Çeviri: Sacrer & Yağızhan Helvacı İyi seyirler dileriz.
"PROMETHEUS TANRILARDAN ATEŞİ ÇALARAK İNSANLARA VERDİ.
BUNUN KARŞILIĞINDA BİR KAYAYA ZİNCİRLENEREK SONSUZA DEK İŞKENCE GÖRDÜ."
Dr. Oppenheimer.
1. FİSYON
Dr. Oppenheimer?
İlk olarak, kayda geçirilecek bir açıklama okuyacaksınız sanırım?
Doğru, Sayın Yargıç.
- Biz Yargıç değiliz Doktor. - Doğru.
Değilsiniz.
Güvenlik Kurulu üyeleri...
...şahsıma yönelik yazılan iddianamenizdeki sözde itibar kırıcı bilgiler...
...hayatım ve çalışmamın bağlamından koparılarak yeterince anlaşılamaz.
İfadesi ne kadar sürdü?
2. FÜZYON
Açıkçası hatırlamıyorum.
Duruşmanın tamamı bir ay sürmüştü.
- İşkence usulü. - Sadece tutanakları okudum.
- Kim bütün hayatını aklamak ister ki? - Duruşmada değil miydiniz?
Başkan olduğumdan bulunma yetkim yoktu. Cidden bunu soracaklar mı?
Yıllar önceydi.
- Dört yıl önce. - Beş.
Oppenheimer hâlâ Amerika'da tartışma konusu.
Kurul nasıl bir pozisyon aldığınızı öğrenmek isteyecektir.
Senatör Thurmond mahkemede yargılanıyor gibi hissetmemenizi iletmemi söyledi.
Komik. Sen bunu dile getirene kadar öyle hissetmiyordum.
- Aslında Bay Strauss... - "Amiral."
Amiral. Amiral Strauss, formaliteden ibaret olacak.
Başkan Eisenhower kabinesinde yer almanızı istedi.
- Senato'nun tek seçeneği onaylamak. - Ya Oppenheimer konusunu açarlarsa?
Oppenheimer konusunu "açtıklarında" dürüst cevap verirseniz...
...hiçbir senatör görevinizi yaptığınızı inkâr edemez. Rahatsızlık verecek.
Sonuçta kim bütün hayatını aklamak ister ki?
Birleşik Devletler'den neden ayrıldınız?
Yeni fizik üzerine çalışmak istemiştim.
Burada çalışacak kimse yok muydu?
Berkeley'nin teorik fizik bölümünün öncü olduğunu sanıyordum.
Doğru. Ben kurduktan sonra.
Fakat önce Avrupa'ya gitmem gerekti.
Patrick Blackett'ın yanında çalışmak için Cambridge'e gittim.
Orada Amerika'da olduğunuzdan daha mı mutluydunuz?
- Daha mı mutlu? - Evet.
Hayır.
Hayır. Ben...
Yurdumu özlüyordum ve...
...duygusal olarak olgunlaşmamıştım.
Gizli bir evrenin görüntüleri...
...bana rahatsızlık veriyordu.
Laboratuvarda işe yaramazdım.
Tanrı aşkına Oppenheimer.
Gözüne uyku girmedi mi senin?
Baştan başla.
Konferansa katılmalıyım hocam.
Nedenmiş?
Niels Bohr verecek.
Aklımdan çıkmış.
Pekâlâ! Gidiyoruz.
Hayır, sen kalıyorsun Oppenheimer. Plakaları kaplamayı bitir.
POTASYUM SİYANÜR
Kuantum fiziği ileri atılmış bir adım değildir.
Evreni anlamlandırmak için yeni bir yöntemdir.
Einstein kapıyı araladı.
Biz ise o aralıktan dikkatlice bakıyor, dünyamızın içinde başka bir dünya görüyoruz.
Enerjiden ve herkesin kabul edemeyeceği paradokstan meydana gelen bir dünya.
İyi misin?
Niels, J. Robert Oppenheimer'la tanış.
- "J" neyin kısaltması? - Bildiğim kadarıyla hiçbir şeyin.
Konferansıma gelmiştin. Tek iyi soruyu soran sendin.
Anlama yeteneği şüphe götürmez. Tatmin edici olmayan laboratuvar çalışması.
Aynı konferansı...
Harvard'da vermiştim, doğru. Sen de aynı soruyu sormuştun.
- Neden tekrar sordun? - Cevabınızı beğenmedim.
- Dünkünü beğendin mi bari? - Hem de çok.
Altından çıkacak yılana hazır olmadan da taşı kaldırabilirsin.
Artık hazırsın gibi görünüyor.
- Fakat laboratuvar hoşuna gitmiyor mu? - Hayır.
Öyleyse beherleri ve iksirleri olan Cambridge'ten ayrıl.
Düşünmene izin verecekleri bir yere git.
Nereye?
- Göttingen. - Born mu?
Born.
Almanya'ya git ve Max Born'la çalış. Teorinin temellerini öğren.
Haber göndereceğim.
Solucan deliği var.
- Matematiğin nasıl? - Olmak istediği fizikçi için yeterli değil.
Cebir, nota kağıdına benzer.
Önemli olan müziği okuyabilmen değil, onu duyabilmendir.
Müziği duyabiliyor musun Robert?
Evet, duyabiliyorum.
ÇORAK ÜLKE
Wyoming Senatörü.
Amiral Strauss, Dr. J. Robert Oppenheimer'la olan münasebetinizi merak ediyorum.
1947'de mi tanıştınız?
Doğru.
Atom Enerjisi Kurumu'nun başkanı mıydınız?
Evet ama Robert'la Princeton'daki İleri Araştırmalar Enstitüsü'nün...
...yönetim kurulu üyesi sıfatıyla tanıştım.
Savaş sonrasıydı, o da büyük bir fizikçi olmasıyla dünya çapında ünlenmişti.
Ben de onu Enstitü'nün başına geçirmekte kararlıydım.
Dr. Oppenheimer. Onur duydum.
- Bay Strauss. - "Strauvs" şeklinde telaffuz ediliyor.
"Oppenheimer", "Appenheimer."
Nasıl telaffuz edersem edeyim Yahudi olduğum anlaşılıyor.
Manhattan'daki Emanu-El Sinagogu'nun başkanıyım.
"Strauvs" sadece Güneyli telaffuzu.
Her neyse. Enstitü'ye hoş geldiniz. Burada oldukça mutlu olacaksınız bence.
Evden işe gidip gelmeyi çok seveceksiniz.
Pozisyonun yanında o ev de sizin olacak. Siz, eşiniz...
...ve iki çocuğunuz muydu? - Doğru, iki.
Çalışmanızın büyük hayranıyım.
Fizik eğitimi almış mıydınız Bay Strauss?
Pardon. Burası ortak kullanılıyor. Dört çayı var.
Hayır, fizik ya da herhangi bir şeyin eğitimini almadım.
- Hayat okulundan mezunum. - Anlayabiliyorum.
- Gerçekten mi? - Evet. Babam da öyleydi.
Burası da sizin ofisiniz.
Genelde öğleden sonraları orada oluyormuş.
Manhattan Projesi'ne neden onu dahil etmediğinizi hep merak etmişimdir.
Zamanımızın en büyük bilimsel dehası sonuçta.
Kendi zamanının.
Einstein, Görelilik Teorisi'ni yayımlayalı 40 yılı aşkın zaman geçti.
Asla açığa çıkardığı kuantum dünyasını benimseyemedi.
"Tanrı zar atmaz."
Tam da öyle.
Resmi olarak fizik okumayı düşünmüş müydünüz Bay Strauss?
Teklifler aldım ancak ayakkabı satıcılığını tercih ettim.
Lewis Strauss bir zamanlar nahif bir ayakkabı satıcısıydı demek?
Hayır, sadece ayakkabı satıcısıydım.
- Sizi tanıştırmayı çok isterdim. - Lüzum yok.
Onu yıllardır tanıyorum.
Albert...
Ne oldu? Ne söylediniz ona?
Bir şeyi yok.
Bay Strauss, geçmişime dair bilmeniz gerekenler var.
AEK başkanı olarak güvenlik dosyanıza erişimim mevcut. Okudum.
- Endişeli değil misiniz? - Hayır.
Ülkeniz için ettiğiniz hizmetin ardından neden endişe edeyim?
Zaman değişir Bay Strauss.
Bu enstitünün amacı bağımsız zihinlere sığınak olmaktır.
Burada siz devreye giriyorsunuz. Siz bu iş için biçilmiş kaftansınız.
Teklifinizi düşünürüm öyleyse.
Yarınki AEK toplantısında görüşürüz.
Ülkenin en prestijli pozisyonlarından birini teklif ediyorum.
Doğru. Evden işe gidip gelmesi de harika.
Bu yüzden düşüneceğim.
Dr. Oppenheimer siz ona pozisyonu vermeden önce geçmişteki ilişkilerini anlattı demek?
- Evet. - Bu ilişkiler sizi endişelendirmedi mi?
O sırada Einstein'a benden soğutacak ne söylemiş olabileceğini düşünüyordum.
Daha sonra?
Daha sonra ne olduğunu hepimiz biliyoruz.
Doktor, Avrupa'dayken çeşitli ülkelerden fizikçilerle tanışmışsınız.
Evet, doğru.
Aralarında Rus var mıydı?
Hatırladığım kadarıyla yoktu. İfademe devam etmeme...
...izin verirseniz... - Bay Robb.
Çapraz sorgu için yeterince fırsatınız olacak.
Göttingen'in ardından Hollanda'daki Leiden'a taşındım. Orada Isidor Rabi'yle tanıştım.
İzninizle.
Amerikalı biri yeni fizik konferansı mı veriyor? Dinlemesem olmaz.
Ben de Amerikalıyım da.
Aman ne şaşırdım.
İngilizceden anlayamadığın yer olursa bana söyle.
Ne anlatıyor?
- Yok, kalsın. - Zürih'e daha çok yol var.
Daha fazla zayıflarsan koltuğun minderleri arasında kaybolacaksın.
- Ben Rabi. - Oppenheimer.
Moleküller üzerine verdiğin konferansı dinledim.
Bir kısmını dinleyebildim.
İkimiz New York Yahudisiyiz. Felemenkçeyi nereden öğrendin?
Bu dönem geldiğimde öğrenmemin daha iyi olacağını düşündüm.
6 haftada kuantum mekaniği konferansı verecek Felemenkçeyi mi öğrendin?
- Kendimi zorlamak istedim. - Kuantum fiziği yeterince zor değil miydi?
- Shvitzer. - "Shvitzer" mı?
"Gösterişçi."
Altı haftada Felemenkçe öğreniyorsun ama Yidiş öğrenmedin mi?
- Bizim taraflarda pek konuşulmuyor. - Hadi oradan.
- Yurdunu özlüyor musun? - Gayet iyi biliyorsun.
Türümüzün burada hoş karşılanmadığı hissine kapılıyor musun hiç?
Fizikçiler olarak mı?
- Ne komik. - Bölümde kapılmıyorum.
Bölümün hepsi Yahudi.
Ye.
Arayıp bulman gereken bir Alman var.
- Heisenberg. - Evet.
Kuantum dünyasının ardında nedenselliğin geçerli olduğu...
...gerçek bir dünyanın gizlendiğine dair varsayıma sürüklenebilirsiniz...
...fakat böylesi spekülasyonlar açıkçası bize faydasız görünüyor.
Teşekkürler. İyi günler.
- Harikaydı. - Teşekkürler.
- Dr. Oppenheimer. - Oppenheimer. Tabii!
- Molekül konulu makalenizi beğendim. - İlham kaynağım siz olduğunuzdandır.
Gelecekte ilham kaynağı olursam haber verin, beraber yayın çıkarırız.
- Amerika'ya dönmem gerekiyor. - Neden?
Orada kuantum mekaniğini ciddiye alan kimse yok.
Sebebi tam olarak bu.
Manhattan'ın gökdelen vadilerini özlüyor.
New Mexico'nun vadilerini.
- New Mexicolu musunuz? - Hayır, New Yorkluyum.
Fakat kardeşimle Santa Fe'de çiftliğimiz var.
Şu an özlediğim Amerika orası.
O zaman evinize dönmeniz en iyisi olur kovboylar.
Kovboy olan o.
Hayır. Benim atlarla yıldızım uyuşmuyor.
Tanıştığımıza memnun oldum.
Heisenberg'le tekrar karşılaştınız mı?
Bizzat olmasa da...
...yollarımızın kesiştiği söylenebilir.
Amerika'ya döndükten sonra...
...hem Caltech, hem de Berkeley'den gelen teklifi kabul ettim.
Dr. Lawrence siz misiniz?
- Oppenheimer olmalısınız. - Evet.
Kuantum teorisi okulu açmak istiyormuşsunuz.
Açıyorum. Hemen yanda.
- Sana orayı mı verdiler? - Ben istedim.
Siz deneycilere yakın olmak istedim.
Teori seni bir yere kadar götürür.
Elektronları hızlandıracak bir makine yapıyoruz.
- Muhteşem. - Yardımcı olmak ister misiniz?
Yapımına mı? Hayır canım. Hayır, hayır.
Ama bununla deneyini yapmak istediğim teoriler üzerine çalışıyorum.
Dersler ne zaman başlıyor?
Bir saate ilk dersime gireceğim.
- Seminer mi? - Talebe.
Tek öğrenci mi? Bu kadar mı?
Burada kimsenin hayalini kurmadığı bir şey öğreteceğim.
Nerede kullanabileceğimizi bir öğrensinler...
Geri dönüşü olmayacak.
- Pardon. Dersi kaçırdım... - Bay Lomanitz?
- Benim. - Doğru geldiniz.
Lütfen, oturun.
Kuantum mekaniği hakkında ne biliyorsunuz?
- Temellerini öğrendim. - O zaman yanlış öğrenmişsiniz.
Işık parçacık mıdır yoksa dalga mı?
Kuantum mekaniğine göre ikisi de. Nasıl ikisi de olur?
- Olamaz. - Olamaz.
Fakat öyle.
Çelişkili ama yine de işe yarıyor.
Teşekkürler.
Bay Lomanitz. Merak etmeyin.
Bay Snyder.
Bir yıldızı ele alalım.
Uzay boşluğunda yanmakta olan uçsuz bucaksız bir fırın.
Ateş kendi kütle çekimine karşı dış yönde itiyor. Dengelenmiş.
Ancak o fırın soğuyacak olursa...
...ve kütle çekimi baskın gelirse yıldız küçülür.
- Yoğunluğu artar. - Doğru.
- Kütle çekim artar. - Yoğunluk artar.
- Ee? - Kısır döngü. Ta ki...
Sınır neresi?
Bilmiyorum. Bakalım matematik nereye götürecek?
Emin olun, önceden kimsenin gitmediği bir yerdir.
Ben mi bulayım?
Evet, sen bul. Matematiğin benden daha iyi.
Dr. Oppenheimer'ın dosyasında Berkeley'deki faaliyetlerine dair ayrıntılar mevcuttu.
Neden savaş öncesinde Dr. Oppenheimer için bir dosya hazırladılar ki?
Bu soruyu Bay Hoover'a yöneltmelisiniz.
Size yöneltiyorum Amiral Strauss.
Sebebinin sol kanat siyasi faaliyetleri...
...olduğunu tahmin ediyorum.
CUMARTESİ 14:00 CUMHURİYETÇİ İSPANYA MİTİNGİ
Sınıfta siyaset yapmalarına izin vermemelisin Oppie.
Onu ben yazdım.
Lawrence, fizikteki devrimi benimsiyorsun.
Her yerde göremiyor musun?
Picasso, Stravinsky, Freud, Marx...
Burası Amerika Oppie. Biz kendi devrimimizi yaptık.
Ciddiyim. Laboratuvara siyaset karıştırma.
Laboratuvarın dışında....
...ev sahibem bu akşam grup müzakeresi düzenleyecek.
- İlgilenir misin? - Berkeley'nin siyasi ortamını denedim.
Felsefede yüksek yapanlar ve komünistler ırkların entegrasyonunu konuşuyor.
Entegrasyon umurunda değil mi?
Bunun için oy vermek istiyorum, konuşmak değil.
Özellikle cuma günü. Hadi, yemeğe.
Orada kardeşimle buluşacağım.
Bu etkinlikler FBI'ın dikkatini nasıl çekmiş olabilir?
Hafızam beni yanıltmıyorsa...
...FBI şüpheli komünist toplantılarına gelenlerin plakalarını topluyordu...
...ve onun da adı çıkmıştı.
- Yüce Tanrım! - Özür dilerim.
Frank!
- Jackie'yi hatırladın mı? - İyi akşamlar.
Robert! Chevalier'yle tanış.
Dr. Haakon Chevalier, Dr. Robert Oppenheimer.
- Memnun oldum. - Memnun oldum. Bu küçük kardeşim Frank.
- Bu da... - Hâlâ Jackie.
Merhaba Hâlâ Jackie.
- Chevalier, dil bölümünden miydiniz? - Namınız sizden önde gidiyor.
Ne dediler?
Fiziğin radikal ve yeni bir yaklaşımını öğrettiğinizi.
Anlamam imkânsız lakin parti üyesi olduğunuzu bilmiyordum.
- Değilim. - Henüz.
Frank'le katılmayı düşünüyoruz.
- Daha geçen... - Çeşitli davaları destekliyorum.
İspanya İç Savaşı?
Faşist eşkıyaların devirdiği demokratik bir cumhuriyeti kim desteklemez?
Hükümetimiz. Sosyalizmin faşizmden büyük bir tehdit olduğunu düşünüyorlar.
Uzun sürmez. Nazilerin Yahudilere yaptıklarına bak.
Almanya'daki meslektaşlarıma göç etmeleri için para gönderdim. Bir şeyler yapmalıyım.
Kendi çalışmam son derece soyut.
- Ne üzerine çalışıyorsunuz? - Yıldızlara öldüklerinde ne olduğu üzerine.
Yıldızlar ölür mü ki?
Ölürlerse soğurlar, ardından çökerler. Hatta...
Yıldız ne kadar büyükse yok oluşu o kadar şiddetli olur.
Kütle çekimleri öylesine yoğunlaşır ki her şeyi yutar.
Her şeyi. Işığı bile.
- Bu gerçekten olabilir mi? - Matematik olabileceğini söylüyor.
Yayımlayabilirsek belki gelecekte astronomun biri bir tane bulur.
Fakat şu an elimde sadece teori mevcut. Bu da insanların hayatını etkilemez.
İspanya'ya para yardımı yapacaksanız Komünist Parti aracılığıyla yapın.
- Cepheye ulaştırabilirler. - Mary bunları gönderdi.
- Ben Jean. - Robert.
Haakon Chevalier. Geçen ay Serber'ın evindeki sendika toplantısından.
Tabii, tabii. Evet. Teşekkürler. Teşekkürler.
Robert kendisinin komünist olmadığını söylüyor.
- O zaman yeterince iyi bilmiyor demektir. - Das Kapital'in üç cildini de okudum.
- Yeterli mi? - Çoğu parti üyesinden fazla okumuşsun.
Abartılı. "Sahiplik hırsızlıktır" diye bir düşünce var.
- "Mülkiyet." - "Mülkiyet" mi?
- "Mülkiyet", "sahiplik" değil. - Kusura bakma, Almanca aslından okumuştum.
Mesele kitap değil, fikirler. Kendini davaya adamamış gibi konuşuyorsun.
Dünyamızı geliştirme konusunda özgürce düşünmeye kendimi adadım.
Neden kendimi tek bir dogmayla sınırlayayım?
Sen fizikçisin. Kurallar konusunda seçici mi davranıyorsun?
Yoksa enerjini ilerlemeye yöneltmek için disipline mi başvuruyorsun?
Biraz esneklik payı bırakmayı severim.
Sen hiç parti politikalarından sapmıyor musun?
Ben de biraz esneklik payı bırakmayı severim.
Ne oldu?
Dur, dur, dur...
Beklenmedik.
- Ne? - Bir fizikçiye göre.
Senin rafında Freud'dan başka kitap yok mu?
- Aslında eğitimim daha çok... - Jungiyen mi?
Psikanaliz bilir misin?
Cambridge'te yüksek lisans yaparken biraz sıkıntı yaşadım.
- Anlat bakalım. - Hocamı zehirlemeye çalıştım.
- Ondan nefret mi ediyordun? - Onu çok severdim.
- Sadece sevişmen gerekiyormuş. - Psikanalistlerimin iki yılını aldı...
...ve bu kadar kısa ve öz anlatmamışlardı.
Herkesi gerçekte olduğundan daha karmaşık biri olduğuna inandırmışsın.
- Her insan basit sanırım. - Ben değilim.
- Nedir bu? - Sanskritçe.
- Bunu okuyabiliyor musun? - Öğreniyorum.
Burayı oku.
Bu kısımda...
...Vişnu çok kollu benliğini ortaya... - Hayır.
Kelimeleri oku.
"Şimdi ben, Ölüm oldum...
...dünyaların yok edicisi."
Burası olur.
Şafaktan önce fırtına diner. Hava geceleyin soğur.
Şafaktan önce de fırtına diner.
Şöyle ki, ben evleniyorum.
- Frank! Tebrik ederim! - Teşekkürler. Teşekkürler.
- Jackie'yle mi? - Evet. Jackie'yle.
- Garson olan hani? - Oppie, haklı çıktın. Hava açılıyor.
Yıldız görünüyor mu bir bakayım.
Halk konusunda konuşmayı biliyorsun ama Jackie sana aşağı mı geliyor?
Partiye katıldık diye hayal kırıklığını gizleyemiyorsun bile.
- Neden? Sana özel mi olacaktı? - Ben partiye katılmadım Frank.
Seni de katılman için ikna etmemeliydi.
- Fakültenin yarısı komünist zaten. - O yarısı değil.
Ben ağabeyinim Frank ve dikkatli olmanı istiyorum.
Ben de ümüğünü sıkmak istiyorum.
Hayatımı hata yapmaktan korkarak geçirmeyeceğim.
Sen mutluysan ben de mutluyum.
Öyleyse ben de mutlu olmama mutlu olduğun için mutluyum.
Üzerine çalıştığın o karanlık yıldızlardan birini görüyorum galiba.
Göremezsin. Bütün olayı bu. Kütle çekimleri ışığı yutuyor.
Uzaydaki bir delik gibi.
- Frank iyi mi? - Evet. Sadece rezil bir ağabeyi var.
Burası gerçekten özel bir yer.
Çocukken...
...fizik ve New Mexico'yu...
...birleştirmenin bir yolunu bulabilirsem...
...hayatımın mükemmel olacağını sanırdım.
- Biraz uzak sanki. - Evet.
Uyuyalım hadi.
Bugün gördüğümüz düz tepe dünyada en sevdiğim yerler arasında.
- Yarın tırmanacağız. - Adı ne?
Los Alamos.
Bugün seni görmeyi beklemiyordum.
Randevu mu almam gerekiyor?
Alvarez?
Oppie! Oppie!
- Ne var? Ne oldu? - Başardılar!
Başardılar. Almanya'dan Hahn ve Strassmann. Uranyum çekirdeğini parçaladılar.
Nasıl?
Nötron bombardımanına tutarak.
Nükleer fisyon. Başardılar. Atomu parçaladılar.
Bu mümkün değil.
Deneyi tekrarlamaya çalışacağım.
Bak işte. Yapılamaz.
Çok zarif.
- Oldukça açık. Fakat bir sorun var. - Nerede?
Yan tarafta.
Alvarez başardı.
Bak.
Bu fisyon atımları devasa yükseklikte.
Son 10 dakikada bunlardan 30 tane gördüm.
Teori seni bir yere kadar götürür.
İşlem sırasında...
...fazla nötronlar uyarılır...
...ve diğer uranyum atomlarını parçalamak için kullanılabilir.
Zincirleme tepkime. Aynı şeyi mi düşünüyoruz?
Sen, ben ve dünyada haberleri okuyan diğer bütün fizikçiler.
Durun, hepimiz ne düşünüyoruz?
Bomba Alvarez.
Bomba.
Çiçek getirme demiştim amına koyayım Robert.
- Benden ne istiyorsun, anlamıyorum. - Hiçbir şey istemiyorum!
- Böyle söyleyip arıyorsun. - Yanıt verme o zaman.
Her zaman yanıt vereceğim.
İyi madem.
Çiçek getirme yeter.
Gelmiyor musun?
Yenilgini kabul etmelisin Robert.
O kadar basit değil Haak.
Chevalier, seni görmek ne güzel. Barbara, seni görmek ne güzel.
Ve meşhur Dr. Oppenheimer.
- Ben Eltenton. - Eltenton. - Memnun oldum. Buyurun.
Üniversitelerdeki sendikalaşmış işgücü hakkında iki çift kelam eder misiniz?
Tamam mı? Açılın, açılın! Shell'de çalışıyorum.
Kimyagerleri ve mühendisleri aramıza kattık.
Akademideki bilim insanları neden olmasın?
Oppie! Oppie! Oppie! Oppie! Oppie! Oppie! Oppie!
MMKTF
Öğretmenler sendikalaştı.
- Neden profesörler de olmasın? - Yapacak işin yok mu senin?
Lawrence, akademisyenlerin de hakları var.
Bak, sorun bu değil. Birileri gelecek.
- Kenarda dururum. - Bu sefer olmaz.
Richard. Dr. Bush. Sizi kuzeye hangi rüzgâr attı?
Richard, Ruth'a perşembe günü Pasadena'da olacağımı söylersin.
Kara delik makalesi yayımlandı!
Hartland nerede?
Hartland'ı bulun. Hartland'ı bulun.
1 Eylül 1939. Dünya bu günü unutmayacak.
Hartland, makalemiz basılmış.
Gölgede kaldık.
HİTLER POLONYA'YI İŞGAL EDİYOR
Britanya Muharebesi sırasında komünistlerin savunduğu...
...tarafsızlık politikasına zamanla sempati duymamaya başladım.
Peki Hitler, Rusya'yı işgal edince ve biz müttefik olunca...
...bu komünist sempatisi geri döndü mü? - Hayır.
Şunu netleştireyim, Rusya'ya karşı değişen bakış açım...
...farklı görüşte olanlardan keskin bir biçimde ayrılmıyordu.
Önceki evliliğinde birkaç yıllığına olmak üzere...
...eşim Kitty Komünist Partisi'ne üyeydi.
Bu taraftan. İyi malları burada tutuyorum.
- Burası Tolmanlar'ın evi değil miydi? - Caltech'teyken onların yanında kalıyorum.
- Bir şeye ihtiyacınız var mı? - Yok Ruthie.
Demek biyologsun.
Nasıl olduysa ev hanımlığına yükseldim.
Bana kuantum mekaniğini açıklar mısın?
- Anlaşılması zor gibi. - Evet, öyle.
Bu bardak...
...bu içki, bu tezgah...
...bedenlerimiz...
...hepsi...
...çoğunlukla boşluktan meydana geliyor.
Birbirine bağlanmış küçük enerji dalgalarının öbeklenmesi.
Nasıl bağlanıyorlar?
Bizi maddenin katı olduğuna ikna edecek...
...bedenimin bedeninden geçmesine engel olacak kadar güçlü çekim kuvvetleriyle.
- Dr. Harrison'la evlisiniz. - Pek sayılmaz.
Bazı hisler beslediğim biri...
Hisleriniz karşılıklı mı?
Kimi zaman.
Yeteri kadar değil.
Bak, New Mexico'ya gideceğim.
Arkadaşlarımla birlikte çiftliğime. Sen de gel.
"Kocanla birlikte" demek istemiştim.
Elbette. Zira varlığıyla yokluğunun farkı olmayacağını biliyorsun.
Neden onunla evlendin?
Yolumu kaybetmiştim, o da iyi davrandı.
Yolunu mu?
Önceki kocam vefat etti ve...
...28 yaşımda dul kalmaya hazır değildim.
- İlk kocan kimdi? - Önemsiz biri.
İkinci kocam Joe Dallet'tı.
Benim gibi zengin bir aileden gelmeydi.
Youngstown, Ohio'da sendika organizatörlüğü yapıyordu.
Abayı yakmıştım.
- Ne kadar yaktın? - Önümüzdeki dört yılı...
...fasulye ile krep yiyerek...
...ve fabrika kapılarında Daily Worker dağıtarak geçirecek kadar.
1936'da Joe'ya daha fazla dayanamayacağımı söyledim.
Partiyi bıraktım. Bir sene sonra onu geri istedim.
Onu, Daily Worker'ı değil.
O da "Güzelim, İspanya yolunda buluşuruz" demişti.
- Cumhuriyetçilerin tarafında mı savaştı? - Tugaylar'a katıldı ve ben bekledim.
Derken...
...Joe kafasını siperden ilk çıkardığı anda öldürüldü.
İdeoloji Joe'nun ölümüne sebep oldu. Bir hiç uğruna.
İspanya Cumhuriyeti bir hiç değil.
Kocam faşist bir kurşunun çamura saplanmasına engel olmak için...
...ikimizin de geleceğini feda etti.
"Hiç"in tanımı bu.
- Biraz indirgeyici oldu. - Pragmatik.
Şimdi buradayım.
Artık burası hangi cehennemse.
Başkasından öğrenmeni istemedim.
En azından çiçek getirmemişsin.
İkimiz de istediğin kişi olmadığımı biliyoruz Jean.
Evet ama bir kapı kapanıyor.
Hayır.
Bence öyle değil, hayır.
Onu hamile bırakmışsın. Hızlı iş.
Er olan ekmeğini taştan çıkarır.
Kadını kastetmiştim.
İstediği şeyi biliyormuş. Kocası ne olacak?
Konuştuk. Boşanacaklar.
Yani karnı belli olmadan evlenebiliriz.
Ne medeni.
Aptal herif. Senin topluluğun söz konusu.
Kuralların altın çocuk için geçerli olmadığını mı düşünüyorsun?
Deha çoğu şeyi telafi ediyor.
Dünyada yaptığın işi anlayan yegâne insanları kendinden uzaklaştırma.
Günün birinde onlara ihtiyacın olabilir.
MMKTF!
Mimarlar, Mühendisler, Kimyagerler ve Teknisyenler Federasyonu.
RADYASYON LABORATUVARINI SENDİKALAŞTIRIN! -MMKTF
- Lomanitz, aylık ne kadar maaş alıyorsun? - Mesele maaş değil Lawrence.
Çiftçi ve tersane işçileriyle nasıl bir ortak yanınız var?
Çok sayıda.
Herkes çıksın. Şimdi!
Sen hariç.
Ne yapıyorsun ya?
Sendika toplantısı.
- Komünist kaynıyor. - Ee? Partiye katılmadım sonuçta.
Sırf bu saçmalık yüzünden seni projeye dahil etmeme izin vermeyecekler!
Projenin ne olduğunu söylememe bile izin vermeyecekler.
- Projeyi gayet iyi biliyorum. - Öyle mi?
Einstein'la Szilard'ın Roosevelt'i mektupla Almanların bir bomba üretebileceği...
...konusunda uyardığını hepimiz duyduk. Nazilerin bir bombası varsa...
...olacakları da ben biliyorum. - Ben bilmiyor muyum?
Kamplara hapsettikleri senin halkın değil.
Benim halkım.
Siyasi görüşlerini onlara anlattığımı mı zannediyorsun?
Bir dahaki toplantıdan eve dönüşünde dikiz aynana bir bak...
...telefonundaki sesleri dinle ve bu kadar saf olmayı kes artık.
Ne yaptığımı neden önemsesinler?
Sadece kendini önemli gören biri değilsin, gerçekten önemli birisin de ondan.
Tamam.
- Anlıyorum. - Azıcık daha...
Pragmatik olayım. Lomanitz'le ve diğerleriyle konuşurum.
Merak etmene gerek yok. Bitti...
...Lawrence.
Savaşa hoş geldin öyleyse.
İlk güvenlik anketimi doldurdum ve solcu gruplarla haşır neşir olmamın...
...atomik programda çalışmama engel olmayacağına dair bilgilendirildim.
Komünist iştirakleri neden savaş sırasında bir güvenlik tehlikesi olarak görülmedi?
Senatör, onunla tanışmamdan...
...yıllar evvel verilmiş güvenlik izni konusunda cevap vermem mümkün değil.
Öyle olsun. Ya sonrası?
Savaştan sonra Dr. Oppenheimer dünyada en çok saygı duyulan bilim insanıydı.
Bu yüzden Enstitü'nün başına geçmesini istedim.
Bu yüzden Atomik Enerji Kurumu'na danışmanlık yaptı. Bu kadar basit.
- Beni neyle suçluyorlar? - Sanırım tek öğrenmek istedikleri...
...1947 ile 1954 arasında Oppenheimer'ın güvenlik izni konusunda...
...fikrinizi neyin değiştirdiği. - Fikrimi değiştirmedim.
AEK'nin başkanlığını yaptım ama Robert'a...
...suçlamaları yönelten ben değildim. - Kimdi?
Ortak Kongre Heyeti'nin eski personellerinden birisi.
İsmi Borden olan fanatik bir komünizm karşıtıydı.
FBI'a mektup yazarak harekete geçmelerini talep etti.
- FBI mı? Neden doğrudan AEK'ye gitmemiş? - Bıçak elindeyken yakayı ele verirdi.
Borden'ın Oppenheimer'la ne alıp veremediği varmış?
McCarthy dönemiydi.
İnsanlar en ufak bir komünist şüphesinde işinden olurdu.
Oppenheimer'ın güvenlik dosyasını okuyunca komünist kardeşi...
...yengesi, nişanlısı, en yakın dostu ve eşi karşınıza çıkıyor.
Chevalier olayına gelmedik bile.
İyi de Borden, Oppenheimer'ın güvenlik dosyasına nasıl erişim sağladı?
FEDERAL SORUŞTURMA BÜROSU
Birisi ona vermiş.
Robert'ın susturulmasını isteyen biri.
- Kim? - Kim bilir?
Robert, Washington'daki güç simsarlarını rahatsız etmemeye dikkat etmedi.
Atom üzerine fikirleri kesin oldu...
...ve konu biz ölümlülere gelince her zaman sabırlı olmuyordu.
Bol miktarda sert muameleye maruz kaldım.
İzotopların Norveç'e ihracına dair AEK oylaması yapılmıştı...
...ve beni aptal yerine koyması için Robert'ı görevlendirdiler.
Ancak Dr. Oppenheimer, Amiral Strauss bu izotopların...
...düşmanlarımızın nükleer silah üretmesine fayda sağlayabileceğini söylemişti.
Sayın Kongre Üyesi, nükleer silah yapımında...
...bir kürek bile kullanabilirsiniz. Hatta kullanıyorsunuz.
Nükleer silah yapımında bir şişe bira bile kullanabilirsiniz.
Hatta kullanıyorsunuz. Bana kalırsa izotopların faydası...
...elektronik bileşenler kadar olmasa da bir sandviçten daha fazla.
Dahi olmak, bilge olmayı gerektirmez.
Bunca şeyi görebilmiş bir adam nasıl olur da bu kadar kör olabilir?
Kitty?
Kitty...
Proje...
Kabul aldım.
- Kabul aldım! - Hadi kutlayalım.
Bebeğin yanına gitmen gerekmiyor mu?
Bütün gündür onun yanına gidiyorum amına koyayım.
Bunu nasıl dile getireceğimi bilemiyorum.
Bunu istemek beni utandırıyor.
Ne olursa...
- Peter'ı alın. - Elbette.
Bir süreliğine Hoke.
Bir süreliğine.
- Kitty'nin burada olduğundan haberi var mı? - Olmaz olur mu?
Olmaz olur mu?
Berbat insanlarız. Bencil, berbat insanlar...
Unut gitsin.
Bencil, berbat insanlar bencil ve berbat olduklarını bilmez.
Otur, otur, otur.
Robert, sen yaşadığımız dünyanın ötesini görebiliyorsun.
Bunun bir bedeli olmalı.
Yardım edeceğiz tabii.
Her şey değişiyor Robert.
- Çocuk sahibi olmak hep bir değişikliğe... - Dünya yeni bir yöne doğru gidiyor.
Dönüşüm geçiriyor.
Bu senin fırsatın.
Biz uygulanabilirliğini araştırmak için bir grup topluyor...
"Biz" değil, sen yapmalısın.
Lawrence bunu başaramaz.
Tolman ve Rabi de. Sen başaracaksın.
Üniformalı kim?
Sen biliyorsundur diye düşünmüştüm.
Dr. Oppenheimer.
Ben Albay Groves, bu da Yarbay Nichols.
Kuru temizlemeye ver.
Yarbaya böyle davranıyorsanız...
...mütevazı bir fizikçiye nasıl davranacağınızı görmek istemem.
Mütevazı bir fizikçiyle tanışırsam haber veririm.
- Acıttı. - Dünyanın dört bir yanı savaş alanı...
...ama benim Washington'da kalmam gerekiyor.
- Neden? - Pentagon'u inşa ettim.
Tepedekiler o kadar beğendi ki Manhattan Mühendis Bölgesi'nin başına beni geçirdiler.
- Neymiş o? - Ukalalık etme.
Ne olduğunu bal gibi de biliyorsun. Sen ve ülkedeki fizik bölümlerinin yarısı biliyor.
Bir numaralı sorunumuz bu.
Bir numaralı sorununuzun yeterli uranyum cevheri bulmak olacağını sanıyordum.
- 1200 ton. Başa geldiğim gün satın aldım. - İşleme tesisi?
Oak Ridge, Tennessee'de inşaatına yeni başladık.
Şimdi de proje yöneticisi arıyorum.
Ve benim adım geçti.
Hayır.
Kuantum fiziğini Amerika'ya getirmeniz merakımı uyandırsa bile.
Ne öğrendiniz?
Meraklı, kadın avcısı ve şüpheli bir komünistsiniz.
- Yeni Anlaşma yanlısı bir demokratım. - "Şüpheli" dedim zaten.
Güvenilmez, abartılı, kendini beğenmiş, nevrotik.
İyi bir şey yok mu? "Tam bir deha ama..."
Deha, sizin çevrenizde alışılmış bir şey olduğu için hayır.
Hakkınızda iyi bir şey söyleyen tek kişi Richard Tolman'dı.
Tolman dürüst biri olduğunuzu düşünüyor...
...ama bana insanlardan çok bilimden anlayan biri gibi göründü.
Yine de buradasınız.
- Kolay kolay güvenmiyorsunuz. - Hiçbir şeye kolay kolay güvenmem.
Neden Nobel Ödülü kazanmadınız?
- Siz neden general olmadınız? - Bu iş sayesinde yapacaklar.
- Belki ben de aynı şansı yakalarım. - Bomba üretimi için Nobel Ödülü mü?
Alfred Nobel de dinamiti icat etmişti.
Siz olsanız ne yapardınız?
Teoriyi pratik bir silah sistemine Nazilerden daha hızlı...
...dönüştürmek istiyorsunuz. - Ayrıca 12 ay erken başladılar.
- 18. - Bunu nereden biliyor olabilirsiniz?
Hızlı nötron araştırmamız altı ay sürmüştü.
Şüphesiz görev verdikleri adam bu sıçramayı anında yapmış olacak.
- Görevi kime verdiler sence? - Werner Heisenberg.
Atomik yapıya dair gördüğüm en sezgisel anlayışa sahip.
- Çalışmasını biliyor musun? - Onu biliyorum.
Walther Bothe, von Weizsäcker ve Diebner'ı bildiğim gibi. Düz koşuda Almanlar kazanır.
- Tek bir umudumuz var. - Neymiş o?
Yahudi karşıtlığı.
Ne?
Hitler, kuantum fiziğine "Yahudi bilimi" dedi. Tam da Einstein'ın suratına.
Tek umudumuz Hitler'in Heisenberg'e düzgün kaynak vermeyecek kadar...
...öfkeden kör olmuş olması. Zira çok fazla kaynak gerektirecek.
Ulusumuzun en iyi bilim insanları birlikte çalışmalı. Şu anda dağılmış durumdalar.
Bu da bize bölümlere ayrılmayı sağlıyor.
Verimli bir katkıda bulunabilmek için herkes bütün görevi görebilmeli.
Zayıf güvenlik bize yarışı kaybettirebilir, verimsizlik ise kaybettirecektir.
Halihazırda Almanlar bizden daha çok şey biliyor zaten.
Ruslar bilmiyor ama.
Hatırlatır mısınız? Kiminle savaştaydık?
Sizin geçmişinize sahip biri komünist müttefiklerimize karşı...
...güvenliğin önemini küçümserken görülmek istemez.
Anlıyorum ama hayır.
Bana "hayır" diyemezsiniz.
Hatalı olduğunuzda "hayır" demek benim işim.
- İş sizin mi oldu? - Düşünme aşamasındayım.
İtibarınızı nereden aldığınızı anlamaya başladım.
En sevdiğim cevap şu...
"Oppenheimer hamburger tezgâhını bile işletemez."
İşletemem.
Fakat Manhattan Projesi'ni işletebilirim.
Dengelemenin bir yolu var.
Radyasyon Laboratuvarı Berkeley'de, Lawrence'ın idaresinde kalsın.
Metalurji Laboratuvarı'nı Şikago'da, Szilard idaresinde.
Geniş ölçekli rafineri neredeydi? Tennessee...
- Ve Hanford. - Ve Hanford.
Tüm Amerika'nın endüstriyel gücü ve bilimsel icatları...
...demiryollarıyla bağlanarak tek bir hedefe odaklanacak.
Uzay ve zamandaki tek bir noktada.
Burada, gizli bir laboratuvarda birleşecek.
Hiçliğin ortasında, güvenli, kendine yetebilen bir yer.
Donanım, konutlar, istihkam. İş bitene kadar herkesi orada tutacağız.
- Bir okul, dükkanlar ve bir kilise lazım. - Neden?
Bilim insanlarının ailelerini getirmesine izin vermezsek en iyi verimi alamayız.
Güvenlik istiyorsanız bir kasaba inşa edin ve elinizi çabuk tutun.
Nerede?
Los Alamos'a hoş geldiniz.
El koymamız gereken bir erkek okulu var.
Bir de yerliler cenaze töreni için geliyor ama bunlar hariç hiçbir şey yok.
Her yönde 65 km boyunca. Mükemmel yeri bulmamız için yeterli.
- Ne için? - Başarı.
Ona bir kasaba inşa edin. Çabuk.
Gidelim de bilim insanı işe alalım.
Neden ailemi bırakayım ki?
Söyledim ya, aileni yanında getirebilirsin.
- Ben asker değilim Oppie. - Asker mi?
O general. Başka askere ihtiyacım yok.
Onlara ne kadarını anlatabilirim?
Heisenberg, Diebner, Bothe ve Bohr. Ortak noktaları nedir?
- Atom kuramının en büyük akılları. - Doğru, sonra?
İstediğin kadarını.
Ta ki botumu hayalarında hissedinceye kadar.
Dünyada izotopları senden ve patlayıcıları senden iyi bilen kimse yok.
Ama bize ne yaptığınızı anlatamıyor musunuz?
- Bilemedim. - Naziler onlara sahip.
Niels Bohr, Kopenhag'ta.
Orası da Nazi işgali altında. Princeton'da gazete basmayı mı bıraktılar?
Neden belirsiz bir süreliğine ıssız bir yerde kalmaya gidelim ki?
Bir, iki ya da üç yıllığına.
General, bize izin verir misiniz?
Güçlü kuvveti serbest bırakmaya çalışıyoruz.
Naziler bırakmadan önce.
Aman Tanrım.
- Niels, Nazilere çalışmaz. - Doğru. Asla.
Ancak onlar ona sahipken biz değiliz. Bu yüzden sana ihtiyacım var.
Neden kabul edeyim ki?
Neden mi? Neden mi?
Dünya tarihindeki en önemli olay olduğu için olabilir mi amına koyayım?
Buna ne dersin?
Beni bu projeye kabul etmezler.
Güvenlik soruşturmasından kalmak savaştan sonra dahi kariyerime zarar verir.
Sempatizansın yani. Ne olmuş? Ulusal bir acil durum söz konusu.
Kirli çamaşırlarım olmasına rağmen beni başa getirdiler.
Bize ihtiyaçları var.
İhtiyaçları kalmayana kadar.
Bohr'u Danimarka'dan kaçırma ihtimalimiz var mı?
Hayır. Mümkün değil. İngilizlere danıştım.
Müttefik birliklerini Avrupa'ya çıkarana kadar imkânı yok.
O kadar önemli biri mi?
Einstein'ın hatalı olduğunu kanıtlamış kaç kişi tanıyorsunuz?
Uçakla yolculuk etmek çok daha hızlı olurdu.
Uçak fazla tehlikeli. Ülkenin bize ihtiyacı var.
Harvard'dakilerin söylediğine göre...
...bina bu siklotronun sığmayacağı kadar küçükmüş.
Onları mimarlarla buluştur.
Burası ne zaman açılacak?
İki ay sonra.
Robert, doğaçlama ustasısın ama bunu...
...kafandan beceremezsin.
Dört bölüm olacak.
Deney, Teori, Metalurji...
...Cephanelik. - Teori'nin başında kim var? - Ben varım.
Ben de bundan korkuyordum. Fazla bölünüyorsun.
Öyleyse Teori'nin başına sen geç.
Ben buraya gelmeyeceğim Robert.
Neden ki?
Bir bombayı bıraktığında hem doğrunun hem de eğrinin başına düşer.
Üç asırlık fiziğin doruk noktasının bir kitle imha silahı olmasını istemiyorum.
Izzy...
...böylesi bir silah bize emanet edilebilir mi bilmiyorum...
...ama Nazilere edilemeyeceğini biliyorum.
Başka seçeneğimiz yok.
Madem öyle...
...yapman gereken ikinci şey Teori bölümünün başına Hans Bethe'yi atamak.
- Dur biraz, ilki neydi? - Şu gülünç üniformayı çıkart.
Sen bilim insanısın.
Groves orduya katılmamız konusunda ısrarcı.
Groves'a söyle, şapkasını bir tarafına soksun.
Bize gerçekte olduğumuz kişiden dolayı ihtiyaçları var. Kendin ol...
...ama daha iyisi.
Tek anahtar bu.
Teller da çoktan geldi.
- Onu içeri alayım mı? - Hayır, diğerlerini bekleyelim.
Hadi başlayalım.
- Selam Edward. - Tamam.
Beyler, Los Alamos'taki Teori Bölümü bitene kadar burada çalışacağız.
- Edward, acaba... - Bu daha önemli.
Zincirleme tepkimenin hesabını yaptığımda oldukça korkunç bir olasılıkla karşılaştım.
Hayır, bu doğru olamaz.
- Hesabı nasıl yaptığını göster. - Peki.
- Üstel olarak büyüyor. - Hayır, hayır, hayır. Hayır.
Hayalden ibaret.
Teller'ın hesabı doğru olamaz.
Ben Princeton'a giderken hesabı kendin yap.
- Neden gidiyorsun? - Einstein'la konuşmak için.
- İkinizin arasında pek bir ortak görüş yok. - Bu yüzden onun fikrini almalıyım.
Albert.
Aa, Dr. Oppenheimer.
Kurt Gödel'le tanıştınız mı?
Çoğu gün burada yürüyüş yaparız.
Ağaçların yapıları oldukça ilham verici.
Albert, seninle bir konuşabilir miyiz?
Elbette. İzninle Kurt.
Bazı günler Kurt yemek yemeyi reddediyor.
Princeton'da dahi Nazilerin yemeğine zehir katabileceğine ikna olmuş.
Kimin çalışması bu?
Teller'ın.
Sence ne anlama geliyor?
Nötronlar çekirdeğe çarparak...
...nötron açığa çıkarıyor ve onlar da başka çekirdeklere çarpıyor.
Kritiklik, geri dönüşü olmayan nokta, devasa bir patlama kuvveti.
Fakat bu kez zincirleme tepkime durmuyor.
Atmosferi tutuşturur.
Bir atom cihazı patlattığımızda tüm dünyayı yok edecek bir zincirleme tepkime...
...başlatabiliriz.
Demek buradayız.
Olasılıklardan oluşan kuantum dünyanda kaybolduk...
...ve kesinliğe ihtiyacımız var.
Hesapları kendin yapabilir misin?
İkimizin tek ortak noktası matematiğe olan nefretimiz olabilir.
- Berkeley'de bunun üzerine kim çalışıyor? - Hans Bethe.
O gerçeğe ulaşacaktır.
Ya gerçek felaketse?
O zaman işi bırakır ve bulduklarınızı Nazilerle paylaşırsınız.
Böylece iki taraf da dünyayı yok edemez.
Robert.
Bu senin, benim değil.
Teller yanılıyor.
Yanılıyor.
Teller'ın kritik varsayımlarını sınırlayınca gerçek görüntü açığa çıkıyor.
Sözün özü?
Kontrolden çıkmış bir nükleer tepkime ihtimali sıfıra yakın.
Sıfıra yakın demek?
Oppie, bu iyi haber.
- Hesabı tekrar yapabilir misin? - Cevap aynı çıkacak.
Bunlardan birini ateşleyene kadar en fazla alabileceğin teminat bu.
Sıfıra yakın.
Teori seni bir yere kadar götürür.
- Merhaba! - Selam.
- Ne özlemişiz. - Evlatlık ister misin?
Latife ediyor.
Gitmeden sizi bir görelim dedik.
Bilinmeyen bir yere...
Geçen gün kime rastladım biliyor musun?
Eltenton'a.
Shell'de çalışan kimyager mi? Sendikacı olan?
Evet, MMKTF'deki.
Savaşı idare edişimizden sızlanıyordu.
Nasıl?
Müttefiklerimizle işbirliği yapmamamızdan.
Anlaşılan hükümetimiz Ruslarla araştırmaları paylaşmıyormuş.
Çoğu bilim insanının bu politikayı aptalca bulduğunu söyledi.
- Öyle mi? - Evet.
Biri resmi kanallarda konuşulan bir şeyler aktarmak isterse...
...yardım edebileceğini dile getirdi.
Bu vatana ihanet olurdu.
Evet, tabii ki.
Bilmen gerekir diye düşündüm.
Yaramaz uyudu. Martiniler nerede kaldı?
Hemen geliyor.
Konuşmamız orada sonlandı.
Eskiye dayanan dostluğumuzdan Chevalier'nin istihbarat aradığına...
...hiçbir şey beni inandıramazdı.
Şuna eminim ki, uğraştığım iş hakkında hiçbir bilgisi yoktu.
Bu olayı derhal bildirmem gerektiğinin uzun zaman önce farkına vardım.
Oppenheimer sorunu bilim insanları ile güvenlik aygıtı arasındaki...
...gerilimi öne çıkarmaktadır.
AEK'de çalışırken adayın bu tarz sorunlarla nasıl başa çıktığını öğrenmek adına...
...kurulun huzuruna bir bilim insanı çıkacak.
- Kimi çıkaracaklar? - Söylemediler.
Sayın Başkan, haddimi aşmış olmayayım ama Ticaret Bakanı olarak aday gösterildim.
Neden bilim insanlarının fikri alınıyor?
Bakanlık görevindeyiz Amiral. Geniş çapta fikir alıyoruz.
İfade verecek bilim insanının adını öğrenmek ve onu çapraz sorguya çekmek istiyorum.
Mahkemede değiliz.
Formalite demek?
1925'ten bu yana hiçbir Bakanlar Kurulu adayı reddedilmedi.
Bu işler böyle yürür.
Çantada keklik Lewis. Nazik ol.
Kürsüye bir bilim insanını çıkarsalar ne yazar?
Bilim insanlarını benim kadar tanımıyorsunuz Avukat Bey.
Kararlarını sorgulayan herkese gücenirler. En çok da onlardan biri değilseniz.
AEK'nin başkanıydım. Robert'a olanlar için hazırda günah keçisiyim.
Senatoda bilim camiasının sizi desteklemediği algısını...
...yaratmak istemeyiz efendim.
Yoksa strateji mi değiştirelim?
- Ne yapacağız? - Kabullenelim.
"Oppenheimer'la savaştım ve ABD kazandı."
Bence bunu yapmamıza gerek yok.
Gerçekte olup biteni bilen, çağırabileceğimiz kimse yok mu?
- Teller var. - İntiba bırakacaktır.
Çağırdıkları bilim insanının adını bulabilir misin?
- Muhtemelen. - Savaş sırasında Şikago'da mı...
...yoksa Los Alamos'ta mıymış, öğren. - Bu neden önemli?
Şikago'daysa Szilard ile Fermi'nin altında çalışmıştır.
Los Alamos'taki Oppie'nin tarikatında değil. O lanet olası yeri Robert inşa etti.
Kurucusu, belediye başkanı ve şerifiydi.
Hepsi birlikte.
LOS ALAMOS PROJESİ ANA KAPI
Bir tek tavernası eksik.
Mutfağı yok.
Öyle mi? İcabına bakarız.
Dikenli teller. Silahlar.
- Oppie. - Savaştayız Hans.
Halifax.
1917.
Cephane taşıyan bir yük gemisi limanda infilak ediyor.
Devasa ve ani bir kimyasal tepkime.
Tarihteki en büyük insan yapımı patlama.
Şimdi kimyasal değil de nükleer bir tepkime olsaydı...
...ne kadar fazla yıkıcı olacağını hesaplayalım.
Kuvvet birimi olarak "ton TNT" kullanalım.
- İyi de binlerce ton olur. - Madem öyle, "kiloton" cinsinden olsun.
U-235'i kullanarak...
...bomba için gereken...
Pardon. Cihaz için yaklaşık bu boyuttaki 15 kiloluk bir küre...
...ya da plütonyum kullanarak 5 kiloluk bir küre gerekecek.
Oak Ridge'in geçen ay boyunca rafine ettiği bütün uranyum bu kadar.
Hanford tesisi ise bu kadar plütonyum üretti.
Bu miktarları zenginleştirebilirsek ateşlemek için bir yönteme ihtiyacımız var.
Seni sıkıyor muyuz Edward?
Evet, biraz.
Acaba neden?
Hepimiz bu odaya bir fisyon bombasının mümkün olduğunu bilerek girdik.
Bu odadan yeni bir şeyle çıkmaya ne dersiniz?
Ne gibi?
Uranyum ve plütonyum yerine hidrojen kullanırız.
Ağır hidrojen. Döteryum.
Şöyle ki, atomları büyük bir basınç altında sıkıştırıp bir füzyon tepkimesi başlatırız.
Böylece hesabı kilotonlarla değil megatonlarla yaparız.
Durun biraz, durun.
Peki hidrojen atomlarını birleştirecek kuvveti nasıl üreteceksin?
Küçük bir fisyon bombasıyla.
Ha şöyle!
Zaten bir fisyon bombasına ihtiyacın olacağı için mevcut göreve dönebilir miyiz?
Dr. Oppenheimer'la yaşadığınız en önemli politika anlaşmazlığı...
...izotop meselesi değildi; hidrojen bombasıydı, değil mi?
Meslektaş olarak farklı bakış açılarımıza saygı gösterdiğimiz birçok alan oldu.
Evet, bir tanesi de hidrojen bombası programının gerekliliği konusuydu.
Bu kadar kısa sürede toplandığınız için teşekkür ederim.
İnanamıyorum.
Ama buradayız işte. Anlatın, ne biliyoruz?
Kuzey Pasifik üstünde gezen B-29'larımızdan biri radyasyon tespit etti.
- Filtre kağıtları var mı? - Ne olduğu şüphe götürmez.
- Beyaz Saray şüpheli olduğunu düşünüyor. - Maalesef hüsnükuruntu.
Uzun menzilli tespit filtre kağıtları mı onlar?
Nükleer silah denemesi.
Rusların bombası mı var?
Onlardan yıllarca önde olmalıydık ama bu...
Los Alamos'ta ne yapıyordunuz? Güvenlik sıkı değil miydi?
- Elbette sıkıydı. Orada değildin Lewis. - İzninizle Doktor.
Ben oradaydım.
Artık ateşleme için gereken mekaniği düşünebiliriz.
- Fikriniz var mı? - Buna "atış" diyorum.
Bir miktar fisili büyük bir kürenin içine...
...kritikliğe ulaşacak kuvvette ateşleyeceğiz.
- Ne düşünüyorsunuz bakalım? - İmplozyonu düşünüyorum.
Kürenin etrafındaki patlayıcılar içeri yönde patlayarak fisili ezecek.
- Bu fikri araştırmak istiyorum. - Cephanelik'le konuşurum.
Bir şeyler patlatırsınız.
- İlerleme nasıl? - Sizi görmek de güzel.
- Karşınızda İngiliz birliği. - Dr. Oppenheimer, ben Klaus Fuchs.
- Ne kadardır İngilizsiniz? - Hitler, Alman olmadığımı söylediğinden beri.
Gelin. Los Alamos'a hoş geldiniz.
Okul çalışıyor.
- Bar da. - Her zaman çalışıyor.
Personel desteğini azaltmanın da bir yolunu buldum.
- Yoksa bu... - Bayan Serber, evet.
Tüm eşlere iş teklif ettim. İdarecilik, kütüphanecilik, hesaplama.
Personel sayısını azaltarak aileleri birbirinden ayırmıyoruz.
- Bu kadınlar nitelikli mi? - Saçmalamayın.
- Topluluğumuzun en zekileri arasındalar. - Güvenlik izinleri de çoktan geldi.
General Groves'a her gece bölümler arası...
...açık toplantı düzenlediğinizi anlattım. - Buna son ver. Bölümlere ayrılmak...
...güvenliği sağlamanın temelidir. - Sadece üstler buluşuyor.
Onlar da büyük olasılıkla astlarıyla muhatap oluyor.
Bu adamlar aptal değil. Ağızlarını sıkı tutabilirler.
- Hoşuma gitmedi. - Senin hiçbir şey hoşuna gitmiyor.
Makul bir kriter değil.
Haftada bir. Sadece üstler.
- Kardeşimi buraya getirmek istiyorum. - Olmaz.
Nichols?
Güvenlik iznimin onaylandığı haberi hâlâ gelmedi.
- Onaylanmadı. - Yarın Şikago'ya gideceğim.
Beklemeniz gerekiyor.
Nazilerin iki yıllık avantajı olduğunun farkındasınız, değil mi?
Dr. Oppenheimer, güvenlik izninizin zor çıkması benim suçum değil.
Sizin suçunuz.
Sizin suçunuz olmasa da sizin sorununuz. Zira ben gideceğim.
Peki bu açık toplantılarda...
...kaç kişi vardı?
Çok fazla. Bölümlere ayrılmak protokol olmalıydı.
- Nazilerle yarış hâlindeydik. - Şimdi de Sovyetlerle yarış hâlindeyiz.
- Yarışı başlatmazsak olmayız. - Robert, başlangıç atışını yaptılar.
Patlattıkları aygıtın özelliği nedir?
Verilere göre plütonyum implozyon aygıtı olması muhtemel.
Los Alamos'ta yaptığınız gibi mi?
Rusların bir bombası varsa...
...Truman sıradaki adımı öğrenmeli. - Sıradaki adım mı? Silah görüşmesi.
- Silah görüşmesi. - Kuşkusuz.
Süper Bomba peki? Truman'ın bundan haberi var mı?
- Onu bu konuda bilgilendirdik mi? - Özellikle değil.
Hidrojen bombası teknik olarak uygulanabilir mi, hâlâ bilmiyoruz.
Tabii. Bildiğim kadarıyla ortaya atan Teller'dı.
- Doğru. - Los Alamos'ta.
Teller'ın tasarımları her zaman fazlasıyla kullanışsız olmuştur.
Uçakla değil, kağnıyla taşımak zorunda kalırsınız.
- Oppie. - Pardon Dr. Lawrence.
Diyeceğiniz bir şey mi var?
Yok.
Zira bizi tekrar öne geçirebilecekse...
...Birleşik Devletler'in Başkanı bunu öğrenmek zorunda.
Ruslar bunu çoktan Los Alamos'taki bir casustan öğrendiyse de...
...işe koyulmalıyız demektir.
Los Alamos'ta bir casus olduğuna dair kanıt yok.
Robert.
Futbol sahasının altına mı inşa etmişler?
Saha artık kullanılmıyor.
İyi ki kullanılmıyor.
- Oppie! - Dr. Fermi.
Nasılsın? İyi misin?
- Küçük bir kasaban varmış. - Doğru. Misafirim ol.
Öyle bir yerde insan nasıl düzgün düşünebilir?
Herkes kafayı yiyecek.
Güven oyun için minnettarım Szilard.
Bunu gerçekten not almalı mıyız?
Ne zaman test edeceksiniz?
Ettik bile.
Kendi kendini sürdürebilen ilk nükleer zincirleme tepkime.
Groves söylemedi mi?
Hayır.
Dr. Oppenheimer?
Personel şubesiyle görüştüm.
- Daktilo kullanabilir miyim diye sordular. - Kullanabilir misiniz?
Harvard'ın lisansüstü kimya programında dersi yoktu.
Condon, Bayan Hornig'i plütonyum ekibine yerleştir.
Şikago'da ne bok yiyordun?
- Metalurji Laboratuvarı'nı ziyaret... - Neden?
- Bizimle böyle... - Neden?
Çünkü hakkımız...
Sadece benim size verdiğim haklarınız var! Ne eksik, ne fazla.
Burada bir proje yürütmeye çalışan yetişkinleriz. Bu saçmalık.
Söylesene ona!
Bölümlere ayrılma politikasını kabul ettik.
Bıktım artık bu tımarhaneden. Bu şartlar altında hiç kimse çalışamaz.
Ne var, biliyor musunuz? Generalissimo, istifa ediyorum!
Çok sağ ol ya.
Onsuz daha iyi.
Dışarıda ağzı sıkı olmayacağından endişelenmiyor musunuz?
Onu öldürteceğiz.
Dalga geçiyorum.
Benden nefret ediyor, Amerika'dan değil.
General, herkes benim gibi boyun eğmiyor.
Ne kastettiğinizi anlamadım.
Sol geçmişime rağmen beni işe almadınız. Beni işe alma sebebiniz buydu.
Böylece beni kontrol edebilecektiniz.
Hayır, o kadar kurnaz değilim. Alt tarafı mütevazı bir askerim.
Ne mütevazısınız, ne de alt tarafı asker. MIT'de mühendislik okudunuz.
- Yakalandım. - Birbirimizi anladığımıza göre...
...bana güvenlik iznimi verin ki sizin için bu mucizeyi gerçekleştireyim.
General Groves, onu işe aldığınızda...
...Dr. Oppenheimer'ın sol görüşle ilişkisinden haberiniz var mıydı?
Onun hakkında şüphelerden haberim vardı. Aşırı liberal geçmişinden haberim vardı.
Size göre kasten hainlik yapabilir mi?
Yaparsa şaşırırdım.
Erdemli olduğuna güveniniz tam mıydı yani?
Los Alamos'ta evet. Onu gerçekten orada tanıdım.
General, projedeki güvenlik elemanlarınız...
...Dr. Oppenheimer'ın güvenlik izni konusunda sizi uyardı mı?
Ben ısrar edene kadar ona izni veremediler ve vermeyeceklerdi.
Dr. Oppenheimer'ın güvenlik dosyasını...
...gayet iyi bildiğinizi söyleyebilir miyiz? - Doğru.
Öyleyse bugün cevaplanmasını istediğim tek bir sorum olacak.
Mevcut AEK tüzüğüne göre bugün olsa Dr. Oppenheimer'a izni verir miydiniz?
Tüzük yanınızda mı?
Mevcut AEK tüzüğüne göre bugün olsa Dr. Oppenheimer'a izni verir miydiniz?
Fizik ve New Mexico demek?
Aman Tanrım. Ne yolculuktu ama.
- Bu yüzden sana irtibat sorumlusu lazım. - Lomanitz'i görevlendiriyorum.
Merak etme. Bu taraftan beyler.
- Dr. Lawrence. - Leslie.
Berkeley'de konuştuklarımızı hatırlatmak istiyorum.
Bölümlere ayrılmak. Çok iyi anladım.
Berkeley'den selamlar.
İlerlememiz hakkında sizi bilgilendirmek ve fikirlerinizi almak için geldim.
Bu amaçla General Groves'un anlatmamam için tembihlediği birkaç şey paylaşmalıyım.
Üzgünüm General. Anladığımı söyledim, kabul ettiğimi değil.
Pekâlâ. Beyler, işe dönelim.
- Los Alamos'ta casusluk söylentileri vardı. - İspatlanmadı.
- Projede yer alan komünistler...
...olduğu söylendi. - Bilerek komünist işe almadık.
Tek bilmek istediğim, Süper'in tartışılmasına katılan var mıydı?
Kardeşinizin Los Alamos'a gelmesini talep ettiğinizi hatırlıyorum.
- Kardeşim partiden ayrılmıştı bir kere. - Peki ya Lomanitz?
Lomanitz asla Los Alamos'ta işe alınmadı. İrtibat sorumlusuydu.
Güvenliğimiz sıkıydı. Eski Albay Nichols bunu iyi biliyor.
Güvenliğimiz dahil olan kişiler düşünülünce sıkı sayılırdı ama bazı girişimler yaşandı.
- Ne demek oluyor bu? - Hepimiz onun dosyasını okuduk.
Jean Tatlock hakkında konuşmamız gerekiyor mu?
Ya da Chevalier olayı hakkında?
İzninizle.
Lomanitz, birinci hatta!
Alo Rossi. Ne?
Tamam. Sakin ol.
Bir sorun daha yaşandı.
- Lomanitz askere alındı. - Savaştayız Doktor.
Götlük yapma Nichols. Bu çocuk bize lazım. Düzeltir misin?
Hata yok. Dostunuz Lomanitz, Radyasyon Laboratuvarı'nı sendikalaştırmaya çalıştı.
- Bunları bırakacağına söz verdi. - Bırakmadı işte.
Berkeley'deki güvenlik memuru komünistlerin sızmasından endişeli.
- Hani şu sendika aracılığıyla... MM... - MMKTF.
Gelecek hafta oraya gittiğimde onunla görüşürüm.
Q izniniz geldi.
Tartışmaya açık ilişkilerinizi korumamanız veya tazelememeniz önemli.
Doktor, savaşla ilgili gizli bir işle meşgul bir kişi ile...
...komünistler arasındaki sosyal temasın tehlikeli olduğunu düşündünüz mü?
Şu an tehlikenin daha çok farkında olurdum.
O zaman savaş yıllarında böylesi temasların...
...potansiyel olarak tehlikeli olduğunu düşündüğünüzü söyleyebilir miyiz?
Tehlikeli olması mümkündü, evet.
Ciddi misiniz?
Bilindik komünistlerden bahsediyoruz.
Bakın...
Kafamda uzun bir süre boyunca fazlasıyla sır barındırdım.
Kiminle ilişki kurarsam kurayım bu sırlar hakkında konuşmuyorum.
İfadenizde dediğinize göre...
...1943'te Jean Tatlock'u görmek "zorunda" kalmışsınız.
Gittin.
Tek kelime etmeden.
Bana nasıl etki edeceğini düşündün?
Mektup yazdım.
İçi boş sayfalar.
Nereye gittin?
- Söyleyemem. - Nedenmiş?
Komünistsin de ondan.
Onunla neden görüşmek "zorunda"ydınız?
Gitmeden önce beni görmeyi fazlasıyla arzuladığını ifade etmişti.
O zamanlar görüşemedim ama beni görmek zorunda olduğunu hissettim.
Psikiyatrik tedavi altındaydı. Son derece mutsuzdu.
Neden "sizi" görmek "zorunda" olduğunu öğrendiniz mi?
Çünkü bana hâlâ âşıktı.
Geceyi birlikte geçirdiniz, değil mi?
Evet.
Hayatıma bir girip bir çıkıyorsun ve sebebini söylemen gerekmiyor.
- İşte buna güç denir. - Haz etmiyorum.
İhtiyacın olduğu zaman senin yanında olmayı tercih ederim.
Ama artık başka önceliklerin var.
Bir karım ve çocuğum var.
İkimiz de bunun hakkında konuşmuyoruz.
Jean, gelmemi sen istedin.
İyi ki de gelmişim.
Fakat bir daha görüşemeyiz.
Ya sana ihtiyacım olursa?
Her zaman yanıt vereceğini söylemiştin.
Tek kelime bile mi yok?
Güvenlik önlemlerine uygun davrandığınızı düşündünüz mü?
Aslına bakarsanız uygundu.
Tek kelime etmedim.
Daha sonra onu ne zaman gördünüz?
Onu bir daha hiç görmedim.
Princeton'a kalkan son trene yetişebilirim.
Kitty, sana halihazırda söylemediğim bir şey anlatmadım.
- Bugün hepsini tarihe geçirdin. - Kapalı bir duruşmadayız.
Transkripti onlar yayınlamazsa kesin sen yayınlarsın!
- Yeminliydim. - Jean'le görüşmeye gittiğinde de...
...bana yeminliydin.
Var ya, sen...
Sen her gün orada oturuyor...
...ve hayatımızı didiklemelerine izin veriyorsun.
Neden savaşmıyorsun?
Robert, onu kürsüye çıkarmayacağım.
Dr. Oppenheimer! Ne büyük onur. Buyurun, oturun.
Gerek yok. Endişeleriniz düşünülünce hazır gelmişken...
...Lomanitz'le konuşmalı mıyım öğrenmek istedim.
Bence bu size bağlı Profesör ama ben olsam dikkat ederdim.
Anlaşıldı.
Ha bir de, sendika konusuna gelecek olursak...
...Eltenton isimli bir adam konusunda sizi uyarmak istedim.
Uyarmak mı?
Evet. Tek söyleyeceğim dikkat edilmesi gerekebileceği.
Daha fazla ayrıntı edinmek isterim.
Şu an randevum var ve yarın erken saatte çıkacağım.
İstediğiniz saatte gelebilirsiniz.
Madem şu an vaktiniz yok.
- Sonraki sabah gittin mi? - Gittim. Gitmek zorundaydım.
Bu sefer başka biri daha vardı.
- Adı Pash'miş. - Pash mi? Albay Pash'le mi tanıştın?
Albay Pash, 29 Haziran 1943 tarihli notunuzu okur musunuz?
"Şahıs için yürütülen gözetimin sonuçları...
...başka muhtemel Komünist Parti bağlantıları olduğunu gösteriyor.
Buluşulan ve uzun süre vakit geçirilen şahsın adı Jean Tatlock olup...
...bir komünisttir ve sicili ektedir."
- Şahıs Dr. Oppenheimer mı oluyor? - Evet.
- Tanışmıyor muydunuz? - O zaman hayır. Kısa süre sonra tanıştık.
Adam projenin güvenlik şefi. Tanımam gerekmez mi?
Hayır, onun seni tanıması gerekiyor.
- Seni Pash'le aynı odaya asla koymazdım. - Neden?
Pash, Lomanitz meselesini ilk duyduğunda FBI'a onu kaçıracağını...
...bir tekneye bindireceğini ve Rus tarzında sorgulayacağını söylemişti.
General Groves bana bir sorumluluk yükledi.
Adeta göremediğim, uzaktan idare ettiğim bir çocuğum var.
Sizinle bizzat tanışmak...
- Fazla zamanınızı almayacağım. - Almazsınız. Siz ne kadar zaman isterseniz.
Bay Johnson dün buradaki konuşmanızı bana anlattı.
Bu da benim ilgimi çekti. Bütün gün endişe etmeme sebep oldu.
Evet. İznim olmadan Lomanitz'le konuşmak istemedim.
İlgilendiğim konu bu değil. Mesele daha çok...
Bana kalırsa daha ciddi bir mesele.
FBI böylesi bir istihbaratın mahkemede kabul görmeyeceğini belirtince...
...Pash mahkemeye verilecek bir tanık bırakmama konusundaki niyetini belli etti.
FBI onu sakinleştirdi ama dans ettiğin adam böyle biri işte.
Bildiğim kadarıyla Radyasyon Laboratuvarı'nın çalışmasıyla ilgilenen...
...başkaları olduğunu duymuşsunuz.
Sovyet Konsolosuyla bağlantısı olan bir adam...
...aracı kullanarak projedekilere...
...bilgi aktarabilecek konumda olduğunu ima etmiş.
Projeden biri neden bunu yapmak istesin ki?
Açıkçası Başkomutanın Rusları bilgilendirmesi lehinde...
...bir tartışma söz konusu olabilir. Ne de olsa müttefikiz...
...ama gizli kapaklı olması hoşuma gitmiyor.
Araştırmanın sakıncası olmaz.
Bunu Pash'e mi söyledin?
Rusya'nın Almanya olmadığı bağlamına getirmeye çalışıyordum.
Boris Pash bir Rus Ortodoks Piskoposun oğlu.
Burada doğmuş ama 1918'de Bolşeviklerle savaşmak için Rusya'ya geri dönmüş.
Elleriyle komünist öldürmüş bir adamdan bahsediyoruz.
Kimin bilgi edinip edinmemesi gerektiğini değerlendirmek bana düşmez.
Benim işim bunun yasadışı yollardan yapılmasını engellemek.
Biraz daha ayrıntıya iner misiniz?
İsmi bana birkaç kez gelen bir adam var: Eltenton.
Shell'de çalışan bir kimyagerdi sanırım.
Bir arkadaşıyla konuşmuş.
O arkadaşı projede yer alan birinin tanıdığıymış.
Pash'in bununla tatmin olacağını mı düşündün?
Amacım işi içinden çıkılmaz bir hâle getirmeden onlara Eltenton'ı vermekti.
Ona masal okudum.
- General Groves'a da yalan söylediniz mi? - Hayır.
Pash'e yalan söylediğimi ona itiraf ettim.
Chevalier mevzusuyla ilgili konuşmayı hatırlıyor musunuz?
O kadar fazla versiyonunu dinledim ki...
...önceden kafam karışmamış olsa da yavaş yavaş karıştığı kesin.
- Vardığınız sonuç neydi? - Bir arkadaşını ispiyonlamanın...
...ayıplanası olduğuna dair...
...tipik Amerikan çocuğu davranışının etkisinde olduğuydu.
Pekâlâ. Temasın kimin aracılığıyla gerçekleştirildiğini öğrenebilir miyiz?
Bu işe karışmaması gereken kişiler de dahil olur.
Bu şahıs projede yer alan birisi mi?
Fakülteden birisi ama projeden değil.
Yani Eltonton burada, Berkeley’deki fakülteden birisi aracılığıyla yanaştı.
Bildiğim kadarıyla evet.
Ama bu işe birden fazla kişi de dahil olmuş olabilir.
Beyler, iş birliği yapmıyormuş gibi görünüyorsam...
...takdir edersiniz ki bu masum insanların başını...
...belaya sokmama konusundaki ısrarımdan kaynaklıdır.
Sen arkadaşını korumaya çalışıyorsun. Peki seni kim koruyor?
Sen koruyabilirsin.
- Bana ismini söylersen... - Bana emir verirsen söylerim.
Bu hata olur Robert, kendi rızanla söylemelisin.
Size isim söyledi mi peki?
- Evet. - Ama o zaman değil.
- Evet. - Hatta birkaç ay sonraydı, değil mi?
Evet.
- Israrcı olduğumu düşünüyorsunuz. - Ama öylesiniz.
Israrcısınız ama vazifeniz bu.
Benim vazifem de bana çalışan insanları korumak.
Tasalanmanıza sebep olup...
...sizi rahatsız edecek...
...adımlar atacağımıza...
...önce onları sizinle konuşmak isterim.
Plan oluşturmuyorum, duyduklarımı sindirmem gerekiyor.
Dr. Oppenheimer'la görüşmeniz ile onun Chevalier’nin adını verdiği zaman...
...arasındaki süre zarfında aracı kişinin adını bulmak için...
...hiç kaynak kullandınız mı? - Hatırı sayılır miktarda, evet.
İsim olmadan işimiz oldukça zordu.
- Peki ismi ne zaman öğrendiniz? - Oppenheimer ismi verdiği zaman...
...ben çoktan gitmiştim. - "Gitmiştim" mi?
Avrupa’da Nazilerin bomba projesinin durumunu...
...takip ederek daha faydalı olacağımı düşündüler.
Kim düşündü?
General Groves.
Beni Londra’ya tayin etti.
- Noel’i kutlamak için biraz erken. - Bir terslik var.
Tolman ortalarda yok.
Nerede?
Ruth söylemiyor.
Hadi ama Ruthie. Bana anlatmayacaksın da kime anlatacaksın?
Bölümlere ayırma işte Oppie.
Yerini bildiğimi nereden çıkardın ki?
Çünkü gerektiği zaman Bay Tolman’ın yerini gayet iyi biliyorsun.
Şu an gibi mi?
Dikkat!
Herkese erken Noel hediyesi.
İngiliz pilotlar beni bomba bölmesine koydu.
Bana oksijeni gösterdiler ama ben batırdım tabii.
İskoçya’da beni ayılttıklarında baygındım...
...ama uyuyor numarası yaptım.
Herkese iyi eğlenceler.
- Yeterince büyük mü? - Savaşı bitirmek için mi?
Bütün savaşları bitirmek için.
Heisenberg, Kopenhag’da beni aradı.
Eski öğrencimin Nazilere çalışması ürkütücüydü.
Ağzımdan laf almak için birkaç şey söyledi.
Sürdürülebilir uranyum fisyon tepkimeleriyle ilgili.
Bana bombadan ziyade reaktör gibi geldi.
Gaz yayılmasından bahsetti mi?
Daha çok ağır suya odaklanmış gibiydi.
- Yavaşlatıcı olarak mı? - Evet, grafit yerine.
Ne?
Yanlış yöne sapmış.
Öne geçtik. Senin yardımın da eklenince Niels...
Pardon, bize biraz müsaade eder misiniz beyler?
Buraya yardım etmeye gelmedim Robert.
Bunu bensiz yapabileceğini biliyordum.
- Neden geldin peki? - Sonrasını konuşmak için.
Ortaya çıkaracağın kuvvet, Nazileri gömüp sonsuza dek var olacak...
...ve dünya buna hazır değil.
"Altından çıkacak yılana hazır olmadan da taşı kaldırabilirsin."
Siyasetçilere bunun yeni bir silah olmadığını anlatmalıyız.
Bu yeni bir dünya demek.
Ben orada elimden geleni yapacağım ama sen…
Sen Amerikan Prometheus'usun.
Onlara kendilerini yok etme gücünü veren adam.
Buna saygı duyacaklar.
Sonra asıl işin başlayacak.
Üzgünüm Oppie ama telefon var.
San Francisco'dan.
Robert!
Robert?
Robert.
Olamaz, neler oldu?
Babası aradı.
Onu dün banyoda bulmuşlar.
Kimi?
İlaç içmiş. İmzasız bir not bırakmış.
Uyku hapı içmiş ama kanında kloral hidrat bulunmuş.
Not varmış.
Jean Tatlock mı?
Birlikteydik.
Bana ihtiyacı olduğunu söyledi.
Ona dedim ki...
Yapamam...
Ona dedim ki...
Benim suçumdu.
Günahı işledikten sonra sonuçları olduğu için sana acımamızı bekleyemezsin.
Aklını başına topla.
Buradakiler sana bel bağlıyor.
Donald, yardım etmek ister misin?
- Yardım et. - Artık tek başınasın.
Bob, plütonyum radyoaktif olduğu için işi bırakacak değilim.
Kadın üreme organına ne yapabileceğini bilmiyoruz.
Senin üreme organın benimkine göre daha çok maruz kalmıştır.
Rica ediyorum. İmplozyon cihazı daha ortada yok.
Her şey aceleye gelmez. Oppie, lütfen.
- Acele etmek ve ilerlemek var, birini seç. - Durun, Neddermeyer işini yapıyor.
Teller'sa yardımcı olmuyor. Yardımcı olmuyorsun.
Haftalardır implozyon mercekleriyle ilgili hesaplamalar istiyorum.
- İngiliz yapabilir. Fuchs. - Kesinlikle.
- Bu senin işin Teller. - Ben araştırma yapıyorum.
Üretmediğimiz bir hidrojen bombasını!
O adama çalışmam ben.
Bırak gitsin.
- Kaprisi bitmiyor ki! - Bence de.
- Los Alamos’tan gitmeli. - Tamam.
Kisti, Neddermeyer'ın yerine geç. Seth, plütonyumun başına geç.
Lilli, sen Kisti’ye çalışacaksın çünkü sana ihtiyacı var.
Fuchs, sen Teller'ın yerine geç.
Seni özellikle implozyon cihazının başına geçiriyorum.
Ayrıca hiç kimse Los Alamos'tan gitmeyecek.
- Gitmeme izin vermiyorlar! - Hayır, ben izin vermiyorum.
Hans'ı ve fisyonu boş ver.
Burada kalıp ne istersen araştır.
Füzyon, hidrojen bombası, ne olursa.
- Oturup konuşuruz. - Konuşmaya vaktin yok ki.
Sen artık bir siyasetçisin Robert. Fiziği yıllar önce arkanda bıraktın.
Haftada bir.
Bir saat. Sen ve ben.
Kaldırın şu koyduğumun bariyerini!
Süper, Los Alamos'ta sizin gözetiminizde geliştiriliyordu yani?
Evet.
Buna rağmen savaştan sonra kullanılabilir olduğunu inkâr etmeye çalıştınız.
Hayır, yaşanan teknik sıkıntılara dikkat çektim.
Rus bomba testi sonrası AEK toplantısında ona son vermeye çalışmadınız mı?
- Hayır. - Ama bu AEK’nin tavsiyesiydi, değil mi?
En iyi çözüme dair saatlerce süren konuşmadan sonra evet.
Hidrojen bombası, atom bombasından bin kat daha güçlüdür.
Bombanın asıl hedefi büyük şehirler olur.
- Âdeta bir soykırım silahı. - Izzy.
Hedef alacakları yerlerimizi de haritanın bu tarafında çiz.
- Başta New York ve Washington. - Mantıklı.
Savunma değeri olmayan bir saldırı silahı.
- Caydırma. - Caydırma mı?
Şu anki atom bombası cephaneliğimizden daha fazla caydırıcılığa gerek var mı?
İster üç metre, ister üç bin metre suda boğul, ne fark eder?
Rusya’yı zaten boğabiliriz. Bunu biliyorlar.
- Şimdi onlar da bizi boğabilir. - Gerilimi arttırmayalım.
Dediğim gibi Teller’ın tasarımları hâlâ savaş zamanındaki gibi kullanışsız.
Hidrojen bombası işe yarayabilir Oppie. Sen de biliyorsun.
Bence bütün kaynaklarımızı bu ihtimale harcamayalım.
O hâlde Truman, Amerikan halkının içini nasıl rahatlatsın?
Atom silahlarının yayılmasını, nükleer enerjiye yapılacak...
...uluslararası denetim yoluyla sınırlayarak tabii.
Dünya hükümeti diyorsun yani?
Birleşmiş Milletler, tıpkı Roosevelt'in önerdiği gibi.
Ama ben Truman'ın ne yapması gerektiğini sordum sonuçta. Dünya değişti.
Artık hayatta kalmamızı tehdit eden şey faşizm değil, komünizm.
Lewis, farkında mısın ama bir hidrojen bombası yaparsak...
...Rusların da kendi bombalarını yapmaktan başka çaresi olmaz.
Hâlihazırda yapıyor olabilirler mi?
Los Alamos’taki bir casustan alınan bilgiler sayesinde.
- Los Alamos’ta casus yok. - Beyler...
- Yok muymuş? - Dikkatimizi dağıtmayalım.
Bence bu fırsatı kullanıp hidrojen bombası yapmayacağımıza söz vererek…
...Rusya'dan taviz isteyelim.
Böylece varlığını ifşa ederiz.
- Zaten bildiklerine eminsin ya. - Pekâlâ.
Şimdi kurul üyelerinin, tavsiyelerimizin üstünden geçmek için...
...baş başa konuşmalarını rica ediyorum.
Bu yolu izlemek istediğinden emin değilim doğrusu.
Lewis, kusura bakma ama biz İstişare Kuruluyuz.
Onlara tavsiye vereceğiz tabii.
Peki.
Dr. Oppenheimer? Merhaba.
William Borden. Ortak Atom Enerjisi Kongre Heyeti’nden.
- Evet. - Savaşta pilotluk yaptım.
Bir gece baskından dönerken harika bir manzara gördüm.
Meteor gibiydi. İngiltere'ye giden V2 roketi.
Böyle bir düşman roketi...
...nükleer savaş başlığı taşırsa neler olur acaba?
Bunu mümkün kılan biz olmayalım.
Oppie, bence Strauss'a kafa tutmamalısın.
İkimiz de konuşunca beni dinliyorlar.
Seni dinlediklerinde peygamber görüyorlar. Strauss'u dinleyince kendilerini görüyorlar.
Peygamberi dinleyecekler.
Peygamberler yanılamaz. Bir kere bile.
Oppenheimer'ı Süper'in gelişimini sabote etmekle suçladınız mı?
Ben hiç "sabotaj" kelimesini diline pelesenk edenlerden olmadım.
- Bay Borden öyle miydi? - Bildiğim kadarıyla olabilir.
Bay Borden nasıl bu kadar ayrıntılı bir iddianame hazırlayabildi?
Kendisi artık bir devlet çalışanı olmadığı hâlde...
...Dr. Oppenheimer'ın dosyasına sınırsız erişim hakkı vardı.
Dosyaya erişimi ona sağlayan Bay Nichols mıydı?
Ya da AEK’de bir başkası mı?
Bunlar çok ağır ithamlar Senatör.
Dr. Oppenheimer'ın Birleşik Devletler'e hainlik ettiğini mi öne sürüyorsunuz?
Kendisinin her zaman Amerika’ya sadık olduğunu düşündüm ve düşünüyorum da.
Buna inanıyorum ve aksi yönde kesin bir kanıt görene dek inanacağım da.
Dr. Oppenheimer'ın güvenlik riski teşkil ettiğini düşünüyor musunuz?
TARTIŞMA! CİHAZIN MEDENİYET ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Hitler sığınakta kafasına sıktığına göre benim naçizane görüşüm şu...
...bombanın artık deneme alanı hariç hiçbir yerde görülmesine gerek kalmadı.
O hâlde zafere giden her yolun artık mübah olup olmadığını...
...derinlemesine düşünmeliyiz çünkü...
Almanya teslim olmak üzere.
Artık insanlık için en büyük tehdit düşmanımız değil, çalışmamızdır.
Hitler öldü, doğru.
Ama Japonlar hâlâ savaşıyor.
Onların yenilgisi yakındır.
İşgale hazırlanan bir asker değilsen tabii.
Bu savaşı bitirebiliriz.
Peki bu silahı insanlar üstünde kullanmayı nasıl haklı çıkarabiliriz?
Biz teoriciyiz, öyle değil mi?
Bir gelecek hayal ediyoruz ve hayallerimiz bizi dehşete düşürüyor.
Onlar ise onu anlamadan ondan korkmayacaklar...
...ve onu kullanmadan da onu anlamayacaklar.
Dünya Los Alamos’taki korkunç sırrı öğrendiğinde...
...bu çalışmamız insanlığın hiç görmediği bir barışı sağlayacak.
Roosevelt'in her zaman tasavvur ettiği türden...
...uluslararası iş birliğine dayalı bir barış.
- Hangi aşamadayız? - İki yıl ve bir milyar dolarlık maliyet.
- Paha biçmesi zor. - Pek sayılmaz, faturaları topla yeter.
“Ücretsiz Taşra Doğumhanesi.” İlk yılında 80 bebek doğdu.
Bu sene de ayda 10 bebek doğdu.
Doğum kontrolü yetki alanımın dışında kalıyor General.
- Belli. - General.
Herkes eğilsin. Fuchs, eğil.
İşte bu!
İki kullanılabilir bomba. Bana tarih ver.
Eylül.
Temmuz.
Şansımız yaver gitti beyler!
Ağustos.
Temmuz.
Temmuz’da test yapılacak...
...ama kardeşime ihtiyacım var.
Frank çölü iyi bilir. Siyaseti arkasında bıraktı.
İki yıldır Lawrence için çalışıyor.
Testin adı ne olacak?
"Yüreğimi döv...
...üç kişilik Tanrı."
Ne?
Trinity.
Kardeşiniz Frank'i, bilinen bir komünisti getirmekte ısrar ettiniz.
Eski komünist.
Amerika’nın en gizli...
...ve en önemli savunma projesine bilinen, eski bir komünisti getirdiniz.
Kardeşime tüm yüreğimle güvenileceğini biliyordum.
Ekipte kime güvenilebileceğine dair kararınızın sağlam olduğunu düşündünüz yani?
Fuchs, eğil.
Herkes hazır mı?
- Umarım bir şey öğrenmişsinizdir. - Evet, daha uzakta olmamız gerektiğini.
O zaman derhal halledin.
Sabah Washington'a gidiyoruz. Onlara tarih vereceğiz.
Şikago’dan çok uzaktasın Leo.
Şimdi bir şey yapmazsak bu şeyi Japonya’ya karşı kullanacaklar.
Truman'la görüşme ayarladık ama birisi iptal ettirdi.
Savaş Bakanı ile görüşeceksin.
Sırf üretiyoruz diye nasıl kullanılacağına karar verme hakkına sahip olmuyoruz.
Tarih bizi yargılayacak Robert.
Şikago’da bir imza kampanyası düzenledik.
Beni karıştırmayın.
- Bana endişelerini söyle, hepsini ileteyim. - Endişelerim mi? Almanya yenildi.
Japonya tek başına dayanamayacak.
Nereden biliyorsun? Bizi bu işe sen soktun.
Einstein'la, Roosevelt'e bir bomba yapabileceğimizi söylediğin mektupla.
Almanya’ya karşı.
Silah imalatı dediğin şey böyle işlemiyor Szilard.
- Yardım etmelisin Oppie. - Fermi toplantıda. Lawrence da öyle.
Onlar sen değil. Bilimi pazarlamak konusunda üstüne yok.
Herkesi her şeye ikna edebilirsin.
Kendini bile.
Müsaadenle.
Tokyo bombardımanında 100 bin kişi ölmüş. Çoğu sivil.
Bunları yaptığımız ve kimsenin protesto etmediği bir Amerika’dan korkuyorum.
Pearl Harbor ve Pasifik'te üç yıl süren vahşi savaşla...
...Amerikan halkı nezdinde büyük bir hoşgörü kazandık.
Atom bombasını salacak kadar mı?
Atom bombası Tokyo saldırısı kadar büyük hasara sebep olmayabilir.
- Peki tahmininiz nedir? - Orta büyüklükteki bir şehirde...
...20 ya da 30 bin ölü.
Evet ama...
...atom patlamasının yaratacağı psikolojik etkiyi hafife almayın.
3000 metre yüksekliğinde bir ateş sütunu...
...iki kilometre boyunca ölümcül nöron etkileri.
Hem de her yöne. Üstelik tek bir aygıttan.
Güç bela görünen bir B-29’dan atılan atom bombası resmen...
...ilahi gücün korkunç bir açığa çıkışı olacak.
Doğruysa sonucu kesin olur. İkinci Dünya Savaşı biter.
Askerlerimiz de eve döner.
Askeri hedefler?
Yeterince büyük değiller.
Belki yakınlarda işçilerin barındığı önemli bir savaş fabrikası.
Ayrıca sivil zayiatı azaltmak için insanları uyarabiliriz.
O zaman bize karşı ellerindeki her şeyi kullanırlar...
...ve ben o uçakta olacağım.
Ama duyurursak ve bomba patlamazsa...
...Japonların teslim olma ihtimalini ortadan kaldırırız.
Teslim olmaya teşvik etmek için Japonya'ya bombayı gösteremez miyiz?
En anlaşılacak şekilde göstermeyi planlıyoruz.
İki kez.
Önce silahın gücünü göstermek için...
...ve sonra onlar teslim olana dek bunu yapabileceğimizi göstermek için.
Seçim yapabileceğimiz 12 şehirlik liste var.
Pardon, 11.
Japon halkı için kültürel öneminden ötürü...
...Kyoto'yu listeden çıkardım.
Bir de eşimle balayımız oradaydı.
Harikulade bir şehir.
Sizin için kısaca anlatayım beyler.
İstihbaratıma göre, tabii sizinle paylaşamam...
...Japon halkı, ana adaların...
...kesin başarılı...
...ve topyekûn bir işgali dışında hiçbir koşulda teslim olmayacaktır.
Birçok kişi ölecek, hem Amerikan hem de Japon.
Fakat atom bombasının Japon şehirlerinde kullanılması hayat kurtaracak.
Ahlaki üstünlüğümüzü korursak tabii.
- Nasıl yani? - Müttefiklerimize haber vermeden...
...silahı kullanırsak bunu bir tehdit gibi görürler...
...ve silah yarışına gireriz.
Sovyetlere karşı ne kadar dürüst olabiliriz peki?
Gizlilik, Sovyetlerin atom dünyasına girmesine mâni olmaz.
- Bize uranyumları olmadığı söylendi. - Size yanlış bilgi verilmiş.
Rusların bomba yapması an meselesi.
Programın savaştan sonra da tüm hızıyla devam etmesi gerekiyor.
Bakan Simpson, mazur görün...
...ama projedeki bütün bilim insanları mutabık değil.
Hatta bu ânı diğerlerinin fikirlerini dinlemek üzere kullanabiliriz.
- Projedeki bilim... - Manhattan Projesi baştan beri...
...ağzı sıkılığı şüpheli ve sadakati meçhul bilim insanlarından sıkıntı çekti.
Bir tanesi Başkan'la görüşmeye çalıştı.
Bu adamlara ihtiyacımız var...
...ama silah çalıştıktan sonra bu bilim insanlarını programdan çıkarmalıyız.
Katılıyor musunuz Doktor?
Rusların bombası kaçınılmazsa...
...belki de en iyi bilim insanlarını Trinity'e çağırmalıyız.
Başkan Truman'ın, Stalin'in atom projesine girmesi yönünde...
...insanların beklentisini yükseltmeye niyeti yok.
Onu buluşumuzdan haber edip...
...savaşı bitirme yöntemi olarak kullanmak tutulamayacak söz vermek değildir...
...ama temmuz ayındaki Potsdam Barış Konferansı...
...Başkan Truman'ın o konuşmayı yapmak için son şansı olacak.
O zamana dek çalışan bir bombamız olur mu?
Kesinlikle.
Konferanstan önce deneme yapacağız.
KİMLİK TESPİTİ VE GEÇİŞ İZNİ İÇİN BEKÇİ KULÜBESİNDE DURUN
Sıfır noktası. 10 bin metre kuzey...
...güney ve batıdaki gözetleme noktaları.
- Nereden ateşleyeceğiz? - 10 bin kilometre güneyde.
Ana kamp buradan 15 kilometre güneyde.
Ve 30 kilometre ilerideki o tepede de bir gözetleme noktası var.
O da ne Frank? Tetikleme hatları çoktan kuruldu.
Hava Kuvvetleri B-29 uçakları için ışık hattı kurulmasını istedi.
Hangi B-29? Bombamız o kulede.
Güvenli bir çalışma mesafesini...
...teyit etmek için test etmek istiyorlar. - Çok riskli.
Japonya'ya bir bomba atıp...
...patlama alanı konusunda haklı olduğumuzu ummak kadar değil ama.
Bizi yavaşlatmasınlar, 15’inde ateşleyeceğiz.
- 15’i mi? Bu çok... - 15’i.
15’i.
Ben Frank ve Kistiakowsky'le Güney Gözetleme Noktası'nda olacağım.
Sizler de Ana Kamp...
...Batı Noktası ya da Uzak Nokta'ya gideceksiniz.
Hop, hop, hop! Bıçağa dikkat.
Bu mesafeler güvenli mi?
Senin hesaplamalarına göre yapıldılar.
Artık biliminin arkasında durmalısın Hans. Gerçekten.
Peki ya radyasyon bulutu?
Kuvvetli rüzgâr olmazsa üç ila beş kilometre içinde biter.
Tahliye önlemleri alındı bile...
...ama görünmesi için havanın açık olması lazım ki sorunsuz geçsin.
Herkes çıksın!
15’inin gecesinde patlatacağız. Kesin tarihimiz bu.
Diyecek bir şeyiniz varsa şimdi söyleyin.
Dur, dur! Şilteleri getirin.
Şilteyi altına koyun.
Son bir implozyon testi yapabiliriz.
- Zararı olmaz. - Yapın.
Bize engel olabilecek başka bir şey var mı ki?
Sonunda oluyor, değil mi?
Mesaj gönderirim.
Eğer başarılı olduysa...
..."Çarşafları içeri al."
Robert.
İyi şanslar.
Bak.
Oppie mütevazı bir şekilde "üç kiloton" dedi.
- Teller ise 45 diyor. - 20!
20 bin ton TNT.
Peki atmosfer tutuşmasına dair yan bahse girmek isteyen var mı?
Erteleyelim mi diyorsun yani?
- Gerekli bir tedbir diyorum. - Kötü hava bölgeye ulaştı mı?
Bethe aradı ve implozyon testinin başarısız olduğunu söyledi.
Alo Hans? Evet, burada.
Evet.
Yanılıyor mu?
- Hayır. - Hayır mı?
Hayır.
Patlamayan bomba mı ateşleyeceğiz?
- Hayır. - Açıkla!
Açıklayamam.
Biliyorum işte. İmplozyon merceklerinin işe yarayacağını biliyorum.
Ateşleyicileri çalıştırırsak ve tepkime oluşturmazsa...
...iki yıllık plütonyum heba olacak demektir.
10 dolara karşı bir aylık maaşımın üstüne bahse girerim, çalışacak.
Yok artık!
Bölgede rüzgâr şiddetleniyor, yağmur değil. Şimşek çevresinde.
Adamlarına atom bombasının olduğu...
...çelik kuleden uzaklaşmaları gerektiğini söylesen mi acaba?
Güney Noktası'na gidelim.
Onları oradan çek. Kararımızı orada verebiliriz.
Ekip tam iki gündür uyumadı!
Geri çekilip bombayı güvenli hâle getirirsek haftalarca gelemeyiz!
Potsdam’i kaçırırız!
Sabah yediye kadar Truman’a haber vermem lazım. Zaman daralıyor.
- Bu hava ne böyle? - Yağıyor, esiyor, çakıyor.
- Daha ne kadar lanet olası? - Durmayacak gibi!
Şafaktan önce diner.
- Nereden biliyorsun? - Bu çölü iyi biliyorum.
Fırtına geceleyin soğur. Şafaktan önce de diner.
Haklı olabilirsiniz ama olabildiğince geç ayarlayın.
Beş buçuk.
Hava tahmini yaz. Yanılıyorsan seni astırırım.
Frank, söyle onlara. Beş buçuk. Beş buçuk, beş buçuk!
Üç yıl, dört bin insan, iki milyar dolar.
Eğer patlamazsa…
...ikimiz de biteriz.
Benim tahminim üç kiloton.
Daha azı olursa ne olduğu anlaşılmaz.
Fermi “atmosfer tutuşması”yla neyi kastetti?
Bir anlığına atom cihazından gelen zincirleme tepkime...
...hiç durmayacakmış gibi geldi bize.
Atmosferi tutuşturacakmış gibi.
Peki Fermi neden hâlâ onun üstüne yan bahis oynatıyor?
"Darağacı mizahı" diyelim.
Yani bu düğmeye basarsak dünyayı yok etme...
...ihtimalimiz mi var?
Üç yılı aşkın sürelik araştırmamızdaki hiçbir şey bu sonucu desteklemiyor.
Tabii ki en uzak ihtimal olması dışında.
- Ne kadar? - İhtimali sıfıra yakın.
"Sıfıra yakın" mı?
Sadece teoriden ne beklersin?
"Sıfır" güzel olurdu.
Tam olarak bir saat...
...58 dakika sonra öğreneceğiz.
Yağmur diniyor.
Donatım ekibi bölgeden ayrıldı, buraya doğru geliyor. Şalterleri indirin.
Arabaları çevirin! Acil tahliyeye hazır olun.
Kaynak gözlüklerinizi alın. Herkes yerine geçsin.
Herkes kaynak gözlüğü alsın!
20 dakika.
20 dakika!
20 dakika var!
Bacağıma bırakın.
- Feynman? - Hayır.
Cam UV ışınını engelliyor.
Camı ne engelliyor peki?
Ana kampa gidiyorum. İyi şanslar.
Robert?
Dünyayı havaya uçurma.
İbreye dikkat et. Ateşleyiciler yüklenmez ve voltaj bir voltun altına düşerse...
...o tuşa basıp iptal edeceksin. Anladın mı?
Anladım.
Patlamaya iki dakika.
Herkes eğilsin!
Işığın tepelere yansıdığını görmeden arkanızı dönmeyin.
Sonra patlamaya yalnızca kaynak gözlüklerinizle bakın.
Patlamaya 90 saniye.
Patlamaya 80 saniye.
İyi yedirmiş miyim?
Evet.
Patlamaya 60 saniye.
Böyle şeyler insanın kalbini sıkıştırıyor.
30 saniye.
Ateşleyici hazır!
17.
16.
15.
14.
13.
12.
11.
10.
Dokuz.
Sekiz.
Yedi.
Altı.
Beş.
Dört.
Üç.
İki.
Bir.
"Şimdi ben, Ölüm oldum...
...dünyaların yok edicisi."
İşe yaradı.
Bana 10 dolar borçlusun!
- Hadi! - Borcum borç Kisti.
Aynen öyle!
Hem de nasıl!
Beni hemen Potsdam’a bağlayın.
Kitty'e mesaj ilet.
- Bir şey söyleyemeyiz. - Çarşafları içeri almasını söyle.
- Alo? - Alo Kitty?
Ne? Ne? Charlotte? Charlotte, konuş sen. Konuş.
Pek anlayamadım ama çarşafları içeri almanı söyledi.
Kitty?
Kitty? Orada mısın Kitty?
Eğer çok yüksekte patlatırlarsa patlama o kadar güçlü olmaz.
Kusura bakmayın Doktor Oppenheimer ama gerisi artık bizde.
Truman, Potsdam’da Stalin’e bilgi verdi mi?
“Bilgi vermek” biraz abartı kaçar.
Yeni bir güçlü silahtan söz etmiş.
Stalin de Japonya’ya karşı kullanmamızı umuyor.
Bu kadar mı?
Robert, biz onlara ası verdik. Eli oynamak onlara kalmış.
Tarihiniz ayın altısı mı?
Pasifik’in birlik komutanına kalmış.
Seninle Washington'a geleyim mi?
Ne için?
Bana haber verirsin.
Elbette.
Elimden geldiği kadarıyla.
Neler olacağını bilselerdi Japonlar teslim olur muydu?
Bilmiyorum.
Szilard'ın imza kampanyasını gördün mü?
Szilard, Japonlarla ilgili ne biliyor ki?
- İmzalamayacaksın, değil mi? - Çoğu kişi imzaladı. Birçok kişi hem de.
Edward...
...bu bombayı yapmış olmamız, bize onun nasıl kullanılacağı konusunda…
...başkalarından daha çok karar verme hakkı ve sorumluluğu tanımıyor.
İyi de bunu bilen sadece biz varız.
Stimson'a camiamızın farklı görüşlerini anlattım.
Senin görüşün ne peki?
Kullanıldığında...
...nükleer savaş, hatta…
...tüm savaşlar...
...son bulacak.
Biri daha büyük bir bomba yapana dek.
Ararlar sanmıştım.
Bugün ayın beşi.
Japonya’da altısı.
Charlotte?
Groves'u ara.
Sonuç?
- Charlotte? - Truman radyoda.
16 saat önce...
...bir Amerikan uçağı...
...Hiroşima’ya bir bomba bırakmış...
...ve düşman için kullanılamaz hâle getirmiştir.
Bu bomba...
...20 bin ton TNT'den daha güçlüydü.
Bu bir atom bombasıdır.
Evrenin temel gücünden yararlanmaktadır.
Groves birinci hatta.
General?
Seninle ve çalışanlarınla gurur duyuyorum.
İyi mi geçmiş?
Anlaşılan bomba gibi geçmiş.
Buradaki herkes bu konuda gayet mutlu.
Uzun bir süreçti.
Sanırım yaptığım en akıllıca şeylerden biri Los Alamos'un yöneticisini seçmekti.
Tarihin en büyük bilimsel kumarına...
...iki milyar dolardan fazla para harcadık...
...ve biz kazandık.
Oppie! Oppie! Oppie!
Dünya...
...bugünü unutmayacak.
Bombardımanın...
Bombardımanın sonuçlarını öğrenmek için daha erken...
...ama kesin Japonların hoşuna gitmemiştir.
Gurur duyuyorum.
Başardığınız şeyle gurur duyuyorum.
Keşke daha erken bitirseydik de Almanlara karşı kullanabilseydik.
ATOM BOMBASININ BABASI
Dr. Oppenheimer?
Güzel resim.
Başkan Truman sizi bekliyor.
Bu taraftan.
Dr. Oppenheimer, onur duydum.
- Sayın Başkan. - Buyurun.
Teşekkürler.
Bakan Byrnes.
Dünyanın en ünlü adamı olmak nasıl bir his?
Birçok Amerikalının hayatını kurtardın.
- Hiroşima’da yaptığımız şey tam... - Ve Nagasaki’de.
Doğrudur.
İcadın sayesinde askerlerimiz eve döndü.
Doğrusu pek de benim icadım değil.
Time'ın kapağına çıkan sensin.
Jim bana Sovyetlerle silah yarışından endişelendiğini söyledi.
Evet.
Şimdi atom enerjisi konusunda…
...uluslararası iş birliğini sağlamak için fırsatımız var...
...ve endişem şu ki...
Sovyetlerin ne zaman bomba yapacağını biliyor musun?
- Bu soruya kesin bir cevap... - Hiçbir zaman!
Hiçbir zaman.
Sayın Başkan, Rusların elinde iyi fizikçiler...
...ve bolca kaynak var... - Bolca mı?
Evet.
Hiç sanmıyorum.
Bütün kaynaklarını kullanacaklar ve...
Duydum ki, Los Alamos’tan gidiyormuşsun.
- Orayı ne yapalım? - Kızılderililere geri verelim.
Dr. Oppenheimer...
...Sovyetlerle ilgili dedikleriniz doğruysa...
...Los Alamos’u büyütmemiz gerekir, kapatmamız değil.
Sayın Başkan...
Elimi kana bulamış gibi hissediyorum.
Sence Hiroşima...
...ya da Nagasaki’deki hiç kimse bombayı kimin yaptığını umursar mı?
Kimin attığını umursarlar.
Ben attım.
Hiroşima seninle ilgili değil.
Dr. Oppenheimer.
Şu sulu gözü bir daha içeri almayın!
Robert vicdanla bir yere varamayacağını anladı.
Onunla tanıştığımda “bombanın babası” ününü tamamen benimsemişti.
Politikayı etkilemek için imajını kullandı.
ATOM ENERJİSİNİN BİR NUMARALI DÜŞÜNCE ADAMI
Doktor, savaşı müteakip yıllarda ABD’nin atom politikası üzerinde...
...büyük bir tesiriniz olduğunu düşünüyor musunuz?
"Büyük" demek bence abartı olur.
Öyle mi? İzotop meselesini düşünün.
Onların ihracatına yönelik itirazları susturmaktan siz sorumlu değil misiniz?
Nükleer silah yapımında bir şişe bira bile kullanabilirsiniz. Hatta kullanıyorsunuz.
Ben onların sözcüsüydüm ama bilim adamları arasında fikir birliği vardı.
McCarthy'nin yükselişiyle savunmasız kaldığını biliyordu.
Kardeşi ülkedeki bütün üniversiteler tarafından kara listeye alındı.
Lomanitz demiryollarında işe girip ray döşedi.
Chevalier de sürgün edildi.
Ama hiçbiri Robert'ın Genel İstişare Kurulu’nu hidrojen bombası yerine...
...silah kontrolünü önermeye zorlamasına engel olmadı.
Truman onların önerisini reddedince resmen yıkılmıştı.
TRUMAN HİDROJEN BOMBASI PROGRAMINI AÇIKLADI
- Richard'ı öyle çok özlüyorum ki. - Biliyorum Ruth. Biliyorum.
Bir yanım her şeyin varacağı noktayı göremeyecek olmasına seviniyor.
Doğum günü çocuğu geliyor. Oh çekecek.
Kolay gelsin.
Robert, oğlum ve nişanlısı atom bombasının babasıyla tanışmak için can atıyorlar.
Merhaba.
Kötü bir zaman mı?
Sence nasıl Lewis?
Eminim seni şoke etmiştir.
Tüm dünyayı.
Dünya mı? Dünyanın gözünde Fuchs kim ki?
Fuchs mu?
Klaus Fuchs mu?
Hay aksi. Duymamışsın.
Los Alamos'taki implozyon ekibine koyduğun İngiliz bilim insanı Klaus Fuchs...
...meğer bunca zaman...
...Sovyetler için casusluk yapıyormuş. Üzgünüm.
Fuchs'la ilgili gerçekler ortaya çıktıktan sonra...
...FBI onu daha çok izlemeye başladı.
Telefonunun dinlendiğini biliyordu...
...takip edildiğini...
...ve çöplerinin arandığını da.
Ama fikrini dile getirmekten hiç vazgeçmedi.
Prensipli biriymiş.
Belki de şöhretin onu koruyacağını düşündü.
Eisenhower başa geçince bir fırsat daha gördü.
Kullandı da.
Amerika ve Rusya, bir şişedeki…
...iki akrebe benzemektedir.
İkisi de öbürünü öldürebilir...
...ama bunu kendi hayatı pahasına yapar.
Bu politikanın muhtelif yönlerini konuşmak isterim...
Birçok bilim insanı beni suçluyor ama onu nasıl koruyacaktım ki?
...tartışmaya kapalıdır.
Elimizdeki tek çare dürüstlüktür.
Washington'daki yetkililerin Amerikan halkına açık sözlü olması gerekiyor.
Robert'ın düşmanları için bardağı taşıran buydu.
Böylece güvenlik iznini de kaybetti.
Bunun yanı sıra saygınlığını da.
Ama nasıl yapabildiler ki?
Savaş kahramanıydı. Herkese geçmişinden bahsetmişti.
Borden bütün geçmişini deşti.
Borden, Oppenheimer'ın FBI dosyasına nasıl erişebildi?
- Nichols vermiş olabilir mi? - Hayır, onun yapacağını zannetmiyorum.
Kim yaptıysa, Beyaz Saray’dan AEK’deki masama kadar uzanan...
...bir yangına sebep oldu.
Onu orada gördün, değil mi?
Buraya gelmek için ömür boyu çalıştım.
Amerika Birleşik Devletleri kabinesinden...
...bütün ülkenin gözü önünde beni azarlayıp geri gönderecekler.
Naif bir ayakkabı satıcısını.
Lewis, bunu kazanabiliriz.
Bence Senato’ya, ne kadar acılı olsa da sadece vazifenizi yaptığınızı anlatabiliriz.
- Hill'ın ifadesi bizi destekleyecek mi? - Hill sorun çıkarmaz.
Onu pek tanımıyorum ama Szilard'ın Şikago’daki adamlarından biriydi.
Japonya’yı bombalamaya karşı imza kampanyalarını desteklemediği için...
...Robert’ı hiç affetmediler.
Bu, bombalamadan 31 gün sonra çekildi.
Yaklaşık bir buçuk kilometre boyunca sokakta bulunan neredeyse herkes...
...anında ciddi bir şekilde...
...yandı.
Japonlar...
...şeritli giysi giyenlerin derilerinin şeritler hâlinde yandığından bahsetti.
Kendini şanslı sayan...
...evlerinin yıkıntılarından hafif yaralı olarak çıkan epey kişi oldu...
...ama onlar da öldü.
Günler ya da haftalar sonra...
...patlama anında yayılan çok sayıda radyum benzeri ışından dolayı öldüler.
Gazetedeki bu saçmalığı okudun mu? İngiliz bir fizikçi demiş ki...
..."Atom bombası İkinci Dünya Savaşı’nın sonu değil...
...Rusya’yla soğuk savaşın başlangıcı"ymış.
Hangi fizikçi?
Sanırım tanıyorsun. Patrick Blackett.
Haklı olabilir. Stimson şimdi de bana...
...çoktan yenilmiş bir düşmana bomba attığımızı söylüyor.
Robert, artık tüm nüfuz sende.
Lütfen.
Süper’le ilgili araştırmama devam etmelerini söyle.
- Yapamam ve yapmayacağım da Edward. - Neden?
Kaynaklarımızı yanlış kullanmış oluruz.
Sahiden inandığın şey bu mu?
J. Robert Oppenheimer. Esrarengiz atom üstadı.
Hiç kimse neye inandığını bilmiyor.
Ya sen?
Son kez karşınızda, program yöneticimiz Dr. J. Robert Oppenheimer.
Umarım önümüzdeki yıllarda...
...buradaki çalışmanıza gururla bakarsınız.
Fakat bugün gururunuzu ciddi bir endişe dizginlemelidir.
Savaşan bir dünyanın cephaneliğine atom silahları da eklenecekse...
...gün gelecek, insanlar Los Alamos’un adına lanet okuyacaktır.
Pardon Amiral.
Bunu almaya gittim de.
STRAUSS MESELESİ SENATO BAŞKAN'A KARŞI
Lehinize yazmış gibi.
İşte Oppenheimer. Altında ne yazıyor?
"J. Robert Oppenheimer. Strauss onunla savaştı...
...ve Amerika kazandı.”
İşimize yarar.
- Bu sözleri geçen gün söylemiştiniz. - Strateji değiştirmemiz gerekti.
Time dergisinin ne yazacağını nereden bildiniz?
Henry Luce dostum olur.
Burada oturup bana süreci anlattırdınız...
...ama başından beri öndeydiniz.
Washington'da sağ kalmak için...
...işleri hallettirmeyi bilmek gerekir.
Anlıyorum.
Borden'la ilgili ne demiştiniz?
“Neden bıçak elindeyken yakayı ele versin?”
Borden'ın bıçağı sizin yerinize tuttuğunu düşünmeye başlıyorum.
Her şey Borden'ın Teller'a ne kadar sözünün geçtiğine bağlı olacak.
Komik bir şey mi dedim?
Hep "Borden" deyip duruyorsunuz ama yapanın Strauss olduğunu biliyoruz.
Lewis beni Princeton'a aldı Kitty.
Sonra sen de onu Kongre'nin önünde küçük düşürdün.
...bir sandviçten daha fazla.
Nasıldım?
Biraz abartmış olabilirsin Robert.
- Bu altı yıl önceydi. - İntikam soğuk yenen bir yemektir.
Strauss tarafsız olduğunu gayet açıkça belirtti.
Aç gözünü! Bunu yapan Strauss!
Başından beri Strauss'du, sen de biliyorsun!
Niye onunla savaşmıyorsun?
Tanrım.
Ne Nichols, ne Hoover, ne de Truman'ın adamlarından biriydi. Sizdiniz.
Borden'a dosyayı siz verdiniz. Onu Oppenheimer'ın üstüne saldınız.
- Onu ikna... - Borden'ı...
...ikna etmeme gerek yoktu.
Acele etme, bütün dosyayı kullan. Çıkarımlarını yazıp FBI’ya gönder.
Bu dosya oldukça kapsamlı ama burada yeni bir şey yok.
Çıkarımların yeni olacak.
Ve hepsi cevaplanmak zorunda.
Hoover onları McCarthy'ye mi verecek?
Oppenheimer o gösteriş delisi soytarı için fazla kaypak kaçar.
Bu mevzuyu Hoover'la konuştum.
Sen bunu AEK’yle hallederken o da McCarthy'yi uzak tutacak.
- Duruşma mı? - Hayır, duruşma yok.
Oppenheimer'a asla bir sahne verilmemeli.
Kahraman olarak ölmemeli.
Oppenheimer'ın itibarı sistematik bir şekilde yok olmalı ki...
...bir daha asla ulusal güvenlik meselelerinden bahsedemesin.
O zaman ne yapacağız?
Gözlerden ırak, döküntü bir oda.
Basit, bürokratik bir süreç. Q izni yenilenmeye hazır.
Suçlamalarını FBI’ya göndereceksin.
Hoover onları AEK’ye gönderince sen devreye gireceksin.
Bir iddianame yazıp…
...Oppenheimer'a güvenlik izninin yenilenmediğini söyleyecek...
...ve ona temyiz şansı vereceksin.
Gördüğün gibi Robert, daha imzalanmamış.
- Bende kalabilir mi? - Hayır.
Temyiz etmeye karar verirsen sana nüshasını gönderirler.
Temyiz edince, inanın ki edecek, bir kurul toplayacağım.
Onların da avukatı olacak.
- Savcı? - İsmi var, kendi yok.
- Kim? - Roger Robb.
Fena.
Oppenheimer'ın dosyasını incelemek için Robb’ın güvenlik izni olacak.
Gray Kurulu’nun da öyle. Savunma avukatının olmayacak.
Kapalı bir oturum.
...şahsıma yönelik yazılan iddianamenizdeki sözde itibar kırıcı bilgiler...
Seyirci yok, gazeteci yok, ispat zorunluluğu yok.
İspat zorunluluğu yok mu?
Hüküm giydirmiyoruz.
İnkâr ediyoruz, o kadar.
Dediğin o söz neydi?
“Bu işler böyle yürür” müydü?
Saflığımı mazur görün.
Amatörler güneşi ararken kolay lokma olur.
Güçlü olan gölgeden dışarı adım atmaz.
İyi de efendim, siz artık gölgeden çıktınız.
Evet, bu yüzden de işe yaraması lazım.
Pekâlâ...
Teller bu sabah ifade verecek. Bunun faydası olur, sonra da...
...öğlen Hill çıkacak. - Hill da bize yardımcı olacak.
Gördüğün gibi Robert, daha imzalanmamış.
- Bende kalabilir mi? - Hayır.
Temyiz etmeye karar verirsen sana nüshasını gönderirler.
Arabamı ve şoförümü alıp git, ısrar ediyorum.
Avukatlarıma danışmalıyım Lewis.
Tabii ama çok uzun sürmesin.
Nichols'ı uzak tutamıyorum.
İş bu raddeye vardığı için üzgünüm Robert. Bence çok yanlış.
Nichols her şeyi kayıtlara geçirebilmek için savaşmamı istiyor.
Strauss ise vazgeçmemi.
Strauss bunu yapamayacağını biliyor. Suçlamaları kabul etmiş olursun.
İşini kaybedersin.
İtibarını kaybedersin. Evimizi kaybederiz!
Robert, savaşmamız gerek.
AEK avukatı olarak seni temsil edemem.
Lloyd Garrison'ı ararım.
İşinde iyidir.
En iyisidir ama seni uyarmam gerek.
Bu adil bir dövüş olmayacak.
Boris Pash'le 1943’teki konuşmanızda mikrofilmden bahsettiniz mi?
- Hayır. - 11. bölüm, birinci sayfa, üçüncü paragraf.
Hiç "konsolosluğun adamı, mikrofilm kullanımında uzman" demediniz yani?
- Pardon. - Hayır.
Bay Robb hangi belgeden alıntı yapıyor, bize bir nüshası verilebilir mi acaba?
- Bu belge gizlidir Bay Garrison. - Bence birinci elden bilgilere geçelim.
- Bu da birinci el. - Nasıl, Roger?
O konuşmanın kaydı var.
Müvekkilimin burada oturup muhtemelen yalan beyan etmesine izin verdiniz...
...ama bunca zamandır kaydı mı vardı?
Müvekkilinize kimse eski cevaplarını yanlış beyan etmesini söylemedi.
Yanlış beyan mı? 12 yıl önceydi!
- O kaydı dinleyebilir miyiz? - Güvenlik izniniz yok Bay Garrison.
Kayıtlara geçirmesini biliyorsunuz ama.
Lütfen. Bu davanın amacı tuzak mı yoksa gerçekler mi?
Gerçeklerse ne bu gizlilik? Tanık listesi nerede?
Bay Garrison, sizin de bildiğiniz üzere bu bir duruşma değil.
Delile dayalı kurallar burada geçmez. Burada ulusal güvenlik söz konusu.
Evet efendim, kusura bakmayın ama anlamadığım şu...
...ulusal güvenlik, savcılığın bize tanık listesi vermesine...
...nasıl engel oluyor? - Kısa bir ara verelim!
Beyler, dediklerim sizde.
Tutanaktan olduklarını söylerseniz kabul ederim.
O zaman masal okuduğumu söylemiştim zaten.
Peki niye bu kadar ayrıntılı bir hikâye uydurdunuz?
Aptallık ettim çünkü.
Yalanlar neden?
Aracı kişinin kim olduğunu söylememe niyetinden tabii.
Arkadaşınız, komünist Haakon Chevalier.
Hâlâ arkadaş mısınız?
Evet.
Dr. Rabi, ayaklarınıza sağlık. Savcılık başka kimi aradı, biliyor musunuz?
Teller tabii ki. Lawrence'ı da istediler.
- O ne dedi? - Onlara yardım etmek istemedi.
- Ama... - Ama?
Strauss ona senin ve Ruth Tolman'ın yıllarca ilişki yaşadığını söylemiş.
Hem de Pasadena'da onlarla kaldığın süre boyunca.
Lawrence'ı Richard'ın kahrından öldüğüne inandırmış.
- Saçmalık bu. - Hangi kısmı?
Kahrından ölme. Richard hiç öğrenmedi.
Lawrence ifade verecek mi?
Bilmiyorum.
Dr. Rabi, şu an hükümette hangi mevkide görev yapıyorsunuz?
AEK’nin Dr. Oppenheimer'dan sonraki Genel İstişare Kurulu başkanıyım.
Dr. Oppenheimer'la ne zamandır tanışıyorsunuz?
1928'den beri. Onu oldukça iyi tanırım.
Sadakati ve karakterinin verdiği etkiden konuşacak kadar mı?
Dr. Oppenheimer son derece saygıdeğer bir adamdır.
Kendisi Amerika’ya, arkadaşlarına...
...ve üyesi olduğu kurumlara sadıktır.
Ye.
- O da neydi? - Endişelenecek bir şey değil.
Rusların atom bombası testinden sonra...
...Dr. Lawrence hidrojen bombasını sizinle konuştu mu?
- Kendisine sorsanız daha iyi olur. - Niyetim öyle zaten.
Dr. Oppenheimer'ın hidrojen bombasına kati surette karşı olduğu söylenebilir mi?
Hayır, o bir füzyon programının...
...bizim zaten iyi olan fisyon programımıza zarar vereceğini düşündü.
- Fakat durumun böyle olmadığı kanıtlandı. - O zamanlar henüz kanıtlanmamıştı.
Diyelim ki bu kurul, Dr. Oppenheimer'ın...
...buradaki ifadesinde tamamen dürüst olduğuna ikna olmadı.
Güvenlik izni almalı mıdır dersiniz?
Dr. Oppenheimer gibi bunları başarmış birine karşı...
...neden böyle cephe alıyorsunuz? Siciline bakın.
Atom bombamız var. Hem de bir sürü.
Hatta bir dizi Süper Bombamız bile var. Daha ne istiyorsunuz?
Denizkızı mı?
Ama Bakan Strauss'u uzun yıllardır tanıyorum.
Lewis'in bilime ve bilim insanlarına gösterdiği...
...dostane desteği inkâr edemem. - Biraz ara verelim.
- Acil bir işiniz yoksa tabii. - Senatör, bir kez daha...
...tanık listesinin tarafımıza verilmesini talep ediyorum.
Adaya şunu hatırlatayım...
...bu bilgiler her zaman önceden elimize geçemeyebiliyor.
Ancak Dr. Hill'ın yemekten sonra burada olacağını biliyoruz.
Sayın Başkan, sıradaki tanığımız Dr. Lawrence...
...kalın bağırsak iltihabı olmuş.
Bu sebeple William Borden'la devam edeceğiz.
Hoş geldiniz Bay Borden. Lütfen oturun.
Bay Borden...
...Dr. Oppenheimer hakkındaki soruşturmanız esnasında kesin çıkarımlara vardınız mı?
- Evet. - Peki Federal Soruşturma Bürosu’ndan...
...Bay J. Edgar Hoover'a yazdığınız mektupta...
...bu sonuçları ifade ettiğiniz oldu mu? - Doğrudur.
Mektubu yazmadan önce, mektubun yazılması konusunda...
...Atom Enerjisi Kurumu'na bağlı herhangi biriyle görüştünüz mü?
- Görüşmedim. - Harika. Mektubun nüshası sizde mi?
- Evet, önümde duruyor. - Rica etsem okur musunuz?
"Sayın Bay Hoover, bu mektubun amacı..."
Kusura bakmayın ama biraz zaman...
Geciktirmenin manası ne? Alt tarafı mektubu okuyacak işte.
Sayın Başkan, bu mektubu ilk kez görüyorum.
Ve burada kimsenin kayıtlara geçmesini...
...istemeyeceği türden en az bir ifade görüyorum.
Burada önceden yapılmamış suçlamalar mevcut.
Bunlar Nichols'ın iddianamesinde yok.
Benim gözümde buraya ait olmayan suçlamalar bunlar.
Tanık bu mektubu kendi inisiyatifiyle yazdı.
Kurulun önüne çoktan gelmiş olan kanıtları ortaya seriyor.
Vardığı sonuçlar tıpkı Dr. Oppenheimer'ın arkadaşlarının...
...vardığı olumlu sonuçlar gibi geçerli bir beyandır. İki ucu keskin kılıç.
Bu mektup ne zamandır avukatın elindeydi?
Siz beni çapraz sorguya tabi tutamazsınız Bay Garrison.
Bay Garrison, kuruldaki herkes okuduğuna göre...
...mektup kayıtlara geçse daha iyi olmaz mı?
Devam edin.
"Sayın Bay Hoover...
...bu mektubun amacı mevcut gizli kanıtlar üzerine...
...yıllarca yapılan araştırmalara dayanan fikrimi belirtmektir.
Büyük ihtimalle...
...J. Robert Oppenheimer Sovyetler Birliği ajanıdır.
Aşağıdaki çıkarımlarım doğrulanmıştır.
Bir: 1929 ila 1942 arasında J. Robert Oppenheimer...
...büyük ihtimalle Sovyetlere gönüllü olarak bilgi verecek kadar...
...sıkı bir komünistti.
İki: Büyük ihtimalle...
...o zamandan bu yana Sovyetlerin casusu olarak çalışıyor.
Üç: Büyük ihtimalle o zamandan beri Sovyetlerin emirleri doğrultusunda...
...Birleşik Devletler askeri politikasına etki etmeyi amaçlıyordu."
- Üzgünüm Robert. - "Nükleer enerji, istihbarat..."
Acaba biri burada gerçekte olup bitenleri anlatacak mı?
Şimdi Dr. David Hill'i çağırıyoruz.
Dr. Hill, ifadenizi verir misiniz?
Teşekkürler.
Lewis Strauss hakkında ifade vermem istendi.
Hükümetin yüksek mevkilerinde yıllarca hizmet vermiş...
...ve azimli, çalışkan ve zeki olduğu bilinen bir adam.
Şimdi söyleyeceklerim kendi görüşlerim...
...fakat söyleyeceklerimin çoğu, bu ülkedeki çoğu bilim insanının...
...neden Bay Strauss'u görmek istediği yerin...
...hükümetin dışı olduğunu açıklayacaktır.
Bazı bilim insanlarının, güvenliğe bağlılığından ötürü...
...Bay Strauss'a yönelttikleri düşmanlıktan mı bahsediyorsunuz?
Tıpkı Oppenheimer olayında gösterdikleri gibi.
Hayır.
Kendisinin Dr. Oppenheimer'a göstermiş olduğu kindarlıktan ötürü.
Sessizlik! Sessizlik!
Bu ülkedeki çoğu bilim insanının fikrine göre...
...Robert Oppenheimer şimdi dürüst fikirlerini ifade ettiği için...
...rezil edilip işkenceye tabi tutuluyor.
Dr. Bush, bu davada görev alarak ülkeme hizmet ettiğimi sanıyordum.
Bu ülkede hiçbir kurul...
...sırf katı fikirler beyan etti diye birini yargılamamalıdır.
Böyle bir şey yapacaksanız beni de yargılayın.
Biraz tepkiliysem kusura bakmayın...
...ama öyleyim.
Dr. Hill, Bay Strauss'un Dr. Oppenheimer'ı suçlamadığını...
...veya ona yönelik sorgulara katılmadığını zaten duyduk.
Oppenheimer meselesi asıl...
...Lewis Strauss'un nefretiyle başlayıp onun sayesinde devam ettirildi.
Oppenheimer, Strauss'un izotopların Norveç’e ihracı konusundaki...
...tutumundan dolayı onu ezdi geçti...
...ve Strauss da bu alenen aşağılanmadan dolayı onu hiç affetmedi.
Aralarındaki bir başka çatışmaysa hidrojen bombasının ulusal güvenliğe...
...nasıl katkı sağlayacağına dair fikir ayrılıklarıydı.
Ardından Strauss, Oppenheimer'ın itibarını yok etmek için...
...personel güvenlik sistemine başvurdu ve Oppenheimer'ın fikirlerine katılmayıp...
...onun hükümet çevresindeki prestijini kıskanan birkaç hırslı adam bulabildi.
Kendisinin her zaman Amerika’ya sadık olduğunu düşündüm ve düşünüyorum da.
Buna inanıyorum ve aksi yönde kesin bir kanıt görene dek inanacağım da.
Dr. Oppenheimer'ın güvenlik riski teşkil ettiğini düşünüyor musunuz?
Muhtelif olaylarda Dr. Oppenheimer'ın...
...benim için anlaşılması epey zor bir şekilde davrandığını gördüm.
Birçok konuda onunla mutabık değildim...
...ve davranışları bana şaşırmış ve karışık geliyordu.
Doğrusu bu açıdan ülkenin hayati çıkarlarını...
...daha iyi anladığım ve dolayısıyla daha çok güvendiğim ellerde görmeyi isterim.
- Teşekkürler Doktor. - Teşekkürler.
Üzgünüm.
Bir de herifçioğlunun elini mi sıktın?
Ben olsam yüzüne tükürürdüm.
- Kurulun bunu seveceğini pek sanmam. - Senin için yeterince centilmence değil mi?
Bence gereksiz yere centilmenlik ediyorsunuz.
Gray, Robb'ın ne yaptığını görüyordur. Neden onu susturmuyor ki?
Sen de gittin Teller'la tokalaştın.
Kahraman şehidi oynamayı bırakmalısın artık.
Mevcut AEK tüzüğüne göre bugün olsa Dr. Oppenheimer'a izni verir miydiniz?
Dr. Oppenheimer'ı 1942’de işe aldığımda...
...var olmayan Atom Enerji Yasası açısından bakarsam...
...kurumda olsaydım bugün ona izin vermezdim.
- Güzel, teşekkürler General. Bu kadar. - Ama onların hiçbirine izin vermezdim.
Bu kadar.
Klaus Fuchs'un seçilip izin almasında...
...Dr. Oppenheimer'ın sorumluluğu yoktu, değil mi?
Evet, hem de hiç.
Ve bugün bu kurulda onun Amerika'ya ve Los Alamos'taki...
...operasyona olan sadakatini sorguladığınıza yönelik...
...bir intiba bırakmak istemiyorsunuz.
Katiyen istemem. Umarım bir an bile kimseyi aksine inandırmamışımdır.
Teşekkürler General.
- Peki. Onları bekletmesek iyi olur. - Gelecektir.
Buraya gelmesini istiyor musun ki?
Sadece bir aptal ya da ergenin teki...
...bir başkasının ilişkisini bildiğini sanır ama sen ikisi de değilsin Lloyd.
Kitty'le ben yetişkiniz.
Birlikte birçok badire atlattık.
Bir şey olmaz.
Komünizm hakkındaki görüşleriniz olumlu, olumsuz ya da tarafsız mı?
Kesinlikle karşıyım.
Komünizmle hiç alakam olmadı, yani...
...1936’dan beri, yani...
...Robert'la tanışmamdan da önceydi.
Bu kadar.
Kayıtlara göre Oppenheimer, Gray Kurulu'nun tarafsız...
...ve çıkar gözetmeyen avukatı tarafından sorguya çekilmedi.
Oldukça marifetli bir hukuk geçmişinin getirdiği...
...tüm numaraları kullanan bir savcı tarafından sorguya çekildi.
Şu anda Gray Kurulu'nu kovuşturma başlatmakla suçluyorsunuz, öyle mi?
Gray Kurulu’nda olsaydım...
...aslında iddia makamının savcılığını yapan avukatın yöntemlerine itiraz ederdim.
Hem de kurulun üyesi değil...
...Lewis Strauss'un adamı.
Peki o kim?
Anlamadım?
Peki o kim?
Roger Robb.
Bayan Oppenheimer.
Komünist Parti üyelik kartınız var mıydı?
- Emin değilim. - Emin değilsiniz?
Şey...
Ee?
Yani muhtemelen partiye katılmak için...
...biraz para gönderip kart almak gerekiyordu, değil mi?
Üzgünüm.
Evet.
Üstünden uzun zaman geçti, öyle değil mi Bay Robb?
- Pek sayılmaz. - Unutacak kadar uzun.
- Kartı geri mi verdiniz yoksa yırttınız mı? - Varlığını unuttuğum kartı mı yani?
- Komünist Parti üyelik kartınızı. - En ufak bir fikrim yok.
Sovyet komünizmiyle komünizm arasında bir ayrım yapılabilir mi?
Üye olduğum zamanlarda ikisinin farklı olduğuna inanırdım.
Amerikan Komünist Partisi’nin iç sorunlarımızla ilgilendiğini sanıyordum.
Buna artık inanmıyorum tabii.
Her şeyin birbirine bağlı olup tüm dünyaya yayıldığına...
...16 yıl önce partiden ayrıldığımdan beri inanıyorum.
- Ama... - 17 yıl önce. Kusura bakmayın.
- Ama siz... - Pardon, 18.
18 yıl önce.
Kocanızın İspanya İç Savaşı’na 1942 yılında bile...
...destek olduğunu biliyor muydunuz?
Robert'ın zaman zaman para verdiğinden haberim vardı.
O paranın Komünist Parti kanallarına gittiğini de biliyor muydunuz?
- “Kanallarından” olmasın? - Anlamadım?
Sanırım “Komünist Parti kanallarından” diyorsunuz, değil mi?
- Evet. - Evet mi?
- Evet! - Evet.
O hâlde bu, kocanızın 1942'de Komünist Parti'yle...
...hâlâ ilişkili olduğu anlamına gelmiyor mu?
Evet ya da hayır demek zorunda değilsiniz, istediğiniz gibi cevaplayabilirsiniz.
Biliyorum zaten, sağ olun. Mesele sizin sorunuzda.
Düzgün soramadınız.
- Nereye vardığımı anladınız mı? - Anladım.
- O zaman niye ona göre cevaplamıyorsunuz? - Soru tarzınızı beğenmediğimden.
"Komünist Parti’yle ilişkili mi?"
Robert'ın hiçbir zaman Komünist Parti'yle hiç alakası olmadı.
İspanyol mültecilere para gönderdiğini biliyorum.
Komünist fikirlere entelektüel bir ilgi duyduğunu da öyle.
İki tür komünist mi var yani?
Entelektüel komünistler ve sıradan, sıkıcı komünistler mi?
Hele bu soruya hiç cevap veremem.
Ben de veremem.
- İyi akşamlar. - Robert, bunu kazanamazsın.
Sonucu çoktan belli usulsüz bir mahkeme. Niye buna katlanmaya devam ediyorsun?
Kendimce sebeplerim var.
Peki.
İyi geceler.
Adam haklı.
- Anladığından emin değilim Albert. - Öyle mi?
Ülkemden ayrılıp bir daha dönmedim.
Sen ülkene iyi hizmet ettin.
Buna karşılık ödülü buysa...
...belki de ona sırtını çevirmelisin.
Ama ben ülkemi çok seviyorum.
O hâlde cehennemin dibine gitmelerini söyle.
İlginç bir şekilde bu artık bir görev onayı toplantısı değil.
Bir mahkeme hakkında...
...mahkeme! - Tanrı aşkına!
Herkese soruşturmayı sizin başlattığınızı söylemesi iyi değil.
Hiçbir halt kanıtlayamaz o.
Hele Borden'a dosyayı benim verdiğimi kanıtlayamaz.
Mahkemede değiliz efendim. İspat zorunluluğu yok.
Evet, hüküm giydirmiyorlar.
İnkâr ediyorlar.
Peki Hill niye buraya gelip beni rezil etsin ki? Amacı ne?
Doğru şeyi yapmak için sebebe gerek var mıdır?
- Ona göre doğru. - Dedim sana.
Oppenheimer daha ilk görüşmeden beri bilim insanlarını bana karşı kışkırtıyor.
Oppenheimer o gün ona ne dedi bilmiyorum...
...ama Einstein gözümün içine bile bakmadı.
Oppenheimer kendi gibilerini yönlendirmeyi biliyor.
Los Alamos'ta...
...çalışmalarını kullanmamız konusunda söz sahibi olacağını sanan...
...bilim insanlarının saflığından beslendi. Onu o kadar saf görmeyecekler.
Doktor, hidrojen bombası üzerinde çalıştığınız sırada...
...ahlaki ikileme düştüğünüz oldu mu?
Evet, tabii ki.
- Ama çalışmaya devam ettiniz, değil mi? - Evet çünkü bu bir keşif işiydi.
- Silah hazırlama işi değil. - Yani daha çok akademik bir gezi miydi?
Hayır, hidrojen bombası yapıp yapabilmek akademik bir şey değil.
Ölüm kalım meselesidir.
1942'de hidrojen bombasının yapımı için çabalıyordunuz, değil mi?
Çabalamak demek doğru olmaz. Destekleyip ilgilendim diyelim.
Peki bu ahlaki ikilem ne zaman bu kadar ağır geldi de...
...hidrojen bombasının yapımına bilfiil karşı çıktınız?
Amerika'nın, cephaneliğimizde yer alan bu silahlar...
...ve atom silahları arasındaki dengeyi dikkate almadan...
...böyle şeyleri ne olursa olsun yapması standart politika olarak önerildiğinde.
Ahlaki ikilemin bununla ilgisi ne?
- Ahlaki ikilemin bununla ilgisi ne mi? - Evet.
Oppenheimer atom bombasının sahibi olmak istiyordu.
Dünyayı yerinden oynatan adam olmayı istiyordu.
Nükleer cini şişeye geri koymaktan bahsedip duruyor...
...ama sana diyorum ki, ben...
...J. Robert Oppenheimer'ı tanıyorum. Fırsat verseler yine aynısını yapardı!
Hiroşima için bir kere bile pişman olduğunu söylemedi, biliyor musun?
Yine olsa yine yapar. Neden mi?
Çünkü bu onu gelmiş geçmiş en önemli adam yaptı.
Biz atom bombasını özgürce kullandık.
Hatta Doktor, Japonya'da atom bombası atılacak hedefin...
...seçilmesine yardım ettiniz, değil mi?
- Evet... - O zaman seçtiğiniz hedefe...
...o atom bombasını atarak binlerce sivilin öleceğini...
...veya yaralanacağını biliyordunuz, öyle değil mi?
Evet, beklediğimiz kadar çok olmadı.
Kaç ölü ve yaralı vardı peki?
- 70.000. - 70.000. Hem Hiroşima hem de...
- İkisinde toplam 110.000. - Bombaların atıldığı günde mi?
- Evet. - Peki ya sonraki hafta ve günlerde?
- 50 ila 100.000 arasında olması lazım. - En az 220.000 ölü.
- Evet. - Bu konuda ahlaki ikileme düştünüz mü?
Hem de çok.
Ama burada verdiğiniz ifadeye göre Hiroşima saldırısı başarılı olmuş.
- Teknik olarak başarılı. - Teknik olarak çok başarılı olmuş demek.
Üstelik savaşın sona ermesini sağladığı söyleniyor.
Hiroşima'ya bir hidrojen bombasının atılmasını destekler miydiniz?
Hiç mantıklı olmazdı ki.
- Neden? - Hedef çok küçük de ondan.
Diyelim ki Japonya'da termonükleer silah için yeterince büyük bir hedef var...
...onun atılmasına karşı çıkar mıydınız?
Bu tarz bir sorunla hiç karşılaşmadım.
- İşte şimdi karşınızda efendim. - Hepsi planının bir parçasıydı.
Kendini beğenmişlerin şaşaalı, samimiyetsiz vicdanını...
...lanet bir taç gibi takmak...
...ve "Hayır, bu yolu seçemeyiz" demek istiyordu. Mecbur olduğumuzu bildiği hâlde.
Ahlaki ikilemden dolayı Japonya'ya bir termonükleer silahın...
...atılmasına karşı çıkar mıydınız? - Evet, karşı çıkardım efendim.
Peki ahlaki ikilem yüzünden Hiroşima'ya atom bombası atılmasına karşı çıktınız mı?
- Fikirlerimizi ortaya koyduk... - Hayır, siz! Size soruyorum!
- Size! - Atılmasına karşı fikirlerimi...
...ortaya koydum ama desteklemedim.
Bombayı yapmak için üç yıl gece gündüz çalıştıktan sonra...
...kullanılmasına karşı mı çıktınız yani?
Savaş Bakanı bana bilim insanlarının fikirlerini sordu.
Ben de olumlu ve olumsuz fikirleri aktardım.
Japonya’ya atom bombasının atılmasını desteklediniz, değil mi?
- Desteklediniz derken? - Desteklediniz! - Ne desteği?
Hedef seçmelerine yardım etmediniz mi?
İşimi yaptım. Los Alamos’ta politikaya yön verecek bir konumda değildim.
Benden istenen her şeyi yapardım.
O zaman hidrojen bombasını da yapardınız, değil mi?
- Yapamazdım... - Size onu sormadım Doktor!
Sovyetlerin atom testinin ardından birlikte yazdığınız GİK raporuna göre...
..."Bir Süper Bomba asla yapılmamalı"!
- Bizim dediğimiz, benim dediğim... - Kimin?
- Benim dediğim... - Kimin?
Hem Ruslar güçlerini artırmak için her şeyi yapmaz mıydı?
Biz yapsaydık onlar da yapmak zorunda kalırdı!
Bizim çabalarımız tıpkı atom bombasındaki gibi yalnızca onlarınkini körükleyecekti!
“Tıpkı atom bombasındaki gibi", tam olarak öyle!
1945’te ahlaki ikilem yok ama 1949’da bir hayli var.
Dr. Oppenheimer...
...hidrojen bombası konusundaki güçlü ahlaki değerleriniz ne zaman gelişti?
Bir şeyi iyi anladığımda.
O da elimizdeki bütün silahları kullanacağımızı.
Kahraman şehidimiz J. Robert Oppenheimer. Ona tam olarak istediği şeyi verdim.
Trinity'le hatırlanmayı.
Ne Hiroşima’yla...
...ne de Nagasaki’yle!
Bana teşekkür etmeli.
Ama etmiyor.
Hâlâ yeterli oyumuz var mı...
...yoksa kariyerimin en muhteşem ânı...
...hayatımın en büyük halka açık aşağılanması mı olacak?
Senato oylama yapacak.
- Kıl payı kazanacaksınız. - Güzel, o hâlde koyduğumun basınını topla.
Dr. J. Robert Oppenheimer, sizin ve birçok mevcut...
...veya eski meslektaşınızın ifadesini dinleyen bu kurul...
...sadık bir vatandaş olduğunuz konusunda oy birliğiyle karar kıldı.
Fakat...
...devam eden ilişkileriniz...
...ve ülkenin güvenlik aygıtını hiçe saymanızın ışığında...
...hidrojen bombası programı konusundaki rahatsız edici tavrınız...
...ve kurula verdiğiniz bazı yanıtlardaki esef verici samimiyetsizlikten de ötürü...
...ikiye karşı bir oyla...
...güvenlik izniniz reddedilmiş bulunmaktadır.
Bay Evans'ın karşıt fikirleriyle birlikte görüşümüz...
...yazılı olarak ilerleyen günlerde AEK'ye iletilecektir.
Hepsi bu kadar.
- Roger. Bütün emeklerin için teşekkürler. - Gordon. Teşekkürler efendim.
Robert.
Şey...
Çarşafları içeri alma.
İki dakika. İki dakika!
O zaman çekersiniz!
Resmileşti mi?
Bazı beklenmedik itirazlar oldu.
Reddedildim, değil mi?
- Korkarım ki evet. - Pekâlâ.
İtiraz edenler kimdi?
Massachusetts'li bir kıdemsiz senatörün öncülük ettiği üç kişi varmış.
Adını duyurmaya çalışan genç bir adam Oppenheimer'a yaptıklarınızdan hoşlanmamış.
Adı ne?
Kennedy. John F. Kennedy.
Kitty?
Seni falakaya yatırmalarına izin verirsen...
...dünyanın seni affedeceğini mi sandın?
Affetmeyecek.
Göreceğiz.
Bana bir şey olmayacağını söylemiştin.
- Evet ama tüm gerçekleri bilmiyordum. - Al sana gerçek.
Başkan Eisenhower geçen yıl Özgürlük Madalyası’nı göğsüme taktı...
...çünkü hep bu ülke için doğru olanı yaptım.
Beni kabinede istemiyorlar mı? Hiç sorun değil.
Belki de benim yerime Oppenheimer'ı çağırmalılar.
Belki çağırırlar.
Sana söyledim. O bilim insanlarını teker teker bana karşı kışkırttı.
Başta Einstein'ı. Sana Einstein'ı anlattım. Onu gölün yanında gördüm.
Evet ama doğrusu efendim, o gün...
...birbirlerine ne dediklerini kimse bilmediğine göre...
...sizi hiç konuşmamış olabilirler mi?
Belki de konuştukları şey...
...daha önemliydi.
- Bay Strauss! - Lütfen buraya bakın!
Amiral Strauss!
Teşekkürler.
Albert.
İşte günün adamı.
Bir keresinde Berkeley'de benim için etkinlik düzenlemiştiniz.
- Bana ödül vermiştiniz. - Evet.
Hepiniz başladığım işi kavrama yetimi kaybettiğimi düşündünüz.
Yani...
...o ödül aslında benim için değil, hepiniz içindi değil mi?
Artık sıra sende.
Başarının sonuçlarıyla başa çıkmalısın.
Bir gün seni yeterince cezalandırdıklarında...
...sana somon balığı ve patates salatası verecekler.
Konuşmalar yapıp...
...sana madalya verecekler.
Merhaba Frank.
Sen mutluysan ben de mutluyum.
Sırtını sıvazlayıp affedildiğini söyleyecekler.
Şunu unutma...
...senin için yapmayacaklar.
Kendileri için yapacaklar.
Albert.
Sana o hesaplarla geldiğimde...
...bütün dünyayı yok edebilecek bir...
...zincirleme tepkime başlatacağımızı düşünüyorduk ya?
İyi hatırlıyorum. Ne olmuş?
Sanırım başlattık.
Çeviri: Sacrer & Yağızhan Helvacı @Sacrer_ & @helvaboy