„Cristóbal to jedyny couturier wśród nas.
Reszta to zwykli projektanci mody”. Coco Chanel
Ten serial został zainspirowany
trzydziestoletnim pobytem Cristóbala Balenciagi w Paryżu,
od skromnych początków do zyskania statusu króla haute couture.
POPRZEDNIO
Panie Balenciaga.
Właściwie interesują mnie pana początku w Paryżu.
Ale te tygodnie...
po pokazie pierwszej kolekcji...
Były pełne niepewności.
Myślę, że recenzje były raczej pozytywne.
W skali od jeden do dziesięciu, to szóstka.
Ale brak jej charakteru.
Projektowałem ją godzinami! Ale to nie działa!
Pozwolę sobie przedstawić Nicolása Bizkarrondo.
I jego żona, Virgilia Mendizábal, główni udziałowcy Domu Mody.
Postanowiliśmy tu przyjechać.
Oni przybyli z powodów politycznych.
Nie ma takiego talentu w modzie wysokiej.
A ty go z pewnością masz.
Panno Chanel.
Myślisz, że Balenciaga jest wart paryskiej haute couture?
Co robisz?
Chodź. Musisz to zobaczyć.
Chciałabym porozmawiać o wejściu nazistów do Paryża.
Uważaj, o co pytasz, Prudence.
O pewnych rzeczach wolę nie rozmawiać.
PARYŻ - CZERWIEC 1940 ROKU POCZĄTEK OKUPACJI
Nie jestem głupia, Renée.
Wiem, co widziałam.
Godzinę temu był przed Trocadéro.
Chociaż jest taki zajęty?
Po co miałby tam być?
To był on.
Robił zdjęcie z wieżą Eiffla.
Robił zdjęcia jak turysta o tej porze?
To nie ma sensu.
Ja bym została. Nie codziennie widuje się Hitlera.
Ale bałam się zostać.
Przejdź się, proszę.
Myślałem, że będzie lepszy efekt.
Ta tkanina to szmata. Nie ma objętości.
Sam nie wiem.
Jaki kapelusz mamy do tego projektu?
Czegoś brakuje.
Jak go powiększyć? Spróbuj większy.
Większy.
Nie mam.
Chyba że użyję doniczki.
Zrób to.
Możesz zaprojektować coś takiego?
Proszę pana.
W holu jest oficer SS z pewną kobietą.
Chce zamówić dla niej suknię.
Powiedziałam, że trzeba się umówić, ale...
Co robimy?
Ten oficer mnie przeraża.
Niech wejdą.
Są klientami, a mamy ich niewielu.
Góra jest z czarnego tiulu naszywanego cekinami,
a spódnica to musztardowa syntetyczna satyna.
To stylizowana suknia wieczorowa.
Przepiękna.
Podoba mi się!
Chciałabym taką z dłuższymi rękawami i...
mógłby pan użyć tej tkaniny?
To niemożliwe.
Przykro mi, ale domy mody nie funkcjonują w ten sposób.
Suknia Infanta jest tylko z takiej tkaniny.
Gdybym użył pani tkaniny, to nie byłoby to samo.
Tak, ale chcę użyć tej.
Jest po mojej babci.
Mam w domu całą belkę.
Jest dobrej jakości.
Tak.
Nie w tym rzecz.
Przepraszam.
Jeśli pani tego chce, zrobimy to.
Przedłużymy rękawy.
Ale użyjemy naszej tkaniny.
Dobrze.
Trzeba respektować zasady wysokiej mody, prawda?
Mówi, że wezmą wysoką modę do Niemiec.
Ciekawie byłoby zobaczyć wysoką modę z Niemiec.
Nie, nie.
Chodzi mu o to, że zabierze paryską modę do Niemiec.
PARYŻ, LIPIEC 1940 STOWARZYSZENIE HAUTE COUTURE
Proszę o ciszę! Nie przekrzykujcie się.
SPOTKANIE SPECJALNE UCZESTNICY
Kolejno, proszę!
Proszę o spokój. Dziękuję.
Co?
Muszę jechać do Berlina?
Na razie to tylko sugestia.
To szaleństwo.
A dostawcy?
I wszyscy ci, którzy od nas zależą?
To prawda.
Hafciarze, producenci guzików...
- Jaki to ma sens? - To oczywiste.
Uważają, że mamy zbyt duży wpływ na modę.
Chcą, żeby kobiety nosiły się jak zakonnice.
Negocjacje idą dobrze, zachowajmy spokój.
A zatem...
musimy być silni.
I stawiać opór.
Przykro mi, ale na mnie nie liczcie.
Nie mam tyle siły i nie chcę całować Niemców w tyłek.
Jesteś pewna? Musimy trzymać się razem.
Co ty wygadujesz?
We Francji nie ma mody z powodu wojny.
Fabryki koncentrują się na wojnie.
Gdzie są tkaniny? Bez tkanin nie ma mody.
Dlatego zamknęłam zakład. To nie czas na szycie sukni.
Powiedz nam.
Co o tym myślisz?
Nie jesteśmy pewni.
Pomyśl o tym, Cristóbalu.
Co mamy robić?
W Hiszpanii nie jest lepiej.
Możemy się teraz zamknąć, a otworzyć później.
Jeśli zamkniesz, to koniec.
Poza tym Niemcy grożą konfiskatą, jeśli zamkniesz interes.
A ty co myślisz, Virgilo?
Nie wiem jak ty, Cristóbalu,
ale my nie mamy wyjścia i musimy pozostać otwarci.
Nie możemy wrócić do Hiszpanii.
Jesteś pewna?
Tam wojna dobiegła końca.
Dla zwycięzców, owszem.
To sprzed dwóch tygodni.
Mam zapłacić 100 000 peset
i zawiesić działalność z powodów politycznych.
Jeśli nie zapłacimy, zmuszą do tego mojego ojca.
Na razie to tylko grzywna,
ale kto wie, czy to wystarczy, czy...
Przykro mi.
Co zamierzasz zrobić?
Odwołaliśmy się z pomocą zaufanego prawnika.
- Mówią, że to potrwa. - Piłka jest po twojej stronie.
W końcu postanowiliśmy, że się nie zamkniemy.
Ostatecznie Niemcy pozwolili nam zostać w Paryżu.
Ale zaostrzyli przepisy.
Zakazali importu tkanin.
Ograniczyli liczbę projektów,
które możemy wystawiać.
Ale co mieliśmy robić?
Inaczej musielibyśmy zamknąć interes.
Robiliśmy, co w naszej mocy,
aż do końca okupacji.
Następne pytanie.
To wszystko?
To wszystko, co ma pan do powiedzenia o okupacji?
A co jeszcze mam powiedzieć?
To były trudne lata.
Już pan mówił.
Jednak gdy wojna się skończyła,
Maison Balenciaga
przynosił większe zyski.
Nie była dla was taka zła...
Proszę jaśniej.
Co pani sugeruje?
Że byłem kolaborantem?
Pan to powiedział.
Boi się pan, że ktoś to panu zarzuci?
Dobry Boże!
Przeżyła pani wojnę?
Na szczęście byłam bardzo młoda.
Więc nie wie pani, o czym pani mówi.
Jeśli nie przeżyła pani wojny, nie zrozumie pani.
Proszę spróbować.
Okupanci budzili strach.
Ale baliśmy się też rozmawiać we własnym gronie.
Baliśmy się rozmawiać z sąsiadami, z mleczarzem,
dostawcą tkanin... z kimkolwiek!
Próbowaliśmy przetrwać na wszelkie możliwe sposoby.
Musimy wykorzystać nasze atuty.
Co masz na myśli?
Możemy ściągać tkaniny z Hiszpanii.
Hendaya, koniec podróży.
Masz przyjaciół w hiszpańskiej ambasadzie.
Możesz dostać wizę.
Nie zatrzymają cię na granicy.
Możesz odwiedzić hiszpańskich dostawców i wybrać tkaniny.
Hiszpańskie tkaniny nie mogą się równać lyońskim.
Może w normalnych okolicznościach,
ale z pewnością są lepsze niż tkaniny w Lyonie
czy gdziekolwiek indziej we Francji.
Poza tym tam nie ma problemu z importem tkanin.
Jak przemycimy tkaniny do Francji?
Mam kontakty. O to się nie martw.
Chodźmy.
POKAZ CODZIENNY WIOSNA - LATO
- Ta tkanina jest gryząca. - Gryząca?
- Tak. - No cóż.
- Nie dziwi mnie to, jest z Hiszpanii. - Naprawdę?
Czujesz się komfortowo? Dobrze.
To festiwal bezguścia.
Musiałabyś to widzieć przed wojną.
Rothschildowie,
księżna Windsoru.
A teraz same maszkary.
I nouveau riche z czarnego rynku.
Florette, oni cię słyszą.
Spójrz.
Boże.
Ta chusta do tej sukienki...
Cześć, Renée, Florette.
Nie mogłam przyjść na oficjalny pokaz, ale tego nie mogłam przepuścić.
To zaszczyt.
Sama widzisz, nadal uważam, że są za duże.
Gdy będziesz mieć własny dom mody, zrobisz sobie mniejsze.
Ale na razie pan Balenciaga widzi je w ten sposób.
Władzio.
Martwią mnie podróże Cristóbala.
Spędza tam coraz więcej czasu.
Obawiam się, że zaniedba Maison.
Wyolbrzymiasz.
Wejdź w moje położenie.
Inwestuję w niego i w Paryż.
Nie mam nic wspólnego z hiszpańskimi domami mody.
Tak, ale kwoty rosną,
głównie dzięki tkaninom, które stamtąd ściągamy.
Jak tak dalej pójdzie, Cristóbal będzie projektował z Madrytu
lub San Sebastián.
Cóż mogę zrobić?
Witam.
Zobacz, jak na nią patrzą.
Nie mogą znieść, jak ubierają się Francuzki.
Boję się ich.
Nie czujesz, że to taniec na linie?
Co masz na myśli?
Że w pewnym momencie to możemy być my.
To tak jak Żydami.
Zaczęli prześladować wszystkich, którzy nie wpisują się w normy.
Homoseksualistów, antyfaszystów...
Kto to wie.
Na wszelki wypadek mam fałszywy paszport.
Gdyby nagle mieli deportować antyfrankistów.
Jak twój wyrok?
Na razie cisza.
Mój prawnik kazał mi napisać list,
w którym żałuję swoich czynów
i deklaruję zmianę postawy.
Ja pieprzę.
A co ty byś zrobił?
Oczywiście odmówił.
Nie będę grał według zasad Franco.
BALENCIAGA - EISA MADRYT, ROK 1943
Numer 25.
Numer 26.
Nie okazywali takiego entuzjazmu jak wcześniej,
ale to nie znaczy, że im się nie podobało.
Inaczej nie kupiliby licencji.
Proszę cię, Juan Martín.
Wspominał tylko o kapeluszach.
- Czy to źle? - Ależ tak.
Mówi o nich, żeby nie mówić o moich projektach.
Kapelusze są częścią projektów.
To był twój pomysł, Cristóbalu.
Tak, ale ich nie zaprojektowałem.
Mówił o nich, bo się wyróżniają.
Wiesz, jacy są Amerykanie.
ZOBACZMY, CZY CI SIĘ SPODOBAJĄ. WŁADZIO.
Co?
Nic.
Jak tam sytuacja?
Niemcy są coraz bardziej bezwzględni.
Wszystko przejmują.
Tu jest znacznie lepiej. Dlaczego nie wrócisz?
Po co siedzisz sam w Paryżu?
Tu byłoby ci lepiej.
Mamo, daj Cristóbalowi spokój.
Po prostu się martwię.
Mamo, nie możemy zostawić Nicolása i Virgilii.
Musimy jeszcze trochę wytrzymać.
Gdy wojna się skończy, wszystko wróci do normy.
Zależy, kto wygra, prawda?
Dzień dobry, madam.
Dzień dobry. Pańskie zaproszenie?
Jesteśmy z Generalnego Komitetu Krawieckiego.
Chcemy pomówić z menedżerem.
Dzień dobry.
O co chodzi?
Przyszedł oficer z Generalnego Komitetu Krawiectwa.
Z inspekcją.
Niech Bizkarrondo schowa hiszpańskie tkaniny.
- Szybko. - Ostrożnie.
Schowaj je, żeby ich nie widzieli.
Ostrożnie z tkaniną.
- Dobrze. - Szybko.
Szybko.
- Bezpiecznej podróży. - Dziękuję, bywaj.
Bywaj, Cristóbalu.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
Proszę ze mną.
- Jakiś problem? - Proszę ze mną.
- Gdzie Renée? - Tam.
- Renée, rachunki. - Tak.
Gotowe.
Cristóbal jest w Madrycie. Jasna cholera.
Dokumenty.
Pokazywałem już pana asystentowi.
Poproszę dokumenty.
Musi pan mieć świetne koneksje w hiszpańskiej ambasadzie,
aby dostać tę wizę.
- Proszę pana? - Dlaczego robi pan takie kapelusze?
Pan wybaczy, ale nie rozumiem.
Dlaczego są takie dramatyczne?
Nie ma takiej potrzeby.
To ogólna koncepcja tej kolekcji.
To znak firmowy tego domu mody.
Poproszę księgę rachunkową.
Oczywiście, proszę.
Dostaliśmy to z paryskiej komendy policji.
To raport na pana temat.
Jest pan właścicielem domu mody?
Tak.
Został pan zesłany w czasie hiszpańskiej wojny domowej,
przyjechał tu w 1937 roku.
Osiedlił się pan.
Ale jest pan Hiszpanem.
Niezupełnie byłem zesłany.
To nie tak.
Tak.
Dobrze się panu wiedzie.
Prawda?
Kim jest...
Władysław Jaworowski d'Attainville?
Zwany też Władzio d'Attainville.
To pana wspólnik?
Zgadza się.
Jest kimś więcej, prawda?
Słucham?
Tu jest napisane, że jest pan znanym gejem.
Jest kimś więcej, tak czy nie?
Proszę posłuchać,
nie zgadzam się na tego typu pytania.
Proszę odpowiedzieć.
Nie.
To przyjaciel.
Oczywiście.
Chce pan coś zadeklarować?
Wwozi pan coś do Francji z Hiszpanii?
Nie.
Nic.
Na pewno?
Tak.
Bardzo dobrze.
Proszę przejść do tego pomieszczenia i się rozebrać.
Słucham?
Proszę przejść tam z moim asystentem i się rozebrać.
Rozbierz się.
Zabrali księgi rachunkowe i wyszli.
To wszystko?
Nic więcej?
Chyba interesowała ich tylko
liczba projektów i długość tkanin.
Ile razy nas sprawdzali?
Nie zdziwiłbym się, gdyby podkopywała nas konkurencja.
Nie podoba im się, że mamy lepsze tkaniny.
Znaleźli hiszpańskie materiały?
Schowaliśmy je na wszelki wypadek.
Nie wiem.
Nie podoba mi się to.
Brakowało nam ciebie.
Nie wiedzieliśmy, jak odpowiedzieć na niektóre pytania.
Co mam zrobić, Nicolás?
Mieliśmy pokaz w Madrycie.
Musieliśmy zadbać o Amerykanów,
przedstawicieli sklepów, prasę!
Czyli rozmawiałeś z prasą?
Nawet jeśli z nimi nie rozmawiam, musiałem tam być.
- Władzio! - Przepraszam za spóźnienie.
Zapomniałem, że w Paryżu nie ma taksówek.
Bałem się o ciebie.
Myślałem, że coś się stało.
Nie wiem, czy powinniśmy snuć wspólne plany.
Dlaczego?
Od powrotu jesteś jakiś dziwny.
Spójrz. Nasza Coco.
Ludzie mówią, że spotyka się z niemieckim oficerem.
Naprawdę?
Tak, znacznie młodszym od niej.
Podobno spędzili cały dzień w jej pokoju w Ritzu.
Jasne.
Idziemy?
Tak.
Chwileczkę.
Dobry wieczór.
Chciałbym kupić portret Coco Chanel.
- Jest na sprzedaż? - Owszem.
Kosztuje 2000 franków.
Doskonale.
Kupujesz go?
Naprawdę, Cristóbalu?
Chcę go wysłać do hotelu Ritz.
To prezent dla panny Chanel.
Idziemy?
Co to miało znaczyć?
Coco to moja przyjaciółka. To miał być miły gest.
Miły gest?
Jak ci powiedziałem, że spotyka się z niemieckim oficerem?
Zawsze mi pomagała w San Sebastián
i gdy przyjechaliśmy do Paryża, pamiętasz?
Tak, ale Cristóbalu...
Nigdy nie oceniałem poglądów politycznych moich przyjaciół
i klientów.
Nie rozumiem ciebie.
Zachowujesz się, jakbyś był z innej planety.
W końcu musisz spojrzeć prawdzie w oczy.
Nie możemy przymykać oka na to, co się dzieje.
Chyba ostatnio spędzasz za dużo czasu z Nicolásem.
GUETARIA MIASTO RODZINNE CRISTÓBALA
Chanel z niemieckim oficerem?
Nie zdziwiło mnie to.
Ludzie zaprzeczają, że Francuzi utrzymywali relacje z Niemcami.
Ale zapewniam, że tak było.
Wtedy trudniej było się w tym odnaleźć, niż może się teraz wydawać.
Chce pan powiedzieć, że nie robiło panu różnicy,
czy wygrają Niemcy, czy alianci?
Nie!
Oczywiście cieszyłem się, że Niemcy przegrali.
Nasza branża jest inna.
Wysoka moda zawsze służyła elicie.
Nie chodziło o opór czy kolaborację.
Ale o przetrwanie.
W Harper's Bazaar
podkreślali ekstrawagancję tych kapeluszy w Madrycie.
Nic więcej?
Tylko kapelusze?
Myślę, by stworzyć mniej ekstrawaganckie kapelusze.
Dlaczego?
Nie wiem, czuję, że przyćmiewają projekty...
Oczywiście z tak innowacyjną linią...
Co masz na myśli?
Bez urazy, ale nie wiem, czy widzę coś,
co warto przyćmić.
Paryscy projektanci zwolnili.
Wszyscy robicie to samo.
Stosujecie tę samą technikę i nazywacie ją stylem,
gdy używacie hiszpańskich czy greckich motywów.
To nie jest styl.
To kostiumy na bal przebierańców.
Dzięki, że wyjaśniłeś mi, czym jest moda.
Nie zdawałem sobie z tego sprawy.
Przynajmniej coś tu mamy.
Dzięki Bogu.
- Wiesz, gdzie drzemie twój styl? - Nie wiem, wyjaśnij mi.
W twojej technice.
Tak tworzysz nowy styl.
Przez technikę.
Weźmy taki gotyk.
Nie wymyślono go, bo ktoś postanowił
dodać kolor do witraży.
Wymyślono go, bo ktoś zdołał
zmienić kształty
i rozłożyć masę tak,
by ściany miały wielkie dziury.
Nie wiem, jak to się ma do mody,
ale ty na pewno wiesz.
Co mam zrobić?
Weźmy na przykład talię.
Dlaczego zawsze jest tu,
a nie niżej czy wyżej?
Albo w ogóle nie róbmy talii.
A linia szyi w żakietach,
dlaczego zawsze jest blisko karku?
Nie wiem, o czym mówię, bo się tym nie zajmuję.
Ale widzę, gdy ktoś oferuje mi coś innego.
Wiem, że to nie najlepszy moment,
ale ta wojna się skończy.
Będziesz musiał się zastanowić, co chcesz tworzyć,
śliczne kapliczki...
czy wielkie katedry?
Władzio wiedział, jak mnie zainspirować.
Miał ogromną intuicję.
Tylko on był ze mną szczery.
Tęskni pan za nim?
Oczywiście.
Był dla mnie bardzo ważny, pracowaliśmy razem dwadzieścia lat.
Przeżyliśmy...
trudne czasy.
UWAGA NIE WCHODZIĆ
„Komitet Krawiectwa ogłasza,
z efektem natychmiastowym,
zamknięcie Maison Balenciaga do odwołania”.
Przyszli i wykopali nas.
- Nie mogliśmy nic zrobić. - Podali powód?
- Musieli coś powiedzieć! - Chyba nie.
Nie jestem pewna, bałam się.
Sprawdzę to.
Idźcie do domu.
Do domu!
Co robisz?
Jeśli poszli do domu mody, mogą tu przyjść w każdej chwili.
Ale dlaczego?
Nie wiemy, dlaczego nas zamknęli.
Gdy dowiedzą się, że ze sobą sypiamy, to nam nie pomoże.
Myślisz, że dlatego nas zamknęli?
Nie wiem, a może...
wiedzą, że zwozimy tkaninę z Hiszpanii albo chodzi o wyrok Bizkarronda.
Długo go nie ma.
- Chodzi o kapelusze. - Co?
„Komitet Krawiectwa ogłasza,
Rozkazem sił okupacyjnych
na Maison Balenciaga nałożono sankcje
za wszczynanie rebelii prowokacyjnymi kapeluszami.
Dom mody pozostanie zamknięty przez trzy miesiące...
od 22 stycznia.
Kapelusze?
Każdy innym dom robi to samo.
To pogrąży sprzedaż w następnym sezonie.
Ktoś nas wziął na celownik.
Zamknij się, Władzio!
Powód jest oczywisty!
Mogłem odpuścić te twoje kapelusiki.
To był twój pomysł!
Robiłem to, co chciałeś!
Władzio ma rację.
Spójrz samokrytycznie, zamiast obwiniać innych.
Co?
Tak, Cristóbalu.
Gdybyś częściej bywał w Paryżu
i nie podróżował tyle, moglibyśmy tego uniknąć.
Wiesz, co się dzieje?
Nie możesz wrócić do Hiszpanii i mi zazdrościsz.
To nie moja wina.
Mogłeś unikać polityki.
Jasne.
Lepiej, żeby nikt nie wiedział, czy jesteś...
demokratą, frankistą czy nazistą.
Nie mam pojęcia, kim jesteś.
Co?
No kim, Cristóbalu?
Jestem apolityczny.
Mam prawo.
Mam prawo mieć poglądy!
Nie w tej branży!
Nie widzisz, że to wszystko polityka?
Nawet kapelusze!
STYCZEŃ 1944 ROKU PAŃSTWO VICHY
BIURA FRANCUSKIEGO RZĄDU W CZASIE OKUPACJI
AMBASADA HISZPANII
Wygląda na to, że obwiniają cię o trend
noszenia na ulicy dużych kapeluszy.
To takie proste.
Niemcy uważają, że to godzi w powagę, którą narzucają.
Przepraszam,
ale czy kapelusze są tak ważne?
To ostrzeżenie.
Zaczynasz od dużych kapeluszy, ale nie wiesz, dokąd to zaprowadzi.
Ale dlaczego karać za to dom mody?
Panie Bizkarrondo.
Słyszałem, że nakazano panu zapłacić 100 000 peset
za niepatriotyczne poglądy przed wojną.
A co to ma z tym wspólnego?
Wszystko.
Rozumie pan, że Hiszpania nie będzie interweniować w sprawie dysydenta.
Wyrok dotyczy moich dawnych poglądów.
Od dawna nie siedzę w polityce.
Tak, ale...
ma pan te same opinie, prawda?
Nie.
Nie, właściwie piszę list
do hiszpańskich władz na temat moich zmian
i tego, jak jestem krytyczny wobec moich dawnych poglądów.
Cieszy mnie to.
Każdy ma prawo się zmienić.
To koniec moich zasad.
Kiedy przyjechałeś?
Wczesnym popołudniem.
Ambasador pogadał z ministrem przemysłu
i dom mody znów jest otwarty.
Ale przez trzy miesiące nie możemy projektować kapeluszy.
Tylko suknie.
Przykro mi.
Z powodu twoich kapeluszy.
Naprawdę ci przykro?
To dlaczego się uśmiechasz?
Przeproś mnie.
Przepraszam.
Trochę bardziej szczerze.
Przeproś.
Przepraszam.
Masz pecha, głupcze.
Paryż zgwałcony...
Paryż złamany, zamęczony,
ale wolny.
Wyzwolony przez siebie samego.
Wyzwolony przez mieszkańców!
19 SIERPNIA 1944 ROKU KONIEC OKUPACJI
Co się stało?
Witam.
Dziękuję za spotkanie.
Panna Renée przekazała, że chce mnie pani widzieć.
Tak, ja...
Słyszał pan wieści?
Gunther wrócił do Niemiec.
Przyszłam się pożegnać.
Wątpię, czy wrócę.
Było miło, dopóki to trwało.
Myśli pan, że jesteśmy bezpieczni?
Co z nami będzie?
Z kim?
Z nami!
Z panem i mną, wspieraliśmy Niemców.
Pani się chyba myli.
Maison Balenciaga nigdy nie angażował się w politykę.
Rozumiem.
Przyniosłam prezent.
- Nie. - To tylko ser.
Pachnie smacznie.
Na pewno tak też smakuje.
Ale nie przyjmuję prezentów,
choć jestem wdzięczny.
To wyrób mojej rodziny.
Naprawdę smaczny.
Chciałabym go panu dać.
Przykro mi.
Ale... nie mogę go przyjąć.
Nie jesteśmy firmą,
która powinna świętować wyzwolenie Paryża.
Nie zrobiliśmy nic, czego powinniśmy żałować, Nicolásie.
Ciężko pracowaliśmy.
I pomagaliśmy naszym klientom w ciszy, jak zawsze.
Czasami cisza oznacza poczucie winy.
Czyli jestem winny.
Firma nadal działa.
Nikt nie stracił pracy.
To ważne, prawda?
Dziękuję, Cristóbalu.
Wiem, że miałeś ochotę zostawić dom mody i wrócić do domu.
Chciałbym myśleć, że...
zostałeś po części dla Virgili i mnie.
Wypijmy za to.
Wie pani...
Gdy tylko wojna się skończyła,
natychmiast zakazano noszenia mundurów
czy symboli Trzeciej Rzeszy.
Mundury zamieniły się w płaszcze dla dzieci.
A flagi ze swastyką w fartuchy.
To dobrze.
Zgadzam się, ale...
Zawsze zastanawiałem się, jak to jest, że tkaniny
z tych mundurów i flag
nadal były z nami.
Symbole zniknęły, ale...
tkaniny, na których widniały...
pozostały.
Na przykład okrywały dzieci.
Rozumie pani, o czym mówię?
Chyba nie do końca.
Mówiłem, że trzeba to przeżyć, żeby zrozumieć.
Przejdziemy się?
Pewnie.
Napisy: Marcin Łakomy