Co oznacza "S"?
To nie jest "S".
W moim świecie to symbol nadziei.
Jako symbol mogę być nieprzekupny. Wieczny.
Chcę walczyć za tych, którzy nie mogą walczyć sami.
Umiem latać!
Oddycham pod wodą,
a ty i tak szybciej osuszasz kufle?
Taką mam supermoc.
Jestem superbohaterem!
To miasto zasługuje na przestępcę wyższej kategorii.
Czekajcie, aż zobaczą mnie.
Dla mnie DC to wielkie proscenium superbohaterów.
Komiksy opowiadają o tym, co zrobić z wielką mocą
i jak sprawić, żeby ludzkość była lepsza.
Cześć, chłopcy.
Są wielowymiarowe,
a ich humanizm naprawdę przemawia do widzów.
Opowiadają o ratowaniu świata,
przekonują wszystkich, że istnieje lepsza droga.
Są potężni, ale też ludzcy i prawdziwi.
Od ponad 85 lat DC jest domem
całego uniwersum postaci i tysięcy opowieści.
Lecz prawdziwi ludzie, którzy dają tym bogom, śmiertelnikom i potworom życie,
pozostają niemal nieznani.
Pracują za kulisami,
a docierają do nas poprzez słowa i obrazy.
Gdy czytasz dobrze zrobiony komiks,
podziwiasz ruchy ludzkiej dłoni na kartce.
Nie istnieje mniejsza forma opowieści
niż kilkupanelowy komiks,
w którym należy zmieścić początek, rozwinięcie i zakończenie.
Komiksy odzwierciedlały ludzkie doświadczenia,
zdradzały fantazje, grały na emocjach,
konfrontowały nas z naszymi demonami.
To opowieści o nadziei, o odkupieniu,
motywy, na których opierały się podania ludowe
od zarania dziejów.
Ludzie mogą twierdzić,
że komiksy są dla dzieci,
że to dziecinne idee. Na pewno?
Superbohaterowie są spełnieniem życzeń,
pokoleniem istot reprezentujących najwyższe cnoty,
uosobieniem zarówno marzeń, jak i obaw Ameryki.
Te idee zapoczątkowały ogólnoświatowy fenomen kulturowy.
Oto opowieść o twórcach, dzięki którym narodziły się legendy DC.
Supermoce: Historia DC
OBECNIE
Początki DC związane są z bohaterem,
którego prawdziwe przygody brzmią jak fikcja.
Major Malcolm Wheeler-Nicholson był kawalerzystą z I wojny światowej.
Walczył na Filipinach, ścigał bandytów w Meksyku
i bił się z bolszewikami na Syberii.
Swoje wyczyny opisywał i publikował
w pisemkach przygodowych.
W 1935 założył własną firmę
i w zaledwie trzy lata odmienił branżę komiksową.
Nie poprzez przedruk starych pasków z gazet,
a publikację całkiem nowych historii.
Ta firma z czasem przekształciła się w DC Comics.
Major był wizjonerem, lecz w interesach szło mu średnio.
Mówiąc w wielkim skrócie,
PRODUCENT FILMOWY, BATMAN
major musiał odejść,
a firma została przejęta
akurat wtedy, gdy Superman
trafiał do sprzedaży. Tyle w temacie.
Kim jesteś?
Jest kimś, kto zawsze próbuje postąpić, jak trzeba.
AKTOR, CZŁOWIEK ZE STALI
Szczerze do tego dąży.
Nawet jeśli nie uda mu się to, co zamierzył,
zrobi, co w jego mocy, żeby naprawić szkody.
Jest jeszcze tyle historii, które można o nim opowiedzieć.
Supermana stworzyli
pisarz Jerry Siegel i rysownik Joe Shuster,
dwaj żydowscy imigranci, którzy przetrwali wielki kryzys,
marząc o lepszym jutrze.
W latach 30. Joe Shuster i ja pasjonowaliśmy się
MÓWI JERRY SIEGEL
science fiction.
Byłem łagodny i potulny.
Atrakcyjne dziewczyny nie zauważały mojego istnienia.
Wyobrażałem sobie, że jestem potężny,
a dziewczyny nie wiedzą, że ta ciamajda
to ktoś niezwykły.
W dzieciństwie cały czas byłem popychany.
MÓWI JOE SHUSTER
Byłem bardzo mały i dręczyły mnie
różne łobuziaki.
Jeszcze w liceum
wspólnie tworzyli paski komiksowe do gazet.
Po wielu przymiarkach powstał obrońca uciśnionych,
Superman, który ukrywał się pod postacią
łagodnego reportera, Clarka Kenta.
Na pewno był wzorowany na Siegelu,
bo przypominał go fizycznie.
Kent to żydowski intelektualista,
AUTOR, ALL-STAR SUPERMAN
dziennikarz, człowiek pióra,
a Superman jest człowiekiem akcji.
Joe wniósł fascynację muskulaturą,
artystami cyrkowymi, siłaczami.
Stworzył obowiązujący wzór kostiumu superbohatera.
Niestety nie potrafili się przebić.
Kreatywność wymaga odwagi.
Wielkie dzieła, w każdej dziedzinie, zawsze są bezprecedensowe.
WYDAWCA, DC COMICS 2002-2009
NOWY JORK
Po sześciu trudnych latach wytrwałość przyniosła skutek.
DC szukała historii do serii komiksów,
którą nazwała Action Comics.
Gdy pierwszy raz widzimy Supermana, unosi samochód.
Dziś nie robi to takiego wrażenia,
AUTOR, SUPERMAN: DZIEDZICTWO
ale wtedy nikt nie widział nic choćby odrobinę podobnego.
Popyt na postać okazał się wystarczający,
żeby zamówić serię zeszytów.
REDAKTOR NACZELNY, DEN OF GEEK
Musieli zwiększyć tempo pracy
i wynajęli kolejnych artystów.
Pomysł Siegela i Shustera
wyznaczył standardy przyszłym superbohaterom,
stworzył cały przemysł
i zainspirował niezliczonych przyszłych twórców.
Różne punkty widzenia zbiegły się
i powstała wspaniała historia,
AUTOR, LIGA SPRAWIEDLIWOŚCI
ale żeby to się udało, indywidualne historie
musiały odzwierciedlać swoich bohaterów.
OBECNIE
Dostałem telefon z propozycją pisania nie tylko Supermana,
AUTOR, ACTION COMICS
ale też serii Legacy w Action Comics.
Za moich czasów Superman jest ojcem.
To centralne założenie historii,
którą opowiadam.
Jest też uosobieniem nadziei,
współczucia, pokory, sprawiedliwości,
nie tylko na Ziemi i w Metropolis,
ale we wszechświecie.
Wiem, ile Superman znaczy dla świata,
bo wiem, jak ważny jest dla mnie.
Jako dzieciak chciałem być twardzielem.
Wolno rosłem, sporo chorowałem
i sporo obrywałem.
Wyobrażałem sobie, że jestem twardzielem,
który wszystkich ochroni.
Czytałem Supermana i w głowie zostawały mi obrazy,
które wciąż się dla mnie liczą.
Superman jest teraz ważniejszy niż kiedykolwiek wcześniej.
Przede wszystkim zaprzecza tezie,
że władza absolutna deprawuje absolutnie.
Musimy wierzyć w to, że ktoś może dysponować mocą,
która go nie zdemoralizuje.
64 STRONY W KOLORZE
Fani Supermana mają szczególne spojrzenie na świat.
Zwykle są optymistami
i uważają, że mocy należy używać w ściśle określony sposób.
Tam, na niebie! To ptak, to samolot, to Superman!
Dopiero dzięki słuchowisku, które zaczęto emitować w 1940,
Superman stał się fenomenem popkultury
i na dobre zagościł w świadomości zbiorowej.
Radio dało Supermanowi moc latania,
a srebrny ekran przeniósł go ze stron komiksów do prawdziwego świata.
Aktor Kirk Alyn stał się pierwszym Człowiekiem ze stali.
Seria animowanych filmów krótkometrażowych była jego spuścizną
we wspaniałym technikolorze.
Jest coś magicznego w twórcach bohaterów,
REŻYSERKA, WONDER WOMAN
którzy szybko zyskali popularność.
Tak idealnie trafiają w punkt,
że historia trwa i trwa, i trwa,
i cały czas pojawiają się w niej nowe, fantastyczne elementy.
Siegel i Shuster zrealizowali swój amerykański sen.
TWÓRCY SUPERMANA NA NASZYM EKRANIE
Z ich braku pewności siebie zrodził się współczesny cud,
którego nadejście było ważnym wydarzeniem w narodzie imigrantów.
W nieskończonym wszechświecie
istniała niegdyś planeta o nazwie Krypton.
Pochodzi z dziwnej planety Krypton,
czyli to typowy imigrant.
AUTOR, I AM BATMAN
To opowieść o kimś, kto pochodzi z innego kraju,
wygląda jak przedstawiciele dominującej kultury,
ale wie, że jest obcy.
- Gdzie byłeś? - Ja?
AUTOR, SUPERMAN SMASHES THE KLAN
Imigranci często próbują być doskonałymi obywatelami,
bo nie chcą, żeby ktokolwiek kwestionował ich obywatelstwo.
Tak jest z Supermanem.
Próbuje być doskonałym obywatelem,
żeby nikt nie zakwestionował jego obywatelstwa.
PRYWATNE MATERIAŁY SIEGELA
Siegel i Shuster patrzyli, jak Superman podbija popkulturę,
a ich nowi szefowie zarabiają.
Prezes DC, Harry Donenfeld zaczynał od wydawania pikantnych czasopism.
Gdy ledwie uniknął zarzutów FBI o obrazę moralności,
razem z księgowym, Jackiem Liebowitzem,
postanowił znaleźć legalne źródło dochodów
i w idealnym momencie przejął DC.
Siegel i Shuster uważali, że twórcom sukcesu DC należy się więcej.
Wynegocjowali wyższą tygodniówkę
i stali się najlepiej opłacanymi twórcami komiksów,
lecz DC zachowało prawa własności.
Komiksy powstawały w oparciu o niezbyt uczciwe umowy.
I POLECIAŁ! Superman, Inc. odlatuje
Twórcy nie zawsze dostawali to, co się im należało,
a już na pewno nie wypłacano im tantiem.
DC chciało zarabiać na rosnącej popularności superbohaterów.
Zachęcało twórców, by rozwijali pomysł kolejnego zamaskowanego obrońcy.
- Kim jesteś? - Jestem Batman.
Włożono wiele wysiłku, by go stworzyć,
i przemawiał do odbiorców na wielu poziomach
i dla różnych powodów.
Batman zawsze był dość dostępnym superbohaterem.
AKTOR, BATMAN
Jest zwyczajnym facetem i to przekonuje ludzi.
Globalny urok
oznacza fanów z różnych grup wiekowych i środowisk.
Tak Batman tworzy własnych celebrytów.
Dziękuję.
OBECNIE
Mnie wciągnęły rysunki.
Wielu twórców trafiło do tej branży,
bo jako dzieci byli fanami bohaterów.
Urodziłem się w Korei Południowej.
Jako pierwsi z rodziny przenieśliśmy się do USA.
Nie znałem angielskiego,
ale poznałem Supermana z kreskówek, które oglądałem w Korei.
DYREKTOR KREATYWNY, DC
I tak trafiłem do komiksów.
Batman przemówił do mnie bardzo wcześnie,
gdy miałem osiem, dziewięć lat. Wypożyczałem zeszyty z biblioteki
i byłem zafascynowany jego przygodami.
Ten komiks kupiłem, gdy był w sprzedaży, czyli w latach 70.
Czytałem go bez końca.
A potem sklejałem taśmą, bo się rozpadał.
Dobry rysownik potrafi sprawić,
że bohaterowie wydają się żywi,
a przygody wciągające.
Otwierałem komiks i trafiałem do innego świata.
To pozwalało mi pozbyć się presji,
którą czułem jako obcokrajowiec.
Batman pierwszy raz pojawił się w 27. zeszycie Detective Comics.
To jego tysięczny występ.
Bob Kane i Bill Finger dali światu
zamaskowanego mściciela i na zawsze zmienili zasady gry.
Miałem 19 lat, gdy stworzyłem Batmana,
i od tego czasu nie zmieniłem firmy.
Wiodący bohater świata, Batman,
stworzony przez malutkiego mnie.
CHRISOWI BOB KANE
Jakie jest twoje najwcześniejsze wspomnienie
związane z Batmanem?
Były dwie opowieści,
stworzony przeze mnie mit
i prawda.
Po 30 latach już nie wiem, która jest która.
LEGENDA BATMANA BOBA KANE'A. KIM JEST I JAK POWSTAŁ!
Wczesne komiksy są podpisane
przez Boba Kane'a.
Sęk w tym, że niekoniecznie był ich autorem.
Kontrowersyjna wersja powstania Batmana zaczyna się,
gdy Bob Kane, 19-letni rysownik z Bronxu,
widzi, jak Siegel i Shuster zarabiają na Supermanie.
Postanawia stworzyć swojego superbohatera.
Byłem naśladowcą, dlatego ściągnąłem od Leonarda.
Zobaczyłem też film o tytule The Bat,
a dodatkowo zainspirował mnie Znak Zorro.
Widziałem wersję
z Douglasem Fairbanksem, taki jestem stary.
Połączyłem wszystkie te elementy i stworzyłem Batmana.
Przyszedł ze szkicem i imieniem Batman.
NIETOPERZ
Redaktor mówi: "Nieźle, Bob, a jaka jest jego historia?".
"Nie wiem". "To poszukaj autora".
Bob Kane zatrudnił ghostwritera, Billa Fingera, by tchnąć w Batmana życie.
Finger zaproponował bohatera, którego zrodziła przestępczość.
Dodał bohaterowi mroku, by kojarzył się z tanim horrorem i niemieckim kinem.
A potem błyskawicznie stworzyli
niesamowicie drobiazgową narrację i wyjaśnili,
czego chce, o co walczy, czemu się sprzeciwia.
Młody Bruce Wayne zobaczył coś najgorszego.
Na jego oczach
zabito mu rodziców, dlatego później widzimy,
jak klęczy przy łóżku i modli się:
"Proszę, Panie, daj mi narzędzia,
a obiecuję, że resztę życia poświęcę walce".
Tak właśnie mówi. Chce walczyć ze zbrodnią.
Zawsze odnosiłem wrażenie, że chce raz po raz
odtwarzać noc śmierci rodziców,
zadawać ból, wymierzać
swoją wersję sprawiedliwości, która jest przecież dość dyskusyjna.
Batman ma diabelski wygląd, rogi i działa nocą.
Woli wykorzystywać strach niż brutalną siłę.
Zwykle atakuje z zaskoczenia i nie jest cyrkowym showmanem.
To chwyciło, bo ci dwaj byli zupełnie różni,
jak dwa bieguny tego samego pomysłu.
Gdy popularność Batmana wzrosła,
Kane wynegocjował kontrakt, który zapewnił mu rzadką rzecz w branży:
prawa, tantiemy i tytuł wyłącznego twórcy.
Bill Finger już dawno nie żył, gdy wreszcie oficjalnie uznano go
BILL FINGER WSPÓŁTWORZYŁ BATMANA
za współtwórcę nie tylko Batmana,
ale też Jokera i wszystkich koncepcji,
które dziś kojarzymy z Gotham.
PRAWDZIWA HISTORIA BATMANA I ROBINA!
Niedługo po śmierci Fingera Kane ogłosił to publicznie.
Bill nie tylko napisał wczesną wersję historii,
ale pomógł mi wymyślić i stworzyć ponad połowę złoczyńców
i bohaterów w Batmanie.
W większości zasługa przypada właśnie jemu.
Batman samotnie walczył ze zbrodnią,
aż dział kreatywny przedstawił pomysł,
który miał przyciągnąć młodych czytelników,
pomocnika.
Ktoś wymyślił, że skoro dzieciaki czytają komiksy,
powinny mieć bohatera,
z którym mogłyby się identyfikować.
Był nim Robin.
DC słynie z pomocników.
Superbohaterowie mają pomocników.
To naturalne.
Robin jako jeden z pierwszych, o ile nie pierwszy,
zapoczątkował dumną tradycję narażania dzieci.
AUTOR, BLACK LIGHTNING
Robi z dzieciaka pomagiera
i ubiera go w czerwono-zielony kostium.
Kto będzie ściągał na siebie ogień?
Dzieciak w kolorkach czy facet w szaro-czarnym wdzianku?
Ale jako dzieciak uwielbiałem te komiksy.
Duet sprawił,
że komiks noir poszedł w stronę beztroskiej zabawy.
Panteon DC rozrósł się,
lecz brakowało w nim kobiet.
Skąd się wzięłaś, paniusiu?
Ja?
Dobrze. Zacznijmy od imienia.
Wonder Woman.
Jasne. Nazwisko Woman, imię Wonder?
Zgadza się.
Wonder Woman ma w sobie wiele wspaniałych cech.
Jest prawa, jest sprawiedliwa
i jest największą wojowniczką w historii.
AKTORKA, WONDER WOMAN
Ma w sobie tę iskrę.
Ma w oczach ogień.
Twórca Wonder Woman, William Moulton Marston
był radykałem o wielu życiach.
Zbadamy teraz...
Jako psycholog badał możliwości wykrywania kłamstw
i prowadził szereg dziwnych eksperymentów.
Dr Marston i nauka pokazują, że blondynki łatwiej wystraszyć.
Marston krytykował branżę komiksową.
Wzywał do walki z tym,
NIE ŚMIEJCIE SIĘ Z KOMIKSÓW
co nazywał "mrożącą krew w żyłach męskością superbohaterów".
DC zaproponowało mu stworzenie bohaterki.
Marston zatrudnił rysownika H.G. Petera, który stworzył charakterystyczny wygląd.
Często wracam do oryginalnego szkicu Wonder Woman.
Jest piękna, przystępna,
bardzo kobieca i bardzo silna.
Ma atrybuty zwykłej kobiety,
bez których nie odniosłaby aż takiego sukcesu.
KIM ONA JEST?
Jest Amazonką, łącznikiem z grecką mitologią.
AUTOR, WONDER WOMAN
Jej lud wywodził się od Afrodyty i Ateny, bogiń miłości i mądrości.
Wonder Woman zachęca nas, byśmy nie uciekali przed pytaniami,
przed tym, co czujemy w kwestii płci, w kwestii seksu,
w kwestii wojny i konfliktów.
Wonder Woman jest ciekawa, bo uosabia feminizm.
WONDER WOMAN NA PREZYDENTA
Marston był żarliwym sojusznikiem feministek,
nawet jeśli jego walka o równouprawnienie kobiet przebiegała nietypowo.
Lasso Wonder Woman zmuszało ludzi, by mówili prawdę,
lecz częste krępowanie i więzy miały oczywisty podtekst seksualny.
To nie było główne zamierzenie Marstona.
Wybierał obrazy,
które kojarzyły się z sufrażystkami i były symbolem emancypacji.
SUFRAŻYSTKA
Legenda głosi, że William Moulton Marston
wymyślał te historyjki.
Tak naprawdę otaczały go kobiety.
Żył w otwartym związku z żoną i inną kobietą.
Wspólnie tworzyli mit Wonder Woman.
Robili to po cichu,
pod pseudonimami i tak dalej,
lecz ich wkład jest wielki.
Wierzyli, że światu należy się kobieta,
która pod każdym względem jest równie silna jak mężczyzna,
a pozostaje stuprocentową kobietą.
Ta siła pozwoliła Wonder Woman przetrwać upływ czasu.
Twórcy nieustannie budowali na tym fundamencie
i zaludniali jej świat nowymi postaciami,
pasującymi do nowoczesnych odbiorców.
OBECNIE
Uwielbiam Wonder Woman, uwielbiam Dianę Prince,
AUTORKA, WONDER GIRL
ale nie mogłabym aspirować do roli kobiety idealnej
ani pozbawionego wad symbolu.
Wonder Woman pojawiła się i była pierwsza.
Musiała być doskonała, świetna we wszystkim.
Z początku nie dostrzegałam wielu niuansów.
Bardzo chciałam stworzyć Wonder Girl
i poprzez nią odkryć świat Wonder Woman.
Chciałam kogoś bardziej ludzkiego, o mniejszej dyscyplinie.
Rzadko widuje się bohaterki, które nie kryją swoich wad.
Pomyślałam: "Ja ledwie potrafię przetrwać dzień.
Chcę zobaczyć kogoś, kto też się szarpie".
To bardzo wczesne szkice.
Rysowałam fryzury, figury, kobiety z telewizji.
Nie umiem usiedzieć bezczynnie.
Bohaterki, które do mnie przemawiały,
którymi chciałam być,
czerpały siłę ze swojej seksualności,
a nie pozwalały, by je ona osłabiała.
Za Wonder Girl dostało mi się, bo nie nosi spodni.
Uwielbiam jej sylwetkę
i nie zamierzam niczego zmieniać. Beyoncé nikt nie wciska w spodnie.
Yara ma w sobie coś, co odwołuje się do historii kobiet,
ale to już kolejny etap.
Ona może być sobą.
Według mnie zmaga się z obecnymi problemami,
nie takimi, z jakimi mierzyła się Diana.
Podczas II wojny światowej Wonder Woman symbolizowała
nowe zjawisko kulturowe: silne, asertywne kobiety w zakładach pracy.
MOŻEMY ROBIĆ
Zew o prawdę, sprawiedliwość i amerykański styl życia porywał tłumy.
Przemysł zwerbował superbohaterów,
by wspierali wysiłek wojenny i szerzyli propagandę,
lecz często podszytą rasizmem.
SUPERMAN MÓWI: PLAŚNIJ JAPOŃCA
Bohaterowie musieli się stać patriotami.
Musieli poprzeć
amerykańskie wartości, a nie im się sprzeciwiać.
AUTOR, ALL-STAR SUPERMAN
To ich zmieniło, ale też dodało im popularności.
Komiksy przygotowywano dla marynarzy,
których nie tylko trzeba było nauczyć czytać,
ale i pracować.
Na początku lat 40. sprzedaż komiksów podskoczyła
do 25 milionów egzemplarzy miesięcznie.
Eksplozja nowych bohaterów zwiastowała nadejście złotej ery.
DC zebrało najbardziej lubiane postaci i sformowało pierwszy zespół,
Amerykańskie Stowarzyszenie Sprawiedliwości.
Gdy zapanował pokój i zabrakło oczywistych złoczyńców,
DODATEK POKÓJ
w DC zaczął się okres powojennej nostalgii.
Popularność superbohaterów spadła jeszcze bardziej,
gdy do salonów trafił nowy, świecący mebel.
Moją nianią,
podobnie jak całego pokolenia, była telewizja.
Mieliśmy Klub Myszki Miki, mieliśmy Howdy Doody,
mieliśmy też Adventures of Superman.
Szybszy niż pędzący pocisk,
silniejszy niż lokomotywa,
zdolny przeskoczyć najwyższy budynek!
Spójrzcie w niebo!
- To ptak! - To samolot!
To Superman!
Skoro telewizja zagrażała DC, należało ją wykorzystać.
Na sześć sezonów gwiazda filmów B George Reeves
przywdział pelerynę i stał się twarzą Supermana dla całego pokolenia.
Idąc do szkoły,
codziennie rozmawialiśmy o serialach, które wszyscy widzieliśmy.
Zyskaliśmy wspólne doświadczenie.
Oglądałem serial z kolegą. Na końcu przeczytaliśmy,
że Superman oparty jest na postaci
z Action Comics i Supermana.
Wstaliśmy, poszliśmy do sklepu na rogu,
kupiliśmy pierwsze komiksy i tak się zaczęło.
AUTOR, NOWI NASTOLETNI TYTANI
Chcieliście, więc oto jest!
Oficjalna koszulka Supermana z oficjalnym znakiem Supermana!
Gdy dzieciaki szukały Supermana,
widziały w kioskach krzykliwe i pełne przemocy komiksy grozy,
które ich ciekawiły, a rodziców przerażały.
Ameryka lat 50. bała się przede wszystkim Rosjan,
ale też Marsjan,
wielkich mrówek i meduz.
Bała się gejów, podziemnych żeglarzy piszących beatnikowskie wiersze.
POTWÓR NA KAMPUSIE
Trudno wymienić coś, czego Amerykanie
nie bali się w latach 50.
ZABÓJCZA MODLISZKA
Akta poufne.
Jeden z najwybitniejszych reporterów
przedstawia oparty na faktach raport dotyczący Ameryki.
Ten komiks opisuje tak szokującą aberrację seksualną,
że nie wypada mi podać określającego ją terminu naukowego.
Takie dzieła powinny być zakazane.
Pojawił się przybierający na sile nurt,
który mógł się przerodzić w tsunami.
Uważano, że niemoralne komiksy
stały się po II wojnie światowej przyczyną wzrostu
przestępczości wśród małoletnich Amerykanów.
Komiksy to zabójcy. Zabijają czas, zabijają wyobraźnię,
a propagują tylko jedną zasadę, zasadę przemocy.
Niezgoda rodziców sięgnęła szczytu
po publikacji zatytułowanej Uwiedzenie niewinnego
dr. Fredrica Werthama.
Pisał on o zepsuciu komiksów
TRUCIZNA KOMIKSÓW
i zagrożeniu, jakim są dla amerykańskiej młodzieży.
CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O KOMIKSACH
Wertham robił, co mógł.
Wyszukiwał obrazki przedstawiające Bruce'a Wayne'a i Dicka Graysona
i doszukiwał się w nich homoseksualnych podtekstów.
Dr Wertham uznał, że nie ma powodu, aby dwóch młodych mężczyzn
razem mieszkało, razem ćwiczyło
i przebierało się w obcisłe kostiumy,
chyba że coś tam między nimi jest.
W Uwiedzeniu niewinnego twierdził,
że komiksy takie jak Batman i Wonder Woman zachęcają czytelników do homoseksualizmu.
W przypadku Wonder Woman mógł mieć częściowo rację.
W całej Ameryce zaczęto palić komiksy.
Rodzeństwa donosiły na siebie rodzicom,
którzy odnajdywali komiksy
pochowane pod łóżkami, w garażach lub na strychach.
Było tam ponad 400...
Strach przed federalnym dochodzeniem
i regulacjami prawnymi skłonił DC i innych do działania.
W 1954 powołali Comics Code Authority,
która miała ocenzurować i tym samym ocalić branżę.
Nie wolno było wydawać komiksów
ze słowami "horror", "groza" czy "zbrodnia" w tytule.
Trzeba było pilnować, żeby dobro zawsze wygrywało ze złem.
TEGO NIE WOLNO POKAZAĆ
Nie wolno było mówić o rozwodach
czy przedstawiać stróżów prawa w negatywnym świetle.
Kobiety nie powinny być przedstawiane jako postaci wiodące.
Żadnych zombie czy duchów.
To było zduszenie kreatywności.
Ścisła cenzura była dla gatunku lobotomią.
Wydawnictwa bankrutowały,
a twórcy walczyli o zatrudnienie.
Kodeks i tępienie komiksów spowodowały,
że ci, którzy je tworzyli, czuli się uciskani.
To nie był dla nas radosny czas.
Autorzy nie chwalili się, gdzie pracują.
To nie był szanowany zawód.
Wychodzili w garniturach, udając agentów ubezpieczeniowych,
w tajemnicy tworzyli komiksy
i po ośmiu godzinach pracy wracali do domów.
To samotny biznes.
Godzinami pracuje się w samotności,
rozważa różne dziwne teorie
RYSOWNIK, MYSTERY IN SPACE
i myśli o świecie na zewnątrz,
do którego się nie należy.
Twój świat to ta fantazja, którą przelewasz na papier.
Martwiliśmy się,
dokąd zmierza nasza branża,
dlatego spotykaliśmy się, żeby zaplanować nasz następny ruch.
REDAKTOR, DC COMICS
Potrzebne były nowe pomysły.
Wyobraźnia artystów i pisarzy nie znała granic,
lecz to redaktorzy musieli sprawić,
by ich kreatywne pomysły zamieniły się w zyski.
Byłam redaktorką i niezależną pisarką,
ale wokół miałam samych mężczyzn.
Trudno się było z nimi przyjaźnić,
bo patrzyli na mnie, jakby pytali, co ja tu robię.
AUTORKA, SECRET HEARTS
Byli bardzo, bardzo surowi dla artystów,
bo chcieli dobrych historii, dobrych rysunków,
i jeśli ich nie dostawali, zaczynali krzyczeć.
Redaktor jest jak generał.
Opracowuje plan, dzięki któremu jego armia pokona wroga.
Ja musiałem stworzyć plan,
dzięki któremu pokonam czytelników,
czyli namówię ich, żeby wydali 10 centów na komiks.
Spragniony sukcesu
Julius Schwartz postanowił ożywić zapomnianego bohatera, Flasha,
który mógł się poruszać z prędkością światła.
Jestem Barry Allen, najszybszy człowiek na świecie.
TAJEMNICA LUDZKIEGO PIORUNA!
Julie powiedział, że znowu bierzemy się za superbohaterów.
Ja na to: "O, Boże!". Nie byłem zachwycony.
Nie lubiłem superbohaterów.
Głupio się było do tego przyznać, ale ich nie lubiłem.
Byli dla mnie odrobinę zbyt ekstrawaganccy.
Pomimo tej niechęci elegancka kreska Carmine'a Infantino
i jego wyczucie skali pasowały do fantastyki naukowej
i zachwyciły pokolenie wychowane na zestawach chemicznych.
Dzięki Juliemu bohaterowie zyskali element naukowy,
a była to epoka odrzutowców, era kosmiczna.
Dotarł do dzieci,
które chciały być astronautami, które chciały być naukowcami.
Flash i Flash Facts powstały dzięki Schwartzowi,
DYREKTOR KREATYWNY, DC ANIMATION
który dbał o element naukowy w fantastyce naukowej.
Mnie to pasowało.
Wolałem się uczyć z komiksów
niż ze szkoły.
Alter ego Flasha,
naukowiec z policji Barry Allen był zwykłym człowiekiem,
przeciwieństwem mitycznej trójcy DC.
Superman to kosmita z obcej planety,
którym nie można było być.
PRODUCENT WYKONAWCZY, FLASH
Batman miał gadżety, ale był strasznie bogaty,
a Flash był kimś takim jak my,
zwykłym człowiekiem, którego przypadkiem
trafił piorun.
Jako dziecko myślałem:
"Mnie też może porazić. To możliwe.
Mogę się stać superbohaterem".
Kiedy czytałem Flasha , nie chodziło o faceta,
który szybko biega, tylko człowieka, który podróżuje w czasie
AUTOR, THE FLASH
przez różne wymiary i równoległe światy.
Jego polem działania była czasoprzestrzeń.
Rok 1961 był wybuchem kreatywności.
Julius Schwartz przedstawił rewolucyjne rozwiązanie,
teorię światów równoległych.
Umożliwiała ona superbohaterom
spotykanie swoich odpowiedników.
Z tej koncepcji wyrosło multiwersum,
które na wiele lat zdefiniowało losy superbohaterów.
Teraz wszyscy mówią o światach równoległych.
Wtedy mało kto o tym słyszał.
Dla dziecka, które stykało się z tą teorią,
było to coś niesamowitego.
Jakby ktoś wsadził ci do ucha dynamit,
podpalił i rozsadził czachę.
Ta teoria znaczyła, że nie jesteśmy sami.
Owszem, żyjemy w tej rzeczywistości, ale ich jest nieskończenie wiele,
upakowanych jedna obok drugiej.
W alternatywnych rzeczywistościach
nasi superbohaterowie mogą być herosami,
a na innych Ziemiach złoczyńcami
albo małżonkami i rodzicami.
Dało nam to możliwość rozwijania opowieści
i zarazem dbania o to, by jądro panteonu pozostało niezmienne.
DC sięgnęło do katalogu niewykorzystanych bohaterów,
rozpoczynając serię uwspółcześnień.
Ten renesans oznaczał srebrny wiek branży,
erę oszałamiających grafik i przyciągających wzrok okładek.
Autorem wielu z nich był Joe Kubert,
imigrant z Polski, który rozszerzył granice narracji wizualnej.
Opowiadanie historii wydaje się łatwe, ale to tylko pozory.
RYSOWNIK, BATMAN I SYN
To bardzo, bardzo trudne.
Mój tata mógłby rysować patykiem, a i tak wiadomo było, co się dzieje.
W czasach mojego dzieciństwa
nie był zbyt tolerancyjny.
Czułem się, jakbym dorastał z sierżantem Rockiem.
Szorstka grafika Kuberta
wprowadziła do komiksów wojennych DC witalność i emocje.
Był to gatunek dla tych, którzy woleli rzeczywistość
niż fantazje o superbohaterach.
Ich akcja rozgrywała się w czasie wojen światowych,
a popularność zyskały po wprowadzeniu sierż. Rocka,
stoika pokroju Johna Wayne'a, który ukazywał
CZY ŻOŁNIERZ ZASŁUGUJE NA MEDAL ZA MORD?
moralny aspekt wojny i wewnętrzny konflikt żołnierza.
Ostatecznie każdy komiks wojenny kończył się napisem:
"Nigdy więcej wojny".
To nie była gloryfikacja wojny,
AUTOR, STRANGE ADVENTURES
a opowieść o tragediach, jakie przynosi.
Ojciec rysował jak impresjonista.
Potrafił dobrze ukazać emocje bohaterów,
ich uczucia i przemyślenia.
Musisz czuć rysunek, nad którym pracujesz,
a to nie jest łatwe.
Staram się całkowicie, bez reszty angażować w daną historię.
RYSOWNIK, OUR ARMY AT WAR
Bardzo wcześnie odkryłem, że na tym polega ten biznes.
Nie chodzi o ładne obrazki,
które się oczywiście przydają,
ale w tej branży najważniejsza jest historia,
a naszym zadaniem jest ją opowiedzieć.
Komiks jest wyjątkowym medium.
Oferuje intymność, której nie doświadczymy
w przypadku kina czy telewizji.
Dzięki komiksom sami decydujemy, w jakim tempie odkrywamy historię.
Jest też w nich coś, co pozwala nam
nawiązać z bohaterami osobistą więź.
Może dlatego fani są tak wygłodniali
i drażliwi. To dla nich sprawa osobista.
Czują więź z tymi historiami.
Dlatego tak je kochają.
W latach 50. i 60.
miłość i pożądanie przyciągnęło tłumy młodych dziewcząt
do szalenie popularnego gatunku, romansu.
Rysunki były piękne, a historie do nas przemawiały.
STRACIŁAM GO, BO BAŁAM SIĘ GO KOCHAĆ!
Kto nie miał złamanego serca?
Kto nie kochał kogoś miłością nieodwzajemnioną?
GRAJĄ MARSZ WESELNY, A JA NIE MOGĘ DO NIEGO IŚĆ...
Chciałam, żeby Tony Abruzzo, wspaniały artysta,
pracował tylko dla mnie,
bo rysował tak piękne, czułe postaci.
W 1962 rysownik Tony Abruzzo
w 83. numerze Secret Hearts narysował tonącą dziewczynę.
Rok później artysta z Nowego Jorku,
Roy Lichtenstein, zmienił ten rysunek
w jedno ze swoich najsłynniejszych dzieł.
Przeglądam komiksy w poszukiwaniu materiału
z potencjałem twórczym
TWÓRCA POP-ARTU
gwarantującym odpowiedni efekt wizualny,
a także pisemny przekaz, w który rzadko ingeruję.
Nie potrafiłbym tego zrobić.
Wiem, że oskarża się mnie, że moje prace wyglądają,
jakbym kopiował pierwowzory.
Faktycznie są podobne.
Tonąca dziewczyna wyglądała jak postać z Secret Hearts.
Najpierw uważasz to za zaszczyt, potem za przywłaszczenie.
Ponieważ nikt nie zinterpretował tego jako kradzież,
to było jego dzieło.
35 mln, 36 mln, nadal 36 mln dolarów...
37 mln, 38...
38 mln dolarów.
Wziąłeś rysunek gości,
którzy dostają 15 dolców za stronę,
i go powiększyłeś.
Trudno im to było przełknąć.
Inteligent czy człowiek prosty,
Amerykanie z niespotykaną prędkością
gonili jeden trend za drugim.
W latach 60. kontrkultura pchała popkulturę, by ta szła z duchem czasu.
Nagle okazało się, że DC zostało w tyle.
Lukę wykorzystał konkurent, Marvel.
Redaktor naczelny Stan Lee zadbał o to, by jego bohaterowie
wyglądali aktualnie.
Rozpoczęła się wieloletnia rywalizacja.
Przed laty czytelnicy byli zainteresowani fantasy,
a złoczyńcy byli szaleńcami, którzy chcieli rządzić światem.
Dziś nasi czytelnicy interesują się realnymi problemami,
a nasi złoczyńcy okazują się ludźmi,
którzy powodują zamieszki na tle rasowym
albo konflikty klasowe.
Marvel wychodził na swoje. To był czas zmian.
Ich superbohaterowie mieli różne dziwactwa.
Odbijało im.
Byli dziwni. Na początku nawet nie bawili się w herosów.
Walczyli ze sobą, kłócili się,
byli małostkowi, chorowali,
zazdrościli sobie nawzajem.
Oni mogli być nami.
Marvel starał się pokazywać świat, który widzimy za oknem.
Bazą dla ich opowieści był Nowy Jork.
DC ustanowiło wszystkie konwencje gatunku,
a Marvel wybił się, łamiąc te konwencje.
Nie zrobiłby tego, gdyby DC nie powiedziało wcześniej:
"Tak wygląda superbohater i tak postępuje".
DC traktowało Marvela jak przelotną fanaberię.
Patrzyli na ich komiksy i mówili: "To kiepska sztuka.
Pewnie dlatego się sprzedaje".
Nie sądzę, żeby DC załapało, w czym rzecz.
Tak naprawdę nie rozumieli,
czemu Marvelowi wychodzi, a im nie.
Wcześniej dominowali na rynku,
ale komiksy Marvela zyskiwały pozycję, a oni tracili.
Superman, Batman i Wonder Woman byli w tym czasie wyjątkowo nijacy.
Bohaterowie ewoluowali w stronę poczciwego autorytetu,
postaci ojcowskiej.
Mroczny mściciel,
który miał budzić w przestępcach strach,
czyli Batman z lat 50. i 60.,
trafił do kolorowego świata młodzieńczych fantazji.
Zainteresowanie i sprzedaż spadły.
Nim serię skasowano,
DC udzieliło licencji na prawa do serialu telewizyjnego.
Serial Batman zadebiutował
w mroźną zimową noc w styczniu 1966.
Miałem 14 i pół roku i byłem zagorzałym fanem komiksów.
Nikt bardziej ode mnie nie cieszył się
z premiery serialu.
Zawsze patrz w obie strony.
W telewizji nie było wówczas nic tak kreatywnego.
Ten serial został dokładnie zaplanowany.
Miał przemyślany wygląd i przemyślany wydźwięk,
a aktorzy grali dokładnie tak, jak powinni.
Odepchnij się, Robinie!
Myślałem, że to poważny serial.
Nie łapałem jego humoru.
Nie dostrzegałem komizmu.
To było świetne wprowadzenie w świat Batmana.
Ludzkie perły, Batmanie!
Poprawka. Perły są dziełem małży.
Ty wyszedłeś z muszli.
Po 20 minutach mnie olśniło. Pow!
Zap!
Whamm!
O, Boże! To komedia!
Oni kpią z Batmana!
Cały świat śmieje się z Batmana!
To mnie zabiło.
William Dozier, producent wykonawczy,
pracował przy serialu, choć nie czytał komiksu.
Oczywistym rozwiązaniem było zrobienie z niego starego nudziarza,
PRODUCENT WYKONAWCZY, BATMAN
poważnego i stereotypowego,
straszliwie przesadzonego,
a przy tym podejście do tego z klasą i wdziękiem,
żeby było zabawnie,
tak banalnie i źle, że aż śmiesznie.
Święty w pudełku!
Dla wielu ludzi kolorowy i radosny telewizyjny Batman był rozrywką,
i to dobrą.
Wszyscy musimy się czasem rozerwać
i zapomnieć o tym, co się dzieje.
To był kompletnie niedorzeczny serial,
zrobiony kolorowo, z rozmachem,
a do tego wywrotowy.
Dzieci kwiaty myślą, że jesteśmy spoko.
Choć ludzie z mniejszą wyobraźnią tego nie rozumieją,
oni robią, co mogą,
i walczą z niedolą tego świata miłością i kwiatami.
Przygody i batgadżety trafiały do dzieci,
BATLOKALIZATOR BATMOBILU
a dorośli doceniali humor i podteksty seksualne.
Wejdziesz na szklankę mleka i ciasteczka?
Nie można żyć samą walką ze zbrodnią.
Batman na krótką chwilę przykuł uwagę fanów,
lecz serial stał się autoparodią
i widzowie podziękowali.
Ten szalony festiwal kpiny
skasowano po zaledwie trzech sezonach.
Prawdziwy potencjał serialu
odkryto dopiero wiele lat później. Okazało się, że każda odsłona Batmana
mogła być inna.
Jeśli spojrzymy na Batmana z roku 1966,
widzimy innego bohatera niż dziś.
Twórcy zawsze chcą zrobić
coś odmiennego.
Widzisz? Super!
Chciałem pokazać Batmana ze skazą.
REŻYSER, BATMAN
Niedoskonałego.
I chciałem to zrobić w stylu, w którym go dotąd nie pokazywano,
pójść w stronę noir,
uczynić go największym detektywem świata.
Pierwsze dni zdjęć poświęciliśmy temu,
jak Batman brzmi,
jakie ma relacje z otoczeniem.
Strefa zamknięta.
Jak zamaskowany facet wchodzi na miejsce zbrodni?
Jak sprawić, żeby to było prawdziwe?
Ta scena była wielkim wyzwaniem.
Nadała ton całemu filmowi.
Nie prowokuj mnie.
Uważaj.
Wiesz, jaką mam reputację?
Batman ma kilka obowiązkowych gadżetów.
Nagle dotarło do nas,
że musimy mieć swoją wersję Batmobilu.
Uwielbiałem Batmana z '66 i Adama Westa.
Ta jego futura
była dla mnie najlepszym Batmobilem, zwłaszcza z tym płomieniem.
Wiedziałem, że u mnie musi to być muscle car.
Chciałem, żebyście czuli jego moc.
Siłą tego filmu jest przekaz.
AKTORKA, BATMAN
Oferuje podniosłe momenty, ale nie traci wiarygodności.
Postawiliśmy na szczerość i motywację poprzez emocje.
To psychologiczna opowieść.
Batman zmaga się z tym, co spotkało go w dzieciństwie.
Próbuje nadać życiu sens.
Dla mnie to właśnie kino.
Opowiadamy historie, a robiąc to,
porządkujemy świat i nadajemy mu sens.
W 1968 w Ameryce wrzało.
W społeczeństwie cierpiącym z powodu wojny w Wietnamie,
niepokojów obywatelskich i niesprawiedliwości społecznej,
bohaterowie DC wydawali się głusi.
Mieli swoje kłopoty. Groził im niebyt.
BATMAN UMIERA!
Zarabia się na licencjach, zabawkach.
RÓG BATMANA
Nie na komiksach, które wydaje się ze stratą.
Batmania dała DC 75 mln dolarów zysku ze sprzedaży artykułów promocyjnych.
To była olbrzymia kwota,
którą doświadczony prezes Jack Liebowitz szybko wykorzystał.
W 1969 DC zostało przejęte
nie dla praw do komiksów, a licencyjnych.
To miała być zupełnie inna piłka.
Ludzie naprawdę się bali,
nie wiedzieli, jak będzie wyglądała ich praca.
Liebowitz zmusił do odejścia kilka legend DC,
w tym współtwórcę Batmana, Billa Fingera, który zmarł w ubóstwie w 1974.
Jerry Siegel i Joe Shuster już nie pracowali.
Zaciekłe procesy o prawa do Supermana
popsuły relacje.
Rodzinna atmosfera ustąpiła strukturze korporacyjnej.
Władza, którą posiadali superbohaterowie, przeszła w ręce nowych szefów,
Warner Communications.
Kupili DC Comics z prostego powodu.
Chcieli mieć prawa do Supermana.
Uważali, że to jedyny komiksowy superbohater,
który gwarantuje kasowy przebój kinowy
i zyski ze sprzedaży powiązanych z nim gadżetów.
Ale czy patrząc z perspektywy czasu,
cokolwiek z tego ma sens?
Nikt nie doceniał wartości tych postaci,
nikt ich o nią nie podejrzewał.
Nowi szefowie patrzyli na twórców z góry
i nie widzieli wartości.
Dni DC Comics były policzone,
a losy jego wszechświata zawisły na włosku.
Skoro Ameryka jest w stanie posłać człowieka na Księżyc,
jak sprawić, żeby superbohaterowie odzyskali znaczenie?
To zadanie w sam raz dla...
fanów.
Napisy: Wojtek Stybliński