‎Buôn bán nô lệ đang khiến vùng Tây và Trung Phi kiệt quệ.
‎Hàng ngàn người bị đưa lên tàu chuyển đến các bờ biển xa lạ,
‎không bao giờ được gặp lại gia đình hay quê nhà.
‎Njinga, Nữ vương của Ndongo và giờ là cả Matamba,
‎sẽ chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ vương quốc của bà.
‎Đừng cho chúng thoát!
‎Đúng thế. Chạy nữa đi.
‎Tới phiên chúng bây chạy rồi.
‎Nhưng chiến thắng không mang lại hòa bình.
‎Sau bốn năm, quân Bồ Đào Nha vẫn giữ các em gái của bà làm con tin.
‎Muốn họ được trả tự do,
‎Njinga phải chấp nhận mở các tuyến đường cho người Bồ Đào Nha buôn nô lệ.
‎Bà đã từ chối nhượng bộ.
‎Xem ra chị vẫn làm tốt ‎mà không cần bọn em.
‎Kambu?
‎Kambu!
‎Đó là phái viên của thống đốc.
‎Bọn chúng cử hắn đưa em về đây ‎kèm theo lời nhắn cho chị.
‎Ta đã trả em gái lại cho cô.
‎Giờ hãy mở cửa các chợ nô lệ trở lại.
‎Các người vẫn giữ em gái Funji của ta.
‎Cho đến khi nó được tự do,
‎sẽ không có chợ nô lệ nào cả.
‎Và cũng không có hòa bình ‎nếu em ta chưa trở về.
‎Biến đi!
‎NỮ VƯƠNG CHÂU PHI
‎PHÁO ĐÀI MASSANGANO
‎Thưa Cha ở trên trời...
‎Funji vẫn còn bị giam ‎ở thành trì của Bồ Đào Nha.
‎Pháo đài Massangano.
‎PHÁO ĐÀI MASSANGANO
‎Nhưng kể cả khi bị giam,
‎bà ấy vẫn chứng tỏ bản thân ‎là trợ thủ đắc lực của Njinga.
‎Đi đi, con ta, và đừng phạm tội nữa.
‎NĂM THỨ 12 FUNJI BỊ BẮT GIAM
‎Ta có tội cần phải xưng.
‎Đây là nhà thờ Chúa đấy.
‎Hãy cho cô ấy được xưng tội.
‎Nhanh lên.
‎Thưa Đức Mẹ, xin hãy ‎cầu nguyện cho chúng con.
‎Đức mẹ Chúa trời...
‎cầu nguyện cho chúng con.
‎Đức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa...
‎cầu nguyện cho chúng con.
‎Funji là một gián điệp ‎rất năng lực của Njinga.
‎Bà để lại lời nhắn trong nhà thờ,
‎rồi sẽ có tín sứ đến lấy nó
‎và giao cho chị của bà.
‎BẢN DOANH CỦA NJINGA Ở DEMBOS
‎Funji đã xác nhận nghi ngờ của chúng ta.
‎Đám Bồ Đào Nha đang gặp rắc rối lớn.
‎Chúng đã mất Luanda vào tay Hà Lan.
‎Đây có thể là thời cơ của ta.
‎Hoặc không.
‎Chiến binh Imbalanga, Njinga Mona
‎là tướng chỉ huy cao nhất ‎và là người thân tín của Nữ vương.
‎Tên của ông ấy nghĩa là ‎"Con trai của Njinga",
‎là cách bà nhìn ông ấy.
‎Kẻ thù của kẻ thù có thể là bạn của ta.
‎Ít ra cũng hãy thử đánh tiếng đi.
‎Xem có khả năng làm đồng minh không.
‎Nếu tổ tiên cũng đồng ý, ‎ta sẽ sử dụng quân Hà Lan
‎để cho bọn Bồ Đào Nha một cái kết ê chề.
‎Năm 1641, quân Hà Lan đổ bộ.
‎Lúc này, họ thật sự là ‎kẻ quyền lực ở Đại Tây Dương.
‎BRAZIL, NAM ĐẠI TÂY DƯƠNG, NDONGO
‎Người Bồ Đào Nha đã độc quyền ‎buôn bán nô lệ Châu Phi
‎suốt hơn một thế kỷ.
‎Nhưng giờ đây, ‎Pháp, Anh, Hà Lan đã nhập cuộc
‎để tranh phần của mình.
‎Lợi nhuận thu được ở hoạt động này là ‎không tưởng nếu so với tiêu chuẩn bây giờ.
‎Riêng tiền kiếm từ đồn điền nô lệ
‎cũng đủ để các vương quốc ‎khắp châu Âu trở nên giàu có.
‎Tất cả đổ xô về châu Phi
‎với động cơ khai thác Vàng Đen, ‎ý chỉ người dân nơi này
‎để có được nguồn lao động miễn phí ‎xây dựng châu Mỹ và các ngành khác.
‎Sao rồi?
‎Là tổ tiên đã dẫn họ đến đây ‎để làm chiến hữu của chúng ta,
‎hay ta vẫn phải sống trong cảnh thấp thỏm?
‎Một người phụ nữ ‎ngủ với hai người đàn ông rồi
‎thì mới biết mình thích ai hơn.
‎Khi giao tế với kẻ thù,
‎không được mất cảnh giác.
‎Phải gặp những người này ‎ở địa vị có sức mạnh
‎và quyền hành.
‎Trên ngai của ta.
‎Làm một vị vua nữ.
‎Phải.
‎Quyết định như vậy đi.
‎Hãy cho đám người ngoại bang này ‎thấy rõ mồn một ta là ai.
‎Một lãnh đạo họ không dám phớt lờ.
‎Cho họ vào.
‎Đây là bước ngoặt lớn, ‎tôi nghĩ một phần là vì
‎Njinga đã nhận ra
‎sự tranh giành giữa các nước châu Âu ‎có thể giúp ích cho bà về chính trị.
‎Mời ngồi.
‎Nghe nói các ngài đã thâu tóm được Luanda.
‎Chúc mừng nhé.
‎Cảm ơn.
‎Ta mời loại rượu các ngài thích ‎để uống mừng nhé?
‎Nữ vương thật hiếu khách.
‎Chắc để sau đi ạ.
‎Sau khi chúng ta bàn xong chính sự.
‎Chuyện chính trước nhỉ.
‎Người Hà Lan quả thật rất sáng suốt.
‎Vậy là các ngài đã chinh phục được Luanda.
‎Mục tiêu kế tiếp của ‎đội quân đáng gờm các ngài là gì?
‎- Ý người là sao? ‎- Kẻ thù chung của chúng ta,
‎Bồ Đào Nha thì sao nào?
‎Các ngài muốn chúng biến mất đến mức nào?
‎Chúng ta đã nghe kể rất nhiều ‎về Njinga vĩ đại
‎không hề biết kết bạn hay kết hòa ‎với người Bồ Đào Nha.
‎Mảnh đất này chẳng còn biết ‎thế nào là bạn bè hay hòa bình
‎kể từ khi quân Bồ Đào Nha kéo vào đây cơ.
‎Chúng ta là một dân tộc ‎trốn chạy nạn tuyệt chủng từ khi sinh ra.
‎Do đó, ta muốn chúng biến hết.
‎Vậy thì ta có chung mục đích rồi.
‎Không nhiều thì ít.
‎"Không nhiều thì ít".
‎Ý của ta là, chúng ta đến đây ‎với mục đích buôn bán,
‎nhưng ai cũng biết Njinga đã dũng cảm ‎cấm người Bồ Đào Nha tiếp cận...
‎Phải nói đây là...
‎những tuyến giao thương quan trọng ‎đến các khu chợ lớn.
‎Khu chợ nô lệ.
‎Ta cũng có nghe phe ngài đã đánh chiếm ‎các đồn điền của Bồ Đào Nha
‎từ châu Mỹ đến Gold Coast.
‎Những mảnh đất đang reo hò
‎để gọi người dân của ta tới đó ‎cong lưng cày cuốc.
‎Ta nói đúng chứ?
‎Nữ vương rất am hiểu tình hình.
‎Để ta có thể cân nhắc điều ngài muốn,
‎ta phải có được cái ta muốn đã.
‎Ta đã làm trò này ‎với đám Bồ Đào Nha quá nhiều lần rồi.
‎Hứa hẹn, thề thốt, bội ước, vô dụng...
‎Chúng ta không phải bọn Bồ Đào Nha.
‎Thế nhưng, lòng tham với nô lệ ‎thì các ngài ngang ngửa.
‎Người cần gì?
‎Binh lính, vũ khí, và quan trọng nhất là...
‎sự công nhận.
‎Rằng nếu ta đồng ý bắt tay với các ngài,
‎các ngài sẽ công nhận ta là ‎một vị vua nữ của vương tộc.
‎Không phải là kẻ dưới trướng.
‎Nhưng có vẻ bàn chính sự ‎như vậy là quá nhiều...
‎cho hôm nay rồi.
‎Giờ ta qua phần uống rượu thôi.
‎Nhỉ?
‎Njinga không bao giờ hết ‎khinh bỉ quân Bồ Đào Nha,
‎và dùng sức mạnh từ quân Hà Lan ‎để chống lại bọn họ là việc tiện ích.
‎Quân Hà Lan khác với Bồ Đào Nha
‎ở chỗ họ không có hứng thú ‎chinh phục vương quốc Ndongo.
‎Chị thật sự định để cho ‎bọn Hà Lan mở chợ bán nô lệ sao?
‎Chị phải tính đường đàm phán với chúng.
‎Trên đường về, em đã tận mắt ‎chứng kiến cảnh tượng đó.
‎Làng mạc không một bóng người.
‎Bị bọn Bồ Đào Nha bóc lột đến trơ trọi.
‎Không còn ai sống sót ở đó.
‎Chẳng khác gì nơi ở của hồn ma vất vưởng.
‎Đó có phải cũng là ‎chúng ta trong tương lai không?
‎Dĩ nhiên không, Kambu.
‎- Sao lại hỏi chị như vậy? ‎- Vậy sao chị vẫn còn
‎nghĩ đến chuyện đàm phán với chúng vậy?
‎Kể cả bây giờ, khi chúng ta ‎đã biết rõ như ban ngày
‎thứ chúng muốn ‎cũng là thứ đám Bồ Đào Nha muốn.
‎Vì đám Bồ Đào Nha vẫn là ‎kẻ thù lớn nhất của chúng ta!
‎Và quân Hà Lan là cơ hội lớn nhất ta có ‎để đánh bại bọn Bồ Đào Nha!
‎Và để gặp lại Funji nữa!
‎Bọn Hà Lan cần chúng ta.
‎Đòn bẩy của chúng ta đấy.
‎Không có đòn bẩy thì chúng ta vô vọng.
‎Những người tuyệt vời nhất nước ta
‎sẽ tiếp tục bị lôi khỏi quê hương.
‎Em còn nhớ lần cuối...
‎chúng ta ngủ yên giấc là khi nào không?
‎Không.
‎Chúng ta phải bằng mọi giá
‎sống sót để mà đấu tranh.
‎Nếu Hà Lan đồng ý hỗ trợ ta chiến đấu,
‎và công nhận chị là đối trọng của chúng,
‎vậy thì chúng ta có thể đánh đuổi ‎bọn Bồ Đào Nha khỏi đất nước mình.
‎Và chúng phải dè chừng chị.
‎Njinga tiếp tục các cuộc tấn công ‎quân Bồ Đào Nha.
‎Bà ấy có tác động rất lớn ‎lên việc buôn nô lệ xuyên Đại Tây Dương.
‎So với quãng thời gian cực thịnh,
‎phía Bồ Đào Nha từng xuất khẩu được
‎từ 10.000 đến 13.000 nô lệ mỗi năm,
‎thì lúc đó, nó giảm xuống gần như 0.
‎Cuối cùng thì Hoàng đế Bồ Đào Nha ‎nổi cơn thịnh nộ
‎vì thiệt hại quá nhiều, nên đã
‎phái thống đốc mới đến xử lý bà.
‎Tên ông ta là Souto-Maior.
‎Ông ta tập hợp ‎một đội quân lớn vào năm 1646,
‎phải gọi là lớn chưa từng thấy với Njinga.
‎Bồ Đào Nha kéo thẳng vào ‎doanh trại của Njinga
‎ở vùng Dembos.
‎Chúng vẫn tiếp tục đến, thưa Nữ vương!
‎Chúng bao vây ta rồi!
‎Rút vào rừng! Nhanh!
‎Njinga phải tháo chạy, và bỏ lại đằng sau
‎nhiều người dân của mình, ‎và lần nữa, có cả em gái Kambu.
‎Đường đường là nơi ở của vương tộc ‎mà các ngươi lại xông vào.
‎Sao các ngươi dám?
‎Làm ơn! Ta...
‎Không!
‎Khi quân Bồ Đào Nha phát hiện ra ‎Funji là gián điệp từ đầu đến cuối,
‎bọn họ đã vô cùng điên máu.
‎Do đó, họ đã quyết định ‎thật sự cho Njinga thấy
‎rằng "Các ngươi sẽ không ‎thắng nổi trận này đâu.
‎Bọn ta sẽ nghiền nát các ngươi".
‎Quân của Njinga lại đang trên đường di chuyển
‎thì nhận được tin Kambu bị bắt cóc, còn Funji đã bị giết.
‎Không thấy thi thể ‎thì làm sao nói tạm biệt được?
‎Liệu có thể tìm được xác con bé về không?
‎Cô ấy về với tổ tiên rồi.
‎Chúng ta lại có thêm một vong linh,
‎một chiến binh vương tộc dũng cảm ‎dõi theo từ trên cao.
‎Mạnh mẽ lên.
‎Không có chuyện gì xảy ra ‎mà không phải ý trời đâu, Njinga.
‎Lỡ như chúng cũng làm vậy ‎với Kambu thì sao?
‎Ta không thể mất thêm ‎con bé nữa. Không thể.
‎Không thể đâu.
‎Tôi biết...
‎là rất đau đớn.
‎Ta không thể mất cả con bé.
‎Đây là em gái bé bỏng
‎mà bà chịu trách nhiệm bảo vệ cả đời.
‎Tôi có thể hình dung ‎bà ấy đã thấy giằng xé thế nào
‎khi không thể bảo vệ ‎và giữ an toàn cho em gái.
‎Hãy dõi theo bọn chị, Funji.
‎Em sẽ không hy sinh vô ích đâu.
‎Sau cái chết của Funji,
‎Njinga cần đến quân Hà Lan ‎hơn bao giờ hết để cứu Kambu,
‎và bà cần họ ký hiệp ước.
‎Quân Bồ Đào Nha giam giữ Kambu tại pháo đài Massangano.
‎Một mình Njinga không đủ lực lượng để đến giải cứu bà ấy.
‎Để ký hiệp ước, ‎ta muốn lấy pháo đài Massangano
‎nghĩa là ta cần quân Hà Lan, ‎súng và đạn dược.
‎Sao pháo đài này ‎lại quan trọng với người vậy?
‎Sao pháo đài này quan trọng vậy à?
‎Massangano chính là ‎thành trì cuối cùng của quân Bồ Đào Nha,
‎nếu không nói là mạnh nhất.
‎Trên thực tế, nó rất quan trọng ‎về chiến lược, đến nỗi nếu sụp đổ hôm nay
‎thì quân Bồ Đào Nha sẽ tiêu tùng, ‎chúng sẽ cầm chắc cái chết.
‎Sao nó quan trọng với ta thế à? ‎Không chỉ thế đâu, thưa ngài.
‎Nó cũng là thứ tối quan trọng ‎với các ngài nữa, phải vậy không?
‎Đúng, ta hiểu rồi.
‎Nhưng dù sao thì, ‎ký hiệp ước kiểu này với...
‎Một vị vua nữ của Ndongo.
‎Cứ cho là vụ này sẽ phức tạp, được chứ?
‎Vì chưa từng có tiền lệ.
‎Xin lỗi, nhưng ta không chắc ‎sẽ khả thi đâu.
‎Nghĩa là bất khả thi à?
‎Nghĩa là dù khả thi, ‎ta cũng không dám chắc...
‎Nếu như khả thi đi nữa...
‎Thì đương nhiên, cái giá sẽ cao đấy.
‎Cao cỡ nào?
‎Nhiều nô lệ hơn.
‎Tôi đã nói gì nào?
‎Rắn độc. Rặt một lũ rắn độc.
‎Số người các ngài lấy của ta ‎đã nhiều không đếm xuể rồi.
‎Phía chúng ta muốn buôn bán ‎ở các chợ nô lệ của Bồ Đào Nha
‎và bọn Bồ Đào Nha không được can thiệp!
‎Phía Hà Lan muốn Njinga ‎cho phép bọn họ khai thác
‎chế độ nô dịch của Bồ Đào Nha, ‎từ đường giao thương đến chợ búa.
‎Bà ấy đã chứng tỏ mình có thể ‎dễ dàng khiến chúng đóng cửa,
‎nên bây giờ họ cần bà ấy hỗ trợ.
‎Ta muốn giấy trắng mực đen.
‎Nghĩa là các ngài chính thức ‎công nhận địa vị của ta
‎là người cai trị độc lập và hợp pháp ‎của Ndongo và Matamba.
‎Ngang hàng về chức tước, ‎đồng thời là cộng sự
‎trong cuộc chiến đánh đuổi ‎đám Bồ Đào Nha khỏi mảnh đất này.
‎Như ta đã nói,
‎đòi hỏi vậy là quá nhiều.
‎Vậy mới xứng với cái giá lớn...
‎như ngài đã nói.
‎Njinga ký hiệp ước chính thức ‎với phía Hà Lan.
‎Bà ấy đồng ý trao cho họ ‎một nửa số tù binh chiến tranh
‎mà họ có thể dùng làm ‎lao động nô lệ trên các đồn điền.
‎Đổi lại, Hà Lan cũng đồng ý hỗ trợ Njinga
‎cả về mặt quân sự lẫn chính trị.
‎Phải đánh đổi thôi.
‎Làm sao có thể bảo vệ người dân ‎trong một kỷ nguyên nô dịch tràn lan,
‎khi mà chủ nô và nô lệ nhan nhản
‎tại nơi mà quá trình thực dân hóa tàn bạo ‎hoặc là nô lệ hóa người ta,
‎hoặc là dồn người ta vào cảnh ‎muốn chống lại nó thì phải liên minh
‎với các cường quốc châu Âu ‎đi nô lệ hóa người khác?
‎Njinga, với sự hỗ trợ của quân Hà Lan,
‎bắt đầu lên kế hoạch tấn công ‎pháo đài Massangano để giải cứu Kambu.
‎Hai tuần sau đó, họ chỉ còn cách pháo đài ‎một ngày theo kế hoạch.
‎Nữ vương muôn năm.
‎Muôn năm. Cô đến có chuyện gì?
‎Cảm phiền mọi người nhé?
‎Chúng đã cử một đội quân lớn từ Lisbon ‎đến chiến đấu với quân Hà Lan,
‎nên các bạn Hà Lan của ta ‎phải đòi người lại.
‎Nói thế là sao?
‎Kể cả những người ở đây?
‎Không sót một người nào, ‎để giữ được Luanda.
‎Không đợi được sao?
‎Còn một ngày nữa là tiến đánh pháo đài,
‎là cứu được Kambu rồi, sao họ...
‎Họ không thể làm vậy!
‎Tôi thấy họ cũng hết cách rồi.
‎Theo thông tin thu thập được,
‎quân Bồ Đào Nha đổ bộ đến Luanda quá đông.
‎Không.
‎Cho gọi Nganga đi.
‎Chắc tổ tiên sẽ có cách khác.
‎Gần đạt được mục tiêu rồi, ‎không thể lại bỏ ngang như thế được.
‎Bà ấy ở xa quá, ‎không có thời gian gọi đến hỏi đâu ạ.
‎Vậy thì bảo họ cho ta thêm một ngày nữa.
‎Một ngày nữa thôi.
‎Ta sẽ đích thân tham chiến,
‎dùng chiến binh của họ ‎và cả chúng ta để đánh.
‎Nhưng chúng ta đã hứa giúp họ rồi.
‎Đúng. Nhưng không phải hôm nay.
‎Ngày mai đi.
‎Tôi nghĩ họ không thể ‎chờ tới ngày mai đâu, Nữ vương.
‎Nếu họ mất Luanda,
‎thì mọi thứ ta đạt được hôm nay ‎sẽ đổ sông đổ bể!
‎Họ cần lấy quân về ngay lập tức!
‎Chúng ta phải chọn thôi.
‎Điều binh đi đi.
‎Nhưng tại thời điểm việc này chấm dứt...
‎chúng ta sẽ trở lại như đã hứa ‎để cứu Kambu.
‎Cuối cùng, khi Njinga trở lại Luanda,
‎bà nhìn thấy những chiếc tàu cuối cùng ‎của Hà Lan khuất bóng về phía chân trời.
‎Quân Bồ Đào Nha ‎đã lấy lại quyền kiểm soát thành phố.
‎Bị quân Hà Lan phụ lòng ‎là cú sốc lớn cho Njinga.
‎Bà nhận ra nếu thiếu ‎sự hỗ trợ về quân sự của họ,
‎cuộc chiến chống quân Bồ Đào Nha ‎sẽ gian nan hơn nhiều.
‎Dù có hay không có quân Hà Lan, ‎chiến đấu vẫn là điều chắc chắn.
‎Ta vẫn là cái gai trong mắt chúng ‎và chúng ta vẫn chưa cứu được Kambu.
‎Xem ra chúng ta có làm gì đi nữa ‎thì chúng cũng không khoan nhượng.
‎Vậy phải chiến đấu cho đến khi ‎chúng đành khoan nhượng.
‎Cô vẫn khỏe như cái ngày ‎cô ngồi lên ngai mà.
‎Ừ, nhưng ta không bất tử,
‎và Kambu cũng thế.
‎Và ta cần con bé ‎thế chỗ ta khi ta không còn nữa.
‎Chúng tôi tìm thấy chúng ‎trốn trong nhà thờ.
‎Ngươi, ta biết ngươi mà, nhỉ?
‎Ngươi làm gì ở Wandu vậy, bạn cũ?
‎Bạn?
‎Thành thầy tu Dòng Tên rồi à?
‎Họ không phải Dòng Tên, ‎là Dòng Thánh Phanxicô.
‎Khác nhau chỗ nào? ‎Đều là tay sai của đám Bồ Đào Nha cả.
‎Họ không bắt tay với quân Bồ Đào Nha. ‎Họ phụng sự Rome.
‎- Rome? ‎- Không phải Lisbon.
‎Đúng. Phụng sự Giáo hoàng.
‎Tín đồ nào mà chẳng phụng sự Giáo hoàng.
‎Kể cả Hoàng đế Bồ Đào Nha.
‎Đấy, ta vẫn thuộc bài ngươi dạy ‎từ hồi làm lễ rửa tội, đúng chứ?
‎May mà người chưa quên, Nữ vương Njinga.
‎Mọi tín đồ thuộc Giáo hội Công giáo ‎đều phụng sự Giáo hoàng.
‎Vậy sao chúng ta không ‎trảm Giáo hoàng thay vì ngươi nhỉ?
‎Vì rõ ràng ngươi chỉ là ‎cái đuôi của con rắn chúa đó,
‎và hắn ta mới là cái đầu.
‎Njinga Mona, đừng dọa khách nữa.
‎Hôm nay không ai mất đầu cả.
‎Tiếp đãi khách đàng hoàng đi.
‎Làm ngay.
‎Sao vậy?
‎Có lẽ chúng ta ‎đuổi theo cái đuôi quá lâu rồi.
‎Lần này ta nghĩ Njinga Mona nói đúng đấy.
‎Trong những giờ phút khó khăn này, ‎con mong Người giúp đỡ, soi đường cho con.
‎Amen.
‎Hy vọng ta không ‎làm ngươi phân tâm, bạn cũ.
‎Không, không hề đâu ạ.
‎Gặp ngươi...
‎làm ta nhớ lại lễ rửa tội ‎cách đây rất nhiều con trăng rồi.
‎Đó là một ngày an lành, đáng nhớ.
‎Mang tính làm ăn là chủ yếu.
‎Ta đùa đấy.
‎Hôm đó quả là đáng nhớ.
‎Ta sẽ vào thẳng vấn đề luôn.
‎Ta cần được Giáo hoàng công nhận ‎là người thống trị hợp pháp của Ndongo.
‎Nếu ngài ấy công nhận ta,
‎quân Bồ Đào Nha phải làm điều tương tự.
‎Làm trái chính là bất tuân Giáo hoàng.
‎Và chúng không thể.
‎Ta cần ngươi và những người anh em ‎Dòng Thánh Phanxicô giúp đỡ
‎để giành được sự công nhận.
‎- Không đơn giản thế đâu. ‎- Ta biết chứ.
‎Làm sao để được công nhận?
‎Bằng chứng cải đạo.
‎Không chỉ người đâu.
‎Toàn bộ đất nước Ndongo.
‎- Lối sống... ‎- Và văn hóa của chúng ta.
‎Ta cần Giáo hoàng.
‎Và ta cần ngươi giúp đỡ ‎để ngài ấy về phe ta.
‎Ngươi và...
‎những người anh em ‎Dòng Thánh Phanxicô sẽ giúp ta chứ?
‎Cha Zelotes đã đồng ý giúp bà.
‎Do đó, Njinga bắt đầu ‎gửi thư cho Giáo hoàng.
‎Bà ấy nói sẵn sàng trở lại với Kitô giáo.
‎Bà ấy cũng mời người dân ‎cũng như các nhà truyền giáo đến
‎để rửa tội cho người dân mình, ‎và phổ biến Kitô giáo
‎trên toàn vương quốc.
‎Trong khi chờ đợi Giáo hoàng hồi âm,
‎quân Bồ Đào Nha lợi dụng ‎tình trạng cấp bách của Njinga
‎trong việc cứu em gái Kambu về.
‎Họ cho phái viên tôn giáo đến ‎đàm phán việc thả em gái bà.
‎Phía Bồ Đào Nha yêu cầu ‎người dừng các hành vi hiếu chiến
‎nếu còn muốn gặp lại em gái.
‎"Hành vi hiếu chiến".
‎Xem ai nói kìa.
‎Ta chỉ mong muốn
‎các ngài trả em gái về với ta
‎vì nó là người kế vị hợp pháp,
‎và hãy để cho chúng ta yên.
‎Nếu các người thuận theo ‎thì làm gì còn chiến tranh chứ.
‎Chúng ta muốn thấy các người ‎dừng thực hành ngoại giáo.
‎Phải có bằng chứng thuyết phục tuyệt đối ‎rằng các người đã cải đạo sang Kitô giáo.
‎Và sự cải đạo hoàn toàn ‎của dân tộc các người.
‎Sao ông dám?
‎Để ông ấy nói hết đã.
‎Và...
‎Và gì nữa?
‎Thống đốc Chichorro ‎cũng yêu cầu nộp 200 nô lệ
‎làm cống phẩm thể hiện thiện chí.
‎Giáo hội Công giáo rất thông đồng ‎khi nói đến việc buôn bán nô lệ.
‎Tôi nghĩ chúng ta vẫn chưa có được
‎những cuộc trao đổi đủ sâu sắc ‎về mức độ can thiệp của Giáo hội
‎vào hoạt động buôn nô lệ
‎và Giáo hội Công giáo trở nên ‎thịnh vượng bao nhiêu nhờ buôn nô lệ.
‎Để ta nói lại cho rõ nhé.
‎Các ngài đòi chúng ta...
‎quay lưng lại với tổ tiên mình,
‎vứt bỏ phong tục tập quán
‎vốn là nếp sống từ khi sinh ra
‎và để làm gì cơ?
‎Một vị thánh
‎đến cái tên chúng ta còn đọc không đúng,
‎và dùng thứ ngôn ngữ ‎chúng ta không biết nói?
‎Quá quắt như thế còn chưa đủ,
‎các ngài còn đòi...
‎thêm 200 nô lệ sau con số hàng ngàn...
‎hàng vạn người...
‎mà các ngài đã bắt đi?
‎Vậy thôi à?
‎Từng đó là đủ rồi chứ?
‎Chúa của các người ‎luôn nói về lòng yêu thương và trắc ẩn.
‎Thứ đó của các người đâu?
‎Ta sẽ không nộp thêm 200 nô lệ nữa đâu.
‎Ta...
‎Chúng ta đã giao nộp đủ rồi.
‎Để cứu được Kambu về, Njinga đồng ý ‎vài yêu sách của quân Bồ Đào Nha,
‎nhưng bà từ chối ‎giao nộp 200 nô lệ cho bọn họ,
‎đồng nghĩa với việc từ chối
‎nộp số tiền tương đương với ‎một triệu đô la ngày nay.
‎MATAMBA, 2 NĂM SAU
‎Nhằm thuyết phục để có được ‎sự công nhận từ Giáo hoàng,
‎Njinga cho xây dựng nhiều nhà thờ ‎trên khắp vương quốc
‎và tổ chức nhiều đại lễ rửa tội cho dân.
‎Con bé đâu rồi?
‎Sau khi được đáp ứng vài yêu cầu,
‎quân Bồ Đào Nha chấp nhận ‎thả em gái Kambu của bà ra,
‎nhưng Giáo hoàng vẫn chưa công nhận bà ‎là quân chủ của một đất nước có chủ quyền.
‎Về rồi kìa.
‎Kambu!
‎Đội ơn tổ tiên chúng con.
‎Nhìn em kìa.
‎Em gái bé bỏng của chị.
‎Giờ này mà còn bé bỏng gì nữa?
‎- Kambu! ‎- Kambu!
‎Xin cảm ơn.
‎Ongoyo nhảy đẹp thật.
‎Phải chi Funji cũng có ở đây để xem.
‎Cha chúng ta nữa.
‎Có mà.
‎Tổ tiên luôn đồng hành cùng chúng ta.
‎Em biết không hề dễ dàng...
‎khi chị chấp nhận toàn bộ...
‎phong tục của Kitô giáo ‎du nhập vào cộng đồng ta.
‎Để thuyết phục Giáo hoàng.
‎Để đạt được hòa bình.
‎Để đảm bảo em được kế vị
‎và để dân tộc chúng ta có tương lai.
‎Chị không hề làm điều gì ‎mà không có tổ tiên chỉ dẫn.
‎Và chắc chắn chị không làm ‎vì bất cứ tên da trắng nào
‎dù hắn nghĩ hắn quyền lực đến đâu đi nữa.
‎Em biết mà.
‎Vì chị sẽ không sống mãi ở đây.
‎Đừng nói vậy, Njinga.
‎Khi chị đi rồi...
‎em hãy nhớ chị đã làm những gì ‎mới đến được đây.
‎Hãy phấn đấu bảo vệ nó.
‎Nếu em không đủ sức thì sao?
‎Chỉ cần tổ tiên sát cánh bên ta,
‎không có chuyện chúng ta không đủ sức.
‎Chúng ta không bao giờ đơn độc.
‎5 NĂM SAU
‎Njinga miệt mài cầu thị
‎với vô vàn lá thư gửi đến Giáo hoàng ‎trong suốt cả thập kỷ.
‎Và cuối cùng, bà ấy đã nhận được ‎lá thư hồi âm điều hằng mong mỏi.
‎Nó đã công nhận, đúng thế, đây thật sự là ‎đất nước châu Phi theo Kitô giáo
‎và người Bồ Đào Nha ‎cũng phải công nhận điều này.
‎Tôi cho là hòa bình đã về.
‎Cuối cùng cũng hòa bình.
‎Bởi vì đến cả những chiến binh ‎ngoan cường nhất
‎cũng sẽ đến ngày phải giã từ vũ khí,
‎dù là trên chiến trường, là một điều ‎huy hoàng với chiến binh tử trận,
‎hay trong trường hợp của bà, ‎người ngồi trên ngai,
‎và đó cũng là nơi bà mất.
‎Vào quãng thời gian cuối đời của Njinga,
‎nạn buôn nô lệ đã bùng nổ.
‎Hầu như không có quốc gia nào,
‎chẳng có được mấy quốc gia ‎không dính vào nạn buôn nô lệ,
‎không giày xéo lục địa châu Phi
‎để nô lệ hóa hàng triệu dân nơi này.
‎Bà ấy không thể chống lại nó. ‎Đâu thể nào chống lại cả thế giới.
‎Njinga là người cầm quyền duy nhất ‎của châu Phi được công nhận
‎bởi các nhà cai trị châu Âu ‎với vai trò là vị vua nữ.
‎Njinga là một vị quốc mẫu.
‎Bà yêu đất nước của mình vô cùng
‎và đã có nhiều sự hy sinh lớn lao vì nó.
‎Nhưng những điều bà hy sinh đã đảm bảo
‎sự độc lập cho vương quốc của bà
‎khi phần còn lại của châu Phi ‎bị chủ nghĩa đế quốc nuốt chửng.
‎Chúng tôi vẫn còn nhiều chuyện phải kể.
‎Vì hầu hết các sự kiện ‎đều không do chúng tôi kể.
‎Đều có người kể thay chúng tôi.
‎Bản thân là một người Angola,
‎làm việc ở Trung tâm Lưu trữ Quốc gia,
‎tôi biết được câu chuyện của Njinga
‎và chưa từng quên nó cho đến tận hôm nay.
‎Nó là một câu chuyện cảm động.
‎Nó quan trọng.
‎Và đối với đất nước Angola...
‎cũng như thế giới...
‎Njinga sẽ sống mãi.
‎Tôi nghĩ bà có lẽ là ‎một trong những nữ chiến binh
‎và nữ nhân cai trị vĩ đại nhất ‎mà thế giới từng có.
‎Khi Njinga về cuối đời,
‎mọi điều bà đấu tranh để đạt được cuối cùng cũng thành hiện thực.
‎Bà đã giành được sự an toàn và độc lập cho vương quốc cũng như người dân mình.
‎Dòng dõi vương tộc bà hy sinh rất nhiều để bảo tồn đã được tiếp nối,
‎với người đầu tiên là em gái Kambu của bà,
‎kế đến là ba vị nữ vương tiếp tục cai trị vương quốc Matamba.
‎Như ở phần lớn lãnh thổ châu Phi,
‎lục địa mà cuối cùng đã không chịu nổi sự càn quét của các thế lực châu Âu,
‎Ndongo cũng đã rơi vào tay Bồ Đào Nha và trở thành Angola mà ngày nay ta biết.
‎Và như hầu hết những câu chuyện đi săn chỉ được kể bởi kẻ đi săn,
‎năng lực của Njinga bị hạ thấp và câu chuyện của bà bị chôn vùi.
‎Rồi sau đó, vào những năm 1960,
‎một thế hệ mới người Angola đấu tranh giành độc lập
‎khẳng định lại rằng Njinga thuộc về dân tộc họ,
‎một biểu tượng cho sự ngoan cường, cho hy vọng, một nhà cách mạng.
‎Một chiến binh mạnh mẽ, và một nữ vương châu Phi
‎với câu chuyện xứng đáng được kể lại.
‎CHỈ TÍNH Ở ANGOLA, ‎ĐÃ CÓ SÁU TRIỆU NÔ LỆ BỊ XUẤT KHẨU
‎TRONG KHOẢNG TỪ NĂM 1525 ĐẾN 1866.
‎SAU CUỘC CHIẾN TRƯỜNG KỲ GIÀNH TỰ DO,
‎CUỐI CÙNG, CHẾ ĐỘ THỰC DÂN ‎CỦA BỒ ĐÀO NHA Ở ANGOLA
‎ĐÃ CHẤM DỨT VÀO NĂM 1975.
‎Biên dịch: Nguyễn Võ Thanh Nguyên