Door de geschiedenis heen zijn er universele personages...
...waar we verhalen over vertelden...
...als een manier om moraal aan te tonen...
...of uitdagingen die je moet overwinnen.
Er waren religieuze personages...
...mythische personages, koningen en koninginnen.
Nu zijn het superhelden...
...en daarom geloof ik zoveel in hen.
Heldendom is heel simpel.
Elke keer dat iemand moedig is als ze bang zijn...
...in naam van iets goeds.
In de films...
...zijn superhelden iconen van deugd...
...symbolen van onze hoogste idealen.
Ik raakte geobsedeerd door de strips...
...uiteraard, zodra ik ze ging onderzoeken.
Ik vond ze te gek.
Ik speel nog steeds met actiefiguren, zo vaak.
Er gaat geen dag voorbij...
...dat je niet iemand met een Batman-T-shirt ziet.
Maar de sprong van pagina naar scherm duurde tientallen jaren...
...en veel overtuigingskracht.
Een van de hoofdredenen waarom je zo weinig verfilmingen van strips zag...
...in de jaren 80 en 90, was dat er veel Hollywoodmensen waren...
...die niks zagen in het bronmateriaal.
Studiobazen keken neer op de makers...
...en zeiden dat strippersonages...
...niet veel waarde hadden.
Terwijl Hollywood leerde om superhelden te laten vliegen...
...transformeerden gepassioneerde kunstenaars...
...stripboeken van kinderspel...
...tot geavanceerd entertainment voor volwassenen.
Mensen die te star zijn met de personages...
...zullen nooit de grenzen verleggen.
Het schrijfwerk en de kunst hadden iets.
Het was zo slim en gedurfd.
Die opstandige geest...
...plus de toewijding van levenslange fans...
...duwden superhelden naar het centrum van de populaire cultuur...
...en onze collectieve verbeelding.
Hoe zou het zijn als ik een held was...
...als ik de wereld kon veranderen?
Dat is de kern van de superheldenverhalen.
Er zit iets in ons morele kompas...
...dat ons zegt dat het oké is om te willen vechten voor het goede.
Dat is echt de kracht. Zo is het om super te zijn.
De eerste superheld die een verfilming krijgt...
...was niet wie je zou denken.
Captain Marvel had alle krachten van Superman...
...en verkocht beter dan hem in de jaren 40.
Het was het verhaal van een jongen die in een superheld kon veranderen...
...met een enkel woord.
Shazam!
In 1941 was Captain Marvel de ster in zijn eigen filmserie van 12 delen...
...voor zaterdagmatinees, die het jonge publiek versteld liet staan.
Maar pas na 78 jaar, een naamsverandering en korte tijd op tv...
...verscheen Captain Marvel in de bioscoop in 2019...
...als Shazam.
De film blies het tijdloze verhaal...
...van een machteloos kind dat volwassen superheld werd nieuw leven in.
Shazam!
Iedereen heeft wel eens...
ACTEUR, SHAZAM
...dromen gehad om iets als een superheld te worden.
Sterker of sneller, of heldhaftiger in de wereld.
Handen bij elkaar.
Deze film raakt het innerlijke kind in ons allemaal.
We gaan starten. Filmen.
We filmen, mensen.
HEDEN
Oké, fam-jam, jullie weten hoe laat het is.
Laten we meteen beginnen.
En voor de tweede film...
...was dit een van mijn favoriete sets...
...waar ik ooit aan heb gewerkt.
Mary, waarom heb je een baan? Wonder Woman werkt toch ook niet?
Hou op. -Nee, serieus.
Denk je soms dat ze ergens...
...onherkenbaar als boekhouder werkt?
Hou nou op.
Het is een leuke rol, want ik kan gewoon kind blijven.
Geen paniek, zei ik. Ik ben het, Billy.
Videogames houden me in een kinderlijke speelmodus.
Als je baan is om als een kind te spelen...
...dan wil je in die speelse stemming blijven.
Dit zou niet als werk moeten voelen.
We verkleden ons en doen alsof, en we worden ervoor betaald.
Een van de mooiste dingen aan de eerste film was...
...dat mensen uit de bioscoop kwamen...
...en zich beter voelden over het leven.
Ze voelden zich lichter.
Er is nu zoveel mis in in de wereld...
...en wij hebben de mogelijkheden...
...als kunstenaars, makers en entertainers...
...om die last te verlichten, een heel klein beetje.
Dat moet ook, want het zijn duistere tijden.
Vijftig jaar voordat Shazam! op het grote scherm verscheen...
...stond de wereld aan een andere afgrond.
Vrede nu.
Als jongere...
...voelde het alsof we nergens een antwoord op vonden.
Wat doe je in de wereld als er een heersende cultuur is...
...waar de vijand soms gezichtsloos is?
Hoe ga je dat gevecht aan?
MARTIN LUTHER KING VERMOORD VERDACHTE IS WIT
Toen begon ik het gevoel te krijgen...
FILMPRODUCENT, BATMAN
...dat ik mijn stripboeken ontgroeide.
En juist in die tijd...
...kwam Marvel tot volle bloei.
Toen Marvel zijn eerste zwarte superheld lanceerde...
...en actuele sociale problemen aanpakte...
...voelden de overdreven capriolen van Adam Wests Batman...
...uit de toon en pijnlijk flauw.
Op dat moment midden de jaren 60...
...behalve voor fervente stripboeklezers zoals wij...
...was die serie het wereldbeeld van wie Batman was.
Dat was wat me er zo aan stoorde.
Ik heb een gelofte gedaan.
Ooit een keer, op welke manier dan ook...
...laat ik de wereld de ware Batman zien.
Jonge fans zoals Uslan...
...gedreven door hun diepe liefde voor de personages...
...en toewijding aan het medium...
...startten een nieuw tijdperk in Amerikaanse strips.
Elke generatie verdient nieuwe personages...
...die bij hun generatie passen.
Dus als kinderen van de jaren 60 wilden wij heel graag...
SCHRIJVER, CRISIS ON INFINITE EARTHS
...een aantal belangrijke verhalen doen.
Het was niet dat we als jonge honden een revolutie beraamden...
...maar aan de andere kant beraamden we wel een revolutie.
UITGEVER, DC COMICS
We bekeken wat de toekomst van het vak zou kunnen zijn.
Schrijver Denny O'Neil en kunstenaar Neal Adams...
...gingen het striplandschap veranderen...
...door de echte wereld in hun werk te plaatsen.
Ze namen twee superhelden die het echt niet goed deden.
Green Arrow, die een liberale kijk heeft...
...en de conservatieve Green Lantern...
...stappen in een pick-up en gaan op weg om Amerika te ontdekken.
In 14 afleveringen komen Green Lantern en Green Arrow...
...oog in oog te staan met grote, nationale problemen...
...zoals overbevolking, discriminatie...
...vervuiling en drugsverslaving.
We waren allebei in dezelfde tijd opgegroeid...
...en we waren erg kwaad op de samenleving.
Dat was een tijd van verandering, de jaren 60...
...grote veranderingen in Amerika en dat zat precies...
KUNSTENAAR GREEN LANTERN/GREEN ARROW
...in dat stripboek. Recht in je gezicht.
SAMENZWERINGSTRIO TER DOOD VEROORDEELD!
Dat was een keerpunt voor DC Comics...
...dat ook doorwerkte in andere strips en andere helden...
...door gedurfd en gewaagd te zijn.
De legendarische Marvelkunstenaar Jack Kirby kwam in 1970 naar DC...
...om zijn spirituele saga New Gods te schrijven.
Het was eigenlijk zijn epos, zijn hervertelling van de Bijbel.
Zo begon het allemaal. Zo gaat het eindigen.
SCHRIJVER, MISTER MIRACLE
Dit is het goede. Dit is het kwade.
Elke pagina heeft duizend concepten, die duizend verhalen kunnen lanceren.
Het is het meest inspirerende kunstwerk ooit.
In 1972 entten Len Wein en Bernie Wrightson...
...de ziel van een held op het lichaam van een monster...
...met Swamp Thing.
Wrightsons kunst was emotioneel...
...raar en mooi, allemaal tegelijk.
En Lens schrijfwerk heeft een soort pulppoëzie, zoals ik het noem.
Een klassieker, voor mij nog steeds een van de allerbeste dingen...
SCHRIJVER, JUSTICE LEAGUE
...die DC heeft gemaakt in al die jaren.
Maar in een kortzichtige poging om een lid van het DC-Pantheon te moderniseren...
...ontdeden mannelijke redacteuren Wonder Woman van haar superkrachten...
...en trainden haar in kungfu.
Ze moest haar kostuum opgeven.
KUNSTENAAR, WONDER WOMAN
Ze zou een hippe Diana Prince worden.
Ze is als een spion. Ze is modern.
Ze is hip.
Ik dacht: deze strip wil ik niet lezen.
Wat willen jullie? -Gelijke rechten.
Wanneer willen jullie het? -Nu.
De blunder van DC trok de aandacht...
...van een opkomende leider in de feministische beweging...
...Gloria Steinem.
Wonder Woman was erg feministisch...
OPRICHTER, MS. MAGAZINE
...en regeerde met kracht, rechtvaardigheid en liefde.
Ze was bedoeld als tegengif voor het geweld...
...in door mannen gedomineerde strips.
We besloten dat het interessant zou zijn om haar president te maken.
Dus er staat: 'Vrede en gerechtigheid in 1972.'
Omdat je erover begint, houd het voor die camera.
Het debuutnummer van Ms. Magazine...
...had een artikel over Wonder Woman...
...als toonbeeld van kracht en zelfredzaamheid.
DC heeft de boodschap begrepen.
Wonder Woman kreeg haar kracht terug.
En een paar jaar later...
...ging ABC op zoek naar de perfecte actrice...
...om de mythische figuur tot leven te brengen op tv.
Ik kon mijn personage echt creëren.
Er was niemand voor mij.
ACTEUR, WONDER WOMAN
Ik had geen idee wat ik aan het doen was.
Er was een bepaalde naïviteit.
Ik heb veel onderzoek gedaan naar de mythologie...
...en wat ik aan dit personage zou kunnen toevoegen.
Dat stond er niet echt in.
Het waren mensen zoals Betty Friedan...
...Gloria Steinem en de suffragisten.
Een 'Ik ben een vrouw, luid en duidelijk' soort feminisme...
...zo was Wonder Woman.
In het najaar van 1975...
...knalde Carters iconische Wonder Woman op tv-schermen...
...en zette overal in het land jonge harten in vuur en vlam.
Er was geen rolmodel dat kon evenaren.
Ik had net de leeftijd...
...waar je op het speelplein deed alsof je iemand anders was.
REGISSEUR, WONDER WOMAN
Alle kinderen renden rond en waren Superman of He-Man...
...of zoiets dergelijks.
Toen Wonder Woman uitkwam...
...was het zo'n openbaring...
...dat je ineens dolgraag degene wilde zijn...
...die zei dat ze Wonder Woman was.
Ik kreeg de kans om te ervaren wat de jongens hadden...
...niet op een jongensachtige manier.
Mijn wens ging helemaal in vervulling.
Jullie kunnen zijn wat jullie echt willen worden.
Jullie zijn allemaal heel bijzonder.
En jullie zijn allemaal anders.
Lynda was de gewone vrouw die je graag zou willen zijn.
Ik heb nooit Wonder Woman gespeeld.
Ik heb alleen Diana gespeeld.
De sleutel tot Wonder Woman...
...was dat ze als Diana herkenbaar was.
Lynda Carter staat bekend om het uitvinden van de draai...
...waarbij ze van Diana Prince in Wonder Woman veranderde.
Met de explosie van licht...
...en de transformatie van een gaaf personage...
...naar een machtige superheld...
...werd ik herinnerd aan de kracht om iets groters dan jezelf te worden.
SCHRIJVER/KUNSTENAAR, WONDER WOMAN
Zelfs op jonge leeftijd was dat iets wat me aansprak.
Het vond een weerklank in mij.
Het is niet alleen een vrouw een superheldenkostuum aan laten trekken.
Het gaat erom op de een of andere manier de wereld te overtuigen...
...dat er een betere manier is.
Geloof je echt dat mensen kunnen leren ten goede te veranderen?
Vroeger heb ik geleerd dat het goede moet zegevieren over het kwade...
...en dat vrouwen en mannen kunnen leren.
Wonder Womans boodschap van gelijkheid ging rond over de hele wereld.
Terwijl thuis...
...een ander programma een heel team aan superhelden oprichtte...
...wiens avonturen de waarde van teamwerk bijbrachten.
In de grote zaal van de Justice League...
...komen de vier grootste helden ter wereld bijeen.
Super Friends was de eerste samenwerking op tv van al deze personages.
Voor de eerste keer krijg ik niet alleen een Supermanverhaal...
...niet alleen een Wonder Womanverhaal...
...en niet alleen een Batmanverhaal.
Ik krijg al die personages samen.
Het is niet meer dan logisch dat we als we groot zijn...
...stripseries en -films willen maken.
Maar voor veel striplezers...
...voelde het vierde lid van dit superhelden-droomteam...
...nog steeds als een vijfde wiel.
Als mijn aquatische telepathie werkt op deze vreemde Exxoriaanse vissen...
...moet ik Darkons mannen kunnen tegenhouden.
Aquaman werd gezien als iets lachwekkends.
Toen ik begon met het schrijven van het Aquaman -boek...
SCHRIJVER, AQUAMAN
...vroegen mensen me waarom ik mijn tijd verspilde aan Aquaman.
Als schrijver vind ik het veel leuker...
...om een obscuur personage open te breken...
...en daar echt in te kruipen...
...want dat was nog niet gedaan.
Als ik naar Aquaman kijk en zeg: 'Als zijn wereld en zijn verhalen...
...net zo rijk en diep zijn als die van Batman, Superman en alle anderen...
...wat zijn ze dan?'
Geoff Johns' hervertelling uit 2011 van het Aquamanverhaal...
...vulde de wereld in van de weinig geliefde held...
...op land en in de zee.
Het boek van Johns werd de blauwdruk voor een verfilming uit 2018...
...met een ster die weinig leek op het hoofdpersonage...
...tenminste oppervlakkig gezien.
En ik ging van: wie? Wat moet ik spelen?
ACTEUR, AQUAMAN
Ik dacht alleen maar: wit, wit, blond, geschoren.
Niet ik.
Ze vertellen me het hele verhaal en ik dacht: wauw, echt wel.
Zijn vader is vuurtorenwachter en zijn moeder de koningin van Atlantis.
Er is veel spanning tussen deze twee werelden.
Dat raakte meteen een snaar bij mij...
...geboren in Hawaï en opgegroeid in Iowa...
...verdeeld tussen mijn ouders.
Op het land voelt hij zich een buitenstaander...
...maar in Atlantis is hij de troonopvolger.
Ik kan als enige daartussen navigeren...
...en ik ben de vent die het niet wil doen.
Luister nou, ik wil geen koning zijn.
Hij moet leren de overbrugging te worden tussen deze twee werelden...
...om de wereld te redden van een oorlog met Atlantis.
Aquaman had een boost nodig...
...dus speelde ik hem totaal anders.
Daar gaan we. Actie.
Bam.
Ik hoop dat het er allemaal opstaat.
Hij is een vechtersbaas.
Hij is iemand die kopstoten geeft en in kroeggevechten terechtkomt.
Hij is een arbeider. Dat zijn drinkers, snap je?
Ze praten niet over hun emoties en daar kan ik me in verplaatsen.
Je moeder wist altijd al...
...dat jij onze werelden zou verenigen.
Hou nou op.
Maar die zwakte, zijn menselijkheid, is ook wat hem koning zal maken.
Een koning vecht alleen voor zijn volk.
Jij vecht voor iedereen.
Aquaman, geregisseerd door James Wan...
...werd de meest lucratieve film in de geschiedenis van DC...
...en bracht wereldwijd meer dan een miljard dollar op.
De overwinning van deze ooit gekleineerde superheld...
...liet populaire stripboekfilms zien...
...om bij het bronmateriaal te beginnen.
Sterke verhalen waren de prioriteit voor een nieuwe leider...
...die in 1976 naar DC kwam.
De 28-jarige Jenette Kahn had geen stripervaring...
...toen Warner haar inhuurde om Carmine Infantino als uitgever te vervangen.
Er was veel angst en afschuw dat ik was aangenomen.
'Hoe is zij hier gekomen?
Zij is niet iemand voor strips...
UITGEVER, DC COMICS
...ze is jong en ze is een vrouw.'
Dit was een bedrijf vol inteelt en volkomen naar binnen gericht.
Er was nog nooit een outsider in een managementfunctie geplaatst.
Er had nooit een vrouw een managementfunctie gehad.
Behalve het feit dat ze slim was en joods...
...had ze vrijwel niks gemeen met alle mensen...
...die ze als team geërfd had.
De leiding van DC heeft Kahn eigenlijk aangenomen...
...vanwege haar succes met kindertijdschriften.
...een duidelijke indicatie van voor wie ze dachten dat hun product bedoeld was.
Strips werden beschouwd als wegwerp, een kortstondig medium, voor kinderen.
Er was veel schaamte om in de stripboekenindustrie te werken.
Maar ik kwam naar DC met een heel belangrijk gevoel...
...dat strips een kunstvorm waren.
Onze business is verhalen vertellen in plaatjes en woorden.
En als je strips zo ziet...
...kunnen we elk soort verhaal vertellen.
Het was de hoogste tijd voor één bepaald onverteld verhaal.
Om zijn allereerste serie te scripten...
...met een Afro-Amerikaanse superheld in de titelrol...
...huurde DC schrijver Tony Isabella in.
Ik wilde mijn ultieme, zwarte superheld doen.
SCHRIJVER, BLACK LIGHTNING
Ik wilde iemand die een rolmodel zou zijn...
...iemand waar kinderen zich mee konden identificeren.
Hij was een Olympisch sporter...
...die de Black Power-groet had gebracht op de Olympische Spelen.
De sportcarrière van die jongens was geruïneerd.
Dus werd hij onderwijzer...
...en bevocht misdaad in de binnenstad.
Dat was Jefferson Pierce, Black Lightning.
Black Lightning kwam in de winkel in 1977.
Ik weet nog dat ik de zak opende...
SCHRIJVER - THE OTHER HISTORY OF THE DC UNIVERSE
...met het eerste nummer van Black Lightning.
Ik voelde iets wat ik nog nooit eerder had gevoeld.
Ik voelde me voor het eerst betrokken.
Ik kon me in bijna alles verplaatsen wat erin stond.
Dit was een heel menselijk verhaal...
...en het was een heel direct verhaal.
Het was heel sociaal-politiek.
Het was al die dingen.
DC was weer bij...
...maar zelfs geen nieuwe superheld...
...kon de falende stripmarkt keren.
De kiosken van Amerika droogden op als de plek om tijdschriften te verkopen.
De verkoop van stripboeken kelderde.
Amerikanen trokken naar buitenwijken...
...waar winkelketens weigerden ruimte te geven aan tijdschriftenrekken.
Strips werden onverkocht geretourneerd en DC's investering was weggegooid.
Kahn zette alles op alles om het marktaandeel terug te krijgen.
Het bedrijf bracht nieuwe strips uit...
...in een campagne die ze 'de DC-explosie' noemden.
Laten we zoveel mogelijk ruimte inpikken...
...door zoveel mogelijk strips uit te brengen.
We verkondigden kwantiteit boven kwaliteit.
In de winter van 1978...
...hield een gigantische sneeuwstorm de leveringen tegen...
...terwijl torenhoge inflatie...
...de kwakkelende verkopen van DC de grond injoeg.
Van de ene op de andere dag werd de DC-explosie de DC-implosie.
NIEUWE DISTRIBUTIESTRATEGIE VERLAAGT LIJN MET 40%
Het bedrijf ontsloeg veel personeel...
...en annuleerde van de ene op de andere dag 17 stripboekseries...
...waaronder Black Lightning.
Niemand die in de jaren 70 bij DC werkte...
...dacht dat de sector nog lang zou bestaan.
Er moest iets gebeuren. Er moesten antwoorden worden gevonden.
Nu de toekomst van DC op het spel stond...
...deed Warner een grote gok...
...met een film over de superheld waar het allemaal mee begon.
Niemand dacht dat dit een goede film werd.
CREATIEF CONSULTANT, SUPERMAN
Iedereen had de herinnering van de Batman -tv-serie...
...en ze dachten: het wordt weer heel dik aangezet.
Dat houd je geen twee en een half uur vol.
Zelfs met de beroemde Godfather -schrijver Mario Puzo erbij...
...kwam de film met moeite van de grond.
Vanwege ongeteste vliegtechnologie...
...en een regisseurswissel halverwege...
...raakte de planning achterop en het budget in het rood.
Toen de nieuwe regisseur, Richard Donner, erbij kwam...
...begon hij het recht te zetten...
...te beginnen met de toon van het script.
Zij hadden een andere benadering van Superman dan ik.
FILMREGISSEUR, SUPERMAN
Hun aanpak was een parodie op een parodie gestapeld.
Ik zei: 'Dit is Superman. Dit is appeltaart. Dit is Americana.'
Het hoorde bij de Amerikaanse geschiedenis.
Voor mij had het een eigen realiteit.
De missie was om het rechttoe rechtaan te houden.
Nu er aan het scenario werd gesleuteld...
...begon een intensieve zoektocht...
...naar de acteur die de Man van Staal zou belichamen.
Robert Redford, Paul Newman en elke grote Amerikaanse ster.
Mijn probleem was dat ik niet voor me zag dat ze vlogen.
Als je niet geloofde dat Superman kon vliegen...
...dan geloofde je niet dat Superman echt was.
Ik vond dat we een onbekende moesten nemen.
Bedankt dat je de tijd neemt voor dit interview.
Er zijn vast veel vragen over mij...
...die de wereld beantwoord wil zien.
Christopher Reeve was vooral bekend vanwege zijn werk op het podium...
...en in soaps...
...maar zijn oprechte kijk op Superman...
...kwam perfect overeen met Donners geaarde visie.
Wat Superman onderscheidt...
...is dat hij een soort volwassenheid heeft, of een onschuld...
ACTEUR, SUPERMAN
...om de wereld heel eenvoudig te zien.
Wanneer hij zegt:
'Ik vecht voor de waarheid, gerechtigheid en de Amerikaanse leefwijze'...
...gaat iedereen van...
Snap je? Maar hij meent het.
Deze film moest gemaakt worden als een belangrijke film.
HOOFDREDACTEUR, DEN OF GEEK
Alsof het een belangrijk stuk Amerikaanse mythologie was.
Trouwens, 'echt' betekent niet grimmig en hard.
Het betekent emotioneel echt.
En bij Superman...
...reageren normale mensen op iets abnormaals.
Moet je kijken.
Wat is dat nou?
Rustig maar. Ik heb je.
Je hebt mij? Wie heeft jou?
SPECTACULAIR PLEZIER VOOR IEDEREEN
SUPERMAN, DE REDDER IN NOOD
SUPERMAN VLIEGT HET HART VAN AMERIKA IN
Superman haalde $300 miljoen binnen in de kaartverkoop...
...kreeg een Oscar voor de speciale effecten...
...en lanceerde een reeks hits in vervolgfilms.
Op 26 januari 1979...
SCHRIJVER, SUPERMAN BIRTHRIGHT
...ging ik naar Superman, the movie.
Ik ging doelloos naar binnen...
...niet wetende wat de toekomst inhield en angstig voor de toekomst.
Ik had vroeger geen vrienden...
...omdat ik steeds van school wisselde.
Ik ging die bioscoop binnen...
...met het gevoel alsof niemand om me gaf, niemand zag me, niemand hoorde me.
Superman geeft om iedereen.
Het maakt hem niet uit of je rijk of arm bent...
...of waar je vandaan komt.
Eenmaal weer buiten was ik overtuigd...
...dat wat ik ook ging doen met mijn leven...
...het zou iets te maken hebben met Superman.
Als de Chris Reeve-Dick Donner-film dat jaar niet was gelukt...
...had DC mogelijk...
...een heel minimaal publicatieschema gehad.
Het bedrijf had het mogelijk niet overleefd.
Door het succes van Superman...
...omarmde DC een nieuwe manier om lezers te bereiken.
De stripwinkel begon in de jaren 70...
...als een plek voor tienerfans om te kopen, ruilen en ruzie te maken...
...over vorige uitgaves.
Aan het begin van de jaren 80 werden door de vraag van oudere lezers...
...nieuwe winkels geopend door het hele land.
Dat werd echt het nieuwe gezicht van de distributie van stripboeken.
Dat is echt wat strips uit de vergetelheid redde.
Strips waren in.
Maar voor velen was het gebrek aan samenhang een drempel.
Het probleem was dat veel Marvelfans...
...niet begrepen waar het om ging bij DC...
...omdat ze niet begrepen waarom...
...er zoveel personages waren die allemaal hetzelfde waren.
We hadden te maken met dingen als het multiversum.
Woorden die tegenwoordig heel gewoon zijn, maar toen niet.
Ineens dringt het tot me door dat we dat moeten veranderen.
Laten we het universum opnieuw starten.
Het moest revolutionair zijn.
Het moest iets zijn waarvan iedereen dacht:
mijn god, menen ze dat?
Gaan ze dat doen?
Dat is onmogelijk.
In de meest catastrofale kruisbestuiving uit de geschiedenis van DC...
...beëindigden Marv Wolfman en kunstenaar George Pérez...
...het DC-multiversum met een op zich staand verhaal van 12 nummers...
...dat alle personages en werelden afmaakte...
...tot er één aarde over was.
Ze namen een ongekende beslissing.
'We vegen alle bagage weg.
We beginnen opnieuw en verenigen ze in een DC-universum voor de eerste keer.'
Crisis on Infinite Earths vond plaats en The Flash stierf aan het einde ervan.
Dat was de eerste keer dat ik huilde om een stripboek.
UITVOEREND PRODUCENT, ARROWVERSE
Ik voelde me toen zo verbonden met dat personage.
Nu moet ik teruggaan en alles erover leren.
In zekere zin was zijn einde mijn begin.
Wolfmans beslissing om het Multiversum af te branden...
...gaf andere makers een schone lei...
...om klassieke DC-personages nieuw leven en diepte in te blazen.
Dus na Crisis on Infinite Earths...
...hebben we een gloednieuwe aarde.
We gaan de personages opnieuw introduceren alsof ze nog nooit bestaan hebben.
DC haalde John Byrne van Marvel erbij.
Hij was destijds het grootste talent in strips.
Laten we hem Superman geven. Helemaal opnieuw beginnen.
Bedenk hoe je leven echt is als dat je gaven zijn...
...als dat je krachten zijn.
Als je de wereld zo ziet met je superkrachten.
Hetzelfde met Wonder Woman, laten we haar aan George Pérez geven.
Wonder Woman van George Pérez was mijn alles.
Zijn versie van Wonder Woman is wat mij...
...naar de kunstacademie dreef.
Ik kan er nog steeds niet over uit...
...hoeveel informatie hij op een pagina zet.
Ik had nog nooit strips gezien die zo vol stonden met plaatjes.
Maar wat me echt opviel aan de dingen van George Pérez...
...was dat hij een echt goede acteur was.
Daarmee bedoel ik dat zijn personages, die verschillende maten en vormen hebben...
...er anders uitzagen, anders stonden, zich anders kleedden...
...zich anders gedroegen en anders vochten...
...op manieren die uniek waren voor hen.
Voor mij was dat de magie van George Pérez.
Het was een manier van denken.
Het was een gevoel waarbij elk personage uniek was.
Hij bracht dat unieke karakter naar voren in de kunst.
Een van mijn belangrijkste beslissingen bij DC was denk ik...
...om die mensen in te huren...
...die van strips een verfijnde kunstvorm maakten.
De eerste stap was Frank Miller naar DC te halen.
The Dark Knight Returns van Frank Miller...
...is een nadrukkelijk moderne versie van de Batmanlegende...
...afgezet tegen de harde realiteit van het Reagan-regime...
...en vol met de woede van de tijd.
De meeste basisaannames van strips...
...tot de meest recente jaren...
...waren vastgesteld in de jaren 40.
Alles moest gebeuren in een zeer goedaardige wereld...
...waar je de politie kunt vertrouwen...
...je kunt de regering vertrouwen...
...je kunt je ouders vertrouwen.
Het is jammer dat al zoveel jaren...
...het basisidee van superhelden onmogelijk werd gemaakt...
...door ze in een wereld te plaatsen waar ze niet nodig waren.
Miller vindt Batman opnieuw uit als een einzelgänger van middelbare leeftijd...
...kwaad op corrupte ambtenaren...
...en bereid om alle middelen te gebruiken om ze te ontmaskeren.
Ik vond dat je Batman niet kon weergeven...
...zonder in te gaan op het feit dat hij, althans in het begin...
...een anachronisme is.
Er is iets heel ouderwets aan het hele idee...
...en de poging van Dark Knight was om het nieuw leven in te blazen...
...om het idee te laten werken in een moderne context.
Wanneer Batmans oorlog tegen bendes Washington in verlegenheid brengt...
...komt hij oog in oog te staan met een onwaarschijnlijke vijand, Superman...
...erbij gehaald als handhaver van de politiestaat van Reagan.
Het is een boek dat alle conventies...
...tartte van wat we eerder hadden gedaan.
Het was politiek, door sociaal commentaar gedreven.
Het stond verder af van welk model Batman ook was geweest...
...zijn uiterlijk.
Elke individuele beslissing was behoorlijk moedig.
Het is zeker dat Jenette en ik vele jaren hebben doorgebracht...
...met debatteren over individuele keuzes.
Ik was dan voorzichtiger en zij had meer lef.
De generatie makers die erbij kwam...
...was opgegroeid met strips lezen...
...en nu konden ze hun uitdrukking eraan geven.
Dit waren politieke werken die een standpunt hadden...
MEDEOPRICHTER, MILESTONE MEDIA
...dat niet overeenkwam met wat er destijds gaande was.
Watchmen was een ontwrichtende kijk op superhelden zelf...
...gemaakt door een jonge Engelse schrijver genaamd Alan Moore.
Wat we willen onderzoeken...
SCHRIJVER, WATCHMEN
...zijn de implicaties van de superheld.
Als deze absurde personages echt waren...
...wat zouden ze dan de wereld aandoen?
Als een personage van het niveau en de kracht van Superman...
...voor Amerika werkt...
...hoe zou het Amerikaanse buitenlandse beleid eruitzien?
Misschien wat avontuurlijker.
Waarschijnlijk zou het Russische beleid...
...dan wat minder avontuurlijk zijn.
Moore plaatst het verhaal in een alternatief 1985...
...onder de dreiging van een kernoorlog.
Het enige superwezen en Amerika's beschermer, Dr. Manhattan...
...heeft de aarde overgelaten aan een handvol burgerwachten in kostuum.
Eén van hen vernietigt de stad New York...
...in naam van het verenigen van de wereld.
Watchmen is niet geschreven door iemand die van superheldenstrips houdt.
SCHRIJVER, RORSCHACH
Watchmen is geschreven door iemand die superheldenstrips kent en respecteert...
...maar ze kan bekijken van een afstandje en kan zeggen:
dit zijn de grote nobele thema's waar je eigenlijk naar hebt gekeken.
Voor mij is Watchmen van Alan Moore van hetzelfde niveau als een literair werk.
REGISSEUR, THE SUICIDE SQUAD
Ik vind het geweldig. Ik heb het wel 100 keer gelezen.
De deconstructie van de superheld...
...is iets wat sterk werd beïnvloed door wat hij deed.
In 2005 zette Time Magazine Watchmen...
...op de lijst van van beste 100 romans van de 20e eeuw.
Het wordt altijd weer gedrukt.
Moores boek veroorzaakte een literaire explosie bij DC...
...onder leiding van Karen Berger.
Ik was onder de radar een pad aan het uithakken.
HOOFDREDACTEUR, VERTIGO 1993-2013
Ik was begonnen schrijvers te zoeken, met name in Engeland.
De Britse stripindustrie lag op ons voor met strips voor volwassenen.
Karen zag dat en had zoiets van:
waarom maken we daar niet een heel merk van?
Zo was het een Britse invasie.
Ze bracht die generatie Britse schrijvers binnen...
...en zij maakten strips voor volwassenen.
Toen DC begon te zoeken, was er een hele generatie van ons.
We waren er klaar voor en lazen al ons hele leven strips.
Dat Superman zijn hand door de wolken stak...
SCHRIJVER, THE INVISIBLES
...en dat DC Comics belde...
...was alsof je een miljard gewonnen had.
Een van de schrijvers die Berger ontmoette bij haar zoektocht naar nieuw talent...
...was een volhardende jongeman genaamd Neil Gaiman.
Gaiman stelde een verhaal voor gebaseerd op een obscuur personage...
...uit de archieven van het bedrijf...
...de Sandman, heerser van het rijk der dromen.
MEESTER DER NACHTMERRIES!
Je hebt dus een personage dat Lord of Dreams zal worden.
Waarom hebben we hem nog nooit gezien in het DC Universum?
SCHRIJVER, THE SANDMAN
Want op dat punt...
...was alles wat je deed in het DC-universum.
Ik dacht: die hebben we nog nooit gezien.
Misschien zit hij ergens opgesloten.
Ineens had ik de vorm van een begin van iets.
Ik had het idee van een naakte man in een glazen kist...
...bereid te wachten tot alle mensen die hem gevangen hielden...
...dood en vergeten waren.
Ik begon natuurlijk aan Sandman in een toestand van uitzinnige angst...
...want ik had nog nooit één verhaal per maand hoeven schrijven.
De reden waarom de eerste verhaallijn...
... Preludes & Nocturnes acht nummers lang was...
...was omdat ik overtuigd was dat Karen zou bellen om te zeggen:
'Het verkoopt niet. We houden ermee op bij nummer 12.'
Pas toen we bij nummer acht waren...
...en er meer verkocht waren dan van iets soortgelijks eerder...
...dacht ik ineens:
nu kan ik mezelf toestaan te geloven...
...mezelf toestaan te dromen...
...dat ik tot het einde van dit verhaal kom.
Eindelijk vrij neemt de Sandman wraak op zijn ontvoerders...
...en ontdekt dat hij zich ook voor zijn eigen zonden moet verantwoorden.
Er was niets zoals Sandman toen Sandman uitkwam.
KUNSTENAAR, THE SANDMAN
Het was emotioneel, maar fantastisch.
Intellectueel, maar duister.
Het trok vrouwelijke lezers aan die zich niet realiseerden...
...dat er strips waren die ze leuk zouden vinden.
Neil bedacht een atypisch personage genaamd Death...
...en maakte van haar een jonge, aantrekkelijke vrouw, een goth...
...wat ook heel erg paste in die tijd.
Op de middelbare school kon je een nummer van Sandman geven...
...en nog steeds cool zijn.
Je kon nog steeds je jack dragen...
...sigaretten roken en Sandman lezen.
Dat was legitiem. Strips waren weer cool.
Ze waren opstandig. Ze waren gevaarlijk.
Ze waren niet kinderlijk.
Ze waren net iets spannender...
...dan gewone kunst.
De serie had 75 uitgaves...
...en er werden er meer dan zeven miljoen van verkocht.
Het was één titel van een groeiende lijst onder redactie van Karen Berger...
...die zich verder verwijderde van traditionele strips.
Mijn doel was om verhalen te brengen...
...die de boel opschudden.
Die de status quo doorbraken...
...en de perceptie van mensen over strips uitdaagde.
Wat Karen toevoegde aan strips...
...was dat ze niet echt een grote stripboekenfan was.
Ze had haar unieke kijk op het verhaal...
...die niet gebonden was aan iemands traditie.
Jenette was een echt rolmodel voor mij.
Zij zette de toon en baande de weg.
Ze was onbevreesd en moedig...
...wat betreft het nemen van risico's.
Op dat moment zei ik:
'Je zou eigenlijk redacteur van je eigen lijn moeten zijn.'
En ik zei gelijk ja.
Zo werd Vertigo geboren.
Het gevoel bij dat woord stond me aan.
INNOVATIEF - GEVAARLIJK - PROVOCATIEF
Je voelt je ongemakkelijk.
Het wordt geassocieerd met hoogtevrees.
En bij Vertigo draait het om het overwinnen van die angsten...
...om naar die donkere plekken te gaan...
...het erop te wagen en creatieve risico's te nemen.
Er hing een gevoel in de lucht...
...dat het een bijzondere plek was...
...waar je je creatief kon uitrekken en de grenzen kon verleggen.
Het was een geweldige manier van werken.
Dat mensen de kans kregen om dat ene verhaal te vertellen.
Wat wilde je altijd...
Wat is datgene wat jou het beste weergeeft?
The Invisibles veranderden de geschiedenis in strips.
Het creëerde de eerste dragqueen-superheld.
Om zo'n personage te hebben, om zo zichtbaar te zijn...
...halverwege de jaren 90...
...dat is echt buitengewoon.
Als er één ding is wat alles verbindt...
...wat past bij een Vertigo -titel...
...wat een Vertigo -strip is...
...is dat ze allemaal over...
...menselijkheid gaan...
...in al zijn facetten.
Het genre wordt gebruikt als achtergrond...
...om verhalen te vertellen over de ongemakkelijke kant van het leven...
...verontrustende dingen in het leven...
...over mensen die in de marge staan.
Verhalen over ons allemaal dus.
Je moet het Karen echt nageven.
Het is dankzij haar redactionele visie...
...dat strips net zo serieus genomen worden als andere media om verhalen te vertellen.
Dat strips alles kunnen...
...en alles moeten mogen...
SCHRIJVER, PREACHER
...om wat voor terrein dan ook op te gaan...
...die de schrijver of kunstenaar geschikt acht.
Vertigo's grensverleggende verhalen...
...claimden nieuw cultureel cachet en marktpotentieel.
Dat had een nieuwe format nodig.
We zeiden tegen elkaar:
'Waarom brengen we een stripboek uit en laten hem dan verdwijnen?'
Hoe kun je stripboeken op de plank houden?
Hoe krijg je ze überhaupt op de plank?
Om strips in boekhandels te krijgen...
...greep het bedrijf een nieuw genre aan...
...de graphic novel...
...met langere verhalen in één boek.
Die stap zou nog jarenlang vruchten afwerpen.
Met de paperbacks en grafische romans gecombineerd...
...hebben we de uitgaves winstgevend gemaakt.
We hebben strips blijvend gemaakt.
Halverwege de jaren 90 waren stripboeken volwassen geworden...
...maar stripboekfilms bleven in het verleden hangen.
Eén jonge fan maakte het tot zijn missie om daar verandering in te brengen.
Als ik je vandaag vertel...
...dat ik als jongen van in de twintig...
...naar binnen walste en de rechten van Batman van DC Comics kocht...
...dan zeg jij dat dat onmogelijk is.
En dat klopt. Tegenwoordig zou dat nooit meer gebeuren.
Maar op dat moment...
...begreep niemand de waarde van deze personages.
In 1979 werkte Uslan samen met de ervaren producent Ben Melniker...
...en kocht de filmrechten van de gemaskerde held van DC.
Het zou nog bijna tien jaar duren voor de camera's gingen draaien.
Ik werd door elke studio in Hollywood afgewezen.
Ze zeiden: 'Je bent gek. Je kunt geen serieuze stripfilms maken.
Je kunt geen duistere superhelden maken.'
Maar toen kwam Frank Miller met The Dark Knight Returns.
Dat zorgde voor een reset van Adam Wests Batman die mensen kenden...
...naar de moderne, duistere, complexe wreker die we nu kennen.
De hele clou was Tim Burton.
Regisseur Tim Burton stond bekend om zijn excentrieke hits...
...zoals Pee-wee's Big Adventure...
...niet om actiefilms.
Maar door zijn empathische kijk op Batman was Uslan verkocht.
Het was Tim die zei:
'Als we een serieuze Batmanfilm gaan maken...
...kan de film niet over Batman gaan.
De film moet over Bruce Wayne gaan.'
We waren niet geïnteresseerd in de clichématige aspecten van een strip...
REGISSEUR, BATMAN
...maar om er meer uit te halen.
We waren geïnteresseerd in een held die problemen heeft.
Dat maakt het menselijker.
Maar toen Burton Michael Keaton in de titelrol castte...
...wankelde Uslans zelfvertrouwen.
Ik zei: 'Lekker dan. Dat is een grote grap.
Ik zie de posters al voor me: Mr. Mom is Batman.'
Wat een duistere en serieuze Batman.
En Tim had de verklaring.
'Ik heb met Michael Keaton aan Beetlejuice gewerkt.
We kunnen Bruce Wayne weergeven als ontzettend gedreven, geobsedeerd...
...tot het punt van psychotisch.'
Wat denk jij?
Ben ik gekwalificeerd?
'Het publiek zal het ermee eens zijn,
met die vent lukt het. Die vent zou dat doen.
...67, opname één. -Actie.
Burton en zijn ontwerpteam riepen een somber, kapot Gotham op...
...kolkend met dreiging.
Batman van 89 was echt een masterclass...
...in stemming en duisternis.
Wat zie je als je Batman voor de eerste keer in die film ziet?
Je ziet het silhouet van een vleermuis...
...twee mannen tegemoet komen die net iemand beroofd hebben.
En die twee zouden heel erg bang moeten zijn.
Wat ben jij? -Ik ben Batman.
Ze gingen met Batman naar zijn duistere stripboekenroots.
Het verhaal van een zeer beschadigde man.
Als je je 's nachts als vleermuis verkleedt...
...en criminelen angst aanjaagt...
...wat ben je dan voor iemand?
Hoe is hij zo geworden?
Bruce Wayne is overwegend introvert en soms draait hij door...
ACTEUR, BATMAN
...af en toe knalt de deksel eraf.
Wil je nu gestoord gaan doen? Kom op.
Dan doen we gestoord.
Totdat hij Batman is en dan wordt hij raar genoeg heel beheerst.
Pardon.
Heb je ooit met de duivel gedanst in het bleke maanlicht?
Het was een ongelooflijk moment...
...voor een stripfan die vroeger belachelijk was gemaakt...
...om te zien hoe dit wereldwijd een blockbusterstatus kreeg.
Het publiek begon zich tijdens het weekend te verzamelen...
...voor zo'n grote filmpremière dat hij in twee theaters wordt gehouden.
Ik zei: 'Wat ik nu heb geleerd...
...is dat als je ze niet gelooft als ze zeggen hoe slecht je bent...
...geloof gewoon in jezelf en je werk en je zult het geweldig doen.'
Michael Keaton heeft de verwachtingen overtroffen.
MEDEMAKER BATMAN
Hij wordt de nieuwe Batman, de new wave-Batman van de jaren 90.
Batman is in 1989 niet alleen de meest succesvolle film van dat jaar...
...maar dat vleermuissymbool is overal.
Je kunt geen blanco T-shirts kopen om te bedrukken...
...want elk zwart blanco T-shirt is al in gebruik.
Fans in Philadelphia staan in de rij voor Batmankapsels.
Een hele catalogus met Batmanmemorabilia.
Er staat zelfs een 1-800-BATMAN-nummer bij...
...om je spullen sneller te krijgen.
De avonturen van de gemaskerde held...
...leveren een handel van 400 miljoen dollar op...
...die elk jaar met 25 procent groeit.
Door Batmania werden strips het nieuwe decennium in gekatapulteerd...
...waar ze een nieuw soort fan vonden.
De jaren 90 waren een erg opgeblazen tijd in de stripgeschiedenis...
...met alleen interesse van 'verzamelaars'.
'Hoeveel zal deze strip waard worden?
Heb je het nummer met de speciale zak en het kaartje?'
En op de 27e jaarlijkse International Comic Convention...
...in San Diego...
...werd een strip verkocht voor $180.000.
Het gaat helemaal niet om de strip.
Het gaat er alleen om hoeveel het kost en hoeveel geld het waard is.
Ze kopen ze alleen als investering. De lol is eraf.
Uitgevers voeden de waanzin door hun topkunstenaars...
...verzamelitems te laten maken.
Ik heb zo'n zwak voor strips uit de jaren 90.
Het leek toen echt spannend...
SCHRIJVER/KUNSTENAAR, CATWOMAN
...omdat de kunstenaars de sterren werden.
Veel ervan heb ik nooit gelezen. Ik verdiepte me in het tekenwerk.
Jim Lee was een van de supersterkunstenaars van Marvel.
Er werden acht miljoen exemplaren van zijn X-Men #1 verkocht...
...een Guinness-wereldrecord.
Omdat de kunstenaars zo in waren...
...vonden sommigen dat we geen schrijvers nodig hadden.
Waarom delen we onze winst met schrijvers...
CREATIEF DIRECTEUR, DC
...als we zelf die verhalen kunnen bedenken?
Begin 1992...
...namen Lee en andere topkunstenaars van Marvel ontslag...
...om hun krachten te bundelen in Image Comics.
We waren met zes of zeven kunstenaars, afhankelijk van welke versie je neemt.
Een stel eigenwijze jongens van midden twintig.
En wij zeiden tegen bedrijven:
'Donder maar op, we werken niet voor jullie.'
In de eerste vier maanden...
...duwde het startende bedrijf DC naar de derde plaats...
...voor de eerste keer.
Met zijn reputatie op het spel...
...moest Amerika's oudste stripbedrijf de schijnwerpers weer grijpen.
We hadden een spoedvergadering waar we iedereen bij haalden.
REDACTEUR, SUPERMAN
Alle schrijvers en kunstenaars van vier titels van Superman...
...werkten naar een gezamenlijk doel.
Het gaat niet om jou.
Het gaat over Superman en wat wij denken dat het beste is voor Superman .
Bij elke vergadering waar we vast kwamen te zitten...
...riep Jerry Ordway: 'Laten we hem gewoon vermoorden.'
Hij zei het ook die dag.
Ik zei: 'Oké, slimmeriken.
Als we hem vermoorden, wat gebeurt er dan?'
Er verschenen overal voorproefjes in de Superman -tijdschriften...
...in de zomer van 1992.
Iets of iemand kwam achter de Man van Staal aan.
Heeft de Man van Staal zijn gelijke gevonden?
Een redacteur bij DC Comics zegt dat Superman op 18 november doodgaat.
Mike Carlin zegt dat het stripboek van november...
...de ondergang van de gemaskerde misdaadbestrijder zal tonen...
...tijdens een gevecht om Metropolis te redden.
Mooi. Ik ben een anti-Superman-fan.
Ik mag hem niet.
Hij is net een padvinder, vergeleken met andere superhelden.
Dit van iemand die een tatoeage heeft van een slechterik, de Joker.
Tieners geven tegenwoordig de voorkeur aan meer gewelddadige personages...
...zoals de Punisher, Wolverine, The Infinity War.
Als iedereen voor antihelden is...
...en Superman de padvinder is en de afgezaagde...
...hebben we gezegd:
'Laten we de wereld laten zien...
...hoe het is als we hem weghalen.'
Een spoor van vernietiging achterlatend...
...en verminkte Justice League-personages in zijn kielzog...
...stortte Supermans aartsvijand zich op Metropolis...
...voor een laatste strijd.
Elke week verschijnt een nieuwe Superman -strip in de winkels.
De afgelopen vijf weken heeft het verhaal van Doomsday zich opgebouwd.
Zeker het bestverkochte boek van dit moment.
Binnen een paar uur uitverkocht.
Kranten schreven redactionele artikelen.
Fans schreven brieven.
Ze zeiden allemaal: 'Hoe kun je Superman vermoorden?'
Ik vroeg: 'Wanneer heb je voor het laatst een Superman -strip gekocht?'
'Wel 20 of 30 jaar geleden.'
'Dan heb jij Superman vermoord,' zei ik.
Als je bloemen geen water geeft, gaan ze dood.
Vandaag is de dag dat Superman een niet super lot treft...
...terwijl DC Comics drie miljoen exemplaren van Doomsday uitbrengt.
Heel verrassend. Ik had nooit gedacht dat ze hem zouden vermoorden.
Het werd hoog tijd eigenlijk.
Want hij heeft geen contact met de echte wereld.
Ik moet huilen.
Ik ben verdrietig. Ik wil niet dat hij gaat.
De Man van Staal heeft bewezen net zo kwetsbaar te zijn...
...als de stervelingen die meer dan een halve eeuw tegen hem opkeken.
Superman is woensdag gestorven.
DC verkocht meer dan zes miljoen exemplaren van nummer 75...
...inclusief een in plastic verpakte platina verzamelaarseditie...
...en verschillende luxe varianten.
De vier maanden erna...
...werden alle vier Superman -titels buiten bedrijf gesteld.
Niet lang daarna zeiden ze: 'Wat kunnen we met Batman doen?
Laten we zijn rug breken.
Laten we Bane erbij halen, dan lappen we hem op met vergif.'
Net als LeBron James, gewoon boem.
Terwijl de verzamelaarsmarkt steeds meer opliep...
...voerden DC, Marvel en Image de seks en het geweld op...
...in een verhitte strijd om kijkers en dollars.
Er was niet veel goed versus kwaad.
Het was meer alsof elke strip een worstelwedstrijd was.
Hoe kunnen we elk tijdschrift nog heftiger maken dan het vorige?
Mij persoonlijk beviel dit niet...
...en Alex Ross ook niet.
Kunstenaar Alex Ross en schrijver Mark Waid...
...kwamen naar DC met aanvullende talenten...
...en een gedeeld geloof in waar superhelden voor stonden.
HEDEN
Toen ik vier of vijf was...
...maakte ik voor het eerst kennis met superhelden.
Ik vond de belichaming leuk...
...van wat Superman moest zijn:
goede en sterke dingen in gelijke mate.
Elk personage was minder krachtig dan deze man...
KUNSTENAAR, KINGDOM COME
...die in feite zijn wil tot actie kon omzetten.
Alex en ik waren niet geïnteresseerd in cynische personages...
...en cynische, duistere strips.
Ik was geïnteresseerd in deze personages als hoopvol.
Ik was geïnteresseerd in hen als positief.
Ik was geïnteresseerd in hen als iets om tegenop te kijken.
Laten we met een nieuwe en frisse blik kijken...
...naar wat deze personages te bieden hebben.
In de zomer van 1996...
...brachten Ross en Waid het eerste nummer van Kingdom Come uit...
...een reset van de Superman-mythe...
...waarin de Man van Staal nooit gestorven was...
...maar in vrijwillige ballingschap ging...
...Amerika achterlatend aan een jonger...
...gewelddadiger soort superheld.
Wanneer hun machtsstrijd chaos veroorzaakt...
...moet Superman terugkeren om de orde te herstellen.
En op dat moment stortte de hele stripindustrie in.
Ik kreeg een briefje dat al mijn contacten bij Marvel zijn ontslagen.
Marvel is failliet verklaard.
Mensen beseften dat ze deze strips niet konden blijven verkopen...
...aan niet-bestaande klanten.
De sector stortte echt in...
...en veel kleinere bedrijven hielden op.
STRIBOEKENCRASH
UITGEVERS VAN STRIPBOEKEN TREURIG: VERKOOP STORT IN
Toen de verzamelaarsmarkt instortte...
...stond Vertigo nog overeind omdat die niet verzameld werden.
Die werden echt gelezen.
Terwijl de sector wankelt...
...werken Ross en Waid een verhaal af...
...waarbij ze inspiratie putten uit hun eigen leven.
In eerste instantie wilde ik bij Kingdom Come een strip schilderen...
...waarbij de DC-personages bij mijn vader zitten.
Norman McCay, de verteller van ons verhaal...
...is eigenlijk de vader van Alex.
Mijn vader was predikant.
Aan dat beroep zit een humanitair aspect dat ik erin wilde opnemen.
De vader van Ross staat voor de gewone mensen...
...en fungeert als moreel kompas voor supermensen.
Wanneer Supermans plan om de malafide superhelden in bedwang te houden mislukt...
...lanceert het Amerikaanse leger een nucleaire aanval op hen.
Woedend neemt Superman wraak.
Maar McCay houdt hem tegen met een terechtwijzing.
Gewone mensen hebben inspraak nodig in hun eigen leven...
...en ze zullen superkracht wantrouwen...
...als die niet hand in hand gaat met gelijke terughoudendheid en wijsheid.
McCays woorden raken Superman en hij doet een belofte.
'De problemen waar we voor staan, bestaan nog steeds.
We gaan ze niet voor jullie oplossen.
We gaan ze samen met jullie oplossen.'
Dat maakt Superman tot Superman.
Supermans grootste superkracht...
...is niet dat hij kan vliegen of dat hij een auto kan optillen.
Het is dat met de mogelijkheid om alles te doen...
...alles te pakken, wat hij maar wil...
...hij onbaatzuchtig is zonder reden.
Hij plaatst nooit zijn eigen behoeften en wensen...
...voor op die van anderen.
Dat is een geweldige superkracht.
Door alle gebreken van de mens heen...
...hebben we personages gecreëerd die geen gebreken hebben.
Het maakt mensen eigenlijk beter dan God.
God kon alleen een gevallen mensheid maken.
We hebben wezens beter gemaakt dan wij.
Dat is best cool.
Dat getuigt van een soort fantasie...
...waar we wat meer op zouden moeten vertrouwen...
...en meer naar zouden moeten leven.
We kunnen het. We hebben Superman gebouwd. We hebben Superman gemaakt.
Superman kan elk probleem oplossen, hoe we dat ook toepassen.
Terwijl de stripwereld worstelt om uit de as te herrijzen...
...komt de redding uit een koor van ongehoorde stemmen.
Als de personages al zo'n 80 jaar bestaan...
...kun je twee kanten op.
Een daarvan is om heel traditioneel te blijven...
...of je kiest een ander pad...
...namelijk te proberen om het universum radicaal te veranderen.
Om dingen te veranderen...
...andere stemmen erbij te halen voor andere verhalen...
...moet je constant nieuw leven in deze personages pompen.
Want zoals ik altijd zeg, het zijn niet de personages...
...het zijn de makers.
Dan kunnen we terugkijken op die vroege verhalen...
...en er een ander leven inblazen.
Daarom geeft het me hoop.
Het geeft me hoop dat het verhaal kan veranderen.
Stripboeken zijn de dromen en aspiraties van mensen.
Daarom houden we van stripboeken.
We denken dat misschien, als de omstandigheden zich voordoen...
...wij de held kunnen zijn.
OPGEDRAGEN AAN:
Ondertiteld door: Armande