestudeert haaien
in Cape Cod.

356
00:33:39,350 --> 00:33:43,521
De aanval op Chris was
pas het begin.

357
00:33:43,621 --> 00:33:47,058
Sindsdien zien we
meer van dit soort incidenten.

358
00:33:47,792 --> 00:33:50,428
Kajaks en haaien.

359
00:33:52,797 --> 00:33:56,367
- M'n god.
- Paddleboards en haaien.

360
00:33:56,501 --> 00:33:58,569
Ja, hier.

361
00:33:58,636 --> 00:34:03,074
En twee incidenten waarbij
mensen aangevallen werden.

362
00:34:04,742 --> 00:34:09,647
Sinds 2012 zijn er honderden
witte haaien bij de Cape gezien.

363
00:34:10,081 --> 00:34:13,684
Minstens vijf mensen zijn aangevallen.

364
00:34:13,751 --> 00:34:17,755
Dit schudde
de lokale bevolking wakker.

365
00:34:17,922 --> 00:34:20,892
Mensen zeiden:
'Er zijn hier witte haaien.'

366
00:34:20,958 --> 00:34:23,361
'En ze kunnen iemand bijten.'

367
00:34:24,896 --> 00:34:28,366
We hebben veel vragen.
Waarom zijn de haaien hier?

368
00:34:29,033 --> 00:34:31,669
Dat wilde ik
tot op de bodem uitzoeken.

369
00:34:31,803 --> 00:34:38,042
Onderzoekers willen snel begrijpen
waarom de witte haai aanvalt.

370
00:34:38,643 --> 00:34:42,413
Ze ontdekken al snel een thema.

371
00:34:42,814 --> 00:34:48,986
Cape Cod heeft geen tekort aan
scheepswrakken.

372
00:34:49,320 --> 00:34:53,524
Cape Cod is altijd een kerkhof
voor scheepswrakken geweest.

373
00:34:55,293 --> 00:34:59,263
Er liggen duizenden wrakken
rond Cape Cod. Sommige...

374
00:34:59,330 --> 00:35:02,667
liggen dicht bij de kust,
in extreem ondiep water.

375
00:35:02,733 --> 00:35:08,139
Ze trekken allerlei zeedieren aan.
Van de kleinste vissen...

376
00:35:08,673 --> 00:35:13,211
tot grote roofhaaien,
waaronder witte haaien.

377
00:35:13,511 --> 00:35:17,515
Onderzoekers weten al dat haaien
wrakken mogelijk gebruiken...

378
00:35:17,582 --> 00:35:21,185
als pitstop voor
voedsel en beschutting.

379
00:35:21,252 --> 00:35:23,054
De vraag is nu:

380
00:35:23,121 --> 00:35:28,593
Komen dezelfde haaien elk jaar
naar deze wrakken terug?

381
00:35:28,860 --> 00:35:32,330
Volgens Greg is dat een mogelijkheid.

382
00:35:33,197 --> 00:35:37,969
{\an8}theorie
oost west, thuis best

383
00:35:41,405 --> 00:35:44,609
Grote pelagische haaien
bezoeken scheepswrakken...

384
00:35:44,742 --> 00:35:46,344
vanwege het vele eten.

385
00:35:46,477 --> 00:35:50,114
Terwijl ze de rest van het jaar
duizenden kilometers verderop leven.

386
00:35:51,716 --> 00:35:54,619
Greg duikt in z'n gegevens.

387
00:35:56,053 --> 00:35:58,222
Onze gemerkte haaien laten zien...

388
00:35:58,389 --> 00:36:04,996
dat dezelfde dieren jaar na jaar
naar Cape Cod terugkomen.

389
00:36:05,129 --> 00:36:09,467
En onze akoestische ontvangers
op de wrakken bewijzen...

390
00:36:09,600 --> 00:36:12,603
dat een aantal witte haaien
die wrakken bezoekt.

391
00:36:12,737 --> 00:36:17,775
Als een scheepswrak
een productieve plek...

392
00:36:17,842 --> 00:36:20,978
voor een bepaalde witte haai
of meerdere haaien is...

393
00:36:21,145 --> 00:36:23,314
komen ze jaar na jaar terug.

394
00:36:24,649 --> 00:36:28,052
Als dit klopt, was de witte haai die
Chris Myers beet...

395
00:36:28,252 --> 00:36:31,522
misschien op een jaarlijkse reis naar
z'n scheepswrak.

396
00:36:34,091 --> 00:36:35,927
Er is meer bewijs nodig...

397
00:36:36,227 --> 00:36:42,066
om er zeker van te zijn dat wrakken
met veel prooi haaien aantrekken.

398
00:36:42,233 --> 00:36:48,773
Een onderzoek in de Bahama's, meer dan
1600 km verderop, kan antwoord bieden.

399
00:36:48,839 --> 00:36:51,042
Die komt er snel aan.

400
00:36:53,277 --> 00:36:55,079
Daar gaan we.

401
00:36:59,684 --> 00:37:03,588
Shark Labs Matt Smukall is
op een missie om vast te stellen...

402
00:37:03,721 --> 00:37:09,293
of haaien oude foerageergebieden
onthouden en opnieuw bezoeken.

403
00:37:11,062 --> 00:37:16,434
Scheepswrakken langs de kust zijn
de ideale habitat voor haaien.

404
00:37:16,567 --> 00:37:21,539
{\an8}Kunnen haaien terug
naar die gebieden navigeren...

405
00:37:21,672 --> 00:37:23,774
{\an8}en ze herhaaldelijk gebruiken.

406
00:37:25,476 --> 00:37:28,813
Dit kan grote gevolgen hebben.

407
00:37:28,946 --> 00:37:33,618
{\an8}haaientest
de Bahama's

408
00:37:34,885 --> 00:37:40,191
Matt richt zich op een mangrove
die bekend staat om citroenhaaien.

409
00:37:41,259 --> 00:37:45,263
Hij wordt geholpen door
onderzoeker Sophia Emmons...

410
00:37:45,396 --> 00:37:48,432
en assistenten
Ilijah Louis en Alina Hussey.

411
00:37:49,867 --> 00:37:51,936
Ongeveer 30 dagen geleden...

412
00:37:52,069 --> 00:37:56,674
legden ze hier aas uit
vlakbij een set radio-ontvangers.

413
00:37:56,807 --> 00:38:02,713
De ontvangers registreren
een getagde haai die voorbijkomt.

414
00:38:02,880 --> 00:38:09,353
Het team legt daarna dagelijks
aas uit, op dezelfde plek...

415
00:38:09,487 --> 00:38:14,625
op hetzelfde tijdstip,
met hetzelfde aas.

416
00:38:15,826 --> 00:38:20,931
We willen weten of dezelfde haaien
iedere dag op hetzelfde moment...

417
00:38:21,065 --> 00:38:23,834
terugkomen om gevoed te worden.

418
00:38:27,271 --> 00:38:30,174
Sophia, we zijn er.
Gooi het anker uit.

419
00:38:32,209 --> 00:38:36,847
Vandaag zal het team
het aas nog één keer uitgooien.

420
00:38:37,181 --> 00:38:41,385
Laten we stilletjes lopen
en kijken of er al citroenhaaien zijn.

421
00:38:41,519 --> 00:38:46,023
Ze kijken of dezelfde haaien
als aan het begin van de test...

422
00:38:47,124 --> 00:38:50,661
- teruggekomen zijn.
- Leg het aas maar uit.

423
00:39:05,042 --> 00:39:08,946
Al snel komen er haaien aan.

424
00:39:09,080 --> 00:39:11,716
Kijk, ze zijn er al.

425
00:39:14,919 --> 00:39:17,355
Ze waren hier vast al voor wij kwamen.

426
00:39:19,590 --> 00:39:23,127
Een groep jonge citroenhaaien
storten zich op de buis.

427
00:39:23,260 --> 00:39:25,363
Hij komt er snel aan.

428
00:39:30,368 --> 00:39:33,537
Toen we hiermee begonnen,
kwamen de haaien er wel aan...

429
00:39:33,671 --> 00:39:36,374
{\an8}maar het duurde vijf tot tien minuten.

430
00:39:36,674 --> 00:39:39,944
{\an8}Nu komen ze heel snel.

431
00:39:41,078 --> 00:39:43,581
Op basis van de gegevens...

432
00:39:43,914 --> 00:39:49,487
weet Sophia dat enkele van deze haaien
al 30 dagen lang gezien worden.

433
00:39:49,620 --> 00:39:53,724
Enkele van deze haaien heb ik
gezien toen we met het aas begonnen.

434
00:39:53,858 --> 00:39:59,263
Citroenhaaien kunnen dus
naar een bepaalde plek terugzwemmen...

435
00:39:59,563 --> 00:40:05,469
zolang het gebied iets goeds biedt,
zoals een betrouwbare voedselbron.

436
00:40:06,537 --> 00:40:12,543
Ik zie hier dezelfde haaien.
Citroenhaaien komen hier veel voor.

437
00:40:12,676 --> 00:40:16,480
Dus ze gebruiken steeds dezelfde
gebieden in hun leefomgeving.

438
00:40:19,683 --> 00:40:24,121
Maar hoe zit het met grotere haaien,
zoals de witte haaien in Cape Cod?

439
00:40:24,255 --> 00:40:28,025
Het is goed mogelijk dat
andere haaien dit ook doen.

440
00:40:28,159 --> 00:40:30,861
Ze onthouden
een betrouwbare voedselbron...

441
00:40:30,995 --> 00:40:34,298
of die nu
in een monding, rif of scheepswrak is.

442
00:40:37,668 --> 00:40:41,972
Dr. Greg Skomal is niet verrast door
de bevindingen van Shark Lab.

443
00:40:42,973 --> 00:40:44,608
{\an8}analyse

444
00:40:46,844 --> 00:40:51,382
Elk habitat die voedsel en bescherming
biedt, zal haaien aantrekken...

445
00:40:51,682 --> 00:40:54,118
inclusief scheepswrakken.

446
00:40:54,251 --> 00:40:57,888
{\an8}Zoals de zandtijgerhaaien
bij North Carolina.

447
00:40:58,022 --> 00:41:01,425
Ze keren al zes jaar lang terug
naar de locaties.

448
00:41:01,559 --> 00:41:07,331
Ze hebben een opmerkelijk geheugen.
Ze kunnen, in veel gevallen...

449
00:41:07,498 --> 00:41:10,868
duizenden kilometers navigeren.
Dat is verbluffend.

450
00:41:13,204 --> 00:41:18,275
Gezien het geheugen van haaien
zijn scheepswrakken de oorzaak van...

451
00:41:18,409 --> 00:41:21,879
de jaarlijkse toestroom van
witte haaien in Cape Cod.

452
00:41:21,946 --> 00:41:27,384
En het verklaart waarom de haai die
Chris Meyers beet in het gebied was.

453
00:41:29,820 --> 00:41:32,756
Greg zegt: 'Ik dacht het niet.'

454
00:41:35,893 --> 00:41:39,864
Witte haaien bezoeken inderdaad
de scheepswrakken bij Cape Cod...

455
00:41:39,964 --> 00:41:44,268
maar er is een drijvende kracht die
het idee...

456
00:41:44,335 --> 00:41:47,771
dat scheepswrakken witte haaien
aantrekt, compleet wegvaagt.

457
00:41:49,039 --> 00:41:51,408
Het is
de aanwezigheid van zeehonden...

458
00:41:51,675 --> 00:41:53,911
die de haaien naar de kust lokt.

459
00:41:57,748 --> 00:42:01,652
De grijze zeehond is
een favoriet hapje van de witte haai.

460
00:42:05,890 --> 00:42:10,361
In 50 jaar is het aantal zeehonden
bij Cape enorm gestegen.

461
00:42:12,630 --> 00:42:18,836
Er zijn weer zeehonden in het gebied,
en ze trekken haaien aan.

462
00:42:18,969 --> 00:42:23,641
De haai die Chris Myers beet,
was in de buurt aan het jagen.

463
00:42:23,774 --> 00:42:26,944
Ik ben ervan overtuigd dat
de haai in de war was...

464
00:42:27,077 --> 00:42:30,147
en wilde weten wat hij was.

465
00:42:30,948 --> 00:42:32,249
Pap.

466
00:42:33,551 --> 00:42:38,489
Gelukkig voor Chris was het
een kleine beet, geen fatale aanval.

467
00:42:39,189 --> 00:42:41,825
Kom op.

468
00:42:42,359 --> 00:42:48,065
Het lijkt onwaarschijnlijk dat haaien
aanvallen vanwege scheepswrakken...

469
00:42:48,499 --> 00:42:53,671
maar iets brengt haaien nog steeds
naar oceaankerkhoven...

470
00:42:53,737 --> 00:42:56,874
en zorgt voor
gevaarlijke confrontaties.

471
00:42:58,008 --> 00:43:00,311
Het ligt niet aan de mensen...

472
00:43:00,377 --> 00:43:03,047
en het ligt ook niet
aan de constructie.

473
00:43:03,113 --> 00:43:07,651
De dieren die bij scheepswrakken
leven, trekken de haaien aan.

474
00:43:09,286 --> 00:43:10,955
{\an8}conclusie

475
00:43:12,723 --> 00:43:16,594
Of het nu
een constructie bij de kust...

476
00:43:16,660 --> 00:43:19,863
of een gezonken schip op zee is...

477
00:43:20,731 --> 00:43:23,934
haaien kunnen er hun toevlucht zoeken.

478
00:43:24,001 --> 00:43:26,270
Kunstmatige riffen
en scheepswrakken...

479
00:43:26,403 --> 00:43:29,306
zijn oases voor grote roofdieren
als haaien.

480
00:43:30,374 --> 00:43:33,711
Sommige haaien rusten in de wrakken.

481
00:43:34,311 --> 00:43:38,215
Andere komen hier voor
een prenatale maaltijd.

482
00:43:38,349 --> 00:43:41,518
{\an8}Deze gestationele locaties,
zoals scheepswrakken...

483
00:43:41,585 --> 00:43:44,088
{\an8}of andere plekken,
moeten bestudeerd worden.

484
00:43:44,989 --> 00:43:48,258
{\an8}Wat de reden ook is,
één ding is zeker:

485
00:43:49,026 --> 00:43:55,165
{\an8}Als er haaien zijn,
gaat het goed met de omgeving.

486
00:43:56,000 --> 00:44:02,206
{\an8}Zolang scheepswrakken
een gezonde leefomgeving vormen...

487
00:44:02,840 --> 00:44:06,610
{\an8}voor de hele voedselketen,
zullen er haaien zijn.

488
00:44:08,012 --> 00:44:09,413
{\an8}Vertaling: CS Masua