Mówi się, że podróże to życie.
Może i tak, o ile dzień na lotnisku nie wyssie z ciebie resztek życia.
Gdzie indziej kazano by ci zjawić się z dwugodzinnym zapasem…
tylko po to, byś prawie spóźnił się o dwie godziny?
Mimo to sądzę, że zeszłoroczne podróże całkiem mi służyły.
Poszerzyły moją perspektywę.
Do pewnego stopnia.
Pora na coś, co jest podobno obowiązkiem
każdego szanującego się podróżnika.
Zaliczam Europę.
No dobrze. Gdzie dokładnie jesteśmy?
Przemierzę ten kontynent…
wzdłuż i wszerz.
Zboczę z utartych ścieżek, by odkryć ukryte skarby…
Widzicie to?
…i przyjmę z otwartymi ramionami kiełkującego we mnie ducha przygody.
Patrzcie. Bez trzymanki.
Są tuż obok. Co to, ukłon?
Będę rozwijał swoje kubki smakowe…
O rany, ależ to było dobre.
Winogrona gotowe.
Spróbuję też żyć jak miejscowy.
Witaj w moim miasteczku.
To niesamowite.
Właśnie uratowałem ci życie. Zapamiętaj mnie.
Pakuję obawy na dno walizki…
Zbliżają się.
Nie wiesz, co zrobi ciało w sytuacji skrajnego przerażenia.
Chyba od dziecka nie robiłem niczego takiego.
…i zaraz wypowiem słowa, których nigdy nie wypowiedziałem.
Gotowy do startu.
EUGENE LEVY: NIEOCHOCZY PODRÓŻNIK
EUROPA
Każda podróż ma swój początek.
Sam to wymyśliłem.
Moja rozpoczyna się tutaj, na północnym krańcu Szwecji,
z którego rozciąga się przede mną cały kontynent europejski.
To dość onieśmielająca myśl dla kogoś, kto nie jest wytrawnym podróżnikiem.
W ramach pierwszego etapu swojej epickiej podróży po Europie
przemierzyłem prawie 10 000 kilometrów i siedem stref czasowych.
Dotarłem z Toronto do małego miasteczka Gammelstad w Szwecji.
To miejsce tak daleko wysunięte na północ, że do koła podbiegunowego mam 50 km.
Słyszałem, że tak daleko na północy słońce nie zachodzi.
Jak można żyć bez nocy?
Zwykle, kiedy masz zły dzień, wiesz, że on się skończy.
Mam swoje przyzwyczajenia. Lubię, kiedy po dniu nadchodzi noc,
ale Szwedzi mają chyba do tego inne podejście.
SZWECJA
Tu w Szwecji z okazji najdłuższego dnia w roku
obchodzi się najważniejsze święto w kalendarzu:
Midsommar.
Ale zanim dołączę do radosnych weekendowych obchodów,
lokalny przewodnik Robert zabiera mnie do hotelu taksówką.
- Tak to się robi? - Tak.
Z przyjemnością dam mu solidny napiwek,
jeśli dotrzemy na miejsce, nie nabierając wody.
Ruszajmy.
Całkiem spora rzeka, Robert.
To druga pod względem długości rzeka w Szwecji.
Ma 580 kilometrów.
Jest potężna.
W XVI wieku, kiedy Szwecja zaczęła się unowocześniać,
wykorzystywaliśmy rzeki do transportu drewna.
Więc wyręb drzew to tutaj znacząca gałąź przemysłu?
Tak, mamy wiele drzew.
On nie żartuje.
Jest ich tu około 87 miliardów.
To ponad jedna trzecia wszystkich drzew w USA,
wciśnięta na teren kraju o wielkości Kalifornii.
Problem polega na tym, że te ogromne lasy oznaczają też…
Komary.
- Komary? - Tak.
Mamy ponad 47 gatunków komarów.
Macie 47 różnych gatunków komarów?
- Tak. - O rany.
Czym najchętniej zajmują się tu ludzie?
Rozrywki na świeżym powietrzu są tu bardzo popularne.
Latem pływamy po rzekach kajakami i łodziami, wędkujemy.
Zimą łowimy ryby pod lodem,
jeździmy na skuterach śnieżnych po lasach.
Żyjemy tu w ekstremalnych warunkach.
Podobnie jak wielu mieszczuchów, za ekstremalne warunki uważam brak wi-fi.
W miejscu, w którym główna droga jest rzeką, czuję pewien niepokój,
delikatnie mówiąc.
Zbliżamy się do twojego hotelu.
Arctic Bath.
Przypuszczam, że z nazwą taką jak Arctic Bath,
to nie będzie hotel dla osób o słabych nerwach.
Hotel, zaprojektowany tak, by przypominał spławiane rzeką drewno,
stworzono dla tych, którzy chcą doświadczyć przyjemniejszej strony dziczy
za jedyne tysiąc dolarów za noc.
Po okolicy oprowadzi mnie Jessica,
której rodzina żyje w tej wyjątkowej części świata
od pokoleń.
Oto i on.
Muszę przyznać,
że to jedna z najdziwniejszych struktur, jakie kiedykolwiek widziałem.
Pływający pierścień, który mieści restaurację,
wanny jacuzzi i saunę.
A w samym środku znajduje się basen, który pozwala zanurzyć się w rzece Lule.
Widzisz tę siatkę?
Jest po to, żeby szczupaki nie gryzły cię w stopy, kiedy pływasz.
- Naprawdę? - Tak.
Tutaj będziesz mieszkał. Zapraszam.
To twój pokój.
Wielkie okno.
Tak żebyś mógł chłonąć słońce przez całą noc.
A czym można zasłonić okna?
Czy to jest…
- Masz tu żaluzje… - Tak.
…ale po co miałbyś ich używać?
No cóż, powiedzmy, że… do spania.
Jeśli chcesz doświadczyć życia Szwedów z północy,
powinieneś zostawić odsłonięte okna.
- Odsłonięte? - Tak.
Potrzebuję trochę więcej ciemności.
- Ale… - Tak.
Razem z mamą pieczemy tu tradycyjny chleb.
Jeśli masz ochotę, wpadnij po chleb,
który weźmiesz na obchody.
- Poznasz moją mamę. - Dobrze.
- Dobrze. Dziękuję, Jessica. - Dziękuję.
Pieczenie chleba to tylko część przygotowań do Midsommar.
Co roku to maleńkie miasteczko zmienia się
i przyjmuje tysiące biesiadników.
Jessica poradziła mi, żebym zapoznał się z jedną z nich,
Evę, na tutejszym rynku.
Macie czasem wrażenie, że jesteście nieodpowiednio ubrani?
- Witaj, Eugene. Jestem Eva. - Witaj. Eva.
- Tak. - To mój mąż.
Ma na imię Göran.
Göran? Miło cię poznać.
- Dołącz do nas. - Dobrze.
Przygotowujemy się na Midsommar.
Czyli to, co widzieliśmy… To tylko próba?
Zgadza się. Właśnie to robimy.
Midsommar jest prawie tak ważne, jak nasze święto narodowe.
Wszyscy je świętują.
Będziemy tańczyć wokół słupa majowego.
Co ten słup ma wspólnego z Midsommar?
Życie rozkwita latem. Niektórzy mówią,
że to symbol falliczny, który unosi się w górę.
Tam, skąd pochodzę, wypija się najpierw ze dwa drinki,
zanim przejdzie się do takich rozmów.
- No dobra. - Tak.
A więc to ładna ozdoba, a jednocześnie symbol falliczny.
Zgadza się.
Rozumiem. A potem po prostu go podnosicie.
Jak widzisz to słup, tam jest poprzeczna belka,
a na jej krańcach zawiesimy dwa wieńce.
Domyślasz się, co symbolizują.
No cóż… Wszyscy mamy wyobraźnię.
Możesz nam pomóc ozdobić słup.
- Oczywiście. - Tak.
To naprawdę śliczne. Mam tam do was przejść?
Mam nad tym przejść?
Będę u ciebie za pięć, dziesięć minut.
- Dać ci rękę? - Proszę.
- Świetnie. - Dziękuję.
- Od dołu. - Od dołu?
- Umieścić je na dole. - Tak.
Możesz przytrzymać.
- Mam sznurek. - Tak jest.
- Ale upewnij się… - Masz całe dłonie?
Na razie.
- No proszę. - Tak.
Kwiaty rozkwitają w okolicach Midsommar.
Słońce przynosi życie kwiatom i ludziom.
Dużo się dzieje w Midsommar.
Zdecydowanie.
Okolice 22 marca były najczęstszą datą urodzin w Szwecji.
- Naprawdę? - Naprawdę.
Midsommar plus dziewięć miesięcy.
Chyba już wiem, dlaczego są tym tacy podekscytowani.
Wszystko stało się jasne.
Kwiaty zdobiące słup są chyba tylko…
Wisienką na torcie, że tak powiem.
A tort to: „Chodź, kochanie, jedziemy”.
To jeden z najpiękniejszych symboli fallicznych, jakie widziałem.
Te rozmowy o tortach i wisienkach rozbudziły mój apetyt.
Kieruję się zatem do piekarni, żeby poznać Jessikę i jej mamę, Jane.
Podobno nie mogę zjawić się na obchodach z pustymi rękami,
więc upieczemy razem chleb.
No dobrze. Witamy na pieczeniu mjukkaka.
- Okej. Jak to się nazywa? „Haka”? - Mjukkaka.
- Tak.
To znaczy „miękkie pieczywo”.
Jane, zajmujesz się tym…
- Tak. Dawniej… - …od dość dawna.
- To nie jest twój pierwszy bochenek. - Dawniej piekłam 180 sztuk…
Dziennie.
To spora kolacja.
To nasze popisowe pieczywo,
a ona bardzo sztywno podchodzi do tego, jak należy je wypiekać.
- Tak. - Okej.
- Tak. - Weź trochę mąki i wysyp tutaj.
- Okej. - Tylko trochę.
- Dam ci ten… - Tak.
Weź ten wałek.
Musisz być delikatny.
Delikatnie.
Delikatnie. Dobrze.
Jeśli ktoś tu ma delikatne dłonie… Widzicie?
Jane, mąż pomaga ci w pieczeniu chleba?
Nie wolno mu tego robić, bo nie potrafi.
Wyglądają tak… i nie możemy ich sprzedawać.
Mój narzeczony też nie jest tu mile widziany.
Używa za dużo mąki. Nie.
Dobrze gotują… Ale nie umieją piec.
- Tak. - Dlaczego mam wrażenie,
że będę kolejnym mężczyzną wygnanym z tej kuchni?
Od kiedy jesteś żonaty?
Czy to… Jestem żonaty od 46 lat.
- O rany. - Okej.
- To… - Nieźle, co?
- Nie, nie. - Okej.
Zupełnie nieźle.
- Masz jakieś rady? - Cóż…
Tu na górze, nie tutaj. Tylko tu.
To jedna z nich.
Powiedziałbym, że słuchanie.
- Słuchanie jest ważne. - Tak, słuchanie.
- Tak. - Tak? Dobre?
- Masz mnie słuchać. - Tyle z tego zapamiętała.
Okej. Dobra.
- I jak? - Powinien być okrągły.
- Jessica. - Eugene.
- Więcej tu, mniej tu. - Dobra.
Nie wiem, czy to szwedzka cecha,
ale te kobiety są bardzo silne.
Nie dają sobie wciskać kitu.
Lubią robić wszystko po swojemu, tak jak należy.
A jeśli tego tak nie robisz, zejdź im z drogi.
Tu w Szwecji mają 47 gatunków komarów.
I do pieca.
- Do pieca. - Tak.
- Raz, dwa, trzy. - O nie.
Nie wygląda to dobrze.
Będzie brzydki, ale wsadź go i tak.
Jessica umie zmotywować.
No dobra, konkursu piękności nie wygra,
ale kluczowa jest degustacja.
- Dobry, prawda? - O rany.
Mamy w naszym folklorze legendę o chlebie.
Mówi się, że kobiety w XVIII wieku
spały z bochenkiem chleba pod pachą,
żeby napełnić go feromonami.
A potem dawały go osobie, za którą chciały wyjść.
Jeśli ta osoba go zjadła, wiedziały, że to ten jedyny.
Koszmarna legenda.
Całkiem udany, jeśli się go nie widzi.
Widzisz? Nie oceniaj książki po okładce.
Powiem wam, co jeszcze trudno jest ocenić tak daleko na północy.
Porę pójścia spać.
To dla mnie definicja sadyzmu.
Jak możemy torturować gościa, który bardzo chce się porządnie wyspać?
Wstawimy tu takie żaluzje,
które nie do końca się zamykają i nie chronią przed światłem.
Wydawałoby się, że jeśli ktoś miały zaprojektować system,
który szybko i sprawnie blokuje światło,
to właśnie Szwedzi.
Tu moglibyście się zwykle spodziewać pięknych ujęć
zachodzącego słońca, ale nie liczcie na to przez kolejnych sześć tygodni.
Nawet o północy jest tak, jakby Matka Natura nie mogła znaleźć wyłącznika.
Widocznie gdy mieszkasz gdzieś, gdzie jest ciemno przez większość roku,
chcesz maksymalnie wykorzystać światło słoneczne.
Pewnie się zdziwicie, ale mimo braku nocy
obudziłem się wypoczęty i pełen energii.
Odkryłem opaskę na oczy.
Leżały tam.
Nigdy dotąd ich nie potrzebowałem.
Włożyłem ją i spałem jak dziecko.
Więc wszystko dobrze. Roztacza się stąd piękny widok.
Podczas weekendu, na który przypadają obchody Midsommar,
Szwedzi tłumnie ruszają w plener.
Dziś ruszam zatem w dzicz
żeby żyć jak miejscowy.
Wygląda to tutaj inaczej, niż się spodziewałem.
Spotkam się z zaklinaczem łosi.
Jessica była tak miła, że mnie z jednym umówiła.
Jestem gotów na wszystko w imię poznawania świata.
No to ruszamy.
W domu, w Kanadzie, nigdy nie widziałem łosia,
co wydaje się dość dziwne,
biorąc pod uwagę, że dorosły samiec może mieć do 2 metrów wysokości
i ważyć prawie pięćset kilogramów.
Ale podobnie jak ja, łosie są nieśmiałe.
Potrzeba kogoś wyjątkowego, by je zwabić.
Na przykład człowieka, który umie rozmawiać z łosiami.
Podobno mieszka w domku w lesie.
Wyobrażam go sobie jako tutejszego Grizzly'ego Adamsa.
Nie sądzę, żeby ten dżentelmen powitał mnie w sportowej kurtce.
- Witaj. - Witaj.
- Jestem Mikael. - Mikael.
- Tak. - Eugene.
- Miło cię poznać. - I wzajemnie.
Myślę, że powinieneś to wziąć, bo mamy dużo komarów.
- Słyszałem. - Nie chcesz, żeby cię pożarły.
No dobra, w takim wdzianku nie trafię na okładkę GQ,
ale jeśli odstraszy komary, zaryzykuję.
Powinniśmy przejść się po lesie.
Co ty na to?
Miły, szybki spacer.
- Może być? - Dobrze. Pokażę ci swój salon.
Będziemy wołać łosie podczas okresu godowego.
Samiec łosia zjawi się i będzie myślał: „Och, mam tu ładną dziewczynę”.
Będzie rozczarowany, kiedy zobaczy małego grubasa z północy.
Mały grubas z północy?
Oby nie chodziło mu o mnie.
Słyszałem, że łoś potrafi biec z prędkością do 56 kilometrów na godzinę.
Rozczarowanie któregoś z nich to chyba kiepski pomysł.
Jeśli pojawią się łosie, nie ruszaj się.
Może powinienem stanąć za tobą. To dobry pomysł?
Rób, jak uważasz.
Zadowolony?
Zaczynamy nawoływać łosia.
To brzmi, jakbyś był chory.
Nie śmiej się ze mnie.
- Ja tu nie żartuję. - Nie, nie.
Trzeba się do tego przyzwyczaić.
Na początku ma się wrażenie…
że powinieneś jechać do apteki.
Masz ochotę spróbować?
Nie próbuj tego w Toronto.
W Toronto?
To wydaje się szalone nawet w Szwecji.
- To działa. - Dobrze?
Dobrze.
Nic nie widzę.
Ile zwykle trwa, zanim…
- Może trzy, cztery godziny… - Okej.
…bo dużo czasu zajmuje im chodzenie.
Okej.
A jeśli masz zarezerwowany stolik?
- Powiedzmy… - No tak.
- Zapomnij o kolacji. - Zapomnij?
Tak.
Widzisz coś?
- Gdziekolwiek? - Nie.
Zostaliśmy wystawieni przez łosia.
To rozczarowanie. Mikael chce mi pokazać, dlaczego Szwedzi tak kochają przyrodę.
W Szwecji ludzie uważają, że kiedy bez przerwy biegasz…
- Tak. - …czasem biegasz trochę za szybko…
I gubisz swoją duszę.
Dlatego czasem musisz się na chwilę zatrzymać.
Zaczekać, aż twoja dusza powróci.
- No tak. - Niektórzy ludzie uznali:
„Przebywanie w lesie, odpoczynek, może być ångestdämpande”.
Ångestdämpande oznacza przebywanie w lesie
- i relaksowanie się? - Tak.
Szczerze mówiąc, jest tu strasznie dużo komarów.
- Tak. - Więc nie…
Nie jestem tak zrelaksowany jak ty.
Mikael, dziękuję za wycieczkę.
Miło było cię tu gościć.
Jaki masz procent skutecznych nawoływań łosi?
Podczas okresu godowego jest naprawdę wysoki.
Niektórzy faceci są farciarzami.
No cóż. Może spotkam jakiegoś w Kanadzie.
Odnalezienie ångestdämpande było tak trudne jak spotkanie łosia.
Ale to nie koniec mojego dnia na łonie natury.
Będę ją odkrywał z pomocą Roberta…
Witaj.
…który obiecał, że zabierze mnie na miły rejs po rzece
a potem na grilla z okazji Midsommar.
- No tak, kajaki. - Tak.
Liczyłem na motorówkę, taką jak ta, którą poprzednio płynęliśmy.
Ale to…
Czasem pływamy motorówką, a czasem kajakiem.
To mój szczęśliwy dzień.
- Tak. - Kamizelka ratunkowa?
Chcę mieć pewność, że kiedy dotrę na drugi brzeg, będę oddychał.
- To dobry pomysł. - Tak.
- Tak.
Cokolwiek się stanie, nie panikuj.
- Nie panikować. - Nie panikować.
Nie wiesz, co zrobi ciało w sytuacji skrajnego przerażenia.
- Nie panikuj. - Nie. Nie panikować.
- Cokolwiek się stanie. - Moje trzy ulubione słowa.
Weź wiosło i odepchnij się.
Doskonale. Świetnie.
Zdarzyło mi się spływać paroma potokami, ale tym razem mam przynajmniej wiosło.
Wiesz, co uwielbiam w takim pływaniu?
Żadnych komarów.
Żadnych komarów?
Cudownie.
- Jak się czujesz? - Całkiem dobrze. Aksamitna woda.
Tak? To miło.
Chyba zostałem do tego stworzony.
To całkiem przyjemne.
Odkąd tu przyleciałem, nie czułem się jeszcze tak zrelaksowany.
Macie na to specjalne słowo, prawda?
„Ångestastrapende”.
Wiesz, jak je przeliterować?
Nie mamy aż tyle czasu.
Ångestdämpande.
Tak. Ångestdämpande.
To oznacza falę spokoju i rozluźnienia,
ogólny brak niepokoju i stresu?
O tak.
Po prostu płyniesz z prądem. Właśnie to robimy,
kiedy pływamy tak kajakiem.
Płyniemy z prądem.
Płynięcie z prądem to pokarm dla myśli,
ale chwilowo moje myśli skupiają się na prawdziwym pokarmie.
W Szwecji mówi się, że gdy topnieje śnieg, pojawiają się grille.
Chociaż mówią to po szwedzku. Uznałem, że lepiej to zaznaczyć.
- Witajcie. - Cześć.
Pielgrzymi wylądowali.
Mikael.
- Witaj. Co u ciebie? - Mikael już tu jest.
Zaczynam się zastanawiać, czy biega szybciej niż łoś,
czy może jednak przyjechał samochodem.
- Cześć. - To mój syn Emil.
Emil? Miło mi.
- Moja żona Anna. - Witaj.
- Miło mi. - Anna? Miło cię poznać.
Jak się żyje z tym gościem?
Czy on was w kółko zaciąga do lasu?
Nie idziecie?
Idziemy dziś na wycieczkę do lasu, czy wam się to podoba, czy nie.
„Stampenande”. „Ångestampenande”. Jak to było?
Ångestampenande.
- Ångestdämpande. - Tak.
Próbował mi to wyjaśnić w lesie,
ale byliśmy tak zajęci odganianiem komarów, że nie dałem rady zrozumieć.
Ångestdämpande.
Idea, w myśl której możesz pozbyć się stresu i niepokoju.
Zrozumiałem, że tu w Szwecji pomaga w tym przyroda,
kiedy płynąłem po rzece kajakiem.
Słodkie dzieci.
- Dziękuję. - Pokaż się.
Pokaż, jaki jesteś duży.
- O rany. - Uśmiecha się.
Chyba jest gotów na wodowanie.
Mogę go zabrać i dać mu trochę wskazówek.
Zacząłem odnajdywać własne ångestdämpande
i jestem teraz odpowiednio nastawiony na jutrzejsze wielkie wydarzenie.
Obchody święta Midsommar.
Czas na szwedzką celebrację słońca.
Wszyscy są gotowi. Poza słońcem.
Wygląda na to, że może nie zjawić się na własnej imprezie.
Ta ulewa nadaje nowe znaczenie sformułowaniu „płynąć z prądem”.
O idei, zgodnie z którą celebrujesz słońce,
choć go w ogóle nie widzisz,
można by pisać książki.
Ale są bardzo podekscytowani i myślę, że będzie fajnie.
- Cześć. - Jessica.
Witaj na Midsommar.
Bardzo dziękuję.
Pomyślałam, że możesz potrzebować parasola.
Na to wygląda… Słońce się dziś chyba nie pojawi.
Nie. To typowe Midsommar.
Powinno być nieco deszczowo,
inaczej nie byłoby autentycznie.
A ty chyba szukasz autentycznego doświadczenia.
Szukam możliwie autentycznego doświadczenia…
- tak. - …Midsommar.
Punktem kulminacyjnym jest wzniesienie słupa,
po którym następuje taniec, picie…
No i to, do czego prowadzą taniec i picie.
Ale Jessica chce, żebym najpierw
poznał nieco inną szwedzką tradycję.
Pomyślałam, że zaczniemy od szwedzkiej fika, jeśli masz ochotę.
- Szwedzka fika. - Tak.
Zwykle pije się wtedy kawę i je ciastko,
ale chodzi przede wszystkim o chwilę relaksu i rozmowę z przyjaciółmi.
- Podoba mi się. - Fika jest najlepsza.
Niektóre oferowane tu rzeczy
są prawdziwą rozkoszą dla podniebienia.
- Smakuje ci? - Przepyszne.
Ale jest też to.
Szwedzi kochają marynowane śledzie,
sfermentowane ryby o cierpkim zapachu,
zwykle podawane w ramach tzw. szwedzkiego stołu, smorgasbord…
Cześć. Możemy spróbować śledzia?
Jessica bardzo chce, żebym go spróbował.
Obierasz rybę?
Tak.
Rany. Nie mogę się doczekać.
Możesz jeść ją z ośćmi, ale to nie…
Nie, nie. Nie chcemy ości.
I co?
Jest naprawdę pyszna.
- Na pewno? - Tak.
- Nie żartujesz? - Nie.
Poważnie?
A po śledziu
Jessica ma dla mnie coś, co pozwoli mi wypłukać z ust ten smak.
To tutaj.
Dołączamy do Evy i Görana na tradycyjny toast
przed wzniesieniem słupa majowego.
Myślę, że mój mjukkaka wyszedł całkiem dobrze.
- Przepyszny. Naprawdę. - Prawda?
Bardzo mi smakuje.
To nie takie trudne…
Nie. Świetnie ci poszło.
- Prawda? - Tak.
Mamy sznaps,
ale musimy zaśpiewać, zanim będziemy mogli go wypić.
- Ćwiczyłeś? - Göran?
- Pięknie. - Pięknie.
- Dobry sznaps. - Świetny.
To Midsommar. Nie ma wyboru.
Zabawa, prawda?
Jeśli masz tradycję, która istnieje od setek lat,
to część twojej tożsamości.
Jestem Szwedką i… Robili to moi rodzice,
moi dziadkowie, ich rodzice
i ich dziadkowie.
To radosny okres… I to cię jakoś porywa.
Jest pewna ironia w tym, że celebrujesz słońce przemoczony do suchej nitki.
Deszczowa piosenka Szwedom nie podskoczy.
W Szwecji to zazwyczaj mężczyźni wznoszą słup.
Ale na północy
mamy bardzo silne, niezależne kobiety, które potrafią robić to same.
Takie jak twoja mama.
Tak, moja mama jest bardzo silna i niezależna.
Oto i on.
Tak!
Idziemy tam na górę, żeby znaleźć sobie miejsce?
Zaczęli tańczyć.
O rany.
To taniec żabek.
Okej.
Naśladują ich odgłosy.
Oczywiście nic nie kojarzy się ze szwedzkim Midsommar
bardziej niż taniec żabki.
To był francuski marsz,
ale Szwedzi przekształcili go w tę uwielbianą ludową piosenkę.
Zachwyca mnie to, że robią to z taką radością…
- Tak. - …w taką pogodę.
Chyba nigdzie indziej czegoś takiego nie widziałem.
Tylko w Szwecji.
Pogoda nie ma dla nas znaczenia. Może padać, może świecić słońce.
I tak będziemy świętować.
Przyznam, że świetnie się bawię.
- Tak? Wiedziałam. - Chyba nie robiłem niczego takiego,
- odkąd byłem dzieckiem. - Nie.
Gdyby byli tu mój wnuczek James, moja córka,
mój syn i moja żona,
zatańczyłbym dziś wokół tego słupa.
Oglądanie takiej radości, w taką pogodę,
sprawia, że kocham tych ludzi.
To zabawna koncepcja: słup majowy jako symbol falliczny.
Dziwnie łączy się to z rodzinnymi obchodami, ale to coś więcej.
To żyzność i płodność gleby,
z której rodzą się kwiaty,
te zaś trafiają na słup majowy.
Stąd bierze się pożywienie, które jemy.
O to chodzi w tym święcie.
Chyba na tym polega tu w Szwecji idea płynięcia z prądem.
Musisz po prostu doceniać, kiedy wszystko się układa.
Możesz przetrwać zimę, bo wiesz, że pewnego dnia wzejdzie słońce.
To pozwala zajrzeć w dusze Szwedów.
To wielka sprawa.
Nauka płynięcia z prądem
to chyba najważniejsze, co wyniosę z tego czasu spędzonego w Szwecji.
Oby mi się przysłużyła podczas mojej europejskiej odysei.
W następnym odcinku.
Szkocja to ojczyzna mojej matki, która mieszkała tu do 13. roku życia.
Niezły trening.
Twoja rodzina świętowałaby tu wspólnie z pozostałymi.
Nigdy dotąd tego nie czułem.
To tutaj.
To jak dotknięcie własnego drzewa genealogicznego.
Zdrowie.
Mamo.
NAPISY: MARIA ZAWADZKA-STRĄCZEK