ว่ากันว่าการเดินทางคือชีวิต
ก็อาจจริงนะ ถ้าวันที่ต้องไปสนามบิน ไม่ดูดพลังชีวิตเราไปหมดก่อน
จะมีที่ไหนอีกที่คนสั่งให้เรา ไปถึงล่วงหน้าสองชั่วโมง
แต่กว่าจะผ่านกระบวนการต่างๆ ก็เฉียดฉิว ที่จะไปช้าถึงสองชั่วโมง
ถึงอย่างนั้น ผมว่าการเดินทางเมื่อปีที่แล้ว ก็ดีต่อตัวผม
เหมือนจะช่วยขยายมุมมองโลก
สักนิดสักหน่อย
ตอนนี้ผมเลยจะทำสิ่งที่เป็นเรื่องต้องทำ
ในหมู่นักเดินทางทรงเกียรติทุกคน
งานนี้จะเล่นยุโรป
เอาละ จริงๆ แล้วเราอยู่ตรงไหนกันแน่
ผมจะไปให้ทั่วทวีป…
ตั้งแต่เหนือสุดจนกระทั่งใต้สุด
จะออกนอกเส้นทางที่คนส่วนใหญ่ไป เพื่อค้นหาเพชรในตมของแท้…
ถ่ายอยู่รึเปล่า
และเปิดใจให้จิตวิญญาณการผจญภัยที่เริ่มผลิบาน
ดูสิ ไม่ต้องจับ
ตรงนี้เลย ตรงนี้เรียกว่าอะไรนะ หัวเรือ
ผมจะเปิดต่อมรับรสให้เรียนรู้รสชาติใหม่ๆ…
โห อร่อยมาก
องุ่นพร้อมแล้วจ้า
และพยายามใช้ชีวิตแบบคนท้องถิ่น
ขอต้อนรับสู่หมู่บ้านฉันค่ะ
บ้าไปแล้ว
ฉันเพิ่งช่วยชีวิตเจ้าไว้ อย่าลืมเสียล่ะ
ผมจะเก็บความกังวลใส่กระเป๋า…
มานั่นแล้วๆ
ไม่มีทางรู้หรอกว่าร่างกายเราจะทำอะไร ถ้ากำลังสยองสุดขั้ว
ผมว่าผมไม่ได้ทำอะไรประมาณนี้ มาตั้งแต่ยังเด็กเลยนะ
และผมกำลังจะพูดสามคำ ที่ไม่เคยพูดมาก่อน
พร้อมขึ้นบิน
(ยุโรป)
ทุกการเดินทางต้องมีจุดเริ่มต้น
คำคมที่ผมคิดเองเลยเนี่ย
แต่การเดินทางของผมเริ่มที่นี่ ที่สุดเหนือสุดของสวีเดน
โดยมียุโรปทั้งทวีปทอดตัวอยู่ข้างหน้า
เป็นแนวคิดชวนหวั่นใจมาก สำหรับคนที่ไม่ได้เดินทางมามากขนาดนั้น
ช่วงแรกในมหากาพย์การผจญภัยไปยุโรปของผม
ผมบินเกือบหมื่นกิโล ข้ามเจ็ดไทม์โซน
จากโทรอนโตไปยังเมืองเล็กๆ ในสวีเดน ชื่อว่ากัมเมลสแตด
เมืองนั้นอยู่เหนือสุดจนอีกแค่ไม่ถึง 50 กิโลเมตร ก็ถึงเส้นวงกลมอาร์กติก
ได้ยินมาว่าถ้าขึ้นมาทางเหนือของโลกขนาดนี้ พระอาทิตย์จะไม่ตกดินเลย
คนเราจะใช้ชีวิตโดยไม่มีกลางคืนได้ไง
ปกติแล้วถ้าวันไหนเป็นวันแย่ๆ เรายังรู้ว่าวันนั้นจะจบลง
คือผมก็ติดนิสัยชอบทำอะไรเดิมๆ นะ ชอบที่กลางวันแล้วจะมีกลางคืนตามมา
แต่ชาวสวีเดนอาจไม่มองอย่างนั้น
(สวีเดน)
ที่สวีเดนนี่ เขาฉลองวันที่ยาวนานที่สุด
ด้วยเทศกาลใหญ่ที่สุดในปฏิทินทั้งปี
งานมิดซัมเมอร์
แต่ก่อนที่ผมจะได้เข้าร่วม สนุกสนานกับเทศกาลสุดสัปดาห์
โรเบิร์ต ไกด์ท้องถิ่นของเรา จะพาผมขึ้นแท็กซี่ไปโรงแรม
- ต้องก้าวแบบนี้เหรอ - ใช่
แล้วผมก็พร้อมจะให้ทิปอย่างงาม
ถ้าเราไปถึงที่หมายโดยน้ำไม่เข้าเรือ
ไปกันเลย
ที่นี่แม่น้ำเยอะมากนะ โรเบิร์ต
นี่เป็นแม่น้ำสายใหญ่ที่สุดอันดับสองของสวีเดน
ยาว 580 กิโลเมตร
ใหญ่มาก
ช่วงศตวรรษ 1500 ตอนที่สวีเดนเริ่มเข้าสู่ยุคสมัยใหม่
เราใช้แม่น้ำในการขนไม้ซุง
อุตสาหกรรมทำไม้ซุง เป็นอุตสาหกรรมใหญ่ที่นี่สินะ
ใช่ ที่นี่ต้นไม้เยอะ
เขาไม่ได้ล้อเล่นเลย
มีต้นไม้ประมาณ 87,000 ล้านต้น
มากกว่าหนึ่งในสาม ของจำนวนต้นไม้ทั้งหมดในสหรัฐอเมริกา
แต่อัดกันอยู่ในประเทศ ที่ขนาดประมาณแคลิฟอร์เนียรัฐเดียว
ปัญหาคือ ป่าทั้งหมดนี่แปลว่ามี…
ยุงครับ
- ยุงเหรอ - ใช่
ประเทศเรามียุงมากกว่า 47 สายพันธุ์
ยุงหลากหลายสายพันธุ์ 47 ชนิดเนี่ยนะ
- ใช่ๆ - ว้าว
ปกติแล้วคนที่นี่ทำอะไรกัน
คนชอบทำงานอดิเรกกลางแจ้งกัน
ช่วงหน้าร้อนเราก็จะไปแม่น้ำ พายเรือคายัค เอาเรือออก ตกปลา
ถ้าหน้าหนาวเราก็ตกปลาในน้ำแข็ง
เข้าไปในป่า เล่นรถเลื่อนหิมะอะไรแบบนั้น
ชีวิตคนที่นี่สุดโต่งมากเลย
ก็เหมือนคนที่ชีวิตติดเมือง ในหัวผม แค่ไม่มีไวไฟก็เป็นชีวิตสุดโต่งแล้ว
เมื่อมาถึงที่ซึ่งถนนสายหลักเป็นแม่น้ำ จึงชวนให้หวั่นใจมากๆ
นี่พูดเบาๆ แล้ว
นี่เราใกล้จะถึงโรงแรมคุณแล้วล่ะ
โรงแรมอาร์กติกบาธ
ถึงขนาดตั้งชื่อโรงแรมว่าอาร์กติกบาธ ผมเดาว่า
นี่คงไม่ใช่โรงแรมของคนใจบาง
เขาออกแบบมาให้ดูเหมือนเอาท่อนซุงมาขัดกัน โรงแรมนี้มีเป้าให้คน
ที่อยากได้ประสบการณ์ป่าเขาลำเนาไพร แบบสบายๆ หน่อย
ด้วยราคาแค่คืนละไม่ถึง 1,000 เหรียญสหรัฐ
เจสสิก้าจะเป็นคนพาผมเที่ยว
ครอบครัวของเธอ ใช้ชีวิตอยู่ในเขตที่ไม่เหมือนใครนี้
มาหลายชั่วอายุคน
นี่แหละค่ะ
ต้องขอบอกเลย
นี่เป็นหนึ่งในตึกหน้าตาประหลาดที่สุดแห่งหนึ่ง ที่เคยเห็นมาในชีวิต
วงแหวนลอยน้ำนี้มีร้านอาหาร
อ่างจากุซซีและห้องซาวน่า
ส่วนตรงกลางก็มีบ่อแช่ลงไปในแม่น้ำลูเลอเลย
เห็นตาข่ายรอบๆ รึเปล่า
นั่นคือกันปลาหมอไพค์ไม่ให้เข้ามากัดหัวแม่เท้า เวลาคนลงไปว่าย
- เอาจริง - ใช่ค่ะ
คุณจะพักที่หลังนี้ เชิญเข้ามาเลย
นี่ห้องของคุณ
หน้าต่างบานกว้าง
เพื่อจะได้มีแสงอาทิตย์ตลอดทั้งคืน
แล้วใช้อะไรบังหน้าต่าง
คือว่านี่มัน…
- ก็มีม่านอยู่ค่ะ… - อ้อ
แต่จะปิดม่านไปทำไม
คือ… ก็สมมติเผื่อว่าจะนอน
แต่ถ้าคุณมาเพื่อเปิดประสบการณ์ การใช้ชีวิตแบบชาวเหนือของสวีเดน
ก็จะต้องเปิดม่านเอาไว้
- เปิดม่านเอาไว้เหรอ - ใช่ค่ะ
อาจจะอยากให้มืดกว่านี้แค่นิดๆ
- แต่… - ฮื่อ
ฉันกับคุณแม่กำลังจะอบ ขนมปังแบบโบราณตามประเพณี
ถ้าคุณอยากไปลองทำด้วยก็ได้ จะได้เอาขนมปัง
ไปร่วมงานเฉลิมฉลอง
- จะได้ไปเจอคุณแม่ฉัน ทักทายกันหน่อย - ก็ได้
- โอเค ขอบคุณมาก เจสสิก้า ขอบคุณ - ขอบคุณค่ะ
การอบขนมปังเป็นส่วนหนึ่งของ การเตรียมเทศกาลมิดซัมเมอร์
ทุกปี เมืองเล็กๆ แห่งนี้จะแปลงโฉม
เตรียมรับนักท่องเที่ยวนับพัน
เจสสิก้าบอกให้ผมไปพบกับ
เอวา ที่จัตุรัสกลางเมือง
เคยไปงานอะไรแล้วรู้สึกว่า แต่งตัวมาเบาไปไหม
- สวัสดีค่ะ ยูจีน ฉันชื่อเอวา - หวัดดี เอวา
- ค่ะ - นี่สามีฉัน
เขาชื่อยอราน
- ยอราน ยินดีที่ได้รู้จัก - ครับ
- ดี มากับเราสิ - โอเค
เรากำลังจะเตรียมงานมิดซัมเมอร์
โอเค งั้นที่เห็นนี่ทำอะไรกันอยู่ เป็นการซ้อมเหรอ
ใช่เลยค่ะ นี่คือการซ้อม
มิดซัมเมอร์ก็เกือบจะเหมือนวันชาติของเรา
เป็นวันที่ทุกคนฉลองกัน
เราจะเต้นรอบเสาเมย์โพล
เสาเมย์โพลเกี่ยวอะไรกับมิดซัมเมอร์ด้วย
เพราะชีวิตจะเริ่มต้นในช่วงฤดูร้อน บางคนก็บอกว่า
นี่เป็นสัญลักษณ์ลึงค์จึงต้องตั้งให้สูง
แถวบ้านผม ต้องดื่มให้กึ่มสักหน่อยก่อน
ถึงจะพูดเรื่องอะไรแบบนั้นได้นะ
- โอเค - ค่ะ
งั้นก็คือเป็นเสาสวยๆ แล้วก็เป็นสัญลักษณ์ลึงค์ด้วย
ถูกต้อง
โอเค แล้วก็ต้องตั้งให้ตึง
แล้วก็อย่างที่เห็น มีเสาแล้วก็มีคาน
ปลายสุดของคานจะห้อยวงสองวง
น่าจะเดาได้นะว่า นั่นคือสัญลักษณ์ของอะไร
แล้วตอน… เราก็พอจะมีจินตนาการบ้าง
ฉันว่าคุณมาช่วยเราตกแต่งเสาเมย์โพลก็ได้นะ
- ช่วยได้แน่ๆ - ค่ะ
นี่มันสวยมากเลยนะ ยังไง เดินข้ามไปเลยเหรอ
ควรจะข้ามไปรึเปล่า
อีกสักห้านาทีคงจะไปถึงคุณได้
- จับมือคุณดีไหม - นี่ค่ะ
- เยี่ยม อุ๊ย - ขอบคุณ
- วางพื้นเลย - วางพื้นเลยเหรอ
- เอาวางกับพื้นเลยค่ะ - ใช่
- จับไว้นะ - ครับ
- ฉันมีลวดพัน - นั่นไง
- แต่ช่วยดูด้วยนะว่า… - มือโอเคนะ
มือ… ตอนนี้ยังดี
- ดูเข้าสิ เนอะ - ฮื่อ
ดอกไม้จะบานช่วงงานมิดซัมเมอร์
แสงอาทิตย์นำพาชีวิตมาสู่ทั้งดอกไม้และผู้คน
แปลว่าช่วงมิดซัมเมอร์คนก็ทำอะไรกันเยอะแยะ
แน่นอนเลย
ประมาณวันที่ 22 มีนาคม เป็นวันที่เด็กเกิดมากที่สุดในสวีเดน
- จริงสิ - จริงค่ะ
มิดซัมเมอร์แล้วก็นับไปเก้าเดือนเลย
ผมว่าผมรู้แล้วล่ะว่า ทำไมคนถึงตื่นเต้นกับงานนี้
ทุกอย่างชัดเจนใสแจ๋วเลยครับ
ดอกไม้ประดับเสา ผมว่าก็เป็นน้ำจิ้ม…
เรียกว่าน้ำสลัดละกัน
แต่ตัวสลัดหลักๆ ของงานน่ะคือ "มาจ้า ยาหยี จัดกัน"
นี่กลายเป็นสัญลักษณ์ลึงค์ที่ดูดีสุด เท่าที่ผมเคยเห็นมา
ยิ่งพูดถึงสลัดกับน้ำสลัดก็ยิ่งหิว
ผมจึงไปที่ร้านขนมปัง ตามนัดกับเจสสิก้าและเจน คุณแม่ของเธอ
ได้ข่าวว่าผมจะไปร่วมงานมือเปล่าไม่ได้
เราจึงจะอบขนมปังกัน
โอเค ขอต้อนรับสู่การอบขนมปังมิยูคคาคา
- โอเค นี่คือ อะไรนะ "ฮาคา" เหรอ - มิยูคคาคา
- อ๋อ มี… มิยูคคาคา - ใช่ค่ะ
แปลง่ายๆ ก็แปลว่าขนมปังนิ่ม
เจน คุณทำเรื่องแบบนี้มา…
- อ๋อ ใช่ ฉันก็… - ทำมานานแล้ว
- นี่ไม่ใช่ขนมปังก้อนแรกสินะ - เมื่อก่อนฉันเคยอบ 180 ก้อน…
- ในวันเดียว - ในวันเดียว
นั่นเป็นมื้อค่ำมื้อยักษ์
นี่เป็นขนมปังสูตรเฉพาะของเรา
แล้วคุณแม่ก็เข้มงวดมาก ว่าจะต้องทำแบบนี้เท่านั้น
- ใช่ - โอเค
- ฮื่อ - โรยแป้งกระจายๆ ตรงนี้ก่อน
- โอเค - นิดเดียวพอค่ะ
- ฉันจะให้คุณทำก้อนนี้ - ได้
เอาไม้นวดแป้งนี่ไป
- อ่าฮะ - ต้องทำด้วยมือนิ่มๆ มาก
- นวดเบาๆ มือค่ะ - อ้อ
เบาๆ มือ ใช่
ถ้าจะมีใครที่มือเบา เห็นไหม
เจน สามีคุณช่วยอบขนมปังบ้างไหม
เขาไม่ได้รับอนุญาตให้ทำ เพราะเขาทำไม่ได้
ทำแล้วดูเป็นคลื่นงี้ แล้วเราก็ขายไม่ได้
คู่หมั้นฉันก็… ไม่ ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเลย
เขาใช้แป้งเยอะเกินไป ไม่ได้
พวกนั้นทำอาหารเก่งนะ แต่ทำขนมปังไม่ได้เรื่อง
- ใช่ - ทำไมแอบมีลางสังหรณ์
ผมอาจเป็นผู้ชายคนต่อไปที่ถูกอัปเปหิจากครัวนี้
คุณแต่งงานกันมานานแค่ไหน
ผมแต่งงานมา 46 ปีแล้ว
- ว้าว - ฮื่อ
- นั่น… - ไม่เลวเลย
- ไม่เลย - โอเค
นั่นไม่เลวเลย
- มีเคล็ดลับอะไรไหม - ก็…
- บนนี้ ไม่ใช่ข้างล่าง เอาแค่ข้างบน - ข้างบน…
นั่นแหละเคล็ดลับ
การเปิดใจฟังนะ ผมว่า
- คอยฟังกันและกันก็จะดี - ใช่ ฟัง… การฟัง
- ใช่ - เนอะ โอเคนะ
- คุณก็ต้องฟังฉัน - แม่จับความได้อย่างนั้น
โอเค เนอะ
- เป็นไง - ทรงมันควรจะกลม
- ยูจีน - เจสสิก้า
- ตรงนี้เพิ่ม แต่ตรงนี้ลด - ได้เลย
โอ๊ะโอ
ไม่รู้ว่านี่เป็นวิถีของชาวสวีเดนรึเปล่า แต่ก็เอาเถอะ
แต่ เอาจริง ผู้หญิงพวกนี้เป็นหญิงแกร่งทั้งนั้นนะ
ไม่ยอมให้ใครมางี่เง่าด้วย
ชอบทำอะไรๆ อย่างที่คิดจะทำ แล้วก็คอยดูให้มันออกมาไม่พลาด
ถ้าทำไม่ถูกก็หลบไปให้พ้นๆ เลย
มียุงทั้งหมด 47 สายพันธุ์ในสวีเดน
เข้าเตาอบไปเลย
- เข้าเตาอบไปเลย - ค่ะ
- หนึ่ง สอง สาม - โอ๊ย ไม่นะ
- เริ่มไม่เข้าท่าละ - เดี๋ยวก่อน
ไม่ น่าจะออกมาดูน่าเกลียด แต่อบไปเถอะ
เจสสิก้าให้กำลังใจกันเก่งมาก
โอเค คงไม่ใช่ขนมปังที่จะได้รางวัลจากหน้าตา
แต่เคล็ดลับอยู่ที่รสชาติต่างหาก
- อร่อยใช่ไหมล่ะ - ว้าว
ที่จริงเรามีตำนานท้องถิ่นเกี่ยวกับขนมปัง
เล่าว่าผู้หญิงในสมัยศตวรรษที่ 18
เคยนอนโดยหนีบก้อนขนมปังไว้ใต้รักแร้
เพื่อจะได้เสริมฟีโรโมนไว้ในนั้น
แล้วให้เอาขนมปังก้อนนั้น ไปมอบให้คนที่จะแต่งงานด้วย
ถ้าเขากิน เท่ากับจะรู้เลยว่า "โอเค คนนี้คือคนที่ใช่"
เป็นตำนานที่แย่มาก
ถ้าหลับตากินก็อร่อยเลยนะ
เห็นไหม อย่าตัดสินอะไรที่หน้าตา
ผมบอกได้อีกนะว่า อยู่ทางเหนือขนาดนี้มีอะไรที่ตัดสินยาก
เวลานอน
ไอ้ม่านนี้ในสายตาผมคือคำจำกัดความ ของความซาดิสต์
เราจะทรมานแขกโรงแรม ที่อยากนอนสบายๆ ยังไงดี
ติดม่านแบบนี้ไว้ก็แล้วกัน
ม่านที่จริงๆ แล้วปิดไม่ได้ กันแสงอะไรก็ไม่ค่อยได้
เราคงคิดนะว่าถ้าจะมีใครออกแบบระบบ
ที่กันแสงได้สนิทอย่างรวดเร็ว
ก็ต้องเป็นพวกสวีเดน
ตอนนี้คุณอาจคิดว่าจะได้เห็นช็อตสวยๆ
ของช่วงตะวันลับฟ้า แต่มันจะไม่ตกลับไปไหนอีกหกสัปดาห์
ขนาดเป็นตอนเที่ยงคืนก็ยังเหมือน แม่พระธรณีหาสวิตช์ปิดไฟไม่เจอ
ผมว่าเวลาเราอยู่ในแดนที่เวลาส่วนใหญ่จะมืดมิด
เขาคงอยากดื่มด่ำกับช่วงที่มีแสงอาทิตย์มากที่สุด
คุณอาจประหลาดใจว่าแม้ที่นี่จะไม่มีกลางคืน
แต่ผมก็ตื่นขึ้นมาโดยได้พักอย่างสดชื่นเต็มที่
ผมเพิ่งค้นพบผ้าปิดตานอน
เขาวางไว้ให้
เมื่อก่อนไม่เคยใช้มาก่อน ไม่เคยจำเป็นต้องใช้
ใส่ปั๊บ หลับปุ๋ยเหมือนเด็กๆ เลย
สรุปว่าทุกอย่างก็โอเค ที่จริงที่นี่ทิวทัศน์สวยงามมากทีเดียว
ในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์เทศกาลมิดซัมเมอร์
คนสวีเดนจะออกไปใช้ชีวิตกลางแจ้งกัน
ดังนั้น วันนี้ ผมจะเข้าป่าดงพงไพร
ไปใช้ชีวิตแบบชาวบ้านที่นี่จริงๆ
ปรากฏว่าวิถีชาวบ้านที่นี่ ไม่ใช่อย่างที่เราคิด
ผมกำลังจะไปเจอกับพรานเรียกกวางมูส
เจสสิก้าแสนดีและจัดการนัดให้ผม
ผมพร้อมจะทำทุกอย่างที่ตัวเองทำได้ ใต้ร่มคำว่าการค้นพบสิ่งใหม่ๆ
เอาละ ไปกันเลย
คือว่า ขนาดอยู่บ้านเกิดที่แคนาดา ผมยังไม่เคยเห็นกวางมูสสักตัว
ซึ่งก็น่าประหลาดใจอยู่
ถ้าคิดว่ากวางมูสตัวผู้โตเต็มวัย อาจสูงได้ถึงสองเมตร
และหนักเกือบ 500 กิโลกรัม
แต่กวางก็ขี้อายเหมือนผม
จึงต้องเป็นคนที่มีความสามารถพิเศษ ถึงจะล่อพวกมันออกมาได้
เช่นชายที่พูดภาษากวางมูสได้คนนี้
ได้ยินมาว่าเขามีกระท่อมอยู่ในป่า
ผมมองเขาว่าเป็นแบบเดียวกับ นายกริซซลี อดัมส์นักล่าหมีของทางอเมริกา
ผมว่าคุณคนนี้คงไม่เดินออกมาเจอผม ด้วยเสื้อแจ็คเก็ตทีมกีฬาหรอก
- สวัสดีครับ - สวัสดีๆ
- ผมชื่อมิไคล์ - มิไคล์
- ครับ - ผมยูจีน
- ยินดีที่รู้จัก - ยินดีที่รู้จักเช่นกัน
ผมว่าคุณควรยืมอันนี้ไปใส่ เพราะที่นี่ยุงชุมมาก
- ได้ยินมาเหมือนกัน - อย่าให้ยุงสูบเลือดจนตาย
โอเค ใส่แบบนี้คงไม่ได้ขึ้นปกจีคิว
แต่ถ้ามันกันยุงได้ ผมยอมเสี่ยง
ผมว่าเราควรจะไปเดินในป่ากัน
คุณคิดว่ายังไง
- แล้วเรา… - ไปเดินเล่นเย็นๆ ใจ
- มีอะไรจะเสีย - ใช่ ผมจะพาไปดูห้องนั่งเล่นของผม
กิจกรรมเรียกกวางมูสนี่ จะทำได้เฉพาะช่วงฤดูหาคู่ของพวกมัน
กวางตัวผู้จะเดินมาแล้วคิดว่า "อ้อ มีว่าที่แฟนรออยู่ตรงนี้"
แล้วเขาก็หงุดหงิดมาก ถ้าเห็นตาอ้วนคนเหนือแทน
ตาอ้วนคนเหนือเหรอ
หวังว่าเขาไม่ได้พูดถึงผมนะ
ผมเคยได้ยินมาว่ากวางมูส วิ่งได้เร็วกว่า 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
การทำให้พี่กวางผิดหวังน่าจะ ไม่ใช่ไอเดียที่ดีเท่าไหร่
ถ้ากวางมา อย่าขยับไปไหน
ผมไปยืนหลังคุณจะดีกว่าไหม แบบนั้นจะดีไหม
ได้ อยากทำอะไรก็ทำเลย
พอใจหรือยัง
แล้วเราจะเริ่มเรียกกวาง
เสียงมันเหมือนคุณกำลังป่วย
อย่ามาหัวเราะเยาะผมนะ
- ผมกำลังจริงจังที่สุด - ไม่เลย ไม่ใช่ๆ
แค่ต้องทำใจนิดนึงกว่าจะชิน เพราะเมื่อได้ยิน
- เราจะคิดว่า คือ… - ฮื่อ
ควรพาไปร้านขายยาอะไรแบบนั้น แต่ก็…
คุณอยากจะลองบ้างไหม
อย่า… อย่าไปลองที่โทรอนโตนะ
ที่โทรอนโตเหรอ
แค่มาลองที่สวีเดนก็บ้าพออยู่แล้ว
- เสียงนั้นพอได้ - ดีเหรอ
นั่นดี
ไม่เห็นอะไรเลย
ปกติจะต้องรอนานแค่ไหนกว่า…
- อาจจะสามหรือสี่ชั่วโมง… - โอเค
เพราะกว่ามันจะเดินมาก็เสียเวลา
โอเค
แล้วถ้าเรามีนัดดินเนอร์ล่ะ
- หรือสมมติว่า… - เอ่อ
- ลืมมื้อค่ำไปเลย - ให้… ลืมมื้อค่ำไปเลย
ใช่
เห็นอะไรหรือยัง
- ตรงไหนก็ได้ - ไม่เห็นเลย
แปลว่าโดนพี่กวางปล่อยให้คอยเก้อ
ก็ผิดหวังเหมือนกัน แต่มิไคล์ยังอยากอวด ว่าทำไมคนสวีเดนถึงรักธรรมชาติขนาดนี้
ที่สวีเดน สำหรับบางคน ถ้าต้องใช้ชีวิตวิ่งวุ่นวายตลอดเวลา
- อ้อ - บางทีเราจะวิ่งเร็วไปหน่อย
- อ่าฮะ - จนลืมจิตวิญญาณทิ้งไว้
บางครั้งเราจึงต้องหยุดเสียบ้าง
รอให้จิตวิญญาณเราหวนกลับมา
- ใช่สิ จริง - แล้วบางคนก็บอกว่า
"โห มันช่างอุงยัสแดมปันด์ ที่ได้ออกมาอยู่ป่า ผ่อนคลายและ…"
อุง… อุงยัสแดมปันด์คือการออกมาเดินป่า
- แล้วผ่อนคลายยิ่งขึ้นเหรอ - ใช่
ต้องบอกตรงๆ นะ ตอนนี้ตรงนี้ยุงชุมเป็นบ้าเลย
- ใช่ - ผมเลยไม่ค่อย…
อาจจะไม่ได้ผ่อนคลายสบายใจเท่าคุณ
มิไคล์ ขอบคุณมากที่พาผมมาเที่ยว
มีคุณมาด้วยก็ดีมาก
ปกติแล้วกวางมูส มาตามเสียงเรียกบ่อยแค่ไหน
ถ้าเป็นฤดูหาคู่ก็มาบ่อยมาก
คนอื่นดวงดีกว่าผมสินะ
ช่างเถอะ อีกหน่อยอาจจะได้เจอตอนกลับไปแคนาดา
การหาความรู้สึก "อุงยัสแดมปันด์" ก็ยากพอๆ กับการเฝ้าหากวางมูส
แต่วันที่ผมจะใช้ชีวิตอยู่กับธรรมชาติยังไม่จบ
ผมอาจเจอความรู้สึกนั้นเมื่อมีโรเบิร์ตช่วย…
สวัสดีครับ
เขาสัญญาว่าจะพาผมไปล่องเรือชมแม่น้ำ
แล้วไปให้ถึงงานบาร์บีคิวคืนก่อนงานมิดซัมเมอร์
- เรือคายัค - ใช่
ผมนึกว่าจะใช้เรือยนต์อย่างที่นั่งมาเมื่อวันก่อน
แต่นั่น…
นั่นก็มี… บางครั้งเราก็ใช้เรือยนต์ บางทีก็พายเรือคายัคเอา
วันดวงดีของผมอีกละ
- ใช่ - เสื้อชูชีพเนอะ เอาเลย
ต้องเตรียมว่าไปถึงอีกฝั่งน้ำแล้วยังหายใจอยู่
- ใช่ เป็นไอเดียที่ดี - ฮื่อๆ
- ใช่ - จริง
ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น อย่าแตกตื่น
- อ่าฮะ อย่าแตกตื่น - อย่าแตกตื่น
ไม่มีทางรู้หรอกว่าร่างกายเราจะทำอะไร ถ้ากำลังสยองสุดขั้ว
- อย่าแตกตื่น อย่า - อย่า อย่าแพนิค
- ไม่ว่าเกิดอะไรขึ้น - คำโปรดของผมเลย
หยิบพายขึ้นมาแล้วดันตัวออกเลย
เยี่ยม เก่งมาก
สมัยชีวิตรุ่งเรืองผมก็ผ่าน "ครีก" มา แต่อย่างน้อยวันนี้ก็มีไม้พายช่วย
หนึ่งในเรื่องที่ชอบมาก เวลาออกมากลางน้ำแบบนี้…
- อ่าฮะ - คือมันจะไม่มียุง
ไม่มียุงเหรอ
ผมก็ชอบเหมือนกัน
- รู้สึกยังไงบ้าง - รู้สึกดีเลยนะ ราบรื่นสุด
เหรอ ดีนะ
ผมว่าผมเกิดมาเพื่อทำสิ่งนี้เลย
ที่จริงนี่มันก็ดีอยู่นะ
อาจจะเป็นช่วงที่ผมผ่อนคลายที่สุด ตั้งแต่มาถึงที่นี่
เขามีคำเรียกความรู้สึกแบบนี้ด้วยใช่มั้ย
"อังกัสสตาแตรเพนเด"
มันสะกดยังไงนะ
ไม่มีเวลาสะกดหรอก
อุงย… อุงยัสแดมปันด์
ใช่ อุงยัสแดมปันด์
ซึ่งแปลว่าการได้ความรู้สึกสงบผ่อนคลาย
พูดง่ายๆ ก็คือไม่มีความร้อนอกร้อนใจ หรือตึงเครียดอะไร
ใช่เลย
ปล่อยไปตามกระแส นั่นก็คือสิ่งที่เราทำอยู่เหมือนกัน
เวลาออกมาพายเรือคายัคแบบนี้
ปล่อยไปตามกระแส
การปล่อยไปตามกระแสเป็นสิ่งที่ควรเก็บมาคิด
แต่ตอนนี้ ผมคิดถึงแต่อาหารเท่านั้น
และในสวีเดนเขามีคำกล่าวว่า หิมะละลายเมื่อไหร่ เตาย่างก็จะถูกขุดออกมา
เขากล่าวเป็นภาษาสวีดิชนะ ขอพูดให้ชัดๆ เลย
- สวัสดีทุกคน - สวัสดี
ผู้แสวงบุญเข้าฝั่งแล้ว
มิไคล์
- สวัสดี ยูจีน เป็นไงบ้าง - มิไคล์มาถึงตรงนี้ก่อนแล้ว
ซึ่งทำให้ผมคิดว่าเขาวิ่งได้เร็วกว่า
กวางมูสที่วิ่ง 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือไม่งั้นก็ขับรถมา
- สวัสดี - นี่ลูกชายผม เอมิล
เอมิล ยินดีที่ได้พบ
- แล้วนั่นก็อันนา ภรรยาผม - สวัสดี
- อันนาค่ะ ยินดีที่ได้รู้จัก - อันนาเหรอ ยินดีมากที่ได้รู้จัก
การใช้ชีวิตกับพ่อคนนี้เป็นยังไงน่ะ
คือมันก็… เขาจะ… เขาลากคุณเข้าป่าด้วยไหม
แบบถ้าคุณไม่ยอมไป เราจะ… แบบนั้น
วันนี้จะไปเดินป่ากัน ไม่ว่าจะอยากไปหรือไม่
"สแตมเพนันด์"… "อังกัสสแตมเพนาดา" อะไรนะ
อุงยัสแดมปันด์
- อุงยัสแดมปันด์ - ใช่
เขาพยายามอธิบายให้ผมฟัง ตอนเราอยู่ในป่า
แต่เรามัวแต่ตบยุงจนผมไม่ค่อยเข้าใจ
อุงยัสแดมปันด์
แนวคิดที่ว่าเราจะใช้อะไรก็ได้ มาผ่อนคลายความเครียดและความร้อนใจ
แต่เพราะตอนนี้เราอยู่ในสวีเดน เขาจึงใช้ธรรมชาติหย่อนใจ
ผมว่าผมเริ่มเข้าใจมัน ตอนอยู่กลางแม่น้ำในเรือคายัค
ลูกๆ คุณน่ารักมาก
- ขอบคุณค่ะ - ไหนขออุ้มหน่อย หนักแค่ไหนเนี่ย
ขออุ้มหน่อยหนักแค่ไหน
- โอ๊ย โตสุดๆ - ยิ้มแล้ว
เขาน่าจะพร้อมออกแม่น้ำแล้วล่ะ
ผมพาออกไปได้นะ จะได้สอนเคล็ดลับ
เมื่อเริ่มพบอุงยัสแดมปันด์ของตัวเอง
ตอนนี้ใจผมก็พร้อมจะเจอกับงานใหญ่พรุ่งนี้แล้ว
เทศกาลมิดซัมเมอร์
ได้เวลาของงานฉลองดวงตะวันของสวีเดน
แล้วทุกคนก็พร้อมสุดๆ เหลือแค่พระอาทิตย์
ที่ทำท่าว่าจะไม่ยอมมางานของตัวเองเสียแล้ว
ฝนที่ตกกระหน่ำทำให้เข้าใจ คำว่าปล่อยไหลตามกระแสอย่างดีเลย
แค่คิดว่าจะไปงานฉลองดวงอาทิตย์
แต่มองขึ้นไปไม่เห็นเลยก็เป็นเรื่องที่
คนอาจจะเขียนหนังสือทั้งเล่มได้นะ ผมว่า
แต่ทุกคนก็ยังตื่นเต้นกับงาน ผมว่าน่าจะสนุก
- สวัสดีค่ะ - เจสสิก้า
ยินดีต้อนรับสู่มิดซัมเมอร์
โห ขอบคุณมาก
ก็คิดอยู่ว่าคุณอาจอยากได้ร่ม
ใช่ ดูเหมือนว่าวันนี้พระอาทิตย์ น่าจะไม่โผล่มางาน
อ๋อ ไม่ นี่เป็นปกติของงานมิดซัมเมอร์
- อ่าฮะ - มันควรจะมีฝนตกอยู่แล้ว
ไม่อย่างนั้นก็ไม่นับเป็นมิดซัมเมอร์ของจริง
ฉันว่าคุณน่าจะอยากได้ประสบการณ์ของจริง
ผมอยากได้ประสบการณ์ของแท้ที่สุด เท่าที่จะได้จากตรงนี้…
- ใช่ค่ะ - สำหรับมิดซัมเมอร์
ช่วงสำคัญที่สุดของเทศกาลนี้ คือการยกเสาเมย์โพล
ตามมาด้วยการเต้นรำ ดื่ม
และพฤติกรรมอะไรก็ตาม ที่จะตามมาจากการเต้นรำและดื่มกิน
แต่ก่อนอื่น เจสสิก้าอยากให้ผมเปิดใจ
รับประเพณีสวีดิชที่ไม่เหมือนใคร
ฉันคิดว่าจะพาคุณไปกินฟีก้าแบบสวีดิชก่อน ถ้าคุณอยากลอง
- ฟีก้าแบบสวีดิช - ใช่
ปกติแล้วก็มีของหวานกับกาแฟ
แต่จริงๆ ก็เป็นจังหวะให้นั่งพัก คุยกับเพื่อน
- แบบนี้ผมชอบ - ฟีก้าดีที่สุดเลย
ของที่ขายกันในงานเทศกาล
บางส่วนก็อร่อยจนต่อมรับรสกระตุก
- ชอบเหรอคะ - รักเลยล่ะ
แล้วก็มีเจ้านี่
ชาวสวีเดนชอบปลาแฮร์ริงดองมาก
ปลาหมักกลิ่นแรงสุดๆ
ปกติจะเสิร์ฟเป็นส่วนหนึ่งของไลน์บุฟเฟต์ หรือสมอร์ยัสบอร์ด
สวัสดีค่ะ ขอชิมปลาหน่อย
แล้วเจสสิก้าก็อยากให้ผมลองเอามากๆ
แกะปลาด้วยเหรอ
- ใช่สิ - ใช่สิ
โห นี่มัน รอไม่ไหวละ
จะกินพร้อมก้างก็ได้ แต่มันไม่…
ไม่ๆ ไม่อยากให้มีก้างหรอก
คิดยังไงคะ
อร่อยมากครับ
- แน่ใจเหรอ - แน่
- ไม่ได้ล้อเล่นนะ - ไม่เลยๆ
ไม่ได้มุกนะ
หลังจากกินปลาแฮร์ริง
เจสสิก้าก็เตรียมของเอาไว้ล้างปาก
ถึงแล้วค่ะ
เราจะมาหาเอวากับยอราน เพื่อมาดื่มตามประเพณี
ก่อนจะยกเสาเมย์โพล
ขนมปังมิยูคคาคาของผม ผมว่าก็ทำได้ดีไม่ใช่ชั่ว
- อร่อยนะ รสชาติดีมากจริงๆ - อร่อยใช่ไหมล่ะ
- ฉันชอบมากเลย - ดี
เห็นไหม ไม่ได้ยากขนาดนั้น
- ไม่เลย คุณทำได้ดีมาก - การอบขนมปัง
- ใช่มั้ย - ใช่
งั้น มีเหล้าชแนปส์
แต่ต้องร้องเพลงก่อนเขาถึงจะยอมให้ดื่ม
- หวังว่าจะซ้อมมานะ - ยอราน
- เยี่ยมมาก - เยี่ยมมาก
- ชแนปส์ของดี - ใช่ ชแนปส์ของดี
แหม ก็นี่มิดซัมเมอร์ ต้องใช้ของดี
มากับความรู้สึกสนุกสนานใช่ไหมล่ะ
ถ้าเรามีประเพณีที่สืบทอดกันมาหลายร้อยปี
มันก็เป็นส่วนหนึ่งของตัวตนเรา
ฉันเป็นชาวสวีดิช พ่อแม่ฉันก็ทำประเพณีนี้
ปู่ย่าตายายก็ทำประเพณีนี้ ทวดทั้งหลายก็ทำ
บรรพบุรุษนับขึ้นไปอีกก็ทำ
มันเป็นช่วงเวลาสุขสันต์ของวัน แล้วมันก็เข้ามาอยู่ในใจเรา
มันก็ย้อนแย้งดีที่เรามาฉลองพระอาทิตย์ ทั้งที่ตากฝนเปียกปอน
หนังเรื่องซิงกิ้งอินเดอะเรน สู้ชาวสวีเดนไม่ได้เลย
ถ้าเป็นภาคอื่นของสวีเดน คนที่จะยกเสาจะเป็นผู้ชาย
แต่ถ้าเป็นภาคเหนือของสวีเดน
ผู้หญิงของเราแข็งแกร่งเป็นตัวของตัวเอง และสามารถยกเสาได้เอง
อย่างคุณแม่
ใช่ คุณแม่ฉันแข็งแรงและเป็นตัวของตัวเองมาก
ยกแล้วค่ะ
เย้!
เดินขึ้นไปตรงนั้นมั้ยเผื่อจะได้มีที่
ทุกคนเต้นรอบเสากันอยู่
โอ๊ยตาย
นี่คือเต้นระบำกบ
โอเค
นี่คือร้องเป็นเสียงกบแถวนี้นะ
แน่นอน ไม่มีอะไรบ่งบอกว่า นี่คือเทศกาลมิดซัมเมอร์ของสวีเดนมากกว่า
การเต้นเป็นกบ
ที่จริงนี่เป็นเพลงมาร์ชเดินทัพของฝรั่งเศส
แต่ชาวสวีเดนเอามาปรับ เป็นเพลงพื้นบ้านที่ทุกคนรัก
ผมชอบมากที่ทุกคนทำอย่างบันเทิงสุดๆ
- ใช่ - ทั้งที่ฝนตกกระหน่ำ
ชีวิตผมไม่น่าจะเคยเห็นอะไรแบบนี้มาก่อน
มีแต่ในสวีเดน
สภาพอากาศทำอะไรเราไม่ได้ จะฝนตกหรือจะแดดออก
เราก็ยังจะออกมาฉลองกันแบบนี้
ขอบอกตามตรง งานนี้ผมสนุกมากเลยนะ
- เหรอคะ จริงเหรอ นึกแล้ว - ใช่ ผมน่าจะไม่ได้ทำอะไรแบบนี้
- มาตั้งแต่ยังเด็ก - ไม่ได้ทำหรอก
ถ้าเจมส์ หลานชายของผม กับลูกสาวผม
กับลูกชายและภรรยาผมมาอยู่ตรงนี้ด้วย
วันนี้ผมคงไปเต้นรอบเสากับเขาด้วย
ได้เห็นงานเทศกาลนี้ในสภาพอากาศแบบนี้
ทำให้ผมหลงรักคนที่นี่เลย
มันเป็นแนวคิดที่แปลกดีนะ ใช้เสาเมย์โพลเป็นสัญลักษณ์ของลึงค์
ดูไม่ค่อยออกว่ามันจะเข้ากับงานฉลองครอบครัว ได้ยังไง แต่มันมีความหมายลึกล้ำกว่านั้น
มันคือความอุดมสมบูรณ์ที่จะหลั่งลงไปในดิน
เมื่อดินอุดมสมบูรณ์ก็จะทำให้ดอกไม้บาน
แล้วดอกไม้ก็ถูกเอามาประดับเสา
ทำให้ได้มีอาหารที่เรากินกัน
นี่แหละความหมายของงานเทศกาลนี้
ผมว่านี่แหละคำที่เขาบอกว่า "ปล่อยไปตามกระแส" ในสวีเดน
เราต้องยินดีเมื่อทุกอย่างเป็นตามที่ต้องการ
ต้องอดทนผ่านหน้าหนาวให้ได้ เพราะรู้ว่าสักวันดวงอาทิตย์จะกลับมา
และทำให้เราได้เหลือบเห็น จิตวิญญาณของชาวสวีเดน ผมว่านะ
มันสำคัญขนาดนั้นเลย
การเรียนรู้ที่จะไหลไปพร้อมกระแส
อาจเป็นสาระสำคัญที่สุด ที่ผมได้จากช่วงเวลาในสวีเดนครั้งนี้
หวังว่ามันจะเป็นบทเรียนที่ช่วยได้ ยามที่ผมเดินทางทั่วทวีปยุโรปต่อไป
ตอนหน้า
สก็อตแลนด์เป็นแดนของคุณแม่ผม ท่านอยู่ที่นี่จนกระทั่งอายุ 13 ปี
เหนื่อยเอาเรื่อง
ครอบครัวของคุณก็จะมาฉลองพร้อมกับทุกคน
เป็นความรู้สึกที่ผมไม่เคยสัมผัสมาก่อน
อยู่นี่ไง
นี่ก็ใกล้เคียงกับ การได้สัมผัสรากเหง้าของตัวเองที่สุดแล้ว
แด่สุขภาพ
แม่จ๋า
คำบรรยายโดย ปัทมวรรณ บูรณมาตร์