‎การค้าทาสได้สูบเลือดสูบเนื้อ ‎แอฟริกากลางตะวันตกจนแห้งเหือด
‎คนหลายพันคนถูกส่งขึ้นเรือไปยังดินแดนอื่น
‎โดยไม่ได้เห็นบ้านหรือครอบครัวอีก
‎เอนจินก้า ราชินีแห่งเอนดองโกและมาทัมบา
‎จะสู้จนลมหายใจสุดท้าย ‎เพื่อปกป้องอาณาจักรของเธอ
‎อย่าให้พวกมันหนีไปได้
‎นั่นแหละ วิ่งเข้า
‎ถึงตาพวกแกวิ่งบ้างแล้ว
‎แต่ชัยชนะมิได้นํามาซึ่งความสงบสุข
‎สี่ปีผ่านไป ฝั่งโปรตุเกส ‎ยังคงจับน้องสาวของเธอเป็นตัวประกัน
‎ราคาสําหรับอิสรภาพของพวกเธอ
‎คือคําอนุญาตของเอนจินก้า ‎ให้ชาวโปรตุเกสเข้าถึงเส้นทางการขนทาส
‎เธอไม่ยอม
‎ถึงไม่มีเรา พี่ก็ยังทําได้ดีนี่
‎คัมบู
‎เขาคือทูตของข้าหลวง
‎พวกมันส่งเขามากับข้าพร้อมข้อความถึงพี่
‎เราคืนน้องสาวให้คุณแล้ว
‎เปิดตลาดค้าทาสให้เราซะ
‎แกยังจับฟุนจี น้องสาวข้าไว้อยู่
‎จนกว่านางจะเป็นอิสระ
‎จะไม่มีตลาดค้าทาส
‎และจะไม่มีสันติภาพหากปราศจากน้องสาวข้า
‎ออกไป
‎(ราชินีแอฟริกา)
‎(เอนจินก้า)
‎(ป้อมมัสซังกาโน)
‎พระบิดาบนสรวงสวรรค์...
‎ฟุนจีถูกคุมขังอยู่ในป้อมปราการของโปรตุเกส
‎ป้อมมัสซังกาโน
‎(ป้อมมัสซังกาโน)
‎แต่แม้จะถูกขัง
‎เธอก็ยังทําประโยชน์ให้กับเอนจินก้าได้
‎ไปซะ ลูกเอ๋ย อย่าได้ทําบาปอีก
‎(ฟุนจีถูกกักขังเป็นปีที่ 12)
‎ข้ากําลังสารภาพบาป
‎นี่คือบ้านของพระเจ้านะ
‎ให้เธอได้สํานึกบาปเถอะ
‎เร็วเข้า
‎พระแม่ศักดิ์สิทธิ์ โปรดภาวนาแก่เรา
‎พระแม่ผู้ศักดิ์สิทธิ์...
‎โปรดภาวนาแก่เรา
‎พระแม่ผู้ศักดิ์สิทธิ์...
‎โปรดภาวนาแก่เรา
‎ฟุนจีเป็นเหมือนสายลับของเอนจินก้า
‎เธอทิ้งโน้ตไว้ในโบสถ์
‎ซึ่งจะถูกส่งต่อโดยเครือข่ายผู้ส่งสาร
‎และไปถึงมือพี่สาวเธอ
‎(ค่ายรบของเอนจินก้าในเดมโบส)
‎ฟุนจียืนยันสิ่งที่เราสงสัยแล้ว
‎พวกโปรตุเกสกําลังเจอปัญหาใหญ่
‎พวกนั้นเสียลูอันดาให้ชาวดัตช์
‎นี่อาจเป็นเรื่องดีสําหรับเรา
‎หรืออาจไม่
‎นักรบอิมบังกาลา เอนจินก้า โมนา ‎คือนายพลสูงสุดและผู้ใกล้ชิดราชินี
‎ชื่อของเขาแปลว่า "ลูกชายของเอนจินก้า"
‎ซึ่งเธอมองเขาแบบนั้น
‎ศัตรูของศัตรูอาจเป็นมิตรเรา
‎อย่างน้อยเราก็ควรติดต่อไป
‎เพื่อดูว่าเราพอจะเป็นพันธมิตรกันได้ไหม
‎หากบรรพบุรุษปรารถนา ข้าจะใช้ชาวดัตช์
‎เพื่อทําให้โปรตุเกสยอมศิโรราบในที่สุด
‎ปี 1641 ชาวดัตช์มาถึง
‎ตอนนี้พวกเขามีอิทธิพลมากในแอตแลนติก
‎(บราซิล มหาสมุทรแอตแลนติกใต้ เอนดองโก)
‎ชาวโปรตุเกสผูกขาดการค้าทาสในแอฟริกา
‎มานานกว่าศตวรรษ
‎แต่ตอนนี้ฝรั่งเศส อังกฤษ ‎และเนเธอร์แลนด์เข้าร่วมกระดาน
‎และต้องการส่วนแบ่งของตัวเอง
‎กําไรที่ได้จากที่นี่ ‎มากเกินกว่าที่จะจินตนาการได้ในปัจจุบัน
‎การเกษตรโดยทาสเพียงอย่างเดียว
‎ได้ขับเคลื่อนความมั่งคั่งระดับอาณาจักรทั่วยุโรป
‎ทุกคนมาที่แอฟริกา
‎เพื่อเก็บเกี่ยวทองคําดํา ซึ่งก็คือผู้คน
‎เพื่อที่พวกเขาจะได้สร้างอเมริกา ‎และเศรษฐกิจที่อื่นๆ ด้วยแรงงานฟรี
‎ว่าไง
‎พวกเขานําชาวต่างชาติกลุ่มใหม่ ‎มาสู้เคียงข้างเรา
‎หรือเรายังต้องนอนอย่างหวาดระแวงเหมือนเดิม
‎หญิงสาวต้องนอนกับชายสองคนเท่านั้น
‎จึงจะรู้ว่าชอบใครมากกว่ากัน
‎เมื่อต้องเต้นกับศัตรู
‎จงอย่าได้หลับตา
‎เจ้าต้องพบปะผู้คนเหล่านี้จากสถานที่อันทรงพลัง
‎และทรงอํานาจ
‎บนบัลลังก์ของข้า
‎ในฐานะกษัตริย์หญิง
‎ใช่
‎งั้นก็ตกลงตามนี้
‎อย่าปล่อยให้คนหน้าใหม่พวกนี้ ‎ต้องสงสัยว่าข้าเป็นใคร
‎ข้าคือผู้นําที่พวกเขาจะไม่กล้ามองข้าม
‎(มาทัมบา)
‎ให้พวกเขาเข้ามา
‎ฉันคิดว่ามันเป็นจุดเปลี่ยนสําคัญส่วนหนึ่ง
‎เพราะเอนจินก้าตระหนักว่า
‎การชิงดีชิงเด่นกันของยุโรป ‎อาจเป็นประโยชน์ทางการเมืองกับเธอ
‎เชิญนั่ง
‎เราได้ข่าวว่าพวกเจ้ายึดลูอันดาได้
‎ยินดีด้วย
‎ขอบคุณ
‎เรามาฉลองกันด้วยไวน์ที่พวกเจ้าชื่นชอบดีไหม
‎พระองค์ทรงกรุณามาก
‎อาจจะไว้ทีหลัง
‎หลังจากเราคุยธุระกันเสร็จ
‎หลังเลิกงาน
‎ชาวดัตช์ช่างฉลาดจริงๆ
‎เอาล่ะ พวกเจ้าพิชิตลูอันดาได้แล้ว
‎กองทัพที่น่าเกรงขามของเจ้าเล็งที่ใดต่อ
‎- หมายความว่ายังไง ‎- ศัตรูร่วมกันของเรา
‎พวกโปรตุเกส
‎เจ้าอยากให้พวกมันหายไปมากแค่ไหน
‎เราได้ยินเรื่องราวของเอนจินก้าผู้ยิ่งใหญ่
‎ที่ชาวโปรตุเกสไม่เคยมีมิตรภาพหรือสันติภาพด้วย
‎แผ่นดินนี้ไม่เคยมีมิตรภาพหรือสันติภาพ
‎ตั้งแต่ที่ชาวโปรตุเกสย่างเท้าเข้ามา
‎เราคือผู้คนที่เกิดมาเพื่อหนีจากการสูญพันธุ์
‎ข้าจึงอยากให้พวกมันหายไป
‎งั้นเราก็ต้องการสิ่งเดียวกัน
‎ไม่มากก็น้อย
‎"ไม่มากก็น้อย"
‎ผมแค่จะบอกว่า เรามาที่นี่เพื่อการค้า
‎แต่ทุกคนรู้ว่าเอนจินก้าได้สกัดกั้น ‎ชาวโปรตุเกสอย่างกล้าหาญจาก...
‎ผมจะเรียกมันว่า...
‎เส้นทางการค้าสําคัญไปยังตลาดหลัก
‎ตลาดค้าทาส
‎ข้าก็ได้ยินเรื่องการพิชิต ‎นิคมเกษตรกรรมของโปรตุเกสของพวกเจ้า
‎ตั้งแต่อเมริกาไปจนถึงโกลด์โคสต์
‎แผ่นดินกรีดร้อง
‎ให้คนของเราก้มหน้าก้มตาไถ
‎ข้าพูดถูกไหม
‎พระองค์ทรงรู้ลึก
‎หากจะให้ข้าพิจารณาสิ่งที่เจ้าต้องการ
‎ข้าก็ต้องได้สิ่งที่ข้าต้องการก่อน
‎ข้าอยู่จุดนี้กับพวกโปรตุเกสมาหลายครั้งแล้ว
‎คําสัญญา สาบาน ผิดสัญญา ไร้ค่า...
‎เราไม่ใช่พวกโปรตุเกส
‎แต่ความกระหายต่อทาสของเจ้านั้นไม่ต่างกัน
‎ท่านต้องการอะไร
‎กําลังทหารและอาวุธ และเหนือสิ่งอื่นใด...
‎การยอมรับ
‎ว่าหากข้าตกลงร่วมมือกับพวกเจ้า
‎พวกเจ้าจะยอมรับข้า ‎ในฐานะกษัตริย์หญิงแห่งราชวงศ์
‎ไม่ใช่ผู้อยู่ใต้การปกครอง
‎แต่บางทีนั่นอาจจะหนักเกินไป...
‎สําหรับวันนี้
‎เรามาดื่มไวน์นั่นสักหน่อยดีกว่า
‎ดีไหม
‎ความเกลียดชังต่อโปรตุเกส ‎ของเอนจินก้านั้นไม่เคยสั่นคลอน
‎และชาวดัตช์ก็เป็นวิธีที่สะดวก ‎ในการชิงอํานาจของพวกเขา
‎ชาวดัตช์ต่างจากชาวโปรตุเกส
‎เพราะพวกเขาไม่อยากพิชิต ‎อาณาจักรเอนดองโกของเธอ
‎พี่คิดจะปล่อยให้พวกดัตช์ ‎ได้ตลาดค้าทาสไปจริงๆ เหรอ
‎ข้าต้องเจรจากับพวกเขา
‎ข้ารู้ว่าข้าเห็นอะไรระหว่างทางกลับมาที่นี่
‎หมู่บ้านทั้งหมู่บ้านว่างเปล่า
‎พวกโปรตุเกสปล้นไปจนเกลี้ยง
‎ไม่เหลือแม้แต่คนเดียว
‎เป็นเหมือนที่ที่วิญญาณร้ายเพ่นพ่าน
‎เราทุกคนจะกลายเป็นแบบนั้นเหรอ
‎ไม่อยู่แล้ว คัมบู
‎- ทําไมถึงถามแบบนั้นล่ะ ‎- แล้วทําไมพี่ถึงยัง
‎เจรจากับพวกนั้นอีกล่ะ
‎แม้แต่ตอนนี้ที่เรารู้อย่างไม่ต้องสงสัย
‎ว่าพวกมันต้องการสิ่งที่พวกโปรตุเกสต้องการ
‎เพราะโปรตุเกสยังเป็นศัตรูตัวฉกาจที่สุดของเรา
‎และพวกดัตช์เป็นโอกาสที่ดีที่สุด ‎ที่เราจะเอาชนะพวกนั้นได้
‎ที่เราจะได้เจอฟุนจีอีกครั้ง
‎พวกดัตช์ต้องการเรา
‎นั่นทําให้เรามีอํานาจต่อรอง
‎ถ้าไม่มีอํานาจต่อรอง ก็ไม่มีหวัง
‎คนเก่งๆ ของเรา
‎จะถูกพรากไปจากแผ่นดินของเราต่อไป
‎เจ้ายังจําช่วงเวลา...
‎ที่เจ้าไม่ต้องนอนอย่างหวาดระแวงได้ไหม
‎ไม่
‎เราต้องทําทุกวิถีทาง
‎เพื่อมีชีวิตอยู่เพื่อต่อสู้ในวันข้างหน้า
‎หากพวกดัตช์ยอมร่วมรบกับเรา
‎และมองข้าอย่างเท่าเทียม
‎เมื่อนั้นเราจะสามารถร่วมมือกัน ‎กําจัดพวกโปรตุเกสไปจากดินแดนนี้ได้
‎แล้วพวกนั้นก็จะเมินข้าไม่ได้
‎เอนจินก้ายังคงโจมตีชาวโปรตุเกสต่อ
‎เธอมีอิทธิพลอย่างมาก ‎ต่อการค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก
‎ครั้งหนึ่ง ชาวโปรตุเกส
‎สามารถส่งออกทาสได้สูงสุด
‎ราว 10,000 ถึง 13,000 คนต่อปี
‎ตัวเลขนั้นลดลงจนเกือบเป็นศูนย์
‎ท้ายที่สุด กษัตริย์โปรตุเกสทรงกริ้วมาก
‎กับจํานวนเงินที่เสียไป
‎จนต้องส่งข้าหลวงคนใหม่มาจัดการกับเธอ
‎ชื่อของเขาคือโซโต-ไมออร์
‎เขารวบรวมกองกําลังขนาดใหญ่ในปี 1646
‎ซึ่งใหญ่ที่สุดที่เอนจินก้าเคยเผชิญ
‎ฝ่ายโปรตุเกสมุ่งไปที่ค่ายสงครามของเอนจินก้า
‎ในภูมิภาคเดมโบส
‎(ลูอันดา เดมโบส คุนซี)
‎พวกมันมากันเพิ่ม ฝ่าบาท
‎พวกมันล้อมเราไว้แล้ว
‎ถอยเข้าป่า ไป
‎เอนจินก้าต้องหนีและทิ้งคนจํานวนมากไว้
‎รวมถึงคัมบู น้องสาวของเธออีกครั้ง
‎(เดมโบส คิลอมโบ)
‎เจ้าจะเข้ามาในที่พํานักของราชวงศ์แบบนี้ไม่ได้
‎กล้าดียังไง
‎ขอร้องล่ะ ข้า...
‎ไม่นะ
‎เมื่อชาวโปรตุเกสรู้ว่า ‎ฟุนจีคอยสอดแนมพวกเขามาโดยตลอด
‎พวกเขาก็โกรธเป็นอย่างมาก
‎พวกเขาจึงตัดสินใจแสดงให้เอนจินก้าเห็น
‎ว่าเธอจะไม่มีทางชนะในศึกนี้
‎ว่าพวกเขาจะบดขยี้เธอ
‎กองทัพของเอนจินก้าเริ่มเคลื่อนไหวอีกครั้ง
‎เมื่อข่าวการลักพาตัวคัมบู ‎และการฆาตกรรมฟุนจีไปถึงหูพวกเขา
‎(เดมโบส คุนซี)
‎เราจะบอกลาโดยไร้ร่างได้ยังไง
‎นางจะกลับมาโดยไร้ร่างได้ยังไง
‎ตอนนี้นางเป็นบรรพบุรุษแล้ว
‎เรามีวิญญาณดวงใหม่
‎ของนักรบราชวงศ์ผู้กล้าหาญที่กําลังคอยเฝ้าดูเรา
‎อย่าได้สิ้นหวัง
‎ไม่มีสิ่งใดอยู่นอกเหนือ ‎ประสงค์ของเหล่าทวยเทพ เอนจินก้า
‎ถ้าพวกมันทําแบบเดียวกันกับคัมบูล่ะ
‎ข้าเสียนางไปอีกคนไม่ได้ ไม่ได้
‎ไม่ได้
‎ข้ารู้
‎ว่ามันเจ็บปวด
‎ข้าเสียนางไปอีกคนไม่ได้
‎นี่คือน้องสาวของเธอ
‎ที่เธอต้องรับผิดชอบในการปกป้องทั้งชีวิต
‎ฉันคิดว่าเธอคงรู้สึกผิดมาก
‎ที่ไม่สามารถปกป้องและคุ้มครองน้องสาวเธอได้
‎คอยดูเราด้วยนะ ฟุนจี
‎การเสียสละของเจ้าจะไม่สูญเปล่า
‎เมื่อฟุนจีตาย
‎เอนจินก้าก็ต้องการชาวดัตช์ ‎เพื่อช่วยคัมบูมากกว่าที่เคย
‎และเธอต้องการให้พวกเขาลงนามในสนธิสัญญา
‎ชาวโปรตุเกสขังคัมบูไว้ที่ป้อมมัสซังกาโน
‎เอนจินก้าไม่มีกําลังอาวุธพอ ‎ที่จะพยายามช่วยเหลือเธอเพียงลําพัง
‎ส่วนหนึ่งของสนธิสัญญา ‎คือข้าต้องการป้อมมัสซังกาโน
‎ซึ่งแปลว่าข้าต้องการทหารดัตช์ กระสุน และปืน
‎ทําไมป้อมนี้ถึงสําคัญกับท่านนัก
‎ทําไมป้อมนี้ถึงสําคัญนักเหรอ
‎มัสซังกาโนเป็นที่มั่นสุดท้ายของพวกโปรตุเกส
‎อาจเป็นป้อมที่แข็งแกร่งที่สุดด้วยซ้ํา
‎ที่จริง มันมีความสําคัญทางยุทธศาสตร์ ‎ขนาดที่ว่าถ้ามันแตกวันนี้
‎พวกโปรตุเกสก็จะจบเห่ ‎พวกมันจะไม่เหลืออะไรแล้ว
‎ทําไมมันถึงสําคัญกับข้านัก ไม่เลย
‎มันควรเป็นสิ่งสําคัญอย่างยิ่ง ‎สําหรับพวกเจ้าเช่นกัน จริงไหม
‎ครับ ผมเข้าใจ
‎แต่ถึงอย่างนั้น สนธิสัญญาแบบนี้กับ...
‎กษัตริย์หญิงแห่งเอนดองโก
‎เอาเป็นว่ามันซับซ้อนแล้วกัน
‎ไม่เคยมีใครทํามาก่อน
‎ขอโทษครับ แต่ผมไม่แน่ใจว่ามันจะเป็นไปได้
‎ก็แปลว่ามีโอกาสเป็นไปได้
‎แปลว่าถ้ามันเป็นไปได้ ‎ผมไม่ได้สัญญาอะไรทั้งนั้นนะ
‎แต่ถ้ามันเป็นไปได้...
‎แน่นอนว่าราคามันต้องสูงมาก
‎สูงแค่ไหน
‎เราต้องการทาสเพิ่ม
‎ข้าบอกท่านแล้ว
‎พวกงูพิษ พวกมันทั้งหมด
‎เจ้าจับคนของข้าไปนับไม่ถ้วนแล้ว
‎เราต้องการเข้าถึงตลาดค้าทาสโปรตุเกส
‎โดยไม่มีการแทรกแซงจากโปรตุเกส
‎ชาวดัตช์ต้องการให้เอนจินก้า ‎ยอมให้พวกเขาใช้ประโยชน์
‎จากระบบทาสที่ชาวโปรตุเกสวางไว้ ‎ตั้งแต่เส้นทางการค้าไปจนถึงตลาด
‎เธอแสดงให้เห็นแล้วว่า ‎เธอสามารถปิดตลาดได้ง่ายๆ
‎ดังนั้นพวกเขาจึงต้องการความร่วมมือจากเธอ
‎ข้าต้องการให้มันเป็นลายลักษณ์อักษร
‎ซึ่งแปลว่าเจ้ายอมรับตําแหน่งของข้า ‎อย่างเป็นทางการ
‎ในฐานะผู้ปกครองอันชอบธรรมและเป็นเอกราช ‎แห่งเอนดองโกและมาทัมบา
‎เท่าเทียมกับราชวงศ์เจ้า และยังเป็นพันธมิตร...
‎ในการต่อสู้กับพวกโปรตุเกส ‎และเป็นพันธมิตรบนแผ่นดินนี้
‎อย่างที่บอก
‎นี่เป็นคําขอที่ใหญ่มาก
‎เพื่อให้สมกับราคาของเจ้า...
‎อย่างที่เจ้าบอก
‎เอนจินก้าเซ็นสนธิสัญญาทางการกับดัตช์
‎เธอตกลงว่าจะยกเชลยครึ่งหนึ่ง ‎ที่จับได้ในสงครามให้พวกเขา
‎ซึ่งพวกเขาสามารถจับเป็นทาส ‎และนําไปใช้ในไร่ของพวกเขาได้
‎เพื่อแลกกับสิ่งนั้น ‎ชาวดัตช์ตกลงสนับสนุนเอนจินก้า
‎ทั้งทางการทหารและทางการเมือง
‎มันเป็นการแลกเปลี่ยน
‎คุณจะปกป้องผู้คนได้ยังไง ‎ในยุคที่มีทาสอยู่ทุกหนแห่ง
‎ในยุคที่ความเป็นทาสกระจัดกระจายไปทั่วทุกที่
‎ในยุคที่ความรุนแรงของการล่าอาณานิคม ‎ก่อให้เกิดทาส
‎หรือไม่ก็ผู้ที่สามารถต่อต้านความเป็นทาส ‎ด้วยการเป็นพันธมิตร
‎กับมหาอํานาจยุโรปที่ก็จับผู้คนเป็นทาส
‎ด้วยความช่วยเหลือจากทหารดัตช์
‎เอนจินก้าเริ่มวางแผนโจมตี ‎ป้อมมัสซังกาโนเพื่อช่วยคัมบู
‎สองสัปดาห์ต่อมา พวกเขาเหลือเวลาอีกหนึ่งวัน ‎ก่อนเคลื่อนพลเข้าป้อม
‎ราชินีจงเจริญ
‎ขอให้เจ้าอยู่ดี เจ้ามาทําอะไรที่นี่
‎ขอเวลาเราสักครู่ได้ไหม
‎พวกมันส่งกองกําลังขนาดใหญ่ ‎มาจากลิสบอน เพื่อสู้กับพวกดัตช์
‎เพื่อนชาวดัตช์ของเราจึงต้องเรียกทหารกลับไป
‎หมายความว่ายังไง
‎แม้แต่ทหารที่นี่ด้วยเหรอ
‎ทุกคนต้องกลับไปปกป้องลูอันดา
‎รอไม่ได้เหรอ
‎อีกแค่วันเดียวเราก็จะบุกยึดป้อม
‎และช่วยคัมบูออกมา พวกเขา...
‎พวกเขาทําแบบนี้ไม่ได้
‎คงไม่มีทางเลือกอื่น
‎จากคําบอกเล่าทั้งหมด
‎พวกโปรตุเกสขึ้นฝั่งที่ลูอันดามากเกินไป
‎ไม่
‎อัญเชิญเอนกังกามา
‎บรรพบุรุษต้องมีวิธีอื่นแน่
‎เรามาไกลถึงขนาดนี้ ‎เพื่อที่จะปล่อยมันหลุดมือไปอีกไม่ได้
‎นางอยู่ไกลเกินไป ไม่มีเวลาเรียกนางมาแล้ว
‎งั้นบอกพวกเขาว่าข้าขอเวลาอีกหนึ่งวัน
‎แค่วันเดียว
‎แล้วข้าจะไปด้วยตัวเอง
‎พร้อมทหารของเรา ‎และของพวกเขาเพื่อร่วมสู้ด้วย
‎แต่เราสัญญาแล้วว่าจะช่วยพวกเขา
‎ใช่ แต่ไม่ใช่วันนี้
‎พรุ่งนี้
‎ข้าไม่คิดว่าพวกเขาจะมีเวลาถึงพรุ่งนี้ ราชินีข้า
‎ถ้าพวกเขาเสียลูอันดาไป
‎ทุกอย่างที่เราทําสําเร็จในวันนี้ก็จะสูญเปล่า
‎พวกเขาต้องการทหารกลับไปเดี๋ยวนี้
‎เราต้องเลือก
‎บอกกองทัพให้เคลื่อนพล
‎แต่ทันทีที่เรื่องนี้จบลง
‎เราจะกลับมาช่วยคัมบูตามสัญญา
‎เมื่อเอนจินก้ามาถึงลูอันดาในที่สุด
‎เธอเห็นเรือดัตช์ลําสุดท้ายหายไปที่เส้นขอบฟ้า
‎ชาวโปรตุเกสกลับมาคุมเมืองอีกครั้ง
‎การต้องผิดหวังกับชาวดัตช์ ‎ทําให้เอนจินก้าเสียหายมาก
‎เธอตระหนักว่า ‎หากไร้การสนับสนุนทางทหารของพวกเขา
‎ก็ยากกว่าเดิมมากที่จะเอาชนะชาวโปรตุเกส
‎(มาทัมบา)
‎การต่อสู้ไม่ใช่ปัญหา ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีพวกดัตช์
‎ข้าก็ยังเป็นหนามยอกอกพวกมันอยู่ ‎แต่เราก็ยังไม่ได้คัมบูกลับมา
‎เหมือนพวกมันตั้งใจจะเก็บเธอไว้ ‎ไม่ว่าเราจะทําอะไรก็ตาม
‎งั้นเราก็สู้ต่อไปจนกว่าพวกมันจะไม่มีทางเลือก
‎เจ้ายังแข็งแกร่งดังเช่นวันที่เจ้าขึ้นครองบัลลังก์
‎แต่ข้าก็ไม่ได้เป็นอมตะ
‎คัมบูก็เช่นกัน
‎และข้าต้องการให้นางมาแทนที่ข้า ‎เมื่อข้าไม่อยู่แล้ว
‎เราเจอพวกนี้ซ่อนอยู่ในโบสถ์
‎เจ้า ข้ารู้จักเจ้านี่
‎เจ้าไปทําอะไรในวันดู สหายเก่าข้า
‎สหายเหรอ
‎เจ้าเป็นพวกเยสุอิตแล้วเหรอ
‎พวกเขาไม่ใช่เยสุอิต พวกเขาเป็นกาปูชิน
‎ต่างกันตรงไหน ‎พวกมันก็รับใช้โปรตุเกสเหมือนกันหมด
‎เราไม่ได้เป็นพันธมิตรกับโปรตุเกส ‎พวกเขาขึ้นตรงกับโรม
‎- โรมเหรอ ‎- ไม่ใช่ลิสบอน
‎ใช่ ขึ้นตรงต่อพระสันตะปาปา
‎คาทอลิกทุกคนขึ้นตรงต่อพระสันตะปาปา
‎แม้แต่กษัตริย์แห่งโปรตุเกส
‎ข้ายังไม่ลืมทุกสิ่งที่เจ้าสอน ‎ในพิธีล้างบาปของข้า เห็นไหม
‎ต้องขอบคุณพระเจ้า ราชินีเอนจินก้า
‎ชาวคาทอลิกทุกคนต้องเชื่อฟังพระสันตะปาปา
‎งั้นทําไมเราไม่ตัดหัวพระสันตะปาปา ‎แทนเจ้าซะล่ะ
‎ในเมื่อเจ้าเป็นแค่หางของงูพิษ
‎ในขณะที่เขาเป็นหัว
‎เอนจินก้า โมนา เลิกทําให้แขกกลัวได้แล้ว
‎วันนี้จะไม่มีการตัดหัวอะไรทั้งนั้น
‎ดูแลแขกของเราให้ดี
‎เดี๋ยวนี้
‎อะไร
‎บางทีเราอาจไล่ตามหางมานานเกินไป
‎ครั้งนี้ข้าคิดว่าเอนจินก้า โมนาพูดถูก
‎ในช่วงเวลาอันยากลําบากเช่นนี้ ‎ลูกต้องการความช่วยเหลือ ลูกต้องการคําชี้แนะ
‎อาเมน
‎หวังว่าข้าคงไม่ได้มารบกวนเจ้านะ สหายเก่า
‎ไม่ ไม่เลย
‎เห็นเจ้าแล้ว...
‎ทําให้ข้านึกถึงพิธีล้างบาปของข้าเมื่อหลายปีก่อน
‎มันเป็นวันอันศักดิ์สิทธิ์และน่าจดจํา
‎ส่วนใหญ่มันก็แค่งาน
‎ข้าล้อเล่น
‎มันน่าจดจําจริงๆ
‎ข้าจะเข้าเรื่องเลยแล้วกัน
‎ข้าต้องการให้พระสันตะปาปายอมรับข้า ‎ในฐานะผู้ปกครองอันชอบธรรมแห่งเอนดองโก
‎หากพระองค์ยอมรับข้า
‎พวกโปรตุเกสก็ต้องทําแบบเดียวกัน
‎ไม่เช่นนั้นจะเป็นการขัดคําสั่งพระสันตะปาปา
‎ซึ่งพวกเขาทําไม่ได้
‎ข้าต้องการให้เจ้าและเพื่อนกาปูชินของเจ้าช่วย
‎เพื่อให้พระองค์ยอมรับข้า
‎- มันไม่ง่ายขนาดนั้น ‎- ข้ารู้
‎เราจะทําได้ยังไง
‎ด้วยการหันมานับถือ
‎ไม่ใช่แค่ลูก
‎แต่ทุกคนในเอนดองโก
‎- วิถีของลูก... ‎- และวัฒนธรรมของเรา
‎ข้าต้องการพระสันตะปาปา
‎และข้าต้องการให้เจ้าช่วย ‎เพื่อดึงเขามาอยู่ฝั่งข้า
‎เจ้า...
‎กับเพื่อนๆ กาปูชินของเจ้าจะช่วยข้าไหม
‎บาทหลวงเซโลเตสตกลงจะช่วยเธอ
‎เอนจินก้าจึงเริ่มส่งจดหมายให้พระสันตะปาปา
‎เธอบอกว่าเธอเต็มใจจะกลับสู่ศาสนาคริสต์
‎และเธอยังเรียกผู้คน เรียกมิชชันนารีมา
‎และทําพิธีล้างบาปให้คนของเธอ ‎และเธอได้นําศาสนาคริสต์
‎เข้ามาในอาณาจักรของเธอ
‎ขณะที่เธอกําลังรอคําตอบจากพระสันตะปาปา
‎โปรตุเกสใช้ประโยชน์ ‎จากการดิ้นรนของเอนจินก้า
‎ในการพาคัมบู น้องสาวของเธอกลับมา
‎พวกเขาส่งทูตทางศาสนามาเจรจาปล่อยตัวเธอ
‎โปรตุเกสต้องการให้พวกคุณเลิกปฏิบัติวิถีสงคราม
‎หากคุณยังอยากพบน้องสาวของคุณอีก
‎"วิถีสงคราม"
‎ดูซิว่าใครพูด
‎ข้าขอแค่...
‎ให้พวกเจ้าคืนน้องสาวข้ามา
‎ผู้สืบทอดโดยชอบธรรมของข้า
‎และอย่ามายุ่งกับเราอีก
‎ถ้าเจ้าทําเช่นนั้น ก็จะไม่มีสงครามอีกต่อไป
‎เราต้องการยุติวิถีนอกรีตของคุณ
‎เราต้องการหลักฐานอันชัดเจน ‎ว่าคุณเปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์
‎รวมถึงคนของคุณด้วย
‎กล้าดียังไง
‎ให้เขาพูดให้จบก่อน
‎และ...
‎และอะไร
‎ข้าหลวงชิคอร์โรยังเรียกร้องทาส 200 คน
‎เพื่อเป็นบรรณาการทางไมตรีจิต
‎คริสตจักรคาทอลิก ‎มีส่วนร่วมในการค้าทาสอย่างมาก
‎ฉันไม่คิดว่าเราเคยมี
‎การพูดคุยกันอย่างละเอียดว่าคริสตจักร
‎มีบทบาทในการค้าทาสมากแค่ไหน
‎และความมั่งคั่งจากการค้าทาส ‎เสริมสร้างคริสตจักรคาทอลิกมากขนาดไหน
‎ขอพูดให้ชัดเจนนะ
‎เจ้ากําลังขอให้เรา
‎หันหลังให้บรรพบุรุษของเรา
‎ทิ้งวัฒนธรรมของเรา
‎สิ่งที่เรารู้จักมาตั้งแต่เกิด
‎เพื่ออะไร
‎พระเจ้า...
‎ที่เราออกเสียงชื่อไม่ได้
‎ที่เราพูดภาษาเขาไม่ได้
‎และยิ่งไปกว่านั้น
‎เจ้ายังขอ...
‎ทาสเพิ่มอีก 200 คนจากหลายพันคน
‎หลายพันคน...
‎ที่เจ้าได้ไปแล้ว
‎ถูกต้องไหม
‎จะพอได้หรือยัง
‎พระคริสต์ของเจ้าพูดถึงความรักและความเมตตา
‎แล้วเจ้าล่ะ
‎ข้าจะไม่ให้ทาสเพิ่มอีก 200 คน
‎ข้า...
‎เราให้ไปมากพอแล้ว
‎เพื่อให้ได้คัมบูกลับมา ‎เอนจินก้ายอมรับเงื่อนไขของโปรตุเกสบางข้อ
‎แต่เธอปฏิเสธที่จะทําตาม ‎ข้อเรียกร้องเรื่องทาส 200 คน
‎ซึ่งก็เหมือนการไม่ให้
‎เงินเกือบครึ่งล้านดอลลาร์เมื่อเทียบกับปัจจุบัน
‎(มาทัมบา สองปีต่อมา)
‎เพื่อโน้มน้าวให้พระสันตะปาปายอมรับเธอ
‎เอนจินก้าได้สร้างโบสถ์ทั่วอาณาจักร
‎และจัดพิธีล้างบาปจํานวนมากให้คนของเธอ
‎นางอยู่ไหน
‎เมื่อข้อตกลงบางส่วนได้รับการยินยอม
‎ชาวโปรตุเกสก็ปล่อยตัวคัมบู น้องสาวของเธอ
‎แต่พระสันตะปาปาก็ยังไม่ยอมรับเธอ ‎ในฐานะผู้ปกครองชาวคริสต์
‎นางอยู่นั่น
‎คัมบู
‎ขอบคุณ บรรพบุรุษข้า
‎ดูเจ้าสิ
‎น้องสาวตัวน้อยของข้า
‎เรียกใครว่าตัวน้อย
‎- คัมบู ‎- คัมบู
‎ขอบคุณ
‎องโกโยเต้นไฟแลบเลย
‎อยากให้ฟุนจีมาเห็นจัง
‎ท่านพ่อก็ด้วย
‎พวกเขามองอยู่
‎บรรพบุรุษเดินเคียงข้างเราเสมอ
‎ข้ารู้ว่ามันไม่ง่าย
‎การยอมให้...
‎ธรรมเนียมคาทอลิกมาอยู่ในหมู่คนของเรา
‎เพื่อโน้มน้าวพระสันตะปาปา
‎เพื่อรักษาสันติภาพ
‎เพื่อรับรองการสืบราชบัลลังก์ของเจ้า
‎และอนาคตของประชาชน
‎ข้าไม่ได้ทําอะไรที่บรรพบุรุษไม่ได้ชี้นํา
‎และแน่นอนว่าข้าไม่ได้ทําเพื่อคนขาวคนไหน
‎ไม่ว่าเขาจะคิดว่าตัวเองมีอํานาจแค่ไหนก็ตาม
‎ข้ารู้
‎เพราะข้าจะไม่ได้อยู่ที่นี่ตลอดไป
‎อย่าพูดแบบนั้นสิ เอนจินก้า
‎เมื่อข้าจากไปแล้ว
‎จงจดจําทุกอย่างที่ทําให้เรามาถึงจุดนี้
‎จงต่อสู้เพื่อปกป้องมัน
‎ถ้าข้าไม่ดีพอล่ะ
‎ตราบใดที่เราเดินเคียงข้างบรรพบุรุษ
‎เราก็ดีพอเสมอ
‎เราไม่เคยโดดเดี่ยว
‎(ห้าปีต่อมา)
‎เอนจินก้าไล่ตามพระสันตะปาปา
‎ด้วยจดหมายฉบับแล้วฉบับเล่านานหลายปี ‎แทบจะเป็นทศวรรษ
‎จนกระทั่งเธอได้รับจดหมาย ‎ที่ปิดฉากทุกอย่างลง
‎จดหมายที่ยอมรับว่าอาณาจักรเธอ ‎เป็นรัฐแอฟริกันคริสเตียนอย่างแท้จริง
‎และชาวโปรตุเกสต้องยอมรับพวกเธอ
‎ฉันเชื่อว่ามันคือสันติสุข
‎สันติสุขในที่สุด
‎เพราะแม้แต่นักรบที่ยิ่งใหญ่ที่สุด
‎ก็มีวันที่พวกเขาต้องวางอาวุธลง
‎ไม่ว่าจะเป็นในสนามรบ ‎ซึ่งเป็นการตายอย่างมีเกียรติของนักรบ
‎หรือในกรณีของเธอ บนบัลลังก์
‎ที่ที่เธอจะจากไป
‎ในช่วงบั้นปลายชีวิตของเอนจินก้า
‎การค้าทาสได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง
‎แทบไม่มีประเทศไหนเลย
‎มีไม่กี่ประเทศที่ไม่เกี่ยวข้องกับการค้าทาส
‎ที่ไม่ได้ปล้นทวีปแอฟริกา
‎จากชาวแอฟริกันที่ตกเป็นทาสหลายล้านคน
‎เธอสู้กับมันไม่ได้ เธอสู้กับทั้งโลกไม่ได้
‎เอนจินก้าเป็นผู้นําแอฟริกันคนเดียว ‎ที่ได้รับการยอมรับ
‎โดยผู้ปกครองยุโรปที่มีอํานาจในฐานะกษัตริย์หญิง
‎เอนจินก้าเป็นมารดาของประเทศ
‎แต่เธอรักประเทศของเธอ
‎และเพื่อการนั้น เธอได้เสียสละมากมาย
‎แต่การเสียสละเหล่านั้น
‎ทําให้อาณาจักรของเธอได้รับเอกราช
‎ขณะที่แอฟริกาส่วนที่เหลือถูกจักรวรรดินิยมกลืนกิน
‎เรื่องราวของเรายังต้องถูกเล่าขาน
‎เพราะส่วนใหญ่แล้วเราไม่ได้เป็นคนเล่า
‎คนอื่นเป็นคนเล่าแทนเรา
‎ในฐานะที่ฉันเป็นหญิงชาวแองโกลา
‎ที่เกี่ยวข้องกับหอจดหมายเหตุ
‎ฉันได้รับรู้เรื่องราวของเอนจินก้า
‎และจนถึงวันนี้ มันก็ไม่เคยจากฉันไป
‎มันช่างสะเทือนอารมณ์
‎มันสําคัญ
‎ทั้งในแองโกลา
‎ตลอดจนโลกใบนี้
‎เอนจินก้าจะคงอยู่ต่อไป
‎ฉันมองว่าเธอน่าจะเป็น ‎หนึ่งในนักรบหญิงที่ยิ่งใหญ่ที่สุด
‎และผู้นําหญิงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่โลกเคยมีมา
‎ในช่วงบั้นปลายชีวิตของเอนจินก้า
‎เธอได้ทุกอย่างที่เธอต่อสู้เพื่อให้ได้มา
‎เธอรักษาอาณาจักรให้ปลอดภัย ‎และเป็นเอกราชเพื่อประชาชนของเธอ
‎เชื้อสายราชวงศ์ที่เธอยอมสละมากมาย ‎เพื่อรักษาไว้ยังคงดําเนินต่อไป
‎แรกสุดคือคัมบู น้องสาวเธอ
‎ตามมาด้วยกษัตริย์หญิงอีกสามคน ‎ที่ปกครองมาทัมบาในเวลาต่อมา
‎เช่นเดียวกับส่วนใหญ่ในแอฟริกา
‎ในที่สุดกองกําลังยุโรปก็เข้ายึดครองทั้งทวีป
‎เอนดองโกตกเป็นของโปรตุเกส ‎และเป็นที่รู้จักกันในนามแองโกลา
‎และเช่นเดียวกับเรื่องราวส่วนใหญ่ ‎ที่ถูกเล่าโดยผู้ล่าฝ่ายเดียว
‎ความกล้าหาญของเอนจินก้าถูกลดทอน ‎เรื่องราวของเธอถูกกลบฝัง
‎จากนั้นในปี 1960
‎ชาวแองโกลารุ่นใหม่ต่อสู้เพื่อเอกราช
‎และยกเอนจินก้า
‎เป็นสัญลักษณ์แห่งการต่อต้าน ‎ความหวัง และการปฏิวัติของพวกเขา
‎เธอคือนักรบที่ทรงพลังและราชินีแอฟริกา
‎ผู้ซึ่งเรื่องราวของเธอสมควรได้รับการเล่าขาน
‎(ทาสหกล้านคนถูกส่งออก ‎จากแองโกลาเพียงแห่งเดียว)
‎(ระหว่างปี 1525 ถึง 1866)
‎(หลังจากการต่อสู้เพื่ออิสรภาพอันยาวนาน)
‎(ในที่สุดการยึดครองแองโกลาของโปรตุเกส ‎ก็สิ้นสุดลงในปี 1975)
‎คําบรรยายโดย: ศรัญวัสส์ อัมภสุวรรณ์