Người ta nói du lịch là trải nghiệm cuộc sống.
Có lẽ thế, nếu một ngày ở sân bay không làm bạn kiệt quệ tinh thần trước.
Có nơi nào mà người ta bảo bạn phải đến sớm hai tiếng
chỉ để có nguy cơ cực lớn bị trễ chuyến hai tiếng?
Mặc dù vậy, tôi vẫn nghĩ chuyến du lịch năm ngoái là tốt cho tôi.
Có vẻ nó đã giúp tôi mở mang tầm mắt.
Đến một mức độ nào đó.
Nên tôi sẽ bước vào hành trình phải đi
với bất cứ dân du lịch đàng hoàng nào.
Tôi sẽ đi châu Âu.
Được. Chính xác thì ta đang ở đâu?
Tôi sẽ đi xuyên lục địa…
từ đỉnh đến đáy.
Tôi sẽ đi những nơi ít ai tìm đến để khám phá những tinh hoa ẩn giấu…
Bạn đã quay được chưa?
…và đắm chìm vào tinh thần phiêu lưu mới chớm nở này.
Nhìn tôi này. Không bám tay nhé.
Chúng ở ngay đây này. Đây là gì?
Tôi sẽ rèn luyện vị giác của mình…
Ái chà, ngon quá đi mất.
Nho đã sẵn sàng.
Và thử sống như dân địa phương.
Chào mừng đến làng tôi.
Thật điên rồ.
Tao vừa cứu mạng mày đấy. Đừng quên tao.
Tôi quẳng hết gánh lo vào vali…
Đến rồi kìa.
Chả biết cơ thể sẽ phản ứng thế nào khi kinh hoàng tột độ đâu.
Tôi chưa làm điều gì như thế này từ khi còn bé.
Và tôi sắp thốt ra bốn từ tôi chưa từng nói ra.
Sẵn sàng cất cánh.
EUGENE LEVY, VỊ LỮ KHÁCH MIỄN CƯỠNG
CHÂU ÂU
Mọi hành trình đều phải có điểm bắt đầu.
Tôi nghĩ ra câu đó đấy.
Hành trình của tôi bắt đầu ở đây, cực bắc của Thụy Điển,
với cả lục địa châu Âu trải ra phía trước tôi.
Quả là một ý nghĩ dễ gây nản lòng với một người không đi đây đi đó nhiều.
Điểm đến đầu tiên trong chuyến phiêu lưu châu Âu vĩ đại của tôi,
tôi đã bay gần 10.000 cây số, qua bảy múi giờ,
từ Toronto đến một thị trấn nhỏ tên là Gammelstad ở Thụy Điển,
nó ở xa về phía bắc đến nỗi, chỉ còn 50 cây số nữa là đến Vòng Bắc Cực.
Tôi nghe nói ở xa về phía bắc thế này, mặt trời không lặn.
Không có ban đêm thì sao sống được?
Thường thì khi ta gặp một ngày tồi tệ, ta biết nó sẽ kết thúc.
Tôi là người thích sống theo thói quen. Tôi thích đêm nối tiếp ngày,
nhưng có lẽ người Thụy Điển lại nghĩ khác.
THỤY ĐIỂN
Ở Thụy Điển này, người ta ăn mừng ngày dài nhất
với lễ hội lớn nhất trong năm.
Hạ chí.
Nhưng trước khi tôi được tham gia lễ hội cuối tuần,
hướng dẫn viên địa phương, Robert, sẽ đưa tôi đến khách sạn bằng taxi.
- Làm thế này à? - Vâng.
Và tôi rất sẵn lòng chi một khoản tip đáng kể,
nếu chúng tôi đến nơi mà không bị dính nước.
Đi nào.
Sông rộng quá nhỉ, Robert.
Đây là con sông lớn thứ hai Thụy Điển.
Nó dài 580 cây số.
Rất lớn.
Những năm 1500, khi Thụy Điển bắt đầu hiện đại hóa,
chúng tôi dùng đường sông để vận chuyển gỗ.
Vậy gỗ là ngành công nghiệp lớn ở đây?
Vâng, chúng tôi có nhiều cây.
Và anh ấy không nói đùa.
Số lượng cây lên đến khoảng 87 tỷ.
Tức là hơn một phần ba tổng số cây ở nước Mỹ,
nhồi nhét vào một đất nước có diện tích tương đương California.
Vấn đề là, nhiều rừng thế cũng có nghĩa…
Muỗi.
- Muỗi? - Vâng.
Chúng tôi có hơn 47 loài muỗi khác nhau.
Bốn mươi bảy loài muỗi khác nhau?
- Vâng. - Ái chà.
Người dân ở đây hay làm gì?
Có rất nhiều thứ để làm ngoài trời.
Vào mùa hè, chúng tôi ra sông, chèo kayak, thuyền, câu cá.
Vào mùa đông, chúng tôi câu cá trên băng,
vào rừng, đi xe trượt tuyết, vân vân.
Cuộc sống ở đây rất khắc nghiệt.
Như đa số dân thành thị, khắc nghiệt với tôi là không có Wi-Fi.
Nên đến một nơi mà đường chính là sông khiến tôi hoang mang,
mà nói thế là còn nhẹ.
Ta sắp đến gần khách sạn của ông rồi.
Đến Arctic Bath.
Chắc với cái tên như Arctic Bath,
đây không phải khách sạn dành cho người yếu tim.
Được thiết kế theo hiện tượng gỗ ùn tắc trên sông, khách sạn phục vụ những người
muốn trải nghiệm cuộc sống sang trọng giữa nơi hoang dã
với cái giá chưa đến 1.000 đô một đêm.
Dẫn tôi đi tham quan là Jessica,
gia đình cô đã sống ở nơi độc nhất vô nhị trên thế giới này
suốt nhiều thế hệ.
Đến nơi rồi.
Phải nói là,
đây là một trong những kiến trúc kỳ lạ nhất mà tôi từng thấy.
Một nhà tròn nổi, bên trong có nhà hàng,
bồn Jacuzzi và phòng xông hơi.
Và ở trung tâm, một bể bơi ngay trên chính sông Lule.
Ông thấy lưới xung quanh không?
Là để ngăn cá chó vào cắn ngón chân lúc đang bơi đấy.
- Ồ, thật sao? - Vâng.
Đây là nơi ông sẽ ở. Mời vào.
Đây là phòng ông.
Cửa sổ lớn quá.
Để đón hết ánh sáng mặt trời, suốt đêm.
Và có gì để che cửa sổ không?
Ý tôi là, có…
- Ở đây có rèm… - Vâng.
…nhưng dùng làm gì chứ?
Cứ cho là để ngủ đi.
Nếu ông đến để trải nghiệm cách sống phía bắc Thụy Điển,
ông nên kéo rèm ra.
- Kéo rèm ra? - Vâng.
Có lẽ tôi cần tối hơn một chút,
- nhưng… - Vâng.
Tôi và mẹ đang chuẩn bị nướng bánh truyền thống của chúng tôi.
Nên nếu ông muốn, ông nên ghé qua lấy bánh mì
để mang đến lễ hội.
- Ông có thể gặp mẹ tôi. Chào hỏi. - Được.
- Được. Cảm ơn, Jessica. - Cảm ơn.
Nướng bánh là một trong các hoạt động chuẩn bị cho lễ Hạ chí.
Mỗi năm, thị trấn tý hon này chuyển mình
để chào đón hàng ngàn dân ăn chơi.
Và Jessica bảo tôi đến gặp một người,
Eva, ở quảng trường thị trấn.
Bạn đã bao giờ có cảm giác mình ăn mặc hơi tuềnh toàng chưa?
- Chà Eugene. Xin chào. Tôi là Eva. - Chào Eva.
- Vâng. - Đây là chồng tôi.
Ông ấy tên là Göran.
- Göran? Rất hân hạnh. - Vâng.
- Tham gia cùng chúng tôi đi. - Được.
Chúng tôi sẽ chuẩn bị cho lễ Hạ chí.
Được. Vậy cái ta đang làm đây chỉ là tập dượt thôi à?
Chính xác. Chúng tôi đang làm thế.
Hạ chí gần như ngày lễ quốc gia của chúng tôi vậy.
Đó là ngày tất cả đều ăn mừng.
Chúng tôi sẽ nhảy múa quanh cây nêu.
Cây nêu thì liên quan gì đến Hạ chí?
Vì sự sống khởi đầu vào mùa hè, và có người nói
đó là biểu tượng dương vật và phải dựng nó lên.
Ở quê tôi, thường người ta phải làm một hai ly
thì mới nói đến chuyện như vậy.
- Được. - Vâng.
Vậy, nó rất đẹp và đồng thời là biểu trưng cho dương vật.
Chính xác.
Tôi hiểu. Rồi ta dựng nó lên.
Và… Như ông thấy, nó là một cái cột có thanh ngang.
Và ở hai đầu thanh ngang, ta cũng treo hai vòng tròn.
Và ông có thể đoán được nó biểu trưng cho cái gì.
Ta có trí tưởng tượng mà.
Tôi nghĩ ông có thể giúp chúng tôi trang trí cây nêu.
- Chắc chắn rồi. - Ừ.
Hoa này đẹp quá. Bước qua đây phải không?
Tôi bước qua thứ này?
Khoảng năm, mười phút nữa, tôi sẽ đến.
- Để tôi cầm tay cho? - Đây.
- Tuyệt lắm. - Cảm ơn.
- Ở dưới cùng. - Dưới cùng à?
- Để ở dưới cùng. - Vâng.
- Giữ nhé. - Vâng.
- Tôi có dây đây. - Đúng rồi.
- Nhưng bà đảm bảo… - Tay ông ổn chứ?
Cho đến giờ thì ổn.
- Xem này. Thấy chưa? - Ừ.
Hoa nở vào Hạ chí.
Mặt trời đem đến sự sống cho hoa trái và con người.
Có rất nhiều hoạt động vào dịp Hạ chí.
Chắc chắn rồi.
Ngày 22/3 là ngày sinh thường gặp nhất ở Thụy Điển.
- Thật sao? - Thật.
Chín tháng sau Hạ chí.
Tôi nghĩ tôi hiểu vì sao họ lại háo hức với nó đến thế rồi.
Rõ như ban ngày rồi.
Hoa treo trên cột, tôi nghĩ, chỉ là để trang trí…
cho món salad.
Chứ món chính thì là: "Em yêu ơi, mình ăn nhau thôi".
Đây là một trong số những biểu tượng dương vật đẹp nhất tôi từng thấy.
Nói về salad và món ăn khiến tôi đói.
Nên tôi đến lò bánh để gặp Jessica và mẹ của cô ấy, Jane.
Tôi nghe nói không được đi tay không đến dự lễ hội,
nên ta sẽ nướng bánh mì.
Được. Xin mời ông nướng bánh mjukkaka.
- Được. Cái gì "haka" cơ? - Mjukkaka.
- Vâng.
Dịch ra là bánh mì mềm.
Jane, bà đã làm việc này…
- Ồ, vâng. Tôi… - …đã khá lâu rồi.
- Đây không phải ổ bánh mì đầu tiên. - Hồi xưa tôi nướng 180 cái…
- Một ngày. - …một ngày.
Bữa tối thịnh soạn đấy.
Đây là bánh đặc trưng của chúng tôi
và mẹ tôi rất tỉ mỉ trong cách làm nó.
- Đúng. - Được.
- Ừ. - Ông lấy bột và cho vào đây.
- Được. - Một chút thôi.
- Cho ông cái này… - Ừ.
…và cái chày cán bột này.
- À há. - Tay ông phải mềm mại vào.
- Tay nhẹ nhàng. - Ừ.
Tay nhẹ nhàng. Vâng.
Nói về tay nhẹ nhàng thì… Thấy chưa?
Jane, chồng bà có giúp bà nướng bánh không?
Ông ấy không được làm vì ông ấy không làm được.
Bánh trông thế này, thế thì không bán được.
Hôn phu của tôi… Anh ấy không được vào đây.
Anh ấy dùng quá nhiều bột. Không.
Họ giỏi nấu nướng món ăn chứ không phải nướng bánh.
- Ừ. - Sao tôi có cảm giác
tôi sẽ là người tiếp theo bị cấm cửa vào bếp này nhỉ?
Ông đã kết hôn bao lâu rồi?
Có phải… Tôi đã kết hôn 46 năm.
- Ái chà. - Ừ.
- Cũng… - Không tồi.
- Không. - Được.
Không tồi đâu.
- Ông có bí quyết gì không? - Chà…
- Trên này, không ở đó. Trên này thôi. - Trên…
Đó là một bí quyết đấy.
Tôi nghĩ là lắng nghe.
- Lắng nghe là tốt. - Ừ. Lắng nghe.
- Ừ. - Thế à? Tốt nhỉ?
- Phải lắng nghe tôi nhé. - Đó là điều mẹ tôi rút ra.
Được. Thế à?
- Thế nào? - Phải hình tròn cơ.
- Jessica. - Eugene.
- Thêm ở đây, bớt ở đó. - Được.
À há.
Không biết có phải ở Thụy Điển là thế hay gì không,
nhưng những phụ nữ này rất mạnh mẽ ấy?
Họ không thích vu vơ.
Họ thích làm theo cách của họ và làm cho đúng.
Và nếu bạn không làm đúng, tránh ra chỗ khác.
Bốn mươi bảy loài muỗi ở Thụy Điển này.
Cho vào lò nào.
- Cho vào lò nào. - Vâng.
- Một, hai, ba. - Ôi không.
- Không ổn rồi. - Giữ đi.
Không. Cái này sẽ xấu lắm, nhưng cứ cho vào đi.
Jessica rất biết cách động viên.
Được, nó sẽ không được giải nào về vẻ ngoài,
nhưng bí quyết là ở hương vị.
- Ngon nhỉ? - Ái chà.
Thật ra, có một chuyện dân gian về bánh mì,
kể là phụ nữ ở thế kỷ 18
thường hay để một ổ bánh mì dưới cánh tay trong lúc ngủ
để nó thấm pheromones.
Và họ sẽ tặng cho người họ sẽ kết hôn.
Và nếu ăn, người đó sẽ biết: "Nửa kia đây rồi".
Chuyện gì kinh thế.
Không nhìn thì thấy rất ổn.
Thấy chưa? Đừng nhìn mặt mà bắt hình dong.
Và ở xa về phía bắc thế này, thì một thứ khác cũng khó đoán biết lắm.
Giờ ngủ.
Với tôi, đây đích thực là định nghĩa của hành hạ bản thân.
Làm sao để tra tấn một vị khách đang rất muốn có một giấc ngủ ngon?
Lắp rèm kiểu thế này,
nó không che kín được và không chặn được ánh sáng.
Và ta cứ nghĩ là nếu có ai thiết kế được hệ thống
để chặn ánh sáng thật nhanh,
thì đó là người Thụy Điển cơ đấy.
Đây là lúc bạn mong được thấy vài cảnh quay đẹp
lúc mặt trời lặn, nhưng phải sáu tuần nữa cơ.
Kể cả lúc nửa đêm, cứ như Mẹ Thiên Nhiên không tìm thấy nút tắt đèn vậy.
Chắc là khi bạn sống ở nơi tối tăm hầu như quanh năm,
bạn phải tận dụng ánh sáng mặt trời.
Chắc các bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết mặc dù không có ban đêm,
tôi tỉnh dậy rất thoải mái và sảng khoái.
Tôi đã phát hiện ra mặt nạ bịt mắt.
Họ để sẵn ở đó.
Tôi chưa đeo bao giờ, chưa bao giờ cần đeo.
Đeo vào, ngủ như em bé.
Vâng. Nên rất dễ chịu. Thật ra, quang cảnh ở đây rất đẹp.
Vào kỳ nghỉ cuối tuần lễ Hạ chí,
người Thụy Điển đổ ra ngoài trời.
Nên hôm nay, tôi sẽ ra nơi hoang dã
để sống như dân địa phương thực thụ.
Hóa ra cách sống ở đây không giống như tôi hình dung.
Tôi sẽ đi gặp một người gọi nai.
Jessica thật tử tế khi sắp xếp cho tôi.
Tôi sẵn sàng làm mọi thứ trong khả năng dưới danh nghĩa khám phá.
Đi thôi nào.
Ở Canada, tôi chưa từng thấy nai sừng tấm,
đó là một bất ngờ đấy,
vì một con đực trưởng thành có thể cao đến hai mét
và nặng khoảng 450 cân.
Nhưng giống như tôi, chúng rất nhút nhát.
Nên cần một người đặc biệt để gọi chúng ra.
Như một người biết nói chuyện với nai sừng tấm.
Nghe nói anh ấy có riêng một căn nhà gỗ trong rừng.
Tôi nghĩ anh ấy giống như kiểu Grizzly Adams.
Tôi nghĩ anh chàng này sẽ không ra đón tôi trong một bộ áo khoác thể thao đâu.
- Xin chào. - Xin chào.
- Tôi tên là Mikael. - Mikael.
- Vâng. - Eugene.
- Rất hân hạnh. - Rất hân hạnh.
Tôi nghĩ ông nên mượn cái này vì ở đây có nhiều muỗi lắm.
- Tôi nghe nói rồi. - Và đừng để chúng làm thịt ông.
Bộ cánh này sẽ không giúp tôi lên trang bìa GQ,
nhưng nếu nó giúp tôi chống muỗi, tôi sẵn sàng mạo hiểm.
Tôi nghĩ ta nên đi bộ trong rừng.
Ông nghĩ sao?
- Rồi ta… - Đi dạo đoạn ngắn.
- Thế nào? - Và tôi giới thiệu phòng khách với ông.
Ông đang tham gia hoạt động gọi nai vào mùa giao phối.
Con nai đực đang đến và nghĩ: "Ôi, sẽ có cô bạn gái đẹp ở đây".
Và nó rất thất vọng khi thấy một gã béo từ phía bắc.
Gã béo từ phía bắc?
Mong không phải nói tôi.
Tôi nghe nói nai có thể chạy với tốc độ 56km/h.
Nên làm nó thất vọng có vẻ không phải ý hay.
Nếu nai đến, đừng cử động gì hết.
Có lẽ tôi nên đứng sau lưng anh. Thế có được không?
Vâng, ông cứ thoải mái.
Hài lòng chưa nào?
Vậy ta bắt đầu gọi nai nhé.
Nghe như anh bị ốm.
Đừng cười tôi.
- Tôi rất nghiêm túc đấy. - Không.
Nghe dần mới quen, vì khi mới nghe
- thì nghĩ… - Vâng.
…anh nên đến hiệu thuốc hay gì đó. Nhưng…
Ông muốn thử không?
Đừng thử làm ở Toronto.
Ở Toronto à?
Ở Thụy Điển nghe đã có vẻ điên rồ rồi.
- Thế được đấy. - Tốt không?
Rất tốt.
Tôi không thấy gì cả.
Thường thì mất bao lâu…
- Có lẽ ba, bốn tiếng… - Được.
…vì chúng đi bộ mất nhiều thời gian lắm.
Được.
Nhỡ mình có hẹn ăn tối thì sao?
- Hay là… - Vâng.
- Quên bữa tối đi. - Quên bữa tối đi?
Ừ.
Thấy gì chưa?
- Bất cứ chỗ nào? - Không có.
Chúng tôi bị một con nai cho leo cây rồi.
Chán thật, mà Mikael vẫn muốn cho tôi thấy sao người Thụy Điển yêu thiên nhiên thế.
Ở Thụy Điển, với một số người, khi liên tục phải chạy…
- Vâng. - …đôi khi ta chạy hơi quá nhanh…
- À há. - …đến nỗi bỏ quên tâm hồn.
Nên đôi khi, ta phải dừng lại một chút.
Đợi cho tâm hồn đuổi kịp.
- Phải. - Vâng. Và có người nói:
"Được vào rừng thư giãn thì đúng là ångestdämpande"…
Ångestdämpande nghĩa là vào rừng,
- và thấy thư thái hơn? - Đúng.
Nói thật nhé, tôi đang phải đội cái mũ chống muỗi rất nặng.
- Vâng. - Nên tôi không…
Tôi không thư thái được như anh.
Mikael, cảm ơn đã đưa tôi đi.
Thật vui khi ông đến đây.
Xác suất có nai đáp lại là bao nhiêu?
Vào mùa giao phối thì khá cao đấy.
Có người đúng là may hết phần người khác.
Ôi chà. Có lẽ tôi sẽ thấy một con ở Canada.
Ångestdämpande có vẻ cũng tránh né tôi như lũ nai vậy.
Nhưng ngày hòa mình vào thiên nhiên của tôi chưa kết thúc,
và biết đâu tôi lại có thể khám phá nó với sự giúp đỡ của Robert…
Xin chào.
…người đã hứa sẽ đưa tôi đi một chuyến trên sông
đến một bữa tiệc nướng buổi tối trước Hạ chí.
- Thuyền kayak. - Vâng.
Tôi tưởng có thuyền máy, như cái đi hôm trước.
Nhưng đó…
À… Có lúc chúng tôi đi thuyền máy, có lúc thì kayak.
Hôm nay tôi gặp may rồi.
- Ừ. - Áo phao nhé? Đây.
Tôi muốn đảm bảo là khi sang bên kia, tôi vẫn còn thở.
- Ừ. Ý hay đấy. - Ừ.
- Ừ.
Dù gì cũng đừng hoảng loạn.
- À há. Đừng hoảng loạn. - Đừng hoảng loạn.
Chả biết cơ thể sẽ phản ứng thế nào khi kinh hoàng tột độ đâu.
- Không hoảng loạn. - Không hoảng loạn.
- Dù thế nào đi nữa. - Những từ tôi thích nhất.
Cầm mái chèo rồi đẩy ra.
Hoàn hảo. Rất tốt.
Tôi đã từng trải qua vài rạch nước rồi, nhưng ít nhất hôm nay, tôi có mái chèo.
Một trong những điều tôi thích khi được ra mặt nước thế này…
- À há. - Không có muỗi.
Không có muỗi à?
Hay quá.
- Cảm giác thế nào? - Khá ổn. Suôn sẻ.
Thế à? Tốt quá.
Tôi nghĩ đây là điều tôi được sinh ra để làm.
Thật ra khá dễ chịu đấy chứ.
Có lẽ là lúc tôi thư thái nhất kể từ khi đến đây.
Có một từ mô tả điều đó nhỉ?
"Ångestastrapende".
Đánh vần thế nào nhỉ?
Không có thời gian cho việc đó đâu.
Ångestdämpande.
Đúng. Ångestdämpande.
Nghĩa là đạt đến trạng thái cực kỳ thư thái và dễ chịu,
và nói chung là không còn lo lắng và căng thẳng?
Đúng.
Cứ trôi theo dòng đời, và đó cũng là việc ta làm
khi chèo thuyền kayak thế này.
Trôi theo dòng đời.
Trôi theo dòng đời là điều đáng suy ngẫm,
nhưng lúc này, tôi đang nghĩ về đồ ăn cơ.
Và ở Thụy Điển, người ta bảo tuyết tan là lúc lôi lò nướng ra.
Nhưng bằng tiếng Thụy Điển cơ. Nói thế cho rõ.
- Chào mọi người. - Chào.
Người hành hương đã đến.
Mikael.
- Chào Eugene. Ông thế nào? - Mikael đã đến trước,
khiến tôi nghĩ hoặc là anh ấy chạy nhanh hơn
một con nai có vận tốc 56km/h, hoặc anh ấy lái xe.
- Chào. - Đây là con trai tôi, Emil.
Emil? Rất hân hạnh.
- Đây là vợ tôi, Anna. - Chào.
- Anna. Rất hân hạnh. - Anna? Rất hân hạnh.
Sống với anh bạn này thế nào?
Anh ấy… anh ấy có lôi cô ra ngoài này không?
Nếu không đi thì… Cô biết đấy?
Hôm nay chúng tôi đi bộ vào rừng, dù thích hay không.
"Stampenande"… "Ångestampenande"… Gì nhỉ?
Ångestdämpande.
- Ångestdämpande. - Ừ.
Anh ấy đã cố giải thích với tôi trong rừng,
nhưng chúng tôi bận đuổi muỗi quá nên tôi chưa hiểu lắm ấy?
Ångestdämpande.
Việc ta có thể dùng thứ gì đó để giải tỏa căng thẳng và lo lắng.
Việc ở Thụy Điển này, nó là tự nhiên,
tôi nhận ra điều đó khi tôi đang chèo kayak trên sông.
Bọn trẻ cực kỳ dễ thương.
- Cảm ơn. - Để ông xem con lớn thế nào.
Để ông xem con lớn thế nào.
- Trời ơi. - Nó cười kìa.
Vâng, tôi nghĩ nó đã sẵn sàng ra sông rồi.
Để tôi đưa nó ra và chỉ nó vài bí quyết.
Khi đã bắt đầu tìm thấy ångestdämpande của mình,
giờ tôi đã ở đúng trạng thái tâm lý cho sự kiện lớn ngày mai.
Lễ hội Hạ chí.
Đã đến lúc để người Thụy Điển ăn mừng mặt trời
và tất cả đã sẵn sàng, trừ mặt trời,
có vẻ tiệc của nó mà nó còn không thèm đến.
Cơn mưa như trút này khiến tôi hiểu trôi theo dòng đời theo cách rất mới.
Việc ăn mừng mặt trời
khi không nhìn thấy nó là điều mà
có thể đem viết thành sách được ấy chứ.
Nhưng họ cực kỳ háo hức và tôi nghĩ sẽ rất vui.
- Chào. - Jessica.
Chào mừng đến Hạ chí.
Cảm ơn nhiều.
Tôi nghĩ ông cần có ô.
Vâng, có vẻ là hôm nay sẽ không có mặt trời.
Không. Hạ chí thường là thế đấy.
- À há. - Trời phải hơi mưa,
không thì không phải Hạ chí thật sự.
Chắc ông muốn trải nghiệm chân thực.
Tôi muốn trải nghiệm chân thực nhất có thể…
- Vâng. - …cho Hạ chí.
Điểm nhấn của lễ hội là lễ dựng cây nêu,
sau đó là nhảy múa, nhậu nhẹt
và sau nhảy múa và nhậu nhẹt là gì thì có trời biết.
Nhưng trước hết, Jessica muốn tôi trải nghiệm
một truyền thống khá khác biệt của Thụy Điển.
Tôi nghĩ ta nên bắt đầu bằng một bữa fika Thụy Điển, nếu ông muốn?
- Fika Thụy Điển. - Vâng.
Thường thì có bánh ngọt và cà phê,
nhưng đó là lúc để thư giãn, ngồi xuống và tán gẫu với bạn bè.
- Cái đó thì tôi thích. - Fika tuyệt lắm.
Một số món ở lễ hội này
thật sự là món quà cho vị giác.
- Ông thích không? - Rất thích.
Rồi đến cái này.
Người Thụy Điển rất thích cá trích muối,
cá lên men có mùi cực hăng,
thường được phục vụ trong bữa buffet hay smorgasbord…
Chào. Cho tôi ăn thử cá trích nhé?
…và Jessica rất muốn tôi nếm thử.
Gỡ cá ra à?
- Vâng. - Vâng.
Đúng là… Háo hức quá.
Có thể ăn cả xương, nhưng không…
Không. Không nên ăn xương đâu.
Ông nghĩ sao?
Rất ngon.
- Ông chắc chứ? - Ừ.
- Ông không đùa chứ? - Không.
Không đùa?
Và sau món cá trích,
Jessica có một thứ để gột bỏ cái vị đó.
Đến rồi.
Chúng tôi sẽ cùng Eva và Göran nâng cốc theo truyền thống
trước khi dựng cây nêu.
Bánh mjukkaka của tôi, tôi nghĩ tôi đã làm khá tốt.
- Ngon lắm. Thật đấy. Rất ngon. - Không ngon à?
- Tôi rất thích. - Tốt.
Đó, có khó lắm đâu…
- Không. Ông làm rất giỏi. - …nướng bánh mì ấy.
- Nhỉ? - Ừ.
Có rượu schnapps,
nhưng phải hát rồi mới được phép uống.
- Mong ông đã tập. - Göran?
- Hay lắm. - Hay lắm.
- Rượu schnapps rất ngon. - Đúng.
Hạ chí mà. Ta phải uống.
Thế mới vui nhỉ?
Nếu đã có truyền thống kéo dài hàng trăm năm,
nó trở thành lối sống của mình.
Tôi là người Thụy Điển và bố mẹ tôi làm thế,
ông bà tôi làm thế, cụ tôi làm thế
và kỵ tôi làm thế.
Và đây là thời khắc hạnh phúc trong năm và khiến ta yêu mến nó.
Có hơi ngược đời khi ăn mừng mặt trời trong lúc người ướt như chuột lột.
Singin' in the Rain chẳng là gì so với người Thụy Điển.
Hầu như trên khắp Thụy Điển, đàn ông là người dựng cây nêu.
Nhưng ở bắc Thụy Điển,
có những phụ nữ mạnh mẽ và độc lập có thể tự làm việc đó.
Như mẹ cô.
Đúng, mẹ tôi là một phụ nữ rất mạnh mẽ và độc lập.
Đây rồi.
Hay lắm!
Ta có nên chen lên lấy chỗ không?
Họ đang nhảy múa kìa.
Chúa ơi.
Đây là điệu nhảy ếch.
Được.
Đây là âm thanh họ phát ra.
Tất nhiên, không có gì lột tả lễ Hạ chí Thụy Điển
bằng việc nhảy như con ếch.
Đây là điệu nhạc diễu hành của Pháp,
nhưng người Thụy Điển biến nó thành một bài hát dân gian rất được yêu thích.
Tôi thích việc họ múa hát với niềm hân hoan…
- Vâng. - …trong thời tiết này.
Tôi chưa từng thấy cảnh tượng như thế này bao giờ.
Chỉ có ở Thụy Điển.
Thời tiết chẳng là gì với chúng tôi. Có thể mưa, có thể nắng.
Chúng tôi vẫn sẽ ở đây ăn mừng.
Nói thật nhé. Tôi đang rất vui.
- Thật sao? Tôi biết mà. - Tôi chưa làm điều gì
- thế này từ khi còn bé. - Không.
Nếu cháu tôi, James và con gái tôi
và con trai tôi ở đây, và vợ tôi,
tôi sẽ nhảy múa quanh cái cột.
Được thấy cảnh này, trong thời tiết này,
khiến tôi yêu quý những con người này.
Việc cây nêu là biểu trưng dương vật là khái niệm khá thú vị.
Nó cứng cỏi, tương đương với lễ kỷ niệm gia đình, nhưng nó có ý nghĩa hơn thế.
Nó là sự màu mỡ thật sự đi vào đất,
đất đai màu mỡ đem đến hoa trái
để treo lên cây nêu,
đem đến thực phẩm mà ta ăn.
Thế này mới là lễ hội chứ.
Tôi nghĩ với tinh thần trôi theo dòng đời ở Thụy Điển này,
bạn phải biết ơn khi mọi việc thuận lợi với bạn.
Sinh tồn qua mùa đông vì bạn biết ngày nào đó, mặt trời sẽ mọc,
và tôi nghĩ nó cho ta thấy tâm hồn người dân Thụy Điển.
Nó quan trọng như thế đấy.
Học cách trôi theo dòng đời
có lẽ là điều quan trọng nhất tôi rút ra được khi đến Thụy Điển.
Mong là nó sẽ có ích cho tôi khi tiếp tục chuyến phiêu lưu châu Âu.
Trong tập sau.
Scotland là quê mẹ tôi và mẹ sống ở đó đến năm 13 tuổi.
Thể dục kinh phết.
Gia đình ông đến đây để kỷ niệm cùng mọi người.
Đó là cảm giác tôi chưa từng có.
Họ đây rồi.
Đây là đến gần cây phả hệ gia đình nhất có thể rồi đấy.
Chúc sức khỏe.
Mẹ ơi.
Biên dịch: TH