PROMETEUSZ WYKRADŁ OGIEŃ BOGOM
I DAŁ CZŁOWIEKOWI.
ZA TEN CZYN PRZYKUTO GO DO SKAŁY
I PODDANO NIEKOŃCZĄCYM SIĘ TORTUROM.
Doktorze Oppenheimer.
1. ROZSZCZEPIENIE
Doktorze.
Chciał pan złożyć oświadczenie do protokołu.
Tak, Wysoki Sądzie.
- To nie jest sąd. - Racja.
Oczywiście.
Szanowni członkowie rady.
Obciążające mnie rzekomo dowody, będące podstawą oskarżenia,
da się ocenić jedynie
w kontekście mojego życia i pracy.
Jak długo zeznawał?
2. FUZJA
Szczerze? Nie pamiętam.
Łącznie trwało to miesiąc.
Męczarnia.
Czytałem tylko protokoły.
- Spowiedź z całego życia. - Nie było tam pana?
Jako przewodniczący komisji, nie mogłem być.
Naprawdę będą o to pytać?
- To było lata temu. - Cztery.
Pięć.
Oppenheimer wciąż budzi emocje.
Komisja chce znać pana opinię.
Senator Thurmond przypomina, że to nie jest proces.
Zabawne, sam bym na to nie wpadł.
- Panie Strauss... - Admirale.
Panie admirale. To zwykła formalność.
Prezydent Eisenhower chce pana w swoim gabinecie.
Senat musi to zatwierdzić.
A jeśli spytają o Oppenheimera?
Proszę im szczerze odpowiedzieć. Wypełniał pan tylko swoje obowiązki.
Chwila i po bólu.
Po co się spowiadać z życia?
Czemu wyjechał pan z USA?
Chciałem studiować nową fizykę.
Tu się nie dało?
W Berkeley jest świetny wydział fizyki teoretycznej.
Tak. Bo go założyłem.
Po powrocie z Europy.
Studiowałem w Cambridge u Patricka Blacketta.
Był pan tam szczęśliwszy niż w Ameryce?
- Szczęśliwszy? - Tak.
Nie. Nie, ja...
Tęskniłem za domem.
Byłem emocjonalnie niedojrzały.
Dręczyły mnie wizje... ukrytego wszechświata.
W pracy – do niczego.
Chryste, Oppenheimer.
Spałeś w ogóle?
Jeszcze raz.
Muszę iść na wykład.
Po co?
To Niels Bohr.
Szlag, całkiem zapomniałem.
Dobra. Idziemy.
Nie ty, Oppenheimer.
Ty powlekasz płytki.
I posprzątaj.
CYJANEK POTASU
Fizyka kwantowa to nie kolejny etap,
tylko nowy sposób rozumienia rzeczywistości.
Einstein otworzył drzwi. My dziś przez nie zaglądamy
do innego świata wewnątrz naszego.
Świata energii i paradoksów, które nie każdy potrafi zaakceptować.
W porządku?
Niels - J. Robert Oppenheimer.
A „J” to od czego?
Chyba od niczego.
Po wykładzie pan jeden zadał sensowne pytania.
Nikt mu nie odmawia talentu.
Ale w laboratorium nie idzie mu najlepiej.
- Dał pan ten wykład... - Na Harwardzie.
I pan zadał te same pytania.
Po co jeszcze raz?
Nie podobały mi się odpowiedzi.
Wczorajsze były lepsze?
Znacznie.
Unosząc kamień, musisz być gotów znaleźć pod nim węża.
Pan chyba już jest gotów.
Nie bawi pana laboratorium?
Cambridge lubuje się w roztworach i probówkach.
Proszę jechać gdzieś, gdzie pozwolą panu myśleć.
Dokąd?
Do Getyngi.
- Born? - Właśnie.
Do Niemiec, do Maxa Borna.
Proszę się poświęcić teorii.
Dam im znać.
Robaczywe.
Jak pańska matematyka?
- Marna, jak na jego ambicje fizyka. - Algebra jest jak nuty.
Nie chodzi o to, żeby je umieć czytać,
ale żeby słyszeć muzykę. Słyszy pan muzykę, Robercie?
Słyszę.
ZIEMIA JAŁOWA
ŚWIĘTO WIOSNY
Senator z Wyoming.
Admirale Strauss,
co łączyło pana z dr. Oppenheimerem?
Poznaliście się w 1947?
Zgadza się.
Przewodniczył pan Komisji Energii Atomowej AEC?
Tak, ale poznałem Roberta jako członek rady
Instytutu Badań Zaawansowanych w Princeton.
Robert był światowej sławy fizykiem, osobą po wojnie powszechnie znaną.
Chciałem, żeby został szefem Instytutu.
Doktorze Oppenheimer. To dla mnie zaszczyt.
Panie Strauss.
Wymawia się „sztros”.
Oppenheimer. Jak nie wymówisz, wiadomo, że jestem Żydem.
Przewodzę kongregacji Emanu-El na Manhattanie.
A moje nazwisko tak wymawiają na południu.
Witamy w Instytucie. Będzie tu pan szczęśliwy.
A i z domu blisko.
Zamieszka pan tutaj. Z żoną i...
dwójką dzieci, zgadza się?
Tak. Dwojgiem.
Podziwiam pańską pracę.
Jest pan z wykształcenia fizykiem?
Tu o 16 pijamy herbatę.
Ani fizykiem, ani niczym. Jestem samoukiem.
- To wspaniale. - Naprawdę?
Mój ojciec też był.
A to będzie pański gabinet.
Zwykle spędza tu popołudnia.
Zawsze się zastanawiałem, czemu go pan nie wziął do projektu Manhattan.
Największy umysł naszych czasów.
Swoich czasów.
Einstein ogłosił teorię względności ponad 40 lat temu.
Lecz odrzuca fizykę kwantową, która z niej wynika.
„Bóg nie gra w kości”.
Właśnie.
Nie chciał pan nigdy studiować fizyki?
Proponowano mi, ale wolałem sprzedawać buty.
Lewis Strauss był skromnym sprzedawcą butów?
Nie. Po prostu sprzedawcą butów.
- Chętnie panów poznam. - Nie trzeba.
Znamy się od lat.
Albercie.
Co się stało? Co mu pan powiedział?
Przeżyje.
Są w mojej przeszłości sprawy, o których powinien pan wiedzieć.
Jako przewodniczący AEC mam dostęp do pana akt. Znam je.
- Nie niepokoją pana? - Nie.
Wszystko, co pan robił, robił pan dla kraju.
Czasy się zmieniają.
Nasz Instytut ma się stać
przystanią dla niezależnych umysłów.
Jak pański. Pasuje pan tu jak mało kto.
Rozważę pańską propozycję.
Do zobaczenia na posiedzeniu komisji.
To jedno z najbardziej prestiżowych stanowisk w kraju.
I z domu blisko.
Dlatego je rozważam.
Czyli wspomniał panu o swojej przeszłości,
zanim go pan zatrudnił?
Tak.
Nie przejął się pan?
Bardziej tym, co powiedział Einsteinowi,
że ten się na mnie obraził.
A potem?
Wszyscy wiemy, co było potem.
W czasie pobytu w Europie
spotykał się pan z wieloma fizykami z różnych krajów.
Zgadza się.
Z Rosji też?
Nie przypominam sobie.
Mogę powrócić do swojego oświadczenia?
Panie Robb, będzie miał pan okazję zadać więcej pytań.
Po Getyndze zamieszkałem w Lejdzie, w Holandii.
Tam poznałem Isidora Rabiego.
Przepraszam.
Jankes wykłada nową fizykę? Muszę to usłyszeć.
Też jestem Amerykaninem.
Szokujące.
Gdyby pan nie rozumiał, chętnie przetłumaczę.
Co on mówi?
Nie, dziękuję.
Do Zurychu długa droga.
Jak pan jeszcze schudnie, wpadnie pan między fotele.
Jestem Rabi.
Oppenheimer.
Byłem na pana wykładzie. Nawet coś zrozumiałem.
Skąd nowojorski Żyd zna holenderski?
Skoro już tu przyjechałem, uznałem, że się nauczę.
W 6 tygodni? Na tyle, żeby dać wykład z mechaniki kwantowej?
Lubię wyzwania.
Sama fizyka kwantowa to za mało?
- Schvitzer. - Schvitzer?
Pozer.
Jidysz się pan nie nauczył?
W mojej dzielnicy mało kto używa.
Pieprz się pan.
Tęskni pan za domem?
Wiadomo.
Czuje pan czasem, że naszych tu nie chcą?
Fizyków?
- Śmieszne. - Nie u mnie na wydziale.
Sami Żydzi?
Proszę jeść.
Musi pan poznać jednego Niemca.
- Heisenberga? - Tak.
Niektórzy wysuwają hipotezę, że za wymiarem kwantowym
kryje się realny świat, w którym działają klasyczne reguły.
Hipoteza ta wydaje się jednak,
najoględniej mówiąc, bezpodstawna. Dziękuję.
Miłego dnia.
- To było świetne. - Dziękuję.
Dr Oppenheimer.
Oppenheimer, tak. Znakomita praca o cząsteczkach.
Pan ją zainspirował.
Jeśli zainspiruję coś jeszcze, może wydamy to razem.
Muszę wracać do Ameryki.
Po co? Nikt tam nie traktuje mechaniki kwantowej poważnie.
Właśnie dlatego.
Tęskni do kanionów Manhattanu.
Raczej Nowego Meksyku.
Pochodzi pan stamtąd?
Nie, z Nowego Jorku. Ale mam z bratem ranczo pod Santa Fe.
Za taką Ameryką tęsknię.
Więc wracajcie do domu, kowboje.
Kowboj to on. Ja i konie? Niekoniecznie.
Miło było poznać.
Spotkał go pan jeszcze?
Twarzą w twarz nie.
Ale nasze drogi się przecięły.
Po powrocie do Stanów objąłem stanowiska na Caltech i w Berkeley.
LABORATORIUM RADIOLOGICZNE
Dr Lawrence, jak mniemam?
Pan to Oppenheimer?
Tak.
Chce pan uczyć teorii kwantowej?
I będę. Tu, obok.
Tam pana wcisnęli?
Sam chciałem. Jak najbliżej was, eksperymentalnych.
Sama teoria to za mało, co?
Budujemy akcelerator elektronów.
Niesłychane.
Chce pan pomóc?
Budować? O nie.
Nie. Ale mam kilka teorii, które chętnie przetestuję.
Kiedy pan zaczyna?
Za godzinę.
Seminarium?
Jeden student.
Tylko jeden, serio?
Uczę czegoś, o czym nikt tu nie słyszał.
Gdy zrozumieją praktyczne konsekwencje...
Nie będzie odwrotu.
Chyba źle...
- Pan Lomanitz? - Ja...
Tak.
To tutaj, zapraszam.
Niech pan siada.
Co pan wie o mechanice kwantowej?
Ogarnąłem postawy.
To nie wie pan nic.
Światło to cząsteczki czy fale?
Wg mechaniki kwantowej i to, i to. Możliwe?
- Niemożliwe. - Właśnie.
A jednak. To paradoks. Ale tak to działa.
No dobrze.
Dziękuję.
Panie Lomanitz. Da pan radę.
Panie Snyder.
Weźmy taką gwiazdę.
Wielki piec płonący w kosmosie.
Ogień zmagający się z własną grawitacją.
W chwiejnej równowadze.
Ale gdy piec gaśnie, grawitacja przeważa i gwiazda zaczyna się zapadać.
Wzrasta gęstość.
Zgadza się.
A z nią grawitacja.
A z nią gęstość.
- I...? - I tak dalej, aż...
Co jest granicą?
Nie wiem.
Proszę to policzyć.
To zupełnie niezbadane rejony.
Ja?
Tak. Jest pan lepszy z matematyki.
Akta dr. Oppenheimera zawierają szczegóły jego pobytu w Berkeley.
Po co założono mu kartotekę jeszcze przed wojną?
Proszę zapytać pana Hoovera.
Pana pytam, admirale Strauss.
Myślę, że miało to związek z jego
lewicową działalnością.
WIEC POPARCIA DLA HISZPANII
Źle, że dajesz im politykować na uczelni.
Sam to napisałem.
Dostrzegasz rewolucję w fizyce.
Czemu nie widzisz jej gdzie indziej?
Picasso, Strawiński, Freud, Marks.
Jesteśmy w Ameryce.
Mieliśmy już rewolucję.
Serio. Nie mieszaj tego z pracą.
Po pracy mam dziś spotkanie grupy dyskusyjnej. Wpadniesz?
Znam scenę polityczną Berkeley.
Banda filozofów i komunistów, gadających o równouprawnieniu.
Nie chcesz równouprawnienia?
Wolę głosować niż gadać.
Zwłaszcza w piątek. Chodź, zjedzmy coś.
Będzie tam mój brat.
Jak o tej działalności dowiedziało się FBI?
Jeśli dobrze pamiętam,
spisywali numery rejestracyjne uczestników komunistycznych zebrań.
Tak trafili i na niego.
- Mam cię. - Chryste.
- Przepraszam. Cześć, bratku. - Frank.
Jackie pamiętasz?
Dobry wieczór.
Idziemy.
Robercie, poznaj Chevaliera.
Dr Haakon Chevalier, dr Robert Oppenheimer.
- Miło mi. - A to mój braciszek Frank.
A to...
Nadal Jackie.
Witaj, Nadal Jackie.
Jesteś lingwistą, prawda?
A ty żywą legendą.
Co takiego mówią?
Że uczysz nowej, rewolucyjnej fizyki,
której w życiu nie pojmę. Ale chyba nie należysz do partii.
- Nie należę. - Jeszcze.
Frank i ja chcemy wstąpić.
Ale wspieram różne sprawy.
Hiszpańska wojna domowa?
Demokracja obalona przez faszystów. Każdego oburza.
Naszego rządu nie.
Uważają, że socjalizm jest gorszy od faszyzmu.
Już niedługo. Po tym, co naziści robią Żydom?
Wysyłam kolegom do Niemiec pieniądze na wyjazd.
Coś muszę robić.
Moja praca jest taka... abstrakcyjna.
A czym się zajmujesz?
Pośmiertnym losem gwiazd.
Gwiazdy umierają?
Jeśli tak, to najpierw gasną,
a potem się zapadają.
Im większa gwiazda, tym gwałtowniejsza śmierć.
Grawitacja staje się tak silna, że pochłania wszystko.
Nawet światło.
To możliwe?
Tak wynika z obliczeń.
Jeśli je opublikujemy, może jakiś astronom to zaobserwuje.
Na razie mam tylko teorię, która ludziom życia nie zmieni.
Gdybyś wysyłał pieniądze do Hiszpanii, rób to za pośrednictwem partii.
Na pewno dotrą na front.
Mary kazała przynieść.
Jestem Jean.
Robert.
Chevalier. Zebranie związku u Serbera, pamiętasz?
Jasne, tak.
Dziękuję.
Robert mówi, że nie jest komunistą.
To jeszcze za mało wie.
Czytałem Kapitał. Wszystkie trzy tomy. Liczy się?
Mało kto w partii może się tym pochwalić.
Ciężki tekst. Idee niezłe, jak to, że...
posiadanie to kradzież.
Własność.
- Słucham? - Własność, nie posiadanie.
Przepraszam, czytałem w oryginale.
Nie chodzi o książkę.
Tylko o idee. Nie wydaje się pan zaangażowany.
Angażuję się w myślenie, jak ulepszyć nasz świat.
Czemu ograniczać się do jednej ideologii?
Pan, fizyk, wybiera zasady wg uznania?
Czy dzięki dyscyplinie naukowej przekuwa swoją energię w postęp?
Lubię odrobinę swobody.
Pani zawsze robi to, co każe partia?
Też sobie cenię swobodę.
Co?
Czekaj.
Zaskakujące.
Co?
Jak na fizyka.
Ty masz na półce tylko Freuda?
W sumie bliżej mi...
Do Junga?
Psychoanalizę też znasz?
Na studiach doktoranckich w Cambridge miałem drobny kłopot.
Do rzeczy.
Próbowałem otruć promotora.
Nie znosiłeś go?
Lubiłem, i to bardzo.
Brakowało ci kobiety.
Mój terapeuta przez dwa lata nie ujął tego tak zwięźle.
Udajesz bardziej skomplikowanego niż jesteś.
Wszyscy jesteśmy prości.
Nie ja.
Co to?
Sanskryt.
Znasz?
Uczę się.
Czytaj.
W pierwszej części Wisznu objawia swoją wieloręką postać...
Nie.
Czytaj słowa.
„I stałem się śmiercią.
Niszczycielem światów”.
Tu będzie dobrze.
Do świtu się uspokoi.
W nocy powietrze się ochładza. Przed świtem wiatr osłabnie.
No chodźcie.
Biorę ślub.
- Gratuluję. - Dzięki.
Z Jackie?
Tak, z Jackie.
Tą kelnerką.
Miałeś rację. Słabnie.
Idę popatrzeć w gwiazdy.
Ciągle gadasz o zwykłych ludziach,
ale Jackie nie jest dość dobra?
Wstąpiliśmy do partii.
To też ci się nie podoba.
Bo to miała być twoja działka?
Ja nie wstąpiłem.
I niesłusznie cię namówiła.
Pół wydziału to komuniści.
Nie to pół.
Jestem twoim bratem. Po prostu uważaj.
Ale mnie wkurzasz.
Nie zmarnuję życia ze strachu, że popełnię błąd.
Jesteś szczęśliwy? To ja też.
To i ja jestem, że ty jesteś, że ja jestem.
Może zobaczę jedną z tych twoich ciemnych gwiazd.
Nie da się. W tym cała rzecz.
Ich grawitacja połyka światło.
Taka dziura w przestrzeni.
U Franka OK?
Tak. Tylko brata ma do dupy.
Niezwykłe miejsce.
Jako dzieciak
myślałem, że gdybym połączył
fizykę i Nowy Meksyk,
miałbym raj, nie życie.
Trochę odludzie, co?
Tak.
Chodźmy złapać trochę snu.
Ta góra, którą dziś widzieliśmy... Uwielbiam to miejsce.
Jutro na nią wejdziemy.
Jak się nazywa?
Los Alamos.
Nie sądziłam, że cię dziś spotkam.
Mam się umawiać na wizyty?
Wracaj tu!
Alvarez?
Oppie! Oppie!
Co? Co jest?
Zrobili to. Hahn i Strassmann w Niemczech.
Rozbili jądro uranu.
Ale jak?
Bombardując je neutronami.
Rozszczepili jądro.
Zdołali rozbić atom.
To niemożliwe.
Spróbuję to powtórzyć.
Widzisz? Nie da się.
Eleganckie. Przejrzyste.
Ale jest problem.
Gdzie?
Drzwi obok.
Alvarez to zrobił.
Spójrz na te impulsy. Co za nieprawdopodobna energia.
W ciągu 10 minut było ich 30.
Sama teoria to za mało, co?
Uwolnionych w procesie
neutronów można użyć do rozbicia kolejnych atomów uranu.
Reakcja łańcuchowa.
Myślisz o tym, co ja?
Ty, ja i każdy fizyk na świecie, który czytał gazetę.
O czym? O czym myślimy?
O bombie, Alvarez.
O bombie.
Mówiłam. Dość pieprzonych kwiatów.
Czego ty chcesz?
Od ciebie? Nic.
Tak mówisz, a potem dzwonisz.
To nie odbieraj.
Zawsze odbiorę.
Dobra.
Tylko bez kwiatów.
Nie idziesz?
Czasem trzeba umieć odpuścić.
To nie takie proste, Hoke.
Chevalier, dobrze cię widzieć. Barbara, jak miło.
I słynny doktor Oppenheimer.
Jestem Eltenton.
- Miło mi. - Proszę.
Powie pan parę słów o związkach na kampusach?
- Przejście. - F.A.E.C.T.!
Ja pracuję w Shellu. Mamy tu chemików, inżynierów.
Czemu nie wykładowców uniwersyteckich?
Oppie! Oppie! Oppie!
ARCHITEKCI, INŻYNIEROWIE, TECHNICY
Nauczyciele mają swój związek. Czemu nie wykładowcy akademiccy?
Aż tak ci się nudzi?
Lawrence, też mamy swoje prawa.
Nie w tym rzecz. Mam spotkanie.
Posiedzę.
Nie tym razem.
Richard. Dr Bush.
Co robicie na północy?
Powiedz Ruth, że w czwartek będę w Pasadenie.
Jest artykuł o czarnych dziurach!
Gdzie Hartland? Niech ktoś go ściągnie.
1 września 1939. Świat zapamięta ten dzień.
Hartland. Ukazał się nasz artykuł.
Przebili cię.
HITLER NAJEŻDŻA POLSKĘ
BOMBARDOWANIA, ZAJĘCIE GDAŃSKA
Podczas bitwy o Anglię stopniowo traciłem sympatię
do koncepcji neutralności, głoszonej przez komunistów.
A gdy Sowieci stali się sojusznikami,
te sympatie odżyły?
Nie.
Chciałbym podkreślić, że moja zmiana nastawienia do ZSRR
nie oznaczała zerwania z ludźmi o odmiennych poglądach.
Przez rok, dwa i w poprzednim małżeństwie
moja żona Kitty należała do partii komunistycznej.
Tutaj trzymam to, co dobre.
Myślałam, że to dom Tolmanów.
Gdy jestem na Caltech, mieszkam u nich.
Potrzeba wam czegoś?
Dzięki, Ruthie.
Jest pani biologiem?
Specjalizacja – kura domowa.
Wyjaśni mi pan mechanikę kwantową? Trochę się gubię.
Rozumiem.
Ta szklanka...
ten drink...
ten blat...
nasze ciała...
wszystko.
To głównie pusta przestrzeń.
Maleńkie fale energii powiązane ze sobą.
Czym?
Siłami na tyle potężnymi, żeby nas przekonać,
że materia jest jednolita.
A moje ciało nie przeniknie pani ciała.
Jest pani żoną dr. Harrisona?
Nie bardzo.
Jest ktoś, do kogo czuję...
A ona to czuje do pana?
Czasami. Ale nie dość często.
Jadę do Nowego Meksyku.
Na moje ranczo. Z przyjaciółmi.
Pojedzie pani?
Oczywiście z mężem.
Oczywiście.
Choć to, naturalnie, niczego nie zmieni.
Czemu za niego wyszłaś?
Byłam zagubiona, a on był miły.
Zagubiona?
Mój poprzedni mąż umarł, a w wieku 28 lat nie byłam gotowa pozostać wdową.
Kim był ten pierwszy?
Nikim. Drugim był Joe Dallet.
Z bogatej rodziny, jak ja,
ale zakładał związki w Youngstown w Ohio. Bardzo się na tym przejechał.
Jak bardzo?
Przez kolejne 4 lata jadł fasolę i naleśniki,
i rozdawał Daily Worker przed bramą fabryki.
Miałam 36 lat. Nie mogłam tak żyć.
Rzuciłam partię. Ale po roku zatęskniłam.
Za nim, nie jego gazetką.
Spotkaliśmy się przed jego wyjazdem do Hiszpanii.
Jechał walczyć za republikę?
Zaciągnął się do brygad, a ja czekałam.
Trafili go, jak tylko wychylił głowę z okopu.
Zabiła go ideologia. Zginął za nic.
Republika to nie takie znów nic.
Poświęcił naszą przyszłość,
żeby powstrzymać jedną kulę przed zaryciem w błocko.
To właśnie jest nic.
Uproszczona definicja.
Praktyczna.
No i jestem.
Sama nie wiem gdzie.
Nie chciałem, żeby ci to powiedział ktoś inny.
Przynajmniej nie przyniosłeś kwiatów.
Oboje wiemy, że mnie nie chcesz.
Ale zamykają się jakieś drzwi.
Nie.
Ja ich nie zamykam.
Jest w ciąży. Szybka akcja.
Nie będę się przechwalał.
Mówiłam o niej.
Dostała, co chciała.
A co z mężem?
Rozmawialiśmy.
Rozwiodą się.
Weźmiemy ślub, zanim zacznie być widać.
Te wyższe sfery.
Idiota.
Tu jest twój świat.
Myślisz, że reguły cię nie dotyczą?
Geniuszom jest łatwiej.
Nie odtrącaj jedynych ludzi, którzy rozumieją, co robisz.
Kiedyś będą ci potrzebni.
F.A.E.C.T.!
F. A. E. C. T. Federacja Architektów, inżynierów, chemików i Techników.
Chcemy związku w LABORATORIUM
Lomanitz, ile ci płacą miesięcznie?
Nie o to chodzi.
Co macie wspólnego z robotnikami rolnymi czy w dokach?
Mnóstwo.
Wszyscy wyjść. Już!
Ty nie.
Co ty wyprawiasz?
To związek zawodowy.
Pełen komunistów.
No i? Nie jestem w partii.
Przez to gówno nie dadzą mi wciągnąć cię do projektu.
Nie mogę ci nawet powiedzieć, jakiego.
I tak to wiem.
Serio?
Każdy wie o liście Einsteina i Szilarda do Roosevelta,
że Niemcy pracują nad bombą.
Wiem, ile to by znaczyło dla nazistów.
A ja nie?
Nie twoich braci pakują do obozów.
Tylko moich.
Myślisz, że to ja na ciebie donoszę?
Następnym razem, wracając z zebrania,
zerknij może w lusterko.
Posłuchaj sygnału w telefonie i przestań być cholernym naiwniakiem.
Czemu miałbym ich obchodzić?
Bo nie tylko zgrywasz ważniaka. Jesteś naprawdę ważny.
Dobra. Rozumiem.
Gdybyś był trochę bardziej...
Pragmatykiem?
Pogadam z Lomanitzem i resztą.
Nie martw się. Sprawa załatwiona.
Lawrence.
No to witaj na wojnie.
Wypełniłem kwestionariusz. Poinformowano mnie,
że mój udział w lewicowych grupach nie stanowi przeszkody
w pracy nad projektem atomowym.
Czemu jego komunistyczne sympatie nie stanowiły w czasie wojny zagrożenia?
Nie wiem, panie senatorze.
Dopuszczono go do programu na długo, zanim go poznałem.
Dobrze. A potem co?
Po wojnie dr Oppenheimer był najbardziej szanowanym naukowcem świata.
Dlatego powierzyłem mu kierowanie Instytutem.
I dlatego doradzał Komisji ds. Energii Atomowej.
To proste.
O co mnie oskarżają?
Chcą wiedzieć, co zaszło między 1947 a 1954,
że zmienił pan zdanie w sprawie jego uprawnień?
Nie zmieniłem. Byłem przewodniczącym AEC,
ale nie ja postawiłem Robertowi zarzuty.
A kto?
Były członek Komisji Mieszanej Kongresu.
Zaciekły antykomunista, nazywał się Borden.
Napisał do FBI, żeby podjęli działania.
FBI? Czemu nie do AEC?
Łatwiej coś zrobić cudzymi rękami.
Co Borden miał do Oppenheimera?
To były czasy McCarthy’ego.
Ludzie tracili pracę pod byle pretekstem.
A Oppenheimer miał brata komunistę, szwagierkę,
narzeczoną, przyjaciela, żonę.
I to jeszcze przed sprawą Chevaliera.
Skąd Borden miał dostęp do jego akt?
Ktoś mu je dał.
Ktoś, kto chciał uciszyć Roberta.
- Kto? - Kto to wie?
Robert miał gdzieś grube ryby z Waszyngtonu.
Był bardzo kategoryczny w kwestii energii jądrowej.
I rzadko miał cierpliwość do nas, śmiertelników.
Sam nie raz dostałem w skórę.
Było głosowanie komisji w sprawie
eksportu izotopów do Norwegii.
Zaprosili Roberta, żeby zrobić ze mnie głupca.
Doktorze Oppenheimer, admirał Strauss utrzymuje,
że te izotopy mogą posłużyć naszym wrogom do produkcji broni jądrowej.
Podobnie jak łopata. Faktycznie bywa przydatna.
I butelka piwa. Niezbędna do produkcji broni jądrowej.
Izotopy są mniej przydatne niż układy elektroniczne,
choć bardziej niż kanapka.
Geniusz nie oznacza mądrości.
Jak człowiek z taką wizją mógł być tak ślepy?
Kitty?
Przyjęli mnie do projektu.
Wzięli mnie.
Świętujemy?
Nie powinnaś do niego iść?
Łażę koło niego cały zasrany dzień.
Chodź tu, skarbie.
Nie wiem, jak to powiedzieć.
Wstyd mi prosić.
Śmiało.
Weźcie Petera.
- Jasne. - Na jakiś czas.
Na trochę.
Kitty wie, że tu jesteś?
Oczywiście.
Jasne, że wie.
Jesteśmy złymi, samolubnymi ludźmi.
Nie było rozmowy.
Źli, samolubni ludzie
nie wiedzą, że są źli i samolubni.
Siadaj.
Dostrzegasz więcej niż reszta z nas.
I płacisz za to cenę.
Jasne, że pomożemy.
Wszystko się zmienia.
Dziecko zawsze zmienia...
Nie, w sensie, że świat idzie w nowym kierunku.
Przeobraża się.
To jest twój czas.
Mamy grupę, która zbada...
Żadne „my”. „Ty”.
Lawrence tego nie zrobi.
Ani Tolman, ani Rabi. Tylko ty.
Ci w mundurach to kto?
Myślałem, że ty wiesz.
Doktorze Oppenheimer.
Pułkownik Groves. A to podpułkownik Nichols.
Zanieś to do prania.
Jeśli tak pan traktuje podpułkowników,
strach pomyśleć, co pan zrobi ze skromnym fizykiem.
Jeszcze takiego nie spotkałem.
- Auć. - Na całym świecie trwa wojna,
- a ja muszę tkwić w Waszyngtonie. - Dlaczego?
Zbudowałem Pentagon.
Tak im się spodobało, że mi przydzielili Manhattan Engineer District.
Co to takiego?
Nie zgrywaj pan cwaniaka. Świetnie pan wie, co to.
Jak i połowa fizyków w tym kraju.
To nasz główny problem.
A ja myślałem, że zdobycie rudy uranu.
1200 ton. Kupione w dniu, kiedy objąłem dowództwo.
A wzbogacanie?
Zakłady w Oak Ridge w Tennessee.
Szukam szefa projektu.
I ktoś polecił mnie?
Nie.
Choć to pan sprowadził fizykę kwantową do USA.
To mnie zaciekawiło.
I czego się pan dowiedział?
Że jest pan dyletantem, kobieciarzem, być może komunistą.
Demokratą Nowego Ładu.
Powiedziałem „być może”.
Niestabilny, egoista, neurotyk, lubi teatralne gesty...
Nic dobrego? Że geniusz, ale...
Geniusz w pana kręgach to norma, więc nie.
Jeden Richard Tolman powiedział o panu coś dobrego.
Uważa, że jest pan uczciwy.
Choć z drugiej strony on chyba lepiej zna się na nauce niż ludziach.
A jednak pan tu jest. Nie bardzo ufa pan zdaniu innych?
W ogóle niczemu nie ufam.
Czemu nie jest pan noblistą?
A pan generałem?
Zrobią mnie. Za to.
Może i mnie się poszczęści.
Nobel za zrobienie bomby?
Nobel wynalazł dynamit.
Jak by pan to widział?
Chce pan przekuć teorię
w system uzbrojenia
szybciej niż Niemcy?
Którzy mają rok przewagi.
- Półtora. - Skąd pan to wie?
Badania nad neutronami zajęły nam pół roku.
Szef ich zespołu dostał te dane na wejściu.
Kto jest tym szefem?
Heisenberg.
Nikt tak intuicyjnie nie czuje struktur jądrowych.
Zna pan jego prace?
Znam go osobiście. Jak Walthera Bothe, Von Weizsackera, Diebnera.
Niemcy wygrają ten wyścig.
Ale jest nadzieja.
Tak?
Antysemityzm.
Co?
Hitler nazwał fizykę kwantową „żydowską nauką”.
Rzucił to Einsteinowi w twarz.
Jedyna nadzieja w tym, że nienawiść zaślepia go na tyle,
że nie dał Heisenbergowi dość środków. A środki to wszystko.
Zbierzmy najlepszych fizyków
rozproszonych po kraju.
Tak jest bezpieczniej.
Muszą znać całość problemu, żeby działać sprawnie.
Wyciek informacji może nam zaszkodzić,
brak skuteczności to pewna klęska.
Niemcy i tak wiedzą więcej od nas.
Ale Sowieci nie.
Zaraz, z kim my toczymy wojnę?
Z pańską przeszłością nie negowałbym wagi ochrony
przed naszymi komunistycznymi sojusznikami.
Dobry argument. Ale nie zgadzam się.
Mnie się nie mówi „nie”.
Płacą mi, żeby mówić „nie”, kiedy się pan myli.
Więc dostał pan tę posadę?
Rozważam propozycję.
Zaczynam rozumieć, skąd ta reputacja.
Moje ulubione: „Oppenheimer nie umiałby nawet sprzedawać hamburgerów”.
Nie umiałbym.
Ale umiem poprowadzić Projekt Manhattan.
A co do kwestii bezpieczeństwa,
laboratorium radiologiczne byłoby w Berkeley, u Lawrence’a.
Metalurgia w Chicago, u Szilarda.
Wzbogacanie, mówił pan, gdzie? W Tennessee.
- I Hanford. - Właśnie.
Najlepsze ośrodki przemysłowe i naukowe, połączone koleją.
Jeden wspólny cel.
Jeden punkt w czasie i przestrzeni. Wszystko łączy się tutaj.
Tajny ośrodek. Na pustkowiu.
Bezpieczny, samowystarczalny.
Laboratoria, domy. Nikt nie wyjeżdża aż do końca.
Chcę tam mieć szkołę, sklepy, kościół.
Dlaczego?
Jeśli nie ściągniemy rodzin, najlepsi nie przyjadą.
Ma być bezpiecznie? Zbudujcie miasto. I to szybko.
Gdzie?
Witamy w Los Alamos.
W pobliżu jest tylko szkoła dla chłopców.
I czasem Indianie kogoś pochowają.
Poza tym nic w promieniu 65 km w każdą stronę.
Słowem wymarzone miejsce.
Na?
Sukces.
Zbuduj mu miasto. Szybko.
Czas zebrać naukowców.
Mam zostawić rodzinę?
Mówiłem ci, nie musisz.
Nie jestem żołnierzem.
Żołnierz? To jest generał. Żołnierzy mi nie brakuje.
Co mogę im powiedzieć?
Heisenberg, Diebner, Bothe i Bohr. Co ich łączy?
Najwięksi fizycy jądrowi.
Tak, i?
Ile tylko chcesz.
Aż poczujesz mój bucior na jajach.
Najlepiej na świecie znacie się na izotopach i materiałach wybuchowych.
Ale nie powiesz, co robisz?
- Nie wiem. - Pracują dla Niemców.
- Bohr jest w Kopenhadze. - Okupowanej.
W Princeton nie macie gazet?
Mielibyśmy jechać na pustkowie na nie wiadomo jak długo?
Rok, dwa. Może trzy.
Generale, da nam pan chwilę?
Chodzi o wykorzystanie oddziaływań silnych, zanim zrobią to hitlerowcy.
Boże.
- Niels nie ulegnie nazistom. - Nigdy.
Ale oni go mają, a my nie. Dlatego potrzebuję ciebie.
Czemu miałbym się zgodzić?
Czemu? Czemu?
Może bo to, kurwa, najważniejsza rzecz
w dziejach świata.
Dobry powód?
Kurwa.
Nie dopuszczą mnie do projektu.
Co zaszkodzi mojej karierze, teraz i po wojnie.
Kolega ideowiec. No i co z tego?
Ratujemy kraj.
Też nie jestem czysty, a wzięli mnie na szefa.
Potrzebują nas.
Do czasu.
Da się wyciągnąć Bohra z Danii?
Zero szans. Gadałem z Anglikami.
Nie, póki alianci nie wkroczą na kontynent.
Jest aż tak ważny?
A ile osób dowiodło, że Einstein się mylił?
Szybciej byłoby samolotem.
Za duże ryzyko.
Kraj nas potrzebuje.
Harwardczycy mówią, że cyklotron się nie zmieści.
Zbierz ich i architektów.
Kiedy to będzie gotowe?
W dwa miesiące.
Jesteś mistrzem improwizacji, ale tego tu...
nie obliczysz w głowie.
Cztery działy.
Eksperymentalny, teoretyczny, metalurgiczny i aprowizacji.
Kto od teorii?
Ja.
Tego się bałem.
Za dużo srok za ogon.
W takim razie ty.
Nie przyjadę tu.
Dlaczego?
Bomba zabija tak samo sprawiedliwych jak niesprawiedliwych.
Nie chcę, żeby zwieńczeniem trzech wieków fizyki
była broń masowej zagłady.
Izzy.
Nie wiem, czy wolno nam dać do ręki taką broń.
Ale wiem, że nazistom nie wolno.
Nie mamy wyboru.
To po drugie - szefem działu teorii zostanie Hans Bethe.
Czekaj, a po pierwsze?
Zdejmiesz ten idiotyczny mundur.
Jesteś naukowcem.
Groves ciśnie, żebyśmy wstąpili.
Niech sobie w czapkę nasra.
Oni nas potrzebują, więc bądź sobą.
Tylko lepszym.
To jedyny klucz.
Teller już jest.
Zaprosić go?
Nie, zaczekajmy na resztę.
Zaczynamy?
Witaj, Edwardzie.
Tak.
Do czasu ukończenia Sekcji T będziemy pracowali tutaj.
Edwardzie, mogę...?
To jest ważniejsze.
Obliczając przebieg reakcji, dostrzegłem pewną niepokojącą możliwość.
Nie.
To niemożliwe.
Pokaż, jak to liczyłeś.
Dobrze.
- Przyrost jest logarytmiczny. - Nie, nie, nie.
Wróżenie z fusów.
Teller na pewno się myli.
Policz to, a ja jadę do Princeton.
- Po co? - Pogadać z Einsteinem.
Niewiele łączy was dwóch.
Dlatego chcę znać jego zdanie.
Albert.
Dr Oppenheimer.
Znasz doktora Gödla?
Często razem spacerujemy.
Drzewa to szalenie inspirujące struktury.
Albercie, mogę na słowo?
Oczywiście. Przepraszam, Kurt.
Czasami odmawia jedzenia.
Nawet tutaj.
Boi się, że hitlerowcy zatrują mu jedzenie.
Kto to policzył?
Teller.
Jak pan to rozumie?
Neutrony rozbijają jądro, uwalniając neutrony, które rozbijają kolejne jądra.
Niepowstrzymana, samonapędzająca się niszczycielska siła.
Reakcja łańcuchowa się nie zatrzymuje.
Następuje zapłon gazów w atmosferze.
Detonując ładunek jądrowy,
możemy wywołać reakcję, która...
zniszczy świat.
Ładna historia.
Zagubiony w kwantowym świecie prawdopodobieństw,
szuka pan pewności.
Sprawdzi pan te obliczenia?
Jedyne, co nas dwóch łączy, to pogarda dla matematyki.
Kto nad tym siedzi w Berkeley?
Hans Bethe.
Dokopie się do prawdy.
A jeśli prawda oznacza katastrofę?
Przerwie pan prace.
I podzieli się informacją z Niemcami.
Żeby żadna ze stron nie zniszczyła świata.
Robercie.
To jest pańskie, nie moje.
Teller się myli. Myli się.
Odrzućmy jego założenia i mamy realny obraz sytuacji.
Mianowicie?
Szanse na niekontrolowaną reakcję są bliskie zeru.
Bliskie.
To dobra wiadomość.
Policzysz jeszcze raz?
Wynik będzie ten sam.
Póki nie zdetonujemy ładunku,
większej pewności nie zdobędziesz.
Bliskie zeru.
Sama teoria to za mało, co?
Cześć.
Tęskniliśmy za nim.
- Adoptujecie go? - Ona żartuje.
Chcieliśmy cię zobaczyć przed wyjazdem.
W nieznane.
Wiesz, kogo spotkałem?
Eltentona.
Tego związkowca, chemika z Shella?
Tak, tego z F. A. E. C. T.
Narzekał na to, jak prowadzimy wojnę.
W sensie?
Zero współpracy z sojusznikami.
Nasi nie dzielą się z Rosją wynikami badań.
Twierdzi, że większość naukowców uważa taką politykę za głupotę.
- Serio? - Tak.
Mówił, że gdyby ktoś chciał coś przekazać
z pominięciem oficjalnych kanałów, to on chętnie pomoże.
To byłaby zdrada.
Oczywiście.
Chciałem tylko, żebyś wiedział.
Potwór spacyfikowany.
Gdzie te martini?
Już się robią.
I to był koniec rozmowy.
Nic w naszej długiej znajomości nie sugerowało,
że Chevalier chciał wyciągać ode mnie informacje.
Jestem też pewien, że nie miał pojęcia o prowadzonych przeze mnie pracach.
Od dawna mam świadomość, że powinienem był natychmiast zgłosić ten incydent.
Sprawa Oppenheimera dobrze ilustruje napięcia między naukowcami
i aparatem bezpieczeństwa.
Aby dowiedzieć się, jak kandydat rozwiązywał takie problemy, będąc w AEC,
zaprosiliśmy przed komisję przedstawiciela świata nauki.
Kogo ściągnęli?
Nie mówili.
Panie przewodniczący, jestem nominowany na Sekretarza Handlu.
Co mają do tego naukowcy?
To stanowisko rządowe.
Zasięgamy najróżniejszych opinii.
Chciałbym poznać nazwisko tego naukowca
i również zadać mu pytania.
Nie jesteśmy w sądzie.
Formalność, tak?
Od 1925 żaden kandydat nie został odrzucony.
Po prostu tak wygląda ta gra.
Masz to w garści.
Nie stawiaj się.
Chcą naukowca? No i co?
Nie znasz naukowców tak jak ja.
Nie znoszą każdego, kto podważa ich opinie,
zwłaszcza jeśli jest laikiem.
Byłem przewodniczącym AEC.
Łatwo mnie winić za sprawę Roberta.
Senat nie może uznać,
że naukowcy są przeciwko panu.
A może zmienić taktykę?
I powiedzieć to wprost.
Walczyłem z Oppenheimerem i wygraliśmy wojnę.
Nie idźmy w tę stronę.
Czy ktoś wie, jak było naprawdę?
Teller.
On zrobi wrażenie.
Sprawdzi pan, kogo oni wezwali?
- Spróbuję. - I czy był wtedy w Chicago,
czy w Los Alamos.
To istotne?
Jeśli w Chicago, to pracował z Szilardem i Fermim.
W Los Alamos panował kult Oppiego.
Robert zbudował to miasto. Był burmistrzem, szeryfem,
wszystko w jednym.
Brakuje tylko saloonu.
Nie ma kuchni.
Serio? Każę zrobić.
Drut kolczasty, broń.
Oppie.
Jest wojna, Hans.
Halifax. 1917.
Statek pełen amunicji wybucha w porcie.
Potężna, gwałtowna reakcja chemiczna.
Największy wywołany przez człowieka wybuch w dziejach.
Policzmy, jak wielkie byłyby zniszczenia, gdyby reakcja była jądrowa,
nie chemiczna.
Wyrażając moc w tonach trotylu.
To pójdzie w tysiące.
No to w kilotonach.
Jeśli użyjemy izotopu U-235,
bomba musi być...
Przepraszam... Gadżet musi być kulą o wadze 15 kg tej wielkości.
Jeśli damy pluton, masa wyniesie 4,5 kg.
Tyle uranu oczyszczono w Oak Ridge w zeszłym miesiącu.
W Harford pozyskano tyle plutonu.
Trzeba to wzbogacić i znaleźć sposób, żeby to zdetonować.
Nudzimy cię, Edwardzie?
Trochę tak.
Mogę spytać dlaczego?
Przyszliśmy tu, wiedząc, że budowa bomby jest możliwa.
Może byśmy wyszli z czymś nowym?
Na przykład?
Zamiast uranu czy plutonu, użyjmy wodoru.
Ciężkiego wodoru.
Deuteru. Rozumiecie?
Zgniatamy atomy
pod wielkim ciśnieniem, dokonując fuzji jądrowej.
I mamy nie kilotony,
a megatony.
Dobra, chwila.
Jak wygenerować energię potrzebną do fuzji?
Małą bombą atomową.
I proszę.
Skoro i tak będzie nam potrzebna, wróćmy może do tematu.
To nie sprawa izotopów była najważniejszą kwestią sporną
między panem a doktorem Oppenheimerem,
tylko bomba wodorowa, prawda?
Pracując razem, mieliśmy różne zdania na wiele tematów.
Jednym z nich, owszem, była potrzeba stworzenia bomby wodorowej.
Dzięki za tak szybkie przybycie.
Nie mogę w to uwierzyć.
A jednak.
Wprowadźcie mnie. Co wiemy?
Jeden z naszych B-29 wykrył promieniowanie na płn. Pacyfiku.
Mamy szczegółową analizę?
Wiadomo, co to było.
Biały Dom ma wątpliwości.
Chciałby mieć.
To są wyniki pomiarów?
To była próba jądrowa.
Sowieci mają bombę.
Mieliśmy mieć nad nimi lata przewagi, ale...
Co wy robiliście w Los Alamos? Nie było zabezpieczeń?
Były. Pana nie było.
Przepraszam, doktorze.
Ja byłem.
Pomówmy o mechanice samego wybuchu.
Jakieś pomysły?
Nazywam to „strzelaniem”.
Strzelamy materiałem rozszczepialnym w większą kulę z siłą,
pozwalającą osiągnąć masę krytyczną.
I co my na to? Panowie?
Ja myślałem o implozji.
Ładunki wokół kuli wybuchają do wewnątrz,
miażdżąc powłokę.
Chętnie zbadam ten pomysł.
Pogadam z chłopakami, załatwią ci materiały.
Postępy?
Ciebie też miło widzieć.
Nasz brytyjski kolega.
Klaus Fuchs, miło mi.
Dawno jest pan Brytyjczykiem?
Odkąd nie jestem prawdziwym Niemcem.
Proszę. Witamy w Los Alamos.
Szkoła już działa.
Bar. Działa od zawsze.
Wiem, jak ograniczyć personel dodatkowy.
- To...? - Pani Serber, tak.
Dałem pracę żonom.
Administracja, biblioteka, obliczenia.
Mniej postronnych, rodziny bliżej siebie.
- Mają kwalifikacje? - Nie żartuj.
Są bystrzejsze od wielu z nas.
I mają certyfikaty bezpieczeństwa.
Mówiłem generałowi, że organizuje pan co wieczór spotkania wszystkich działów.
Koniec z tym. Segmentacja jest kluczem do bezpieczeństwa.
Sami szefowie.
Nie rozmawiają z podwładnymi?
Potrafią zachować dyskrecję.
Zły pomysł.
Tobie to się nigdy nic nie podoba.
Raz w tygodniu. Tylko szefowie działów.
Chciałbym ściągnąć brata.
Nie.
Nichols.
A mój certyfikat już wydany?
- Nie. - Lecę jutro do Chicago.
Radzę zaczekać.
Niemcy wyprzedzają nas o dwa lata.
To, że nie spełnia pan wymogów bezpieczeństwa, to nie moja wina.
Tylko pańska.
Może nie pana wina, ale pana problem. Bo jadę i już.
Ile osób brało udział w tych otwartych dyskusjach?
Zbyt wiele. Wbrew procedurom.
To był wyścig z Niemcami.
A teraz mamy wyścig z Sowietami.
Tylko, jeśli go zaczniemy.
Oni już zaczęli. Właśnie ruszyli z bloków.
Powiesz, co zdetonowali?
Dane sugerują pluton i implozję.
Dokładnie to samo, co w Los Alamos?
Sowieci moją bombę. Truman musi wiedzieć, co dalej.
Dalej? Rozmowy pokojowe.
- Rozmowy? - Oczywiście.
A co z Super? Truman wie?
Mówiliśmy mu?
Nic konkretnie.
Wciąż nie wiemy, czy bomba wodorowa jest wykonalna.
Teller miał jakiś projekt?
- Tak. - W Los Alamos?
Jego pomysły są zawsze niepraktyczne.
Trzeba by ją wieźć furmanką, nie samolotem.
Doktorze Lawrence, chce pan...
to skomentować?
Nie.
Jeśli to by nam dało przewagę,
prezydent Stanów Zjednoczonych
musi o tym wiedzieć.
A jeśli Rosjanie już wiedzą od swojego szpiega w Los Alamos,
to czas się wziąć do roboty.
Nie ma dowodów, że mieliśmy tam szpiega.
Ale pod płytą stadionu?
Nie jest już używany.
Wszystko jedno.
- Oppie. - Dr Fermi.
Mówią, że masz własne miasto.
Wpadnij w odwiedziny.
Nie da się myśleć w takim miejscu.
Oszaleć można.
Dzięki, że w nas wierzysz, Szilard.
Naprawdę musimy to protokołować?
Kiedy testujecie?
Już to zrobiliśmy.
Pierwsza samopodtrzymująca się reakcja łańcuchowa.
Groves ci nie mówił?
Nie.
Doktorze Oppenheimer?
Byłam w kadrach. Pytali, czy piszę na maszynie.
Pisze pani?
Zapomnieli mnie nauczyć na chemii na Harwardzie.
Condon, daj panią Hornig do zespołu ds. plutonu.
- Po diabła pojechałeś do Chicago? - Do sekcji metalurgicznej.
- Po co? - Nie możecie tak.
Mamy prawo do...
Tylko do tego, na co pozwolę. Do niczego więcej.
Jesteśmy dorośli. Harujemy jak woły. To jakiś absurd.
Powiedz mu.
Zaakceptowaliśmy takie zasady.
Dość tego obłędu. Tak się nie da pracować.
Wiesz co, generalissimus? Rezygnuję.
Szkoda czasu.
Żadna strata.
Nie martwisz się, czy zachowa dyskrecję?
Zabijemy go.
Żartowałem.
Nienawidzi mnie, nie Ameryki.
Nie każdym da się sterować tak, jak mną.
Chyba nie rozumiem.
Nie wzięliście mnie mimo mojej przeszłości, ale właśnie z jej powodu.
Żeby mieć mnie w garści.
Nie jestem aż tak subtelny.
Zwykły, skromny żołnierz.
Ani skromny, ani żołnierz, tylko inżynier po MIT.
Przyznaję się do winy.
Skoro już się rozumiemy, załatw mi ten certyfikat,
żebym mógł dokonać dla ciebie cudu.
Generale Groves, wiedział pan o związkach Oppenheimera z lewicą,
kiedy go pan zatrudniał?
Wiedziałem o podejrzeniach.
I o jego ultraliberalnych poglądach.
Czy pana zdaniem był zdolny do nielojalnego zachowania?
Byłbym tym zdumiony.
Był pan przekonany o jego uczciwości?
W Los Alamos tak. Potem nasze drogi się rozeszły.
Czy oficerowie ds. bezpieczeństwa
byli przeciwni przyznaniu mu certyfikatu?
Uzyskał go dopiero po mojej interwencji.
Zakładam, że dobrze pan znał
jego akta.
Owszem.
Mam w zasadzie tylko jedno pytanie.
Czy w świetle obecnych wytycznych AEC, wziąłby pan Oppenheimera do zespołu?
Ma pan te wytyczne?
Czy w świetle obecnych wytycznych AEC,
dr Oppenheimer uzyskałby certyfikat?
Fizyka i Nowy Meksyk...
Boże. To koniec świata.
Niech jeździ kto inny.
Lomanitz będzie jeździł.
Dasz radę.
Tędy, panowie.
Dr Lawrence.
Leslie.
Przypominam, o czym rozmawialiśmy.
Segmentacja. Tak, rozumiem.
Dziękuję.
Pozdrowienia z Berkeley.
Opowiem o naszych postępach. Potrzebuję też waszej opinii.
W tym celu omówię parę spraw, o których gen. Groves kazał milczeć.
Tak, mówiłem, że rozumiem, ale nie, że się zgadzam.
Dobrze, do roboty.
- Krążyły plotki o szpiegu w Los Alamos. - Niepotwierdzone.
Wśród uczestników projektu byli komuniści.
Nie byliśmy tego świadomi.
Czy ktoś z nich brał udział w dyskusjach o Super?
Chciał pan ściągnąć do Los Alamos brata.
Nie był już wtedy w partii.
A Lomanitz?
Nigdy nie pracował w Los Alamos. Był łącznikiem.
Byliśmy bezpieczni. Płk Nichols potwierdzi.
Na ile się dało, zważywszy na dobór pracowników,
ale staraliśmy się.
Co to ma znaczyć?
Wszyscy znamy jego akta.
Musimy mówić o Jean Tatlock?
Sprawie Chevaliera?
Panowie wybaczą.
Lomanitz na jedynce.
Cześć, Rossi.
Co? Uspokój się.
Kolejna draka. Lomanitz dostał powołanie.
Prowadzimy wojnę.
Nie bądź dupkiem, Nichols. Potrzebujemy go.
Załatw to.
To nie była pomyłka.
Zakładał związki w laboratorium.
Obiecał, że z tym skończy.
Nie skończył.
Oficer ds. bezpieczeństwa w Berkeley boi się komunistycznej infiltracji
- za pośrednictwem... - F.A.E.C.T.
Będę tam za tydzień. Pogadam z nim.
Dostał pan ten certyfikat.
Odradzam utrzymywanie podejrzanych znajomości.
Uważał pan, że relacje towarzyskie
między szefem tajnego projektu a komunistami mogą być groźne?
Dziś byłbym bardziej świadom zagrożenia.
Ale można założyć, że i podczas wojny
uznawał pan takie kontakty za potencjalnie niebezpieczne.
Czysto hipotetycznie, tak.
Hipotetycznie?
To byli znani komuniści.
Szczerze?
Od dawna mam w głowie najróżniejsze tajemnice.
Nieważne, z kim się spotykam.
O pewnych sprawach nie mówię.
W oświadczeniu wspomniał pan,
że musiał się pan spotkać z Jean Tatlock w 1943.
Zniknąłeś.
Bez słowa.
Myślałeś, że jak to zniosę?
Pisałem.
Listy o niczym.
Gdzie byłeś?
- Nie powiem. - Czemu?
Bo jesteś komunistką.
Czemu pan musiał ją widzieć?
Bardzo jej zależało na spotkaniu przed naszym wyjazdem.
Nie było to możliwe. Ale czułem, że to dla niej ważne.
Przechodziła leczenie psychiatryczne. Była głęboko nieszczęśliwa.
Czemu musiała się z panem widzieć?
Bo nadal mnie kochała.
Spędziliście razem noc?
Tak.
Wpadasz do mojego życia i zaraz z niego wypadasz.
I nie musisz mi mówić dlaczego.
To się nazywa władza.
Nie jest mi z tym dobrze.
Wolałbym być z tobą, kiedy mnie potrzebujesz.
Ale masz inne priorytety.
Mam żonę i dziecko.
Przecież nie o tym rozmawiamy.
Prosiłaś, żebym przyjechał.
Cieszę się, że to zrobiłem.
Ale więcej się nie zobaczymy.
A jeśli cię będę potrzebować?
Mówiłeś, że zawsze odbierzesz.
Ani słowa?
To było bezpieczne, pana zdaniem?
Uważam, że było.
Ani słowa.
Kiedy ją pan znów widział?
Już nigdy.
Zdążę na ostatni pociąg do Princeton.
Nie powiedziałem nic, o czym nie wiedziałaś.
Teraz już wiedzą wszyscy.
To zamknięte posiedzenie.
Jeśli nie upublicznią protokołu, sam to zrobisz.
Zeznawałem pod przysięgą.
A przysięga wobec mnie, kiedy jechałeś do Jean?
Wiesz, że...
Przychodzisz tu. Dzień w dzień.
Dajesz im grzebać w naszym życiu.
Dlaczego nie walczysz?
Nie dam jej zeznawać.
Doktorze Oppenheimer, to zaszczyt. Proszę usiąść.
Chciałem tylko zapytać, czy powinienem
rozmawiać z Lomanitzem. Znam pańskie obawy.
Pana decyzja, ale zachowałbym ostrożność.
Zrozumiałem.
A jeśli chodzi o związek,
chciałbym pana uczulić na osobę niejakiego Eltentona.
Uczulić?
Tak. Może warto go obserwować.
Chętnie poznałbym jakieś szczegóły.
Mam teraz spotkanie, a rano wyjeżdżam.
Proszę wpaść przed wyjazdem,
skoro teraz nie ma pan czasu.
Byłeś u niego rano?
Tak. Musiałem.
Był z nim jeszcze ktoś.
Przedstawił się jako Pash.
Poznałeś płk. Pasha?
Pułkowniku Pash, odczyta pan swoją notatkę z 29.06.43?
„Wyniki obserwacji sugerują
możliwe dalsze kontakty z partią komunistyczną.
Obiekt spotykał się dłuższy czas z niejaką Jean Tatlock, komunistką.
Jej akta w załączeniu”.
Obiekt to dr Oppenheimer?
- Tak. - Którego pan nie znał.
Poznałem go wkrótce potem.
To szef bezpieczeństwa projektu. Powinienem go znać.
Nie, on powinien znać ciebie.
Nie dałbym ci z nim rozmawiać.
Czemu?
Kiedy się dowiedział o Lomanitzu,
powiedział FBI, że go porwie, zabierze na łódź
i przesłucha „jak to robią ruscy”.
To było jak opieka nad dzieckiem,
którego nie możesz widywać.
Takie zdalne sterowanie.
Poznać pana to...
Nie zajmę dużo czasu.
Nie. Czasu mam pod dostatkiem.
Odbył pan wczoraj pewną rozmowę. Jestem jej bardzo ciekaw.
Cały dzień się nią martwię.
Nie chciałem rozmawiać z Lomanitzem bez zezwolenia.
Nie to jest powodem mojej troski.
Ale coś, moim zdaniem...
znacznie poważniejszego.
Kiedy FBI powiedziało, że tak zdobyte zeznania
nie przejdą w sądzie,
Pash dał jasno do zrozumienia, że i tak nie zostawi żadnych świadków.
W końcu go przekonali, ale to taki typ człowieka.
Słyszał pan pewnie, że prace laboratorium budzą zainteresowanie stron trzecich.
Człowiek z otoczenia sowieckiego konsula
dał znać przez pośredników
ludziom zaangażowanym w projekt, że jest gotów przekazać informacje.
I ktoś z projektu miałby być tym zainteresowany?
Szczerze? Teoretycznie, są argumenty za tym,
że wypada poinformować Rosjan. W końcu to nasi sojusznicy.
Ale nie z pominięciem oficjalnych kanałów.
Chyba dobrze byłoby zwiększyć czujność.
Powiedziałeś to Pashowi?
Próbowałem mu uzmysłowić, że Rosja to nie Niemcy.
Borys Pash jest synem rosyjskiego, prawosławnego biskupa.
Urodził się tutaj, ale w 1918 roku pojechał walczyć z bolszewikami.
Zabijał komunistów własnymi rękami.
Nie mnie sądzić, kto powinien otrzymać informacje.
Mam tylko powstrzymać ich nielegalny wyciek.
Da mi pan trochę konkretów?
W rozmowach parę razy padało nazwisko Eltenton.
To bodaj chemik pracujący w Shellu.
Rozmawiał ze znajomym,
który zna się z kimś z projektu.
Myślałeś, że Pashowi to wystarczy?
Próbowałem dać im Eltentona bez otwierania puszki Pandory.
Naściemniałem mu ile się dało.
Grovesa też pan okłamał?
Nie. Przyznałem się mu, że okłamałem Pasha.
Pamięta pan rozmowę o sprawie Chevaliera?
Każdy zna jej własną wersję.
Sprawa była dla mnie jasna, ale teraz sam nie wiem.
Jaki był pański wniosek?
Że, jak każdy amerykański uczniak, Robert miał poczucie,
że paskudnie jest donosić na kumpla.
Ach tak.
Mogę wiedzieć, przez kogo nawiązał kontakt?
To by włączyło w sprawę ludzi, których nie chcę w nią mieszać.
Chodzi o kogoś z projektu?
Z uczelni, ale nie z projektu.
Czyli Eltenton próbował do pana dotrzeć przez któregoś z wykładowców z Berkeley?
Z tego, co wiem, to tak.
Ale mogło brać w tym udział więcej osób.
Jeśli wydaję się panom mało skłonny do współpracy,
to tylko dlatego, że nie chcę narobić kłopotów niewinnym ludziom.
Próbujesz chronić przyjaciela. A kto chroni ciebie?
Ty byś mógł.
Jeśli podasz nazwisko.
Jeśli mi każesz, zrobię to.
Popełniasz błąd. Masz je podać z własnej woli.
- I podał? - Tak.
- Ale nie wtedy? - Nie.
Kilka miesięcy później, prawda?
Tak.
Jestem natrętny?
Jest pan. Ale to pańska praca.
A moją jest chronić ludzi, którzy pracują dla mnie.
Zanim podejmiemy kroki,
o których pewnie pan usłyszy
i uzna za drastyczne,
będę je chciał z panem omówić.
Nie mam jeszcze żadnego planu. Staram się to wszystko przetrawić.
W miesiącach między rozmową z Oppenheimerem
a pojawieniem się nazwiska Chevaliera
podejmował pan działania w celu namierzenia pośrednika?
Szeroko zakrojone.
Ale bez nazwiska, szukaliśmy po omacku.
A gdy poznał pan nazwisko?
Kiedy Oppenheimer je ujawnił, mnie już nie było.
Nie było?
Uznano, że bardziej się przydam w Europie,
badając stan niemieckich prac nad bombą.
Kto uznał?
Generał Groves.
Wysłał mnie do Londynu.
Wcześnie jak na świąteczną imprezę.
Coś się kroi. Tolman wyjechał.
Dokąd?
Ruth nie chce powiedzieć.
No weź, Ruthie. Jak nie mnie powiesz, to komu?
Segmentacja, pamiętasz?
I skąd pomysł, że wiem, gdzie jest?
Bo zawsze wiesz, kiedy to ma znaczenie.
A teraz ma?
Baczność!
Mam dla wszystkich prezent.
Anglicy przewieźli mnie w luku bombowym.
Pokazali, gdzie jest tlen, ale zrobiłem coś nie tak.
Jak mnie wyjęli w Szkocji, byłem nieprzytomny.
Ale udałem, że śpię.
Miłej zabawy.
Jest dość potężna?
Żeby zakończyć wojnę?
Wszystkie wojny.
Heisenberg przyjechał do mnie, do Kopenhagi.
Przerażające. Mój były student pracuje dla hitlerowców.
Powiedział mi to i owo na zachętę.
Podtrzymana reakcja z jądrami uranu.
Brzmi jak reaktor, nie bomba.
Mówił o dyfuzji gazowej?
Nie, głównie o ciężkiej wodzie.
Jako spowalniaczu?
Tak, zamiast grafitu.
Co?
Ślepy zaułek.
Prowadzimy. A z twoją pomocą, Niels...
Panowie, zostawicie nas na chwilę samych?
Nie przyjechałem, żeby ci pomóc.
Dasz sobie radę beze mnie.
W takim razie po co?
Mówić o tym, co dalej.
To, co tworzycie, przeżyje Hitlera.
Świat nie jest na to gotów.
Unosząc kamień, musisz być gotów znaleźć pod nim węża.
Politycy muszą zrozumieć, że to nie tylko nowa broń.
Ale nowy świat.
Będę im to powtarzał, ale ty też musisz.
Ty, amerykański Prometeusz.
Człowiek, który dał im moc, żeby zniszczyć samych siebie.
Ciebie posłuchają.
Twoja praca dopiero się zaczyna.
Przepraszam, Oppie, telefon.
Z San Francisco.
Robert?
Boże, co jest?
Co się stało?
Dzwonił jej ojciec.
Znaleźli ją w wannie.
Kogo?
Wzięła proszki.
Zostawiła list, niepodpisany.
Wzięła barbiturany, ale we krwi miała wodzian chloralu.
Zostawiła kartkę.
Jean Tatlock?
Byłem u niej.
Mówiła, że mnie potrzebuje,
a ja jej powiedziałem,
że nie mogę...
To moja wina.
Nie można zgrzeszyć i oczekiwać, że wszyscy będą ci współczuć konsekwencji.
Weź się w garść.
Jesteś potrzebny innym.
Donald, powiedz jej.
Radź sobie sam.
Nie rzucę pracy, bo pluton jest radioaktywny.
Nie wiemy, jaki ma wpływ na układ rozrodczy kobiety.
Twój jest bardziej na wierzchu. Jak sądzę.
Możemy? Prace nad implozją utknęły.
Nie poganiaj nas. Oppie, proszę.
Poganiam, bo się wleczecie.
Neddermeyer robi, co trzeba. To Teller nie pomaga.
Od tygodni czekam na obliczenia dla soczewek implozyjnych.
Anglicy to zrobią. Fuchs.
Jak najbardziej.
To twoje zadanie, Teller.
Ja prowadzę badania.
Nad bombą wodorową, której nie budujemy.
Nie pracuję dla niego.
Puść go. To primadonna.
Zgoda. Powinien wyjechać.
Kisty, zastąpisz Neddermeyera.
Seth, zajmiesz się plutonem.
Lilli, pracujesz dla Kistiego. Bo cię potrzebuje.
Fuchs, przejmiesz po Tellerze. Interesuje cię tylko implozja.
I nikt nie wyjeżdża z Los Alamos.
- Nie puszczą mnie. - Nie.
Ja cię nie puszczę.
Olej Hansa. Rozszczepianie.
Zostań i pracuj nad czym chcesz.
Fuzją, wodorem, obojętne. Spotkamy się, pogadamy.
Nie masz czasu się spotkać.
Stałeś się politykiem.
Fizykę rzuciłeś lata temu.
Raz w tygodniu.
Godzina. Sam na sam.
Podnieś ten zasrany szlaban.
Czyli prace nad Super już trwały za pana czasów w Los Alamos.
Tak.
A jednak po wojnie twierdził pan, że to jest niewykonalne.
Nie. Zwracałem uwagę na techniczne trudności.
Nie doradzał pan AEC zaniechania badań po sowieckich próbach?
- Nie. - Taka była rekomendacja komisji.
Po wielogodzinnej dyskusji nad tym,
jak należy zareagować.
Bomba wodorowa
ma moc tysiąca atomowych.
MOSKWA
Mogłaby zostać zrzucona tylko na wielkie miasta.
To byłoby ludobójstwo.
Izzy, dorysuj też kółka po tej stronie mapy.
Tam, gdzie trafiliby nas.
- Nowy Jork, Waszyngton. - Słusznie.
To broń agresywna o zerowej wartości obronnej.
Działa odstraszająco.
Musimy bardziej odstraszać?
Nasz arsenał atomowy nie wystarczy?
Toniesz w 10 stopach wody czy w 10 000,
co za różnica?
Możemy utopić Sowietów i oni to wiedzą.
- Oni nas też. - Więc eskalujemy?
Pomysły Tellera są nadal równie niepraktyczne, co w czasie wojny.
Bomba wodorowa jest wykonalna i dobrze to wiesz.
To niezwykle kosztowne, a rezultat niepewny.
To jak Truman powinien uspokoić naród?
Ograniczyć rozprzestrzenianie broni atomowej
dzięki międzynarodowym mechanizmom kontrolnym.
W sensie rząd światowy?
ONZ, tak jak chciał Roosevelt.
Pytałem, co powinien zrobić Truman.
Świat się zmienił. Dziś nie faszyzm, a komunizm zagraża naszemu istnieniu.
Lewis, zrozum. Jeśli zbudujemy bombę wodorową,
Sowieci będą musieli zbudować własną.
Albo już nad nią pracują,
mając informacje od szpiega w Los Alamos.
Nie było tam szpiegów.
- Na pewno? - Panowie. Zbaczamy z tematu.
Należy wywalczyć od Rosjan ustępstwa,
deklarując, że nie zbudujemy bomby wodorowej.
I ujawniając jej istnienie.
Podobno już i tak wszystko wiedzą.
No dobrze.
Członkowie komisji zbiorą się teraz na tajne obrady,
aby wydać rekomendację.
Nie chcesz iść tą drogą.
Z całym szacunkiem. Jesteśmy ciałem doradczym. Doradźmy im z sensem.
Dr. Oppenheimer? William Borden.
Komisja ds. Energii Atomowej?
A, tak.
W czasie wojny byłem pilotem.
Raz, wracając z nalotu, zobaczyłem coś niezwykłego. Wyglądało jak meteor.
To była rakieta V2 lecąca na Anglię.
Wciąż myślę, co by było,
gdyby taka wroga rakieta miała głowicę jądrową.
Nie chcę, żebyśmy to my byli za to odpowiedzialni.
Nie idź na wojnę ze Straussem.
Kiedy obaj mówimy, słuchają mnie.
Kiedy ty mówisz, słyszą proroka. Gdy mówi Strauss, słyszą siebie.
Posłuchają proroka.
Prorocy nie mogą się mylić.
Nie oskarżał pan Oppenheimera o sabotowanie projektu Super?
Określenia typu „sabotaż” nawet nie przeszły mi przez myśl.
A panu Bordenowi?
Wydaje się to możliwe.
Jak pan Borden zdołał sformułować tak szczegółowe oskarżenie?
Nie był już urzędnikiem,
a jednak miał nieograniczony dostęp do akt dr. Oppenheimera.
Możliwe, że otrzymał go od pana Nicholsa?
Albo od kogoś innego z komisji?
To poważne zarzuty.
Sugeruje pan, że dr Oppenheimer jest nielojalny wobec Stanów Zjednoczonych?
Zawsze uważałem i dalej uważam, że jest lojalny.
Wierzę w to i będę wierzył, póki nie zobaczę dowodów zdrady.
A uważa pan, że stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego?
Gadżet a cywilizacja. Debata.
Odkąd Hitler strzelił sobie w łeb w swoim bunkrze, uważam,
że miejsce tej bomby jest
wyłącznie na poligonie.
Musimy się zastanowić,
czy wciąż istnieje cel, który by uświęcał środki.
Niemcy zaraz skapitulują.
To nie wróg jest największym zagrożeniem dla ludzkości, ale nasza praca.
Hitler nie żyje, to prawda.
Ale Japończycy walczą dalej.
Ich klęska jest pewna.
Tylko ilu naszych jeszcze zginie?
Możemy zakończyć wojnę.
Jak usprawiedliwić użycie tej broni przeciw ludziom?
Jesteśmy teoretykami, tak?
Tak.
Wyobrażamy sobie przyszłość, która nas przeraża. Ale oni...
nie zaczną się bać, póki nie zrozumieją.
A zrozumieją, dopiero kiedy jej użyją.
Kiedy świat pozna straszliwą tajemnicę Los Alamos,
zapanuje pokój, jakiego ludzkość nie znała.
Oparty na międzynarodowej współpracy, o jakiej marzył Roosevelt.
Postęp?
Dwa lata i miliard dolarów?
To nie ma ceny.
Wystarczy zsumować rachunki.
Służy wam to sielskie życie.
80 dzieci urodzonych w pierwszym roku.
W tym – 10 miesięcznie.
Kontrola urodzeń mi nie podlega.
- Widać. - Generale.
Głowy w dół.
Fuchs. Głowa.
Poszła.
Dwie niezawodne bomby. Na kiedy?
Wrzesień.
Lipiec.
Idealnie.
Sierpień.
Lipiec.
Test w lipcu.
Ale ściągniesz mi brata.
Zna pustynię, odstawił politykę,
od dwóch lat pracuje z Lawrencem.
Jak nazwiemy test?
„Serce łomocze, Bóg w trzech osobach”.
Co?
Trójca.
Zażądał pan wprowadzenia brata, znanego komunisty...
Byłego.
...byłego komunisty
do najtajniejszego i najważniejszego projektu zbrojeniowego USA.
Wiedziałem, że można mu bezwarunkowo ufać.
I był pan pewien nieomylności swoich sądów?
Fuchs, głowa.
Wszyscy gotowi?
Jaka lekcja z dzisiaj?
Żeby siedzieć o wiele dalej.
Poprawcie to, szybko.
Rano jedziemy do Waszyngtonu. Podamy im datę.
Wyrwałeś się z Chicago, Leo.
Jeśli czegoś nie zrobimy, zrzucą ją na Japonię.
Mieliśmy gadać z Trumanem, ale odwołali spotkanie.
Widzisz się z Sekretarzem Wojny.
To, że ją budujemy, nie daje nam prawa decydować, co z nią zrobią.
Historia nas osądzi.
W Chicago napisaliśmy petycję.
Nie wchodzę w to.
Co was niepokoi? Przekażę.
Niepokoi?
Niemcy pokonane. Japonia długo się nie utrzyma.
Skąd możesz wiedzieć? Ty nas w to wciągnąłeś.
Z Einsteinem. Waszym listem do Roosevelta, że zbudujemy bombę.
Przeciw Niemcom.
Nie tak działa zbrojeniówka, Szilard.
Musisz nam pomóc.
Fermi jest na spotkaniu Lawrence też.
Oni to nie ty.
Ty najlepiej sprzedajesz naukę.
Każdego potrafisz przekonać.
Nawet siebie.
Przepraszam.
W nalotach na Tokio zginęło 100 000 osób.
Głównie cywili.
Martwię się o Amerykę, gdy robimy takie rzeczy i nikt nie protestuje.
Pearl Harbor i trzy lata krwawej wojny na Pacyfiku
dały nam spory kredyt społecznego zaufania.
Dość, żeby zrzucić atomówkę?
Ofiar może być mniej niż przy nalotach na Tokio.
Szacunkowo?
W mieście średniej wielkości
20-30 tysięcy zabitych.
Tak, ale...
nie zapominajmy o aspekcie psychologicznym wybuchu.
Słup ognia wysoki na trzy kilometry.
Śmiercionośne promieniowanie w promieniu półtora.
Od jednej bomby,
zrzuconej niemal niezauważenie z B-29.
Bomba atomowa będzie...
straszliwym objawieniem boskiej mocy.
Wtedy sprawa byłaby rozwiązana.
Wojna by się skończyła.
Chłopcy wróciliby do domu.
Cele wojskowe?
Żaden nie jest dość duży.
Może fabryka zbrojeniowa i pobliskie osiedla robotnicze.
Po ostrzeżeniu. Żeby ograniczyć straty wśród cywili.
Rzucą na nas wszystko.
To dopiero będzie piekło.
Jeśli ich ostrzeżemy, a bomba nie wybuchnie,
zaprzepaścimy szanse na japońską kapitulację.
Może zademonstrujmy działanie bomby, żeby wymusić poddanie?
Zademonstrujemy stanowczo i jednoznacznie.
Dwa razy.
Raz, żeby pokazać siłę broni.
I drugi, żeby wiedzieli, co ich czeka, jak się nie poddadzą.
Mamy listę 12 miast do wyboru.
Przepraszam. Jedenastu.
Usunąłem z niej Kioto z racji kulturowego znaczenia dla Japończyków.
No i byłem tam w podróży poślubnej.
Wspaniałe miasto.
Ułatwię panom sprawę.
Z danych wywiadu, których nie mogę udostępnić,
wynika, że Japończycy nie skapitulują,
chyba że w przypadku
skutecznej i totalnej inwazji na główne wyspy.
Zginie mnóstwo ludzi po obu stronach.
Użycie bomby atomowej pozwoli ograniczyć liczbę ofiar.
Jeśli zachowamy przewagę moralną.
W sensie?
Jeśli zrzucimy bombę, nie informując sojuszników,
poczują się zagrożeni.
Zacznie się wyścig zbrojeń.
Ile możemy powiedzieć Sowietom?
Prędzej czy później i tak staną się częścią atomowego świata.
Podobno nie mają uranu.
Źle pan słyszał.
Sowiecka bomba to kwestia czasu.
Program musi iść pełną parą także po wojnie.
Panie sekretarzu, jeśli mogę...
Nie wszyscy pracujący przy projekcie są zgodni.
To chyba dobry moment, żeby poznać różne opinie.
Jeśli porozmawiamy...
Do projektu trafili niestety
także ludzie o wątpliwej dyskrecji i niepewnej lojalności.
Jeden z nich chciał rozmawiać z prezydentem.
Potrzebujemy ich.
Ale gdy tylko to będzie możliwe, należy ich usunąć z programu.
Zgodzi się pan, doktorze?
Jeśli Sowieci i tak zbudują bombę,
może zaprośmy ich naukowców na test.
Prezydent Truman nie zamierza robić Stalinowi nadziei,
że zostanie dopuszczony do programu atomowego.
Przedstawienie naszych prac jako sposobu na zakończenie wojny
nie jest składaniem żadnych obietnic.
Poczdam będzie dla Trumana
ostatnią okazją, żeby poruszyć ten temat.
Do tego czasu bomba będzie gotowa?
Zdecydowanie. Będziemy już po testach.
Pomiary w strefie zero w odległości 9144 metrów
na północ, południe i zachód.
Skąd odpalamy?
Z południa. 9144 m.
Obóz będzie 16 km stąd.
Kolejny punkt obserwacyjny na tym wzgórzu, 32 km stąd.
Co jest, Frank? Przewody już wkopane.
Lotnictwo zażądało świateł dla B-29.
B-29? Bomba jest na wieży.
Chcą określić bezpieczny pułap zrzutu.
Ryzykowne.
Mniej, niż zrzucić bombę na Japonię
wierząc, że obliczenia były poprawne.
Nie możemy czekać. Odpalamy piętnastego.
- Piętnastego? Ale to... - Piętnastego.
Piętnastego.
Będę w południowym punkcie obserwacyjnym z Frankiem i Kistiakowskim.
Was rozdzielimy między obóz główny, zachodni i punkt obserwacji zdalnej.
Ostrożnie z tym nożem.
Delikatnie.
To bezpieczna odległość?
Tak wynika z twoich obliczeń.
Czas wziąć odpowiedzialność, Hans.
A chmura radioaktywna?
Jak nie będzie bardzo wiało, opadnie w promieniu 4-5 km.
Procedury ewakuacyjne wdrożone.
Ale potrzebna nam widoczność, więc pogoda musi dopisać.
Wszyscy na zewnątrz.
Odpalamy w nocy piętnastego.
Nieodwołalnie. Ktoś chce coś powiedzieć, to teraz.
Dobra. Stop.
Brać materace.
I rozkładać na ziemi.
Może zrobić jeszcze próbę implozji?
Nie zawadzi.
Róbcie.
Coś jeszcze może nas powstrzymać?
Zrobicie to?
Dam ci znać.
Jeśli się uda,
ściągniesz pranie.
Połamania nóg.
Oppie obstawia skromne trzy kilotony.
- Teller wchodzi w 45. - 20.
20 000 ton trotylu.
Kto dorzuci samozapłon atmosfery?
Mamy to przesunąć?
Byłoby rozsądnie.
Burza już tam dotarła?
Próba implozji się nie powiodła.
Halo, Hans. Tak, jest tutaj.
Tak.
Bethe się myli?
- Nie. - Nie?
Nie.
Czyli damy ciała?
- Nie. - Wyjaśnij.
Nie potrafię. Po prostu wiem.
Wiem, że soczewki zadziałają.
Jeśli je zdetonujemy i reakcja nie ruszy,
zmarnujemy pluton wydobywany i wzbogacany przez dwa lata.
Moja pensja kontra 10 dolców. Odpalą.
Chryste.
Wiatr się wzmaga. Nie pada.
Są pierwsze pioruny.
Powiedz swoim, żeby się odsunęli
od stalowej wieży z bombą atomową.
- Jedziemy do płd. punktu. - Odwołaj ich.
Pomierzymy stamtąd.
Ludzie nie śpią od dwóch dni.
Jeśli się dziś wycofamy, stracimy parę tygodni.
Nie zdążymy przed Poczdamem.
Do siódmej Truman musi wiedzieć. Czas się kończy.
Jak prognozy?
Deszcz, wiatr, błyskawice.
Ile to potrwa?
Burza nie odpuszcza.
Do świtu się uspokoi.
- Skąd wiesz? - Znam tę pustynię.
Temperatura spada. Przed świtem się uspokoi.
Może mieć rację, ale odpalamy jak najpóźniej.
5:30!
Chcę to na piśmie. Mylisz się, to cię powieszę.
Powiedz wszystkim. 5:30.
- 5:30. - 5:30.
3 lata, 4000 osób, 2 miliardy dolarów.
Jeśli nie wybuchnie,
obaj jesteśmy skończeni.
Stawiam na 3 kilotony.
Mniejsza nie zrobi wrażenia.
O co chodziło Fermiemu z samozapłonem atmosfery?
Przez chwilę mieliśmy obawy,
że reakcja łańcuchowa może być nie do zatrzymania.
Zapali się też atmosfera.
Czemu Fermi wciąż o tym wspomina?
Wisielczy humor.
Ale istnieje jakaś szansa, że wciskając ten guzik,
zniszczymy świat?
Nic z ostatnich trzech lat badań nie potwierdza tej tezy.
Ryzyko jest naprawdę minimalne.
- Jak minimalne? - Bliskie zeru.
Bliskie?
A czego byś oczekiwał bez eksperymentu?
„Zero” nie byłoby złe.
Za dokładnie
godzinę i 58 minut
będziemy wiedzieć.
Chyba cichnie.
Obsługa opuściła strefę zero. Już tu jadą.
Uzbrajają zapalniki.
Odpalić silniki. Musimy być gotowi do ewakuacji.
Brać szybki i na miejsca.
Okulary albo szybki.
Każdy bierze szybkę.
20 minut.
20.
Na nogę proszę.
- Feynman. - Nie.
Szkło. Zatrzymuje ultrafiolet.
A co zatrzyma szkło?
Jadę do obozu głównego. Powodzenia.
Robert...
Nie wysadź świata.
Obserwuj strzałkę.
Jeśli zapalniki się nie naładują
albo napięcie spadnie poniżej 1 V,
wciskasz ten guzik i przerywamy.
Rozumiesz?
Rozumiem.
Dwie minuty do detonacji.
Wszyscy na ziemię.
Nie odwracać się, póki nie zobaczycie światła na wzgórzach.
A i wtedy patrzymy tylko przez szybki.
90 sekund do detonacji.
Równo jest?
Tak.
60 sekund do detonacji.
Skończyły się łatwe decyzje.
30 sekund.
Zapalnik naładowany.
17, 16...
15...
14...
13...
12...
11...
10...
9...
8...
7...
6...
5...
4...
3...
2...
1.
„I stałem się śmiercią.
Niszczycielem światów”.
Udało się.
Wisisz mi dychę.
- No już. - Przecież oddam, Kisty.
Oddasz.
Jasne, że oddasz.
Łącz z Poczdamem, migiem.
Przekaż wiadomość Kitty.
Nie wolno nam.
Niech ściągnie pranie.
Udało się!
Halo.
- Kitty? - Co? Charlotte.
Słucham. Mów.
Kazał ci tylko przekazać, żebyś ściągnęła pranie.
Kitty?
Jesteś tam jeszcze?
Jeśli zdetonują za wysoko, siła wybuchu będzie zbyt mała.
Z całym szacunkiem, doktorze, damy sobie radę.
Truman wprowadził Stalina w temat?
To trochę za dużo powiedziane.
Wspomniał, że mamy nową, potężną broń.
Stalin wyraził nadzieję, że użyjemy jej przeciw Japonii.
I tyle?
Daliśmy im do ręki asa, ale to oni siedzą przy stole.
Celujemy w szóstego?
Decyzja jest w rękach sztabu.
Jechać z tobą do Waszyngtonu?
Po co?
Ale będziesz mnie informował?
Oczywiście.
W miarę możliwości.
Japończycy poddaliby się, gdyby wiedzieli, co ich czeka?
Nie wiem.
Widziałeś petycję Szilarda?
Co on wie o Japończykach?
Nie podpiszesz, prawda?
Wielu już podpisało.
Edward.
Fakt, że stworzyliśmy bombę,
nie oznacza, że mamy prawo albo obowiązek
decydować, jak zostanie użyta.
Ale tylko my o niej wiemy.
Mówiłem Stimsonowi, że zdania naukowców są podzielone.
A jakie jest twoje?
Po jej zrzuceniu
wojna jądrowa, może wszelka wojna,
będzie nie do pomyślenia.
Aż ktoś zbuduje coś większego.
Myślałem, że zadzwonią.
Dopiero piąty.
W Japonii już szósty.
Charlotte.
Zadzwoń do Grovesa.
I co?
Charlotte?
Truman w radio.
16 godzin temu...
amerykański samolot zrzucił jedną bombę na Hiroszimę,
niszcząc zaplecze wroga.
Bomba ta miała moc większą niż 20 tysięcy ton trotylu.
To była bomba atomowa.
Zdołaliśmy okiełznać potęgę wszechświata.
Groves na jedynce.
Jesteśmy gotowi zadać Japończykom ostateczną klęskę.
Generale?
Jestem bardzo dumny z ciebie i twoich ludzi.
Poszło jak trzeba?
Zdaje się, że nieźle ich łupnęło.
Tutaj wszyscy są w niezłych nastrojach.
To była długa droga.
Jedną z moich najlepszych decyzji
był wybór szefa Los Alamos.
Wydaliśmy
ponad dwa miliardy dolarów
na najbardziej niepewny eksperyment w dziejach nauki.
I wygraliśmy.
Oppie! Oppie! Oppie!
Świat
będzie pamiętał ten dzień.
Za wcześnie,
żeby w pełni ocenić skutki bombardowania,
ale miło na pewno nie było.
Jestem taki dumny.
Dumny z tego, co osiągnęliście.
Żal, że nie zdążyliśmy zrzucić jej na Niemców.
OJCIEC BOMBY ATOMOWEJ
Doktorze Oppenheimer.
Ładne zdjęcie.
Prezydent oczekuje.
Doktorze Oppenheimer. To zaszczyt.
Panie prezydencie.
Proszę.
Dziękuję.
Panie sekretarzu.
Jak to jest być najsłynniejszym człowiekiem na świecie?
Ocalił pan wielu naszych rodaków.
To, co zrobiliśmy w Hiroszimie, było...
I Nagasaki.
Oczywiście.
Dzięki panu chłopcy mogli wrócić do domu.
To nie był tylko mój wynalazek.
Ale pan jest na okładce Time’a.
Jim mówi, że martwi pana wyścig zbrojeń z Sowietami.
Owszem.
Mamy niepowtarzalną szansę na...
międzynarodową współpracę w sprawie energii jądrowej.
Martwię się...
Wie pan, kiedy Sowieci będą mieli bombę?
Chyba nie potrafię...
Nigdy.
Panie prezydencie, Rosjanie mają świetnych fizyków
i ogromne zasoby.
Ogromne?
Tak.
Nie wydaje mi się.
Rzucą wszystko, co mają i...
Podobno opuszcza pan Los Alamos.
Co mamy zrobić z tą ziemią?
Zwrócić Indianom.
Doktorze Oppenheimer.
Jeśli ma pan rację co do Sowietów,
powinniśmy rozbudować Los Alamos, nie zamykać.
Panie prezydencie.
Czuję, że mam krew na rękach.
Ludzi w Hiroszimie i Nagasaki
gówno obchodzi, kto zbudował bombę.
Ważne jest, kto ją zrzucił.
Ja.
Hiroszima to nie pana zmartwienie.
Doktorze Oppenheimer.
Trzymaj tę beksę z dala ode mnie.
Robert zrozumiał, że wyrzuty do niczego nie prowadzą.
Kiedy go poznałem,
pogodził się z tym, że okrzyknięto go ojcem bomby atomowej.
I zaczął robić z tego użytek.
FILOZOF ENERGII ATOMOWEJ
Czy zaraz po wojnie
wywarł pan znaczący wpływ na amerykańską politykę atomową?
Znaczący to spora przesada.
Serio? Choćby w kwestii izotopów.
Usunął pan ze sceny wszystkich przeciwników ich eksportu.
I butelka piwa. Niezbędna do produkcji broni jądrowej.
Mówiłem w imieniu świata nauki, który był w tej sprawie zgodny.
McCarthy rósł w siłę. Robert wiedział, że stanie się celem.
Jego brat trafił na czarne listy wszystkich uczelni w kraju.
Lomanitz kładł tory na kolei.
Chevalier trafił na wygnanie.
A Robert i tak rekomendował
kontrolę zbrojeń zamiast bomby wodorowej.
Kiedy Truman odrzucił rekomendację, był załamany.
TRUMAN OGŁASZA BUDOWĘ BOMBY WODOROWEJ
Nieznośnie brak mi Richarda.
Wiem, Ruth.
Może i lepiej, że nie dożył tego, co się dzieje.
Idzie solenizant.
- Będzie się puszył. - Miłej zabawy.
Mój syn z narzeczoną marzą, żeby poznać
ojca bomby atomowej.
Miło mi.
Zły moment?
A ty co sądzisz?
To musiał być dla ciebie cios.
Dla świata.
Świata? Czym takim był Fuchs dla świata?
Fuchs?
Klaus Fuchs?
O rany. Nic nie wiesz?
Klaus Fuchs, brytyjski naukowiec, który pracował w Los Alamos nad implozją.
Okazuje się,
że przez cały czas szpiegował dla Sowietów.
Przykro mi.
Kiedy prawda o Fuchsie wyszła na jaw,
FBI wzięła Roberta pod lupę.
Wiedział, że ma podsłuch.
Śledzili go.
Grzebali w śmieciach.
Ale nie przestał mówić, co myśli.
Człowiek z zasadami.
I może myślał, że sława go ochroni.
Wybór Eisenhowera uznał za kolejną szansę.
I przesadził.
Amerykę i Rosję
można porównać
do dwóch skorpionów w butelce.
Każdy może zabić drugiego
tylko ryzykując własne życie.
Ta polityka ma szereg implikacji.
Wielu naukowców mnie obwinia,
ale jak miałem go chronić?
Dość tych tajemnic.
Tylko otwartość ma sens.
Urzędnicy muszą zacząć szczerze rozmawiać z narodem.
Jego wrogowie tego już nie znieśli.
Cofnięto mu certyfikat bezpieczeństwa.
Tym samym stracił wiarygodność.
Jak mogli to zrobić?
Był bohaterem wojennym, nie krył swojej przeszłości.
Borden wszystko wyciągnął.
Skąd miał dostęp do akt Oppenheimera w FBI?
Nichols mu je dał?
Nie wyobrażam sobie.
Ktokolwiek to zrobił, wywołał burzę,
która zatrzęsła wszystkim od Białego Domu po moją pozycję w AEC.
Przyszedł już?
Całe życie pracuję, żeby znaleźć się tutaj.
W rządzie USA. A teraz, przed całym krajem,
pokażą mi, kim naprawdę jestem.
Skromnym sprzedawcą butów.
Możemy to wygrać, Lewis.
Senat zrozumie, że wykonywał pan swoje obowiązki.
Choć były one przykre.
Zeznanie Hilla nam pomoże?
- Nie zaszkodzi. - Słabo go znam.
Pracował u Szilarda w Chicago.
Nie wybaczyli Robertowi,
że nie poparł ich petycji przeciw bombardowaniu Japonii.
Zdjęcie zrobiono 31 dni po bombardowaniu.
Wszyscy na ulicy w promieniu 1,5 km
doznali ciężkich oparzeń.
Japończycy opowiadali o ludziach, którzy mieli na sobie ubrania w paski.
I te paski wypaliło im na skórze.
Wielu myślało, że mieli szczęście,
bo wyszli lekko ranni ze zgliszczy swoich domów.
Ale i oni umarli.
Kilka dni albo tygodni później
od promieniowania uwolnionego w wielkiej ilości
w chwili eksplozji.
Czytałeś te bzdury w gazetach?
Brytyjski fizyk twierdzi, że użycie bomby
nie było końcem drugiej wojny,
ale początkiem zimnej wojny z Rosją.
Kto tak mówi?
Chyba go znałeś.
Patrick Blackett.
Może mieć rację.
Stimson twierdzi,
że zrzuciliśmy bombę na pokonanego wroga.
Oni się liczą z twoim zdaniem.
Proszę.
Powiedz im, żeby mi dali pracować nad Super.
Nie mogę i nie chcę.
Dlaczego?
Bo nie temu służy nauka.
Naprawdę tak uważasz?
J. Robert Oppenheimer.
Nieprzenikniony guru atomu.
Nikt nie wie, w co wierzysz.
A ty wiesz?
Po raz ostatni, dyrektor programu, dr J. Robert Oppenheimer.
Mam nadzieję, że w przyszłości
będziecie z dumą wspominać pracę tutaj.
Ale dziś dumę tę przyćmiewa poważna obawa.
Jeśli broń atomowa trafi do arsenałów skłóconych państw,
przyjdzie dzień, że ludzie przeklną nazwę Los Alamos.
Przepraszam, admirale.
Zgarnąłem po drodze.
AFERA STRAUSSA
Są po naszej stronie.
Jest Oppenheimer.
A podpis?
Strauss ze mną walczył
i wygraliśmy wojnę.
Bardzo dobre.
To pana słowa sprzed paru dni.
Zmieniliśmy taktykę.
Skąd pan wiedział, co napisze Time?
Henry Luce to mój przyjaciel.
Pytał mnie pan o radę,
a od początku był pan o krok do przodu.
Żeby przetrwać w Waszyngtonie, trzeba wiedzieć, co i jak.
Jasne.
Co pan mówił o Bordenie?
Że cudzymi rękami jest łatwiej?
A może to pan to zrobił rękami Bordena?
Wszystko zależy, jak duży wpływ Borden miał na Tellera.
Powiedziałem coś zabawnego?
Borden i Borden.
Wszyscy wiemy, że to Strauss.
Ściągnął mnie do Princeton.
A potem go upokorzyłeś przed Kongresem.
Choć bardziej przydatne niż kanapka.
Jak mi poszło?
Nawet aż za dobrze.
To było 6 lat temu.
Ludzie naprawdę mściwi
mają anielską cierpliwość.
Strauss od początku podkreślał swoją neutralność.
Przejrzyj na oczy. To Strauss.
Od samego początku. Dobrze wiesz.
Czemu nie walczysz?
Chryste.
To nie był Nichols,
Hoover, ludzie Trumana, tylko pan.
Pan dał akta Bordenowi, wystawił mu Oppenheimera
- i przekonał... - Borden...
nie wymagał przekonywania.
Proszę się nie śpieszyć.
Wnioski niech pan wyśle FBI.
To dużo materiału,
ale nie ma nic nowego.
Nowe będą wnioski.
I ich konsekwencje.
Hoover da to McCarthy’emu?
Oppenheimer jest za cwany dla tego nadętego błazna.
Rozmawiałem z Hooverem. McCarthy będzie cicho.
Załatwisz to z AEC.
- Sąd? - Nie.
W żadnym razie. Wyświadczyłbyś mu przysługę.
Zrobił z niego męczennika.
Trzeba całkowicie podważyć jego wiarygodność,
zniszczyć autorytet w kwestiach bezpieczeństwa narodowego.
Co dalej?
Obskurna klitka z dala od światła ramp.
Prosta, biurokratyczna procedura.
Jego certyfikat wymaga przedłużenia.
Wysyła pan zarzuty do FBI,
Hoover przekazuje je do AEC. Musicie działać.
Wysuwacie zarzuty,
mówicie Oppenheimerowi, że nie dostanie certyfikatu
i dajecie mu się odwołać.
Jak widzisz, niepodpisane.
Mogę to wziąć?
Nie.
Jeśli się odwołasz, będą musieli przesłać ci kopię.
Kiedy się odwoła, a odwoła się,
ja mianuję radę.
I podsunę prawnika.
- Oskarżyciela? - Ale nie oficjalnie.
Kto to będzie?
Roger Robb.
Auć.
Będzie miał wgląd w komplet akt Oppenheimera.
Rada Graya też.
Ale obrońca nie.
Sesje niejawne.
Obciążające mnie rzekomo dowody, będące podstawą oskarżenia...
Żadnej publiki, prasy.
Żadnych dowodów.
Bez dowodów?
My nie skazujemy.
Tylko odmawiamy.
Jak to pan powiedział?
Po prostu tak wygląda ta gra.
Proszę wybaczyć moją naiwność.
Amatorzy lecą do słońca.
I płoną żywcem.
Władza kryje się w cieniu.
Tyle że właśnie pan z niego wyszedł.
I dlatego musi się udać.
Dzisiaj zeznaje Teller.
To nam pomoże. Potem...
po południu Hill.
Też nam pomoże.
Jak widzisz, niepodpisane.
Mogę to wziąć?
Nie.
Jeśli się odwołasz,
będą musieli przesłać ci kopię.
Weź mój wóz i kierowcę, nalegam.
Muszę porozmawiać z prawnikami.
Oczywiście. Ale zrób to szybko.
Długo Nicholsa nie powstrzymam.
Przykro mi, że tak to wyszło.
To nie w porządku.
Nichols chce, żebym walczył. Wtedy wszystko trafi do akt.
Strauss mówi, żebym odpuścił.
Wie, że nie możesz.
To jakbyś się przyznał do winy.
Stracisz pracę.
Reputację.
Stracimy dom.
Musimy walczyć.
Jako prawnik komisji, nie mogę cię bronić.
Zadzwonię do Lloyda Garrisona.
Dobry jest.
Najlepszy.
Ale ostrzegam.
To nie będzie walka fair.
W rozmowie z Borisem Pashem w 1943 wspominał pan o mikrofilmach?
- Nie. - Karta 11, strona 1, paragraf 3.
Nie mówił pan o „specu od mikrofilmów z konsulatu”?
- Przepraszam. - Nie.
Jaki dokument pan Robb cytuje
i czy możemy prosić o kopię?
To tajny dokument, panie Garrison.
Wróćmy do informacji z pierwszej ręki.
Te są z pierwszej ręki.
Jak to, Roger?
Rozmowa została nagrana.
Prowokujesz mojego klienta do nieścisłych zeznań,
od początku mając nagranie?
Nikt mu nie każe przekręcać własnych słów.
Przekręcać? To było 12 lat temu.
Możemy odsłuchać to nagranie?
Nie jest pan uprawniony.
Ale ma trafić do akt.
Proszę.
Chodzi o to, żeby nas przycisnąć do muru czy poznać prawdę?
Jeśli o prawdę, pokażcie dowody, dajcie listę świadków.
Panie Garrison, to nie jest rozprawa.
Nie działają procedury sądowe. To sprawa bezpieczeństwa narodowego.
Z całym szacunkiem,
nie pojmuję, co ma bezpieczeństwo narodowe
- do listy świadków? - Zróbmy krótką przerwę.
Panowie. Macie moje wypowiedzi.
Jeśli są nagrane, widać tak powiedziałem.
Jak mówiłem, wymyśliłem dla Pasha historyjkę.
Ale po co te komplikacje, te wszystkie szczegóły?
Bo byłem idiotą.
Po co kłamać?
Po to, żeby nie ujawniać, kto był pośrednikiem.
Pana przyjaciel, Haakon Chevalier, komunista.
Wciąż się przyjaźnicie?
Tak.
Doktorze Rabi, dzięki za przyjście.
Wiesz, kogo jeszcze wezwali?
Tellera, oczywiście.
Lawrence’a też chcieli.
Co powiedział?
Że im nie pomoże, ale...
Ale?
Strauss mu powiedział, że całe lata miałeś romans z Ruth Tolman.
Cały czas, gdy u nich mieszkałeś w Pasadenie.
Przekonał Lawrence’a, że Richardowi pękło serce.
Absurd.
- Która część? - Z sercem.
Nigdy się nie dowiedział.
Lawrence będzie zeznawał?
Nie wiem.
Doktorze Rabi,
jakie oficjalne funkcje sprawuje pan obecnie?
Jestem przewodniczącym komitetu doradczego AEC.
Przejąłem po dr. Oppenheimerze.
Jak dawno zna pan dr. Oppenheimera?
Od 1928.
Znam go dosyć dobrze.
Na tyle, żeby się wypowiadać o jego charakterze i lojalności.
Jest człowiekiem o nieskazitelnym charakterze.
Zawsze lojalnym wobec kraju i przyjaciół.
Wobec instytucji, w których pracuje.
Jedz.
Kto to był?
Nikt ważny.
Po sowieckich próbach dr Lawrence przyszedł do pana
w sprawie bomby wodorowej?
Jego niech pan zapyta.
Zamierzam.
Powiedziałby pan, że dr Oppenheimer stanowczo sprzeciwiał się jej budowie?
Nie, uważał, że badania nad fuzją
prowadzone będą kosztem prac naszego zespołu.
Ale stało się inaczej.
To się okazało później.
Załóżmy, że rada nie byłaby w pełni
przekonana co do prawdziwości zeznań dr. Oppenheimera.
Czy mimo to przyznałby mu pan certyfikat?
Czemu robicie to człowiekowi, który dokonał tego, co on?
Jakie są fakty?
Mamy bombę atomową. Wiele bomb.
Mamy też bomby wodorowe.
Czego wam jeszcze trzeba?
Syrenek?
Znam sekretarza Straussa od lat.
Zawsze wspierał i otaczał opieką
tak naukę, jak i naukowców.
Zarządzam przerwę. Chyba że jest coś pilnego.
Chciałbym jeszcze raz zażądać
udostępnienia nam listy świadków.
Przypominam, że nie zawsze dostajemy takie informacje z wyprzedzeniem.
Wiemy, że po lunchu będzie tu dr Hill.
Nasz następny świadek, dr Lawrence,
dostał nagle zapalenia jelit.
Przesłuchamy więc Williama Bordena.
Panie Borden, zapraszamy.
Proszę usiąść.
Panie Borden.
Badając sprawę dr. Oppenheimera,
doszedł pan do jakichś wniosków?
- Owszem. - I czy wnioski te...
zawarł pan w liście do J. Edgara Hoovera
z Federalnego Biura Śledczego?
- Zgadza się. - Czy wcześniej
omawiał pan pomysł napisania go
z kimś powiązanym z Komisją Energii Atomowej?
Nie.
Ma pan kopię listu?
Leży przede mną.
Będzie go pan łaskaw przeczytać?
„Szanowny panie Hoover, celem tego listu jest...
Przepraszam, mogę prosić o...
Po co ta zwłoka? Przeczyta list i tyle.
Panie przewodniczący, ten list widzę pierwszy raz.
Zawiera on tezy,
a przynajmniej jedną, których nikt z nas nie chce w protokole.
To całkiem nowe oskarżenia.
Różne od zarzutów Nicholsa.
Nie dotyczą one poruszanych tutaj spraw.
Świadek napisał ten list z własnej inicjatywy.
Przytoczone dowody były znane komisji.
Jego wnioski są równie cenne,
jak pozytywne oceny przyjaciół dr. Oppenheimera.
To działa w obie strony.
Od kiedy ma pan dostęp do tego listu?
Nie widzę powodów, żeby mnie pan przesłuchiwał.
Wszyscy członkowie rady czytali ten list.
Nie lepiej, żeby trafił do protokołu?
Kontynuujmy.
„Szanowny panie Hoover,
celem tego listu jest wyrażenie opinii
zrodzonej z wieloletnich badań dostępnych mi tajnych dokumentów,
że z dużym prawdopodobieństwem
J. Robert Oppenheimer jest agentem Związku Sowieckiego.
Doszedłem do następujących wniosków:
1. Między 1929 a 1942, ze znacznym prawdopodobieństwem
Oppenheimer był na tyle zatwardziałym komunistą,
by własnowolnie przekazywać informacje Sowietom.
2. Ze znacznym prawdopodobieństwem
od tamtej pory jest agentem sowieckiego wywiadu.
3. Ze znacznym prawdopodobieństwem
na zlecenie Związku Sowieckiego
wpływa na amerykańską politykę wojskową...
- Przykro mi. - ...energetyczną
- i działania dyplomatyczne”. - Ktoś kiedyś powie prawdę
o tym, co tu się działo?
Teraz zeznawać będzie dr David Hill.
Doktorze Hill,
chce pan złożyć oświadczenie?
Dziękuję.
Poproszono mnie, żebym zeznawał w sprawie Lewisa Straussa.
Człowieka, który od lat piastuje ważne funkcje w administracji państwowej
i uznawany jest za wzór sumienności, pracowitości i inteligencji.
Wyrażę własną opinię.
Ale wierzę, że to, co powiem, pozwoli wyjaśnić,
czemu większość naukowców w kraju
wolałoby widzieć pana Straussa całkowicie poza strukturami władzy.
Chodzi panu o wrogość części naukowców
wobec nieugiętości pana Straussa w kwestiach bezpieczeństwa,
jak to pokazała sprawa Oppenheimera?
Nie.
O małostkowość i mściwość,
jakie okazał wobec dr. Oppenheimera.
Proszę o spokój.
Większość naukowców w tym kraju uważa,
że Robert Oppenheimer jest atakowany i prześladowany
za szczere wyrażanie swoich opinii.
Myślałem, że to, co robimy, robimy w służbie kraju.
Żadna rada ani komisja
nie powinna osądzać człowieka za to, że ma zdecydowane opinie.
Jeśli to przestępstwo, osądźcie i mnie.
Przepraszam, że się uniosłem.
Ale jestem oburzony.
Doktorze Hill, jak wiemy, to nie pan Strauss wniósł oskarżenie.
Nie brał on też udziału w przesłuchaniach.
Sąd nad Oppenheimerem
odbył się z inicjatywy i zgodnie z wolą Lewisa Straussa.
Oppenheimer wyśmiał argumenty Straussa
w sprawie eksportu izotopów do Norwegii.
Strauss nigdy mu nie wybaczył publicznego upokorzenia.
Kolejnym punktem zapalnym była różnica zdań w kwestii
znaczenia bomby wodorowej dla obronności kraju.
Strauss wykorzystał procedury bezpieczeństwa,
żeby podkopać autorytet Oppenheimera.
Znalazł też kilku ambitnych ludzi
o poglądach odmiennych od Oppenheimera,
którzy zazdrościli mu posłuchu w kołach rządowych.
Zawsze uważałem i dalej uważam,
że Oppenheimer jest lojalnym obywatelem.
Wierzę w to i będę wierzył, póki nie zobaczę dowodów zdrady.
A uważa pan, że stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego?
Byłem świadkiem wielu jego zachowań,
których sens był dla mnie bardzo trudny do pojęcia.
W wielu sprawach się różniliśmy,
a jego działania robiły na mnie wrażenie chaotycznych.
Dlatego też wolałbym,
żeby sprawy o kluczowym znaczeniu dla kraju
były w rękach kogoś, kogo rozumiem lepiej.
I komu tym samym bardziej ufam.
Dziękuję, doktorze.
Przykro mi.
Podałeś mu, kurwa, rękę?
Ja bym mu napluła w twarz.
Nie wiem, czy rada by to doceniła.
Za mało kulturalne?
Kultura to wasz największy problem.
Gray musi zobaczyć, co robi Robb. Czemu go nie odsunie?
A ty podajesz rękę Tellerowi.
Przestań zgrywać męczennika.
Czy zgodnie z obecnymi wytycznymi AEC
przyznałby pan Oppenheimerowi certyfikat?
Jeśli dobrze rozumiem Ustawę o Energii Atomowej,
która nie istniała w 1942, gdy zatrudniałem dr. Oppenheimera,
dziś nie przyznałbym mu certyfikatu bezpieczeństwa,
gdyby decyzja zależała ode mnie.
Dobrze. Dziękuję, to wszystko.
Ale żadnemu z nich bym nie dał.
To wszystko.
To nie dr Oppenheimer
wybrał i dopuścił do projektu Klausa Fuchsa.
Nie miał z tym nic wspólnego.
I nie chciałby pan, żeby rada odniosła wrażenie,
że wątpi pan w lojalność Oppenheimera wobec USA
w czasie prac w Los Alamos.
W żadnym wypadku.
Ufam, że nikt nawet przez chwilę tak nie pomyślał.
Dziękuję, generale.
Nie każmy im czekać.
Przyjdzie.
Chcesz, żeby zeznawała?
Tylko głupiec albo nastolatek może myśleć, że rozumie cudzy związek.
Nie jesteś ani tym, ani tym.
Kitty i ja
jesteśmy dorośli.
Przeszliśmy razem przez ogień.
Da sobie radę.
Pani stosunek do komunizmu jest przychylny, neutralny czy negatywny?
Jednoznacznie negatywny. Zerwałam wszelkie związki z komunizmem
w 1936 roku,
zanim jeszcze poznałam Roberta.
To wszystko.
Oppenheimer nie był przesłuchiwany
przez bezstronnego i obiektywnego prawnika.
Przesłuchiwał go prokurator,
który nie wahał się stosować prawniczych sztuczek.
Twierdzi pan, że rada Graya odbyła sąd nad Oppenheimerem?
Gdybym był w jej składzie,
protestowałbym przeciw metodom
człowieka, który de facto przyjął rolę oskarżyciela.
Nie wyznaczyła go rada,
tylko Lewis Strauss.
Kto to był?
Słucham?
Kto to był?
Roger Robb.
Pani Oppenheimer.
Miała pani legitymację partyjną?
Nie jestem pewna.
Nie jest pani pewna?
Tak?
Zakładam, że wstępując do partii,
opłaciła pani składkę i otrzymała legitymację.
Tak.
Przepraszam.
To było bardzo dawno temu, panie Robb, prawda?
- Nie aż tak. - Można zapomnieć.
Zwróciła ją pani czy podarła?
Legitymację, o której zapomniałam?
Legitymację partyjną.
Nie mam bladego pojęcia.
Coś różni komunizm zwykły i sowiecki?
Będąc w partii, uważałam, że różni je wszystko.
Że Komunistyczna Partia USA
dba o nasze sprawy.
Dziś w to nie wierzę.
Sowiecka sieć obejmuje cały świat.
Tak uważam, odkąd 16 lat temu wystąpiłam z partii.
- Ale... - 17. Mój błąd.
- Mówiła pani... - 18.
18 lat temu.
Ale wie pani,
że mąż przekazywał fundusze do Hiszpanii jeszcze w 1942 roku.
Raz na jakiś czas wysyłał pieniądze.
I wie pani, że trafiały tam do komunistów?
Chyba „przez”.
- Słucham? - Chciał pan...
powiedzieć „przez”, nie „do” komunistów.
- Tak. - Tak?
Tak.
Więc można powiedzieć, że jeszcze w 1942 roku
pani mąż miał związki z partią komunistyczną?
Nie musi pani odpowiadać „tak” albo „nie”.
Wiem o tym, dziękuję.
Problem w pana pytaniu.
Jest tendencyjne.
Ale rozumie pani jego sens?
- Tak. - To proszę odpowiedzieć.
Jest tendencyjnie sformułowane.
„...związki z partią komunistyczną”.
Robert nigdy nie utrzymywał z partią formalnych związków.
Tak, pomagał hiszpańskim uchodźcom.
Jako intelektualistę interesowały go idee komunistyczne.
To są dwa rodzaje komunistów?
Intelektualiści i zwykłe komuchy?
Na to nie znam odpowiedzi.
Ani ja.
Nie wygrasz z nimi.
To wszystko jest z góry ukartowane.
Po co to sobie robisz?
Mam swoje powody.
Jak chcesz.
Dobranoc.
Dobrze mówi.
Chyba nie rozumiesz, Albercie.
Nie?
Wyjechałem z ojczyzny na zawsze.
Ty służyłeś swojej jak umiałeś.
Jeśli tak chce cię za to nagrodzić,
może czas się od niej odwrócić.
Problem w tym, że kocham ten kraj.
To poślij ich do diabła.
Co ciekawe, zwykła procedura zatwierdzająca
zmieniła się w proces
w sprawie procesu.
Źle, że mówi wszystkim, że to był pana pomysł.
Gówno udowodni.
A już na pewno, że przekazałem akta Bordenowi.
Nie jesteśmy w sądzie.
Nie trzeba nic udowadniać.
Racja, nie skazują mnie,
tylko odmawiają.
Czemu Hill chce mnie zniszczyć? Jakie ma powody?
Trzeba mieć powód, żeby postąpić słusznie?
- Jego zdaniem. - Już mówiłem.
Oppenheimer od początku nastawiał naukowców przeciwko mnie.
Nie wiem, co wtedy powiedział Einsteinowi,
że ten potraktował mnie jak powietrze.
Umie manipulować takimi jak on.
W Los Alamos żerował na naiwności tych, którzy wierzyli, że będą
mieli wpływ na to, jak wykorzystamy ich pracę.
Ale sam nie był równie naiwny.
Doktorze.
W czasie prac nad bombą wodorową
miał pan wątpliwości natury moralnej?
Oczywiście.
Ale nie porzucił pan projektu.
Była to praca badawcza, a nie konstruowanie broni.
Zagadnienie natury akademickiej?
Budowa bomby nie jest zagadnieniem akademickim,
a sprawą życia i śmierci.
W 1942 forsował pan
badania nad bombą wodorową.
To niewłaściwie słowo. Wspierałem i prowadziłem.
Kiedy dylematy etyczne stały się na tyle silne,
że zaczął się pan aktywnie sprzeciwiać budowie bomby?
Kiedy rząd Stanów Zjednoczonych postanowił
budować je za wszelką cenę,
nie dbając o równowagę w arsenale
między bombami wodorowymi i atomowymi.
Skąd nagle wątpliwości moralne?
- Jak to skąd? - Właśnie.
Oppenheimer chciał być ojcem bomby. Człowiekiem, który ruszył z posad Ziemię.
Wciąż gada o tym, że trzeba zamknąć nuklearnego dżina w butelce.
Ale powiem tak. Znam J. Roberta Oppenheimera.
Gdyby mógł cofnąć czas, zrobiłby wszystko tak samo.
Nigdy nie powiedział, że żałuje zbombardowania Hiroszimy.
Zrobiłby to samo. Dlaczego?
Bo dzięki temu stał się najważniejszym człowiekiem w dziejach.
Przecież użyliśmy bomby atomowej.
Tak. I brał pan udział
w wyborze celów, prawda?
- Tak. - Więc wiedział pan,
że zrzucając bombę na te właśnie cele,
zabijemy lub ranimy tysiące cywili, zgadza się?
Tak. Choć myśleliśmy, że mniej.
Tak? A ile było ofiar?
- 70 000. - 70 000 w Hiroszimie i...
W obu miastach 110 000.
W dniu bombardowania?
- Tak. - A w kolejnych tygodniach i latach?
Szacuje się, że między 50 a 100 tysięcy.
W sumie co najmniej 220 tysięcy zabitych?
Tu jakieś wyrzuty sumienia?
Niewyobrażalne.
A jednak zeznał pan, że atak na Hiroszimę był „bardzo udany”.
Z technicznego punktu widzenia.
Z technicznego?
Podobno pomógł też zakończyć wojnę.
Byłby pan za zrzuceniem na Hiroszimę bomby wodorowej?
To by nie miało sensu.
- Dlaczego? - Za mały cel.
A gdyby był w Japonii cel dość duży,
sprzeciwiałby się pan zrzuceniu bomby wodorowej?
Nie musiałem tego rozważać.
Proszę rozważyć teraz.
Wszystko to zaplanował.
Cały ten teatr, to narcystyczne poczucie winy,
które nosi jak jakąś koronę.
„Nie, nie możemy iść tą drogą”.
Choć wiedział, że innej nie ma.
Byłby pan przeciwny zrzuceniu na Japonię bomby termojądrowej
- z powodów etycznych? - Tak sądzę.
A sprzeciwiał się pan zrzuceniu bomby atomowej
z tych samych powodów?
Przedstawiliśmy...
Żadne „my”. Pan.
Przedstawiłem władzom
argumenty przeciw jej użyciu, ale nie w formie kategorycznej.
Po trzech latach pracy nad bombą dzień i noc
był pan przeciwny jej użyciu?
Sekretarz wojny zapytał mnie, jakie jest zdanie naukowców.
Przytoczyłem argumenty za i przeciw.
Popierał pan zrzucenie bomby na Japonię.
W jakim sensie?
Jak to popierałem?
Nawet cele pan wybrał.
To była moja praca. Nie podejmowałem decyzji strategicznych.
Robiłem to, o co mnie proszono.
I bombę wodorową też by pan zbudował, co?
- Nie mógłbym... - Nie o to pytam!
W raporcie komisji doradczej
po sowieckich testach napisaliście, że bomby wodorowej nie należy budować.
Mieliśmy... miałem na myśli...
- Kto? - Ja.
Rosja zrobiłaby wszystko, żeby zyskać przewagę.
Gdybyśmy my zbudowali, oni by musieli. Samonakręcająca się spirala.
Tak jak było z bronią atomową.
Tak jak z bombą atomową. Właśnie.
Zero skrupułów w 1945, masa w 1949.
Doktorze Oppenheimer.
Kiedy skrystalizowały się pańskie poglądy
w kwestii bomby wodorowej?
Kiedy stało się dla mnie jasne,
że mając taką broń, będziemy jej chcieli użyć.
J. Robert Oppenheimer męczennik.
Dałem mu dokładnie to, czego chciał.
Żeby go pamiętali za Trójcę.
A nie za Hiroszimę
ani Nagasaki.
Powinien mi dziękować.
Nie dziękuje.
Mamy jeszcze dość głosów
czy szczytowy moment mojej kariery
zmieni się w największe w życiu publiczne upokorzenie?
Głosuje cały senat.
Prześlizgnie się pan.
Świetnie. Zbierz zasranych pismaków.
Doktorze Oppenheimer.
Rada, po wysłuchaniu zeznań pana
oraz pańskich obecnych i byłych współpracowników
doszła jednogłośnie do wniosku, że jest pan lojalnym obywatelem.
Jednakże, z uwagi na utrzymywane przez pana do dziś kontakty,
brak woli współpracy ze służbami bezpieczeństwa,
niejednoznaczne zachowanie wobec inicjatywy budowy bomby wodorowej
i zaskakujący brak szczerości w odpowiedzi na część pytań,
głosowaliśmy, w stosunku 2:1,
przeciw odnowieniu pańskiego certyfikatu bezpieczeństwa.
Uzasadnienie, wraz ze zdaniem odrębnym pana Evansa,
będzie przedstawione AEC w najbliższych dniach.
To wszystko.
Robert.
Nie ściągaj prania.
Dwie minuty. Dwie minuty.
Wyjdzie do was.
Ile można czekać?
To już oficjalne wyniki?
Paru osób nie dało się przekonać.
Odrzucili? Tak?
- Przykro mi. - Rozumiem.
Co przeważyło?
Trzy głosy.
Pod wodzą senatora z Massachusetts.
Młody ambitny, nie podoba mu się, jak pan potraktował Oppenheimera.
Nazwisko?
Kennedy. John F. Kennedy.
Kitty?
Myślałeś, że jeśli dasz im się upokorzyć,
świat ci wybaczy?
Nie wybaczy.
Zobaczymy.
Cholera.
Mówiłeś, że się uda.
Nie znałem faktów, prawda?
No to masz fakt.
Prezydent Eisenhower wręczył mi rok temu Medal Wolności,
bo zawsze robiłem wszystko dla tego kraju.
Nie chcą mnie w gabinecie?
Trudno, nie szkodzi.
Może powinni zaprosić Oppenheimera.
Może tak zrobią.
Mówiłem ci. Napuszczał na mnie naukowców jednego po drugim.
Przecież mówiłem. Zaczynając od Einsteina,
wtedy, przy stawie.
Tak. Ale możliwe...
Przecież nie wiadomo, o czym wtedy rozmawiali.
Może wcale nie mówili o panu?
Może rozmawiali o czymś
ważniejszym.
Dziękuję.
Albert.
Chwila sławy.
Kiedyś urządziłeś przyjęcie na moją cześć.
W Berkeley. Wręczyłeś mi nagrodę.
Tak.
Myśleliście, że przestałem rozumieć to, co zacząłem.
Nagroda tak naprawdę nie była dla mnie, tylko dla was.
Teraz tobie przyjdzie
ponieść konsekwencje własnych osiągnięć.
Pewnego dnia, kiedy już cię porządnie ukarzą,
i tobie podadzą ziemniaczaną sałatkę z łososiem.
Będą przemawiać,
wręczą medal.
Cześć, Frank.
Cieszę się twoim szczęściem.
Poklepią po plecach, powiedzą, że wybaczają.
Ale pamiętaj.
To nie będzie dla ciebie.
Tylko dla nich.
Albert.
Kiedy przyniosłem ci te obliczenia, myśleliśmy,
że nasza reakcja łańcuchowa
może zniszczyć cały świat.
Doskonale to pamiętam.
No i?
Tak się właśnie stało.
Tekst: Barbara Eyman-Stranc