ΣΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ
Θα κρυφτούμε. Όταν φτάσουμε εκεί,
θα χρειαστώ τη βοήθειά σου για φαΐ και φάρμακα.
Είναι κρυψώνα. Πρέπει να κάνεις ησυχία.
Δεν θα περπατάς ή θα μιλάς και δεν θα κάνεις καθόλου θόρυβο.
-Πώς είναι ο κ. Φρανκ; -Μια χαρά.
Έμαθα πως εκδιώκουν τους Εβραίους. Πρέπει να είναι τρομακτικό.
Μπορείς να πάρεις μερικά ακόμα; Ίσως λίγο ακόμα κρέας πάνω του.
Λίγο παραπάνω τυρί για την καημένη τη μάνα σου.
Πώς θα συνεχίσουμε να φέρνουμε κι άλλο φαγητό;
-Ξέρετε αυτά τα παιδιά; -Ποιος τα έφερε εδώ;
Κάποιος των SS. Τα άφησε στη Μιπ και τον Γιαν
και είπε να μην είναι εδώ όταν επιστρέψει.
Κάνε το για μένα, και θα σε βοηθήσω με τα παιδιά σου.
Είναι το διαμέρισμα 214. Το άφησαν σε ένα συρτάρι.
-Ένα πακέτο σημαντικά έγγραφα. -Ένα πακέτο χαρτιά.
Γιατί δεν μου το είπες; Κι αν το άφηνα εκεί;
Θα πάρουν τα εγγόνια μου;
Πρέπει να φύγουν απόψε. Η Μιπ κι εγώ θα τα πάμε.
ΑΥΤΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ.
ΚΑΠΟΙΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ.
ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ
-Δώρα του Αϊ-Βασίλη; -Ναι, για τα ανίψια μου.
Η αγαπημένη μου εποχή του χρόνου.
-Δεν είναι για σένα; -Δύσκολη αυτή η χρονιά, έτσι;
Όμως όταν ήμουν μικρή, μου άρεσε πολύ.
Άφηνα τα παπούτσια μου έξω το προηγούμενο βράδυ,
ξύπναγα το πρωί νωρίς
και έβγαινα έξω να δω τι μου είχε φέρει ο Άγιος Βασίλης.
-Για να είμαι ειλικρινής, ακόμα το κάνω. -Σου αφήνει τίποτα;
Ναι. Ερωτικές επιστολές. Αλλά είναι από τον άντρα μου.
Ακόμα και σε δύσκολους καιρούς, βρίσκουμε τρόπο να γιορτάσουμε.
Ναι.
Δεν έχω τόσα μαζί μου, αλλά έχω λίγα λεφτά στη δουλειά μου.
Μπορείς να μου τα κρατήσεις για ένα λεπτό;
Επιστρέφω αμέσως. Θα πεταχτώ στο γραφείο.
Φυσικά.
Όχι.
Όχι, Θεέ μου.
Να είσαι εκεί.
Εμπρός; Κύριε Φρανκ;
Τι...
Σας παρακαλώ, να είστε καλά. Πού;
Όχι.
Κύριε Φρανκ;
Θεέ μου, πού είναι; Είναι κανείς εδώ;
Μιπ!
-Θεέ μου. -Αυτοί μπήκαν μέσα χθες βράδυ.
Άκουσα τα πάντα από την κουζίνα του γραφείου.
Ο αεραγωγός πάει κατευθείαν πάνω στο δωμάτιό μου.
Προσπάθησαν να μπουν εδώ. Κουνούσαν συνέχεια το πόμολο.
Η πόρτα ήταν κλειδωμένη.
Ευτυχώς που ήρθες μέσα. Είναι Κυριακή.
Τα γραφεία έγιναν φύλλο και φτερό.
-Μάλλον τα λεφτά εξαφανίστηκαν. -Όλα τα λεφτά; Όχι.
-Όχι αυτά τα λεφτά. -Ναι.
-Μισό, ποια λεφτά; -Τίποτα, όλα καλά.
Είναι για τα δώρα στη γιορτή Χανουκά.
-Χανουκά; -Μαργκότ.
-Έχω αυτιά, ακούω πράγματα. -Τι θα πει "Χανουκά;"
Ανησυχείτε για το Χανουκά;
Μου είπατε πως αυτό το μέρος ήταν ασφαλές. Φρούριο είπατε όλοι σας.
Κύριε Πφέφερ, μάλλον όλοι δεν αντέχουν άλλο.
-Είναι "δρ Πφέφερ", κα Φρανκ. -Ναι.
Μπορεί να έχασα τα πάντα,
αλλά επιμένω να μου αφήσετε αυτό τουλάχιστον.
Ναι.
Το μόνο που μας απέτρεψε από το να μας ανακαλύψουν
ήταν το ότι οι κλέφτες δεν πήραν την πρωτοβουλία να ανοίξουν μια πόρτα.
Και γι' αυτό, γιατί είμαστε τόσο σίγουροι
ότι ήταν κλέφτες; Μπορεί να έψαχναν για Εβραίους.
-Γιατρέ, σας παρακαλώ. -Ένα φρούριο.
Σας πίστεψα.
Ναι, και σας δεχτήκαμε. Μην ξεπληρώνετε την καλοσύνη μας
-προκαλώντας άγχος στα παιδιά μας. -Τα παιδιά σας, ναι.
Το δικό μου μένει στην Αγγλία με τον αδελφό μου
και με έχει ξεχάσει τώρα και η Λότι μου μάλλον θα το κάνει κι εκείνη.
Είναι η μόνη που μου έμεινε.
Αν δεν είμαι ασφαλής εδώ, ας είμαι μαζί της.
-Πού πάτε; -Δρ Πφέφερ.
-Πάω σπίτι. -Όχι.
-Όχι, δεν είναι... -Δεν είναι δυνατόν.
-Κάντε πως με σταματάτε. -Δεν είναι ασφαλές, αν πείτε στον...
Δεν θα μιλήσω.
-Ηρεμήστε. -Μιπ.
Ησυχία!
Παρακαλώ, καθίστε.
Κανείς δεν πάει πουθενά. Όμως έχετε δίκιο, γιατρέ.
Ίσως η κρυψώνα μας να μην είναι τόσο κρυφή.
Είναι μια πόρτα. Ο καθένας μπορεί να την ανοίξει. Θα το φτιάξουμε.
Ίσως αυτή η ατυχία που μας βρήκε
να εμπόδισε να γίνει κάτι χειρότερο αργότερα.
Άσ' το σε έναν Εβραίο να μετατρέψει μια τραγωδία σε ευλογία.
Όχι μόνο τα λεφτά, αλλά ο φάκελος
όπου φυλάω τα δελτία τροφίμων. Μας άδειασαν.
Όλα θα πάνε καλά.
Πώς; Δεν θα έχουν φαγητό.
Θα μπορούσε να είναι χειρότερα.
Φαντάσου κάποιος καλοπροαίρετος γείτονας να έπαιρνε την αστυνομία.
Μην το κάνεις αυτό.
-Να κάνω τι; -Δεν μπορώ να θυμώνω
πριν δω τη θετική πλευρά;
Ήρθα εδώ όσο πιο γρήγορα μπορούσα. Πώς είναι;
Ξεκουράζονται. Ήταν στο πόδι όλη νύχτα.
Θεέ και Κύριε.
Πρέπει να κάνουμε κάτι με την πόρτα στο παράρτημα.
Δεν ξέρω, να την καλύψουμε.
Και δεν ξέρω τι θα κάνουμε με τον Πφέφερ.
-Τι συμβαίνει με αυτόν; -Δυσκολεύεται πραγματικά.
Δεν ήξερα πως έχει παιδί. Πώς και δεν το ξέρω;
Πάντα συμπάσχω με την Άννα όταν είναι απότομος μαζί της.
Μάλλον είναι ένας νταής που δεν καταλαβαίνει τα παιδιά.
Αλλά δεν είναι. Έχει έναν γιο. Είναι λυπημένος και μόνος,
και ποτέ δεν του είπα μια καλή κουβέντα.
-Μιπ, δεν φταις εσύ. -Το ξέρω.
Φταίνε οι ναζί, αλλά δεν μπορώ να τους φωνάξω.
Θεέ μου.
Νιώθεις καλύτερα;
Ναι, ένιωσα πολύ καλύτερα. Λυπάμαι πολύ, κ. Κούγκλερ.
Μάλιστα.
Εντάξει, τότε. Μπορώ να διορθώσω την πόρτα.
Θα έρθει ο Κλάιμαν. Οι δυο μας θα περάσουμε τη νύχτα
αν έρθουν οι κλέφτες.
Δεν έχει νόημα να είμαστε όλοι εδώ. Εσείς μπορείτε να φύγετε.
Αυτό το λέτε επειδή σας φώναξα;
-Το έχω ξεχάσει ήδη. -Σίγουρα είναι εντάξει αν φύγουμε;
Φυσικά. Πήγαινε τώρα. Απόλαυσε τη μέρα. Θα προστατεύσω τους φίλους μας.
Έχουμε μια μέρα.
Δεν θυμάμαι τι κάναμε την Κυριακή, εσύ;
Μάλλον επειδή δεν κάναμε απολύτως τίποτα.
Ας κάνουμε αυτό.
Είπες πως έχεις να κάνεις ψώνια. Συμφώνησα να βρω τον αδελφό σου.
Τον είδες την προηγούμενη βδομάδα.
Ναι, το ξέρω. Είχε κάποιες δυσκολίες στη δουλειά.
Φτιάχνει τυρί. Πόσο δύσκολο να είναι;
-Δεν φαντάζεσαι. -Θα έρθω μαζί σου.
Είμαι καλή στο να βοηθώ τους άλλους με τις δυσκολίες τους, έτσι δεν είναι;
-Μισείς τον αδελφό μου. -Δεν τον μισώ.
Τον μισείς, τον λες "Πρόεδρο του τυριού".
Επειδή μιλάει μόνο για τυρί. Την ιστορία του τυριού,
την υφή του, την τέλεια θερμοκρασία
για να αποθηκεύσεις το τυρί. Δεν είμαι αγία, Γιαν.
Πήγαινε σπίτι, θα κάνω γρήγορα.
Θα περιμένω στο κρεβάτι.
Θα κάνω πολύ γρήγορα.
Γεια.
Ξέρετε, φίλοι, μάλλον είναι ασφαλές να πω πως φέτος
πολλοί από εμάς δεν βιώνουν τη χαρά που προσφέρει η νηστεία των Χριστουγέννων.
Με τους επιτηρητές αεροπορικών επιδρομών να επιβάλλουν κανόνες συσκότισης...
αναγκάζοντάς μας να σβήνουμε το φως ακόμα και στα σπίτια μας...
δεν χρειάζεται προσπάθεια να καταλάβεις τη μεταφορά.
Είναι δύσκολοι καιροί να φέρει κάποιος το φως.
Μιπ.
Θεέ μου, τι τρέχει;
Ο Γιαν θα πήγαινε στον αδελφό του,
αλλά πήγε σε λάθος κατεύθυνση, οπότε τον ακολούθησα και...
-Ο μπάσταρδος, σε απατά; -Όχι, κάτι χειρότερο.
Πάει στην εκκλησία.
-Δεν είναι αστείο. -Έλα. Ο άντρας σου πετάγεται στην εκκλησία
κι εσύ φέρνεις την καταστροφή.
-Είναι αστείο. -Δεν είναι θρήσκος.
Μάλλον είναι τώρα.
Εγώ όμως δεν είμαι θρήσκα. Ούτε κι η οικογένειά μου.
Είναι ένα μάτσο σοσιαλιστές, που είναι μια θρησκεία, αν με ρωτάς.
-Είναι μια αίρεση. -Μια αίρεση που αγαπώ
και που νόμιζα πως αγαπά κι ο Γιαν.
-Νομίζω πως άκουσα τη φωνή σου. -Γεια.
-Πώς είσαι, αγάπη μου; -Είναι χάλια,
γιατί ο άντρας της έχει σχέση με τον Ιησού.
Σκάσε! Μην την ακούς. Όχι, είμαι καλά, απλώς...
ο άντρας μου πηγαίνει κρυφά στην εκκλησία και με έκανε να νιώθω περίεργα.
Έχεις κάποιον της εκκλησίας; Πρέπει να είναι καλό.
Φυσικά, δεν ξέρω. Πάντα διαλέγω άπιστους.
-Ο πατέρας της Τες, μην αρχίσω. -Όχι. Ελάτε τώρα.
Αλλά μου έδωσε αυτόν τον μικρό άγγελο, έτσι;
Ξέρω πώς είναι.
Εντάξει, θα σας αφήσω λίγο μόνες.
-Μην είσαι περίεργη, Μιπ. -Δεν είμαι. Χάρηκα που σας είδα.
Γεια.
Πώς τα πάει;
Είναι τα ίδια.
Ναι.
Η ακτινοβολία δεν αποδίδει.
Ο Ντάνιελ λέει πως άκουσε για έναν Γερμανό γιατρό που χρησιμοποιεί χημικά.
-Δεν ξέρω. Το κοιτάμε. -Συγγνώμη που δεν ερχόμουν συχνά.
Δεν σε κατηγορώ. Η μαμά μου πεθαίνει.
Είναι θλιβερό.
Ξέρω κάποιες μέρες που δεν θέλω να είμαι καν εδώ.
Αυτό με κάνει απαίσια;
Όχι.
Μάλλον με κάνει.
Ίσως να πήγαινα στην εκκλησία με τον Γιαν.
Γιατί να μη μου το πει;
Είπε ψέματα.
Γιατί είσαι επικριτική.
-Όχι, δεν είμαι. -Ναι, είσαι.
-Νιώθω ότι κρίνομαι. -Από μένα;
Ναι. Θέλω να πω, έχεις δουλειά.
-Έχεις λεφτά. -Όχι πολλά.
Ναι, αλλά είσαι αυτάρκης. Εγώ δεν έχω δουλειά τώρα.
Δεν σε κατακρίνω.
Εντάξει, ίσως κατακρίνω εμένα.
-Έχεις πολλά. -Έχω έναν φίλο.
Θα σπουδάσεις μόδα στο Παρίσι.
-Λες πραγματικά να γίνει; -Ναι, το πιστεύω.
-Σύντομα, μόλις τελειώσει ο πόλεμος. -Θεέ μου, ο πόλεμος.
Τον μισώ.
-Μόλις είχα μια πολύ καλή ιδέα. -Τι;
Θέλουμε ένα διάλειμμα από τον πόλεμο, τον καρκίνο και τους ψεύτες άντρες.
Ας κάνουμε ένα πάρτι με πατινάζ.
-Πατινάζ; -Ναι, σαν αυτό που κάναμε
όταν ήμασταν στο σχολείο. Θυμάσαι; Ήταν φανταστικό.
Τα κανάλια δεν έχουν παγώσει ακόμα.
Θα το κάνουμε στο πατρικό του Ντάνιελ
και θα πω στους κηπουρούς να πλύνουν με το λάστιχο την αυλή.
Και θα την κάνουμε παγοδρόμιο.
"Θα βάλω τους κηπουρούς να πλύνουν την αυλή.
-"Και θα κάνουμε..." -Έλα, κυρία Επικριτική.
-Να την. Σου το είπα. -Συγγνώμη.
Η ομάδα μας σας ευγνωμονεί για τη βοήθεια.
Για να είμαι ειλικρινής, δεν είμαι σίγουρος ότι βοηθώ.
Είναι τόσο απελπισμένη τελευταία.
Κλαίει και λέει πως θέλει να πεθάνει.
Αν την ακούσει ο κόσμος, ο λάθος κόσμος...
θα είμαστε όλοι υπεύθυνοι που κρύβουμε Εβραίους.
Όλο μου το εκκλησίασμα θα βρίσκεται σε κίνδυνο.
-Γι' αυτό είμαι εδώ. -Ελπίζω να την ηρεμήσει αυτό.
Λέω στον εαυτό μου...
ότι προσπαθώ να την κρατήσω ζωντανή, αλλά με ποιο κόστος;
Δεν πειράζει.
Είναι φίλος.
Γεια.
Με λένε Γιαν.
Έχω μια φωτογραφία. Τον γιο σου.
Πήγα αργά και σκοτείνιαζε, αλλά έκανα το καλύτερο που μπορούσα.
Να τος.
Αυτό το πρόσωπο, το χαμόγελο. Είναι το αγόρι μας.
Δεν είναι τόσο ψηλός.
Έχει μεγαλώσει. Πέρασαν οχτώ μήνες. Αυτός είναι.
Δεν είναι αυτός.
Τράβηξα τη φωτογραφία πριν από δυο μέρες. Πιστέψτε με, είναι ο γιος σας.
Πού είναι;
Δεν μπορώ να πω, για να τον προστατεύσω.
Είμαι η μητέρα του και δεν μπορώ να ξέρω πού είναι;
-Είμαι η μητέρα του. -Μάγια, ηρέμησε.
Να ηρεμήσω; Σε άφησα να με πείσεις να τον δώσω.
Τώρα θέλω να τον δω και δεν μπορώ. Δεν βλέπω το αγόρι μου.
-Βλέπω έναν ξένο. -Μάγια.
-Θέλω να δω το παιδί μου. -Μάγια.
Άσε με να το δω.
-Σώπα, σε παρακαλώ. -Μάγια, ησύχασε.
-Άκου, το ξέρω. -Μου λείπει το μωρό μας.
Το ξέρω, εντάξει;
Νόμιζα πως θα λειτουργούσε.
Κι εγώ.
-Γεια, μυρίζει ωραία. -Φτιάχνω μπακαλιάρο.
-Η κα Στόπελμαν... -Βγήκε έξω.
Πάω να κάνω μπάνιο.
Δεν θα αργήσω.
Με βρίσκεις επικριτική;
-Δεν ξέρω. Θα έπρεπε; -Η Τες με βρίσκει.
Η Τες; Αλήθεια;
Πήγα στο σπίτι της σήμερα...
όσο ήσουν στην εκκλησία.
Σε ακολούθησα. Δεν πήγες στο σπίτι του αδελφού σου.
-Με ακολούθησες; -Νόμιζα πως είχες δεσμό.
Νόμιζες πως είχα δεσμό;
Τώρα επαναλαμβάνεις ό,τι λέω.
Δεν έχω κανέναν δεσμό.
Αλλά αντί να περνάς τη μέρα μαζί μου, πήγες εκκλησία.
-Μιπ. -Κι είπες ψέματα γι' αυτό.
Για τι άλλο λες ψέματα; Είναι γιατί νομίζεις πως σε κρίνω;
Όχι.
Όχι, συγγνώμη, εντάξει; Δεν έπρεπε να πω ψέματα.
Γιατί πήγες στην εκκλησία;
Προσπαθώ να νιώσω ότι η ζωή μου έχει νόημα.
Εγώ δεν έχω νόημα;
-Ο γάμος μας δεν έχει νόημα; -Φυσικά κι έχει.
Θυμάμαι συνέχεια τον πρώτο σου γάμο
και πώς άλλαξες και απομακρυνθήκατε.
Μιπ, όχι, αυτό είναι εντελώς διαφορετικό.
Είμαστε καλά, τέλεια.
Απλά πήγα στην εκκλησία.
Συγγνώμη που είπα ψέματα.
Μακάρι να ξεφορτωνόμασταν αυτήν την πόρτα.
Τι εννοείς; Να τους χτίσεις μέσα ή κάτι τέτοιο;
Όχι, να την καλύψουμε με έναν ψεύτικο τοίχο ή κάτι τέτοιο.
Και πώς θα το κάνουμε αυτό;
Μιπ, κάποιος ήρθε για σένα.
Δεν είπε για ποιον λόγο.
Λότι! Παιδιά, από δω η φίλη μου, η Καρλότα, Λότι.
Είναι αρραβωνιαστικιά του οδοντιάτρου μου. Έχετε ακούσει να μιλάω για τον δρα Πφέφερ.
-Γεια. -Χαίρω πολύ, Λότι.
-Γεια. -Γεια.
Μιπ, συγγνώμη που πέρασα έτσι, αλλά έχω κάτι για σένα.
Χρόνια πολλά!
Σε ευχαριστώ πολύ. Δεν έπρεπε.
Μπορώ να σου μιλήσω ιδιαιτέρως;
Φυσικά. Ας το πάμε στην κουζίνα.
-Ακολούθησέ με. -Εντάξει.
Συγγνώμη που σε ξαφνιάζω έτσι, αλλά το καλάθι είναι για τον Φριτς.
-Το κατάλαβα. -Είναι για το Χανουκά.
Σε περίπτωση που θα τον επισκεπτόσουν στην επαρχία κάποια στιγμή σύντομα.
Θα πας;
Βασικά, ναι.
Υποθέτω πως δεν μπορείς να με πάρεις.
Ναι.
Αστειεύομαι. Θα είναι πολύ μοναχικές διακοπές.
Χρειάζεται να τσεκάρω κάτι, Λότι. Επιστρέφω αμέσως.
Όχι, σε ενοχλώ στην ώρα της εργασίας σου.
-Όχι. -Θα φύγω.
Μην είσαι ανόητη. Κάτσε κάτω. Μείνε εκεί.
Κάνε έναν σταυρό εκεί.
Μη, όλα καλά.
Δρ Πφέφερ, σας έχω μια έκπληξη.
Περιμένετε εδώ.
Συγγνώμη γι' αυτό, Λότι. Δείξε μου τι του έφερες.
Όλα είναι συναισθηματικά.
Αυτή είναι η μαρμελάδα που του αρέσει.
Μακαρόν
και σοκολατένιο κέικ.
Εγώ το έφτιαξα.
Πήραμε καπνιστή ρέγγα στο πρώτο μας ραντεβού.
Περνούσαμε από έναν πλανόδιο πωλητή κι ο Φριτς γύρισε κι είπε,
"Ελπίζω να σου αρέσει η ρέγγα, γιατί αν σ' αρέσει,
-"είσαι η γυναίκα των ονείρων μου". -"Των ονείρων μου".
Είναι κάτι άλλο που θα ήθελες να του πω όταν τον δω;
Ότι τον αγαπώ.
Πες του ότι είμαι πολύ δυνατή, όπως μου είπε να είμαι.
Και ενθάρρυνέ τον να παραμείνει δυνατός.
Θα είμαστε και πάλι μαζί.
Δεν ξέρεις τι δώρο μου έδωσες.
-Είναι γλυκιά. -Ναι.
Ναι, είναι.
-Θέλω λίγο σοκολατένιο κέικ. -Άννα.
Κι εγώ.
-Κάλβερστρατ. -Πλήρωσε.
Αν γίνω συγγραφέας, πρέπει να συνηθίσω να είμαι φτωχή.
Ή θα γίνεις επιτυχημένη.
Όλοι μαζεμένοι.
Αν ψάχνεις το καλάθι, είναι ακόμα στην άκρη του κρεβατιού του.
Όχι.
Να το.
-Μας κοροϊδεύει με αυτό. Αγένεια. -Φρόνιμα.
Να το πεις σε αυτόν. Δεν έχουμε τίποτα για το Χανουκά.
Έχουμε ο ένας τον άλλον.
Το κάνεις για να με εκνευρίσεις;
-Ποιο; -"Έχουμε ο ένας τον άλλον".
Ναι, αλλά θα ήταν ωραίο να είχαμε ένα μακαρόν.
-Γεια σε όλους. -Είναι στην άκρη του κρεβατιού.
-Τι; Ακόμα; -Τουλάχιστον το σχέδιο της Μιπ λειτουργεί.
Ο Πφέφερ δεν μιλά άλλο για αποχώρηση.
"Είναι δρ Πφέφερ, σας παρακαλώ".
Πίτερ.
Λυπάμαι. Ήθελα να κάνω το Χανουκά ιδιαίτερο.
Το ξέρω. Θα έχουμε έναν ιδιαίτερο καλεσμένο. Μιπ, έλα.
-Ναι. -Έτσι.
-Ναι. -Παρακαλώ.
-Έλα αύριο. -Θα τραγουδήσει η Μαργκότ.
-Σε παρακαλούμε. -Είναι η καλύτερη πρόσκληση,
αλλά δεν μπορώ. Πρέπει να πάω σε αυτό το πάρτι αύριο.
Πάρτι.
-Τι είδους πάρτι; -Ναι, τι πάρτι;
Δεν είναι κάτι. Απλά η φίλη μου, η Τες, κι εγώ κάνουμε
-ένα μικρό πάρτι με πατινάζ. -Μου λείπει.
-Και τα πάρτι. -Και οι φίλοι.
Τους κάλεσα όλους και είπαν πως θα έρθουν.
-Τέλεια. Η Κατ; -Ναι.
Η Κατ δεν πάει σε πάρτι πια. Είναι για αναπαραγωγή.
Γεννά τα παιδιά με ταχύτητα φωτός.
Η Σοφία;
Όχι, η Σοφία κι εγώ είχαμε έναν μικρό καβγά.
-Τι; Για ποιο πράγμα; -Γιατί της είπα πως είναι για αναπαραγωγή.
-Τες, είναι αδελφές. -Ναι, το ξέρω. Το ξέχασα.
Μην ανησυχείς για τους καλεσμένους.
Θα σου πω για τον στολισμό
-το κέτερινγκ και... -Το κέτερινγκ;
Ναι, σταμάτα να ξεφεύγεις από το θέμα.
Τα δώρα. Εδώ.
-Σου πήρα κάτι. -Είπαμε πως δεν θα κάνουμε δώρα
-λόγω του πολέμου. -Το ξέρω, αλλά άλλαξα γνώμη.
Θα πω κάτι, και δεν επιτρέπεται να γελάσεις, εντάξει;
Αν γελάσεις, τότε θα νιώσω ντροπή,
μετά θα γελάω και θα φταρνιστώ και θα κλάψω.
Έχεις πολύ άσχημο πρόσωπο όταν κλαις.
Σταμάτα! Εντάξει.
Όταν σε πρωτογνώρισα, ήσουν αυτό το κοκαλιάρικο πράγμα,
που μόλις είχε κατέβει από το τρένο από τη Βιέννη.
Κι εγώ ήμουν αυτό το κορίτσι χωρίς πατέρα και φίλους.
Μαζί όμως καταφέραμε να κάνουμε τον κόσμο λιγότερο μοναχικό.
Όταν εμφανίστηκες την προηγούμενη μέρα, κατάλαβα πόσο μου έλειψες.
Η καλύτερή μου φίλη.
Που δεν είναι πλέον κοκαλιάρα και περίεργη.
Μεταμφιέστηκες σε κάτι απίστευτο.
Είσαι σαν μια όμορφη πεταλούδα.
Λοιπόν, άνοιξέ το.
-Πεταλούδες. -Ζαφείρια.
Και η αλυσίδα είναι πραγματικός χρυσός.
Το αξίζεις. Μη μου λες καμία από τις συνηθισμένες ανοησίες σου.
-Όμορφο. -Έλα, άσε με.
Έλα.
Πώς το αγόρασες;
Έχω έναν πλούσιο και γενναιόδωρο φίλο.
Τόσο όμορφο, ίσως κοιμηθώ με αυτό.
Θα το φορέσω όσο μπορώ πριν αναγκαστώ να το πουλήσω.
Πρέπει να το πουλήσω, σωστά;
Και είναι...
Το πιο όμορφο πράγμα που είχα ποτέ.
Δεν το αγόρασα, ήταν δώρο.
Στο μεταξύ, η Άννα Φρανκ δεν μπορεί να πάρει ένα κομμάτι ζαχαρωτό Χανουκά.
Όχι, θα το πουλήσω. Θα το φορέσω στο πάρτι,
για να με δει η Τες με αυτό. Μετά θα το πουλήσω. Είναι δίκαιο, σωστά;
Ποιο πάρτι;
-Τι; Στο πάρτι της Τες, αύριο. -Δεν θέλω να πάω.
Τι; Θα έχει πλάκα.
Θα έχει; Όταν η μισή χώρα κρύβεται, πεινάει και πεθαίνει;
Νομίζω πως κανείς δεν πρέπει να πηγαίνει σε κανέναν πάρτι.
Νιώθεις ενοχές που οι φίλοι μας είναι κρυμμένοι μέσα;
Εσύ;
Γι' αυτό πηγαίνεις στην εκκλησία; Για να αντιμετωπίσεις τις ενοχές σου;
Ναι, ίσως.
Ξέχασα να σου πω, είμαι ιδιοφυΐα. Κανόνισα το θέμα με τον Πφέφερ.
Ήρθε από κει η Λότι. Την πήγα στην κουζίνα
για να ακούσει τη φωνή της.
-Τη φωνή της; -Μέσω του αεραγωγού.
Και ακούγοντάς την, τον ηρέμησε.
-Μπορεί να λειτουργήσει. -Όντως πέτυχε.
Με ευχαρίστησε περίπου δέκα φορές. Σταμάτησε να είναι βλοσυρός.
Αυτό είναι τέλειο.
Είσαι ιδιοφυΐα.
Ωραία. Πρέπει να είμαστε πολύ ήσυχοι για την ασφάλειά του.
Ναι.
Μάγια;
Εντάξει.
Έλα.
Είπε πως δεν μπορεί να μείνει για πολύ. Θα φέρει μια μπάλα.
Του αρέσει να παίζει μήλα.
Φαίνεται να είναι καλά και υγιής.
-Κλαίει. Δεν τη συμπαθεί. -Όχι, απλά...
Κρυώνει.
Νέιθαν!
Μάγια, σταμάτα.
Όχι.
Αφήστε με να δω τον γιο μου. Όχι, Νέιθαν.
Μη!
-Μπεπ, τι συμβαίνει; -Έκπληξη.
-Θεέ μου! -Δεν είναι απίστευτο;
Κοίτα αυτό.
Καλώς ήρθατε στο ασφαλέστερο μέρος στο Άμστερνταμ.
Μιπ, επέστρεψες. Μας έφερες κανένα θαύμα του Χανουκά;
Είναι θαύμα δεδομένων των περιστάσεων
το ότι σας έφερα λίγη ρέβα και μισό κιλό τυρί.
Ο Όττο θα έλεγε πως είμαστε ευγνώμονες για αυτά που έχουμε,
οπότε θα επικαλεστώ τους καλούς τρόπους μου.
Έλα, μικρή τεμπέλα, βοήθησέ με.
-Η Μιπ πρέπει να ετοιμαστεί για το πάρτι. -Είμαι ήδη έτοιμη.
Δεν θα πας με αυτό.
-Ναι; -Φυσικά κι όχι.
-Δείχνεις κομψή με αυτό. -Ναι.
-Θα ξεχωρίζεις. -Και χωρίς παλτό.
Τι; Όχι, θα είναι έξω. Κάνει κρύο, θα είναι πάρτι με πατινάζ.
Δεν με νοιάζει. Δεν θα καλύπτεις αυτό το υπέροχο φόρεμα της Έντιθ
με ένα βαρύ μάλλινο παλτό. Το φαντάζεσαι;
Εκτός κι αν φορέσει μια κοντή κάπα.
Δεν ξέρω πώς μπορείς να το ζητάς αυτό.
Θα πήγαινε τέλεια με το φόρεμα.
Δεν θα πάρεις την κάπα. Μου την έδωσε η γιαγιά μου.
Φόρεσε το φόρεμα που έβαλα στον χορό της όπερας.
-Και το ύφασμα είναι από το Παρίσι; -Τι; Όχι παραείναι καλό.
-Δεν το φοράω. -Θα το βάλεις.
-Όχι, κα Φρανκ. -Δεν διαφωνείς μαζί της
όταν έχει αυτό το βλέμμα. Δεν θα νικήσεις.
Θα βάλεις αυτό το φόρεμα στο πάρτι. Είναι τόσο όμορφο.
Εντάξει, καλά.
Όχι.
-Δεν μπορεί να το φορέσει. -Άννα, πήγαινε στο μπαούλο,
κάτω από το κρεβάτι μου και φέρε την κάπα.
-Εντάξει. -Φαίνεται απαίσιο, βγάλ' το.
Ναι, δεν πάει. Όχι.
Καταστροφή.
Τι; Είναι η καλύτερή μου φίλη. Ξέρει κάθε ρούχο που έχω.
-Τι θα της πω; -Να πεις ψέματα.
Πες πως είναι κάτι φθηνό, αλλά φαίνεται ακριβό.
Όχι, έχω βαρεθεί να της λέω ψέματα. Το μισώ.
Θα της πω ψέματα.
Κάθε φορά που φαντάζομαι έξω από αυτά τα δωμάτια,
τις κανονικές μας ζωές, κι αυτό είναι καθημερινότητα.
Όταν φαντάζομαι να βλέπω ανθρώπους έξω...
να αγκαλιάζω τις φίλες μου, να τρώω σε εστιατόριο, να στέλνω ένα γράμμα...
φοράω αυτήν την κάπα.
Στην κανονική ζωή, φοράω αυτήν την κάπα.
Φόρα τη για μένα απόψε, Μιπ.
Πάρε το κορίτσι έξω στον κόσμο.
Σε ευχαριστώ.
Να σε.
Ώστε αυτό είναι το μέρος.
-Τώρα κατάλαβα τι βρίσκει σε αυτόν. -Νόμιζα πως δεν θα ερχόσουν.
Δεν ήξερα πως υπήρχε επιλογή.
Ξέρεις τι; Υπάρχει, πήγαινε σπίτι.
-Ξέρω πως θες... -Μιλάω σοβαρά.
-Πήγαινε. -...να περάσεις καλά...
Θέλω να περάσω καλά.
Θέλω να θυμάμαι πώς ήμασταν η Τες κι εγώ
πριν η ζωή γίνει μια μακρά λίστα με πράγματα που μας ανησυχούν.
Θέλω να θυμάμαι πώς ήμασταν εμείς,
γιατί δεν έχω ιδέα πια.
Θέλω να πάω εκεί και για ένα βράδυ να τα ξεχάσω όλα.
Όλα αυτά που συμβαίνουν. Ξέρω πως είναι εγωιστικό.
Το ξέρω. Αλλά θέλω να θυμάμαι ότι ήταν καλά τα πράγματα,
για να πιστέψω πως θα είναι καλά όταν τελειώσουν όλα.
Εσύ δεν μπορείς. Δεν πειράζει, ειλικρινά. Δεν με νοιάζει, απλά...
πήγαινε σπίτι, για να περάσω καλά.
Όχι.
Είσαι πανέμορφη.
Το ξέρω.
Σε ευχαριστώ.
Θεέ μου.
Μιπ.
-Γεια. -Γεια.
Θεέ μου. Γεια. Χαίρομαι που σας βλέπω και τους δυο.
-Τες, αυτό το πάρτι είναι... -Δεν είναι;
Για κοίτα. Είσαι υπέροχη.
-Είναι από φτερό κύκνου; -Υπέροχο, έτσι δεν είναι;
Ήταν της μαμάς μου. Ορίστε, σε πειράζει;
-Κι αυτό. -Έλα, είμαι τόσο ενθουσιασμένη.
-Είναι... -Πάω να φέρω τα ποτά.
-...τρελό. -Δεν είναι;
Το φαντάστηκες ποτέ ότι θα ήταν έτσι;
-Είναι απίστευτο. -Δεν είναι;
-Πού είναι το πατινάζ; -Έχει στηθεί όλο έξω.
Τα κορίτσια δεν έχουν ενθουσιαστεί, αλλά σίγουρα
-αλλά θα κάνουν μ' εσένα. -Τα κορίτσια;
Τα κορίτσια. Ανυπομονούν να σε γνωρίσουν. Πού είναι; Εκεί, πάμε.
Έλκε, Χάλι, από δω η Μιπ.
-Γεια. -Γεια σου.
Η καλύτερή μου φίλη από πάντα και περίπου η έμπνευση
-για αυτό το πάρτι. -Δεν ξέρω γι' αυτό.
Αλλά είναι δικό μας, το ξεκινήσαμε όταν ήμασταν σχολείο.
Μου αρέσει το κολιέ σου. Πεταλούδες είναι αυτές;
-Πού το πήρες; -Βασικά,
ήταν δώρο από την κυρία από δω.
Τες, σε μισώ. Έχεις υπέροχο γούστο.
-Σταμάτα. -Η Τες λέει πως φτιάχνεις μαρμελάδα.
Την πουλώ. Είναι πηκτίνη. Τη βάζεις για να πήξει η μαρμελάδα.
Μου αρέσει η μαρμελάδα.
Αλήθεια; Τέλεια. Ναι.
Τες, πού πήγαν όλοι; Πού είναι όλοι οι παλιοί...
Σου είπα η Κατ δεν θα έρθει.
Η Έλεν, η Λένι; Δεν αναγνωρίζω κανέναν εδώ.
Μιλάς ακόμα με την Έλεν και τη Λένι;
Δυο σαμπάνιες, παρακαλώ.
-Σοβαρά; -Αλήθεια;
Και ένα μεγάλο ουίσκι. Ευχαριστώ.
Δεν είναι τόσο περίπλοκο
να αλλάξεις ένα εργοστάσιο.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι αυτά τα φορτηγά προσωπικού,
είναι απλά για παράδοση.
Αλλά αυτά τα συμβόλαια για τα τανκς για τα οποία μιλούν.
Γκις, τα κατάφερες.
Χαίρομαι που προσπάθησες.
Σε ευχαριστώ πολύ.
-Ναι, συγγνώμη. Από δω ο Πίτερ. -Χαίρω πολύ.
Έλα να τους γνωρίσεις όλους.
-Ναι, έρχομαι αμέσως. -Εντάξει.
-Γιαν! Έλα να κάνεις πατινάζ. -Μιπ.
-Είναι τόσο ωραίο. -Μιπ, φεύγουμε.
Τι; Τι έγινε;
Οι φίλοι σου είναι ναζί, αυτό έγινε.
-Χριστέ μου, Γιαν. -Μιπ.
Ο Ντάνιελ είναι του ΕΣΚ, το ίδιο και οι φίλοι του.
Γιατί το λες αυτό;
Φοράει την καρφίτσα. Έλα να δεις και μόνη σου.
-Τι; -Έλα.
Ας βγάλουμε αυτά.
-Είμαι. -Δεν είναι πλέον.
Πάω να φέρω τα παλτά.
-Τες; -Γεια, έχετε γνωριστεί;
Είναι ο Ντάνιελ μέλος του ΕΣΚ;
-Τι; -Φοράει μια καρφίτσα του ΕΣΚ.
Μιπ… Μας συγχωρείτε ένα λεπτό.
-Τι κάνεις; -Είναι στο ΕΣΚ; Πες μου.
Κοίτα, φορά μια καρφίτσα.
Είναι για μόστρα, για δουλειές, εντάξει;
Όλοι κάνουν δουλειές με...
-Τες, όχι. -Όχι τώρα, Μιπ. Μην το κάνεις.
Όλα καλά;
Η Τες μού λέει πως κάνεις δουλειές με τους ναζί τώρα;
Ο πατέρας μου έχει επιχείρηση ανταλλακτικών, οπότε ναι.
-Έχουμε κάποια συμβόλαια. -Τι; Με τα άτομα
που καταστρέφουν τη χώρα μας, μετακινούν Εβραίους και τους σκοτώνουν;
Για όνομα του Θεού, Μιπ.
Γκις, πόσο ήπιε το κορίτσι σου;
Σχεδόν καθόλου.
-Δεν με εκπλήσσει. -Σταμάτα.
-Θα έπρεπε να ντρέπεσαι. -Σταμάτα.
-Κι εσύ! Πώς μπορείς... -Μιπ, σταμάτα.
Πήγαινε έξω.
Λυπάμαι γι' αυτό.
Ξέρετε πώς είναι. Αν πιει λίγα ποτά,
θα αρχίσει να κατσαδιάζει τον καθένα.
Σας ευχαριστούμε για την υπέροχη βραδιά. Ήταν όλα ωραία. Και πάλι συγγνώμη.
Πάρε ένα ποτό καθώς φεύγεις.
-Ευχαριστώ. -Και να περάσετε καλά.
Μιπ.
Τι στο καλό ήταν αυτό; Μη μου μιλάς έτσι.
-Μην απολογείσαι για μένα... -Άκουσέ με.
Είναι ναζί. Είμαστε περικυκλωμένοι εκεί. Μάλλον είμαστε οι μόνοι που δεν είναι.
Θα σε συλλάβουν. Δεν θα είναι καλό για μας,
ούτε και για τους φίλους μας.
Πρέπει να επιλέξουμε πότε τους πολεμάμε. Δεν θα διαλέξουν αυτοί για μας.
Εντάξει;
Πάμε να φύγουμε.
-Τι είναι αυτό; -Μαγεία.
Ήρθες.
Καθώς ανάβουμε αυτό το κερί, συνδεόμαστε
με χιλιάδες χρόνια γενναιότητας και επιβίωσης.
Όπως οι πρόγονοί μας, οι Μακκαβαίοι επαναστάτησαν εναντίον των Ελλήνων,
επαναστατούμε κι εμείς με τον τρόπο μας μέσα σε αυτό το παράρτημα.
Γιατί παρά τις προσπάθειες να μας ξεφορτωθούν,
ο κ. Χίτλερ, ο στρατός του από άθεους, ακόμα και οι εισβολείς
που κατέστρεψαν την αίσθηση ασφάλειας εκείνο το βράδυ,
είμαστε εδώ, ζούμε και γιορτάζουμε αυτήν τη ζωή, κάτω από τη μύτη τους,
με φίλους που ρισκάρουν τη ζωή τους κάθε μέρα για να μας προστατεύσουν.
Οπότε, αυτήν την πρώτη βραδιά του Χανουκά,
και για όλες τις άλλες βραδιές που θα ακολουθήσουν...
γιορτάζουμε το κουράγιο και την αντοχή
των προγόνων μας και τη δική μας.
Όπως όλοι ξέρετε...
δεν είμαι θρησκευόμενος.
Έχω ακούσει πολλές φορές αυτήν την ιστορία...
αλλά κανονικά δεν ακούω.
Είμαι απασχολημένος με το να σκέφτομαι το φαΐ που θα φάμε
μόλις τελειώσει αυτή η ιστορία.
Αλλά σήμερα, άκουσα.
Και μου έδωσε μεγάλη ανακούφιση, οπότε...
σε ευχαριστώ, Χέρμαν, που μας υπενθύμισες
ότι όλες αυτές οι ιστορίες του παρελθόντος μας δείχνουν πώς να κοιτάμε μπροστά...
για να μας δώσουν λίγη ελπίδα. Είμαι πολύ ευγνώμων για όλους σας
που είστε μέρος της ιστορίας μου και που μου δώσατε κάτι να ελπίζω.
Yishar koach!
Κανονικά εδώ θα είχαμε μερικά κεράσματα, αλλά...
Πρώτον, κα Βαν Πελς, ευχαριστώ.
Είχε τόσο πολύ φαγητό στο πάρτι.
Οπότε...
-Δεν το έκανες. -...ορίστε.
Θεέ μου, έφερες κέικ.
-Και μπισκότα. -Ρολό.
-Δεν είναι όλα. -Σαμπάνια!
-Πώς ήταν το πάρτι; Καλό; -Όχι.
-Ήταν απαίσιο. -Ναι.
Συγγνώμη.
Η Άννα μού έχει ξεκαθαρίσει με βλέμματα λαχτάρας
και βαριούς αναστεναγμούς και κάποια όχι και τόσο διακριτικά σχόλια
ότι είμαι εγωιστής που δεν μοιράζομαι το καλάθι μου.
Με συγχωρείτε, φίλοι μου. Ήθελα λίγο χρόνο.
Θα ήταν τιμή μου να μοιραζόσασταν αυτό το δώρο μαζί μου.
Θα είναι τιμή μας να το φάμε όλο.
Φριτς.
Πού πήρες αυτό το κολιέ;
Είναι κάτι που θα έβαζα ενέχυρο.
-Ήταν δώρο από μια φίλη. -Ποιος σου το έδωσε αυτό;
Η φίλη μου, η Τες. Γιατί; Τι συμβαίνει;
Είναι Εβραία;
Όχι, δεν είναι. Γιατί;
Μπορώ να το δω;
Ναι.
Κύριε Φρανκ, γιατί;
Με τρομάζετε.
Η φίλη της μητέρας μου είχε ένα τέτοιο κατά την ανάκριση
όταν οι Εβραίοι έπρεπε να γίνουν Χριστιανοί ή να πεθάνουν.
Οι γυναίκες τα φόραγαν σαν κάτι μυστικό.
Όταν ανοίγει, είναι ένα νήμα από πεταλούδες,
αλλά όταν το κλείνεις...
Λυπάμαι, Μιπ, αλλά δεν ήταν της φίλης σου για να σ' το χαρίσει.
-Σίγουρα δεν θα... -Μάλλον κλάπηκε.
Πόσο καλά ξέρεις τη φίλη σου;
-Μιπ, σταμάτα. -Όχι, δεν το θέλω.
Δεν θέλω να το έχω.
Δεν θέλω να το αγγίξω. Ο κ. Φρανκ θα νομίζει πως είμαι τέρας.
-Δεν νομίζει πως είσαι τέρας. -Λες η Τες να ξέρει;
Ξέρει πώς το βρήκε ο Ντάνιελ;
Φυσικά και ξέρει.
Θεέ μου. Δεν αναγνωρίζω κανέναν πια.
Ούτε εσένα ξέρω.
-Ναι, ξέρεις. -Όχι, πας στην εκκλησία.
Και μιλάς στον Θεό ή σε ιερέα. Ξέρεις, θέλω να μιλάς σε μένα.
-Θέλω να είμαι αρκετή. -Δεν πάω εκκλησία.
Κάνω αυτό που κάνεις κι εσύ.
-Για τι πράγμα μιλάς; -Είπες ναι στον κ. Φρανκ.
Κι εγώ είπα ναι.
-Τι; Κρύβεις ανθρώπους; -Κάνω πράγματα, εντάξει;
Βοηθάω. Δεν μπορώ να σου πω περισσότερα.
-Γιαν, όχι. Είπαμε όχι άλλο. -Όχι.
Δεν άκουγες εκεί μέσα;
Αυτοί οι άνθρωποι έχασαν τα πάντα και πάλι, αντιστέκονται.
Κι εγώ πρέπει να αντισταθώ.
Πρέπει να το κάνω.
Περίμενε. Σε παρακαλώ. Έχω κάτι πολύ σημαντικό να σου πω.
-Αλήθεια; Τι είναι; -Μάλλον πρέπει να κάτσεις.
-Ναι; -Σε παρακαλώ, όχι.
Όχι, σε παρακαλώ, σώσε με.
Τες, το κολιέ που μου έδωσες, πού το βρήκες;
-Τι; Γιατί; -Απάντησέ μου.
Είσαι περίεργη και δραματική
-κι είμαι κουρασμένη. -Απάντησέ μου.
Κάποιος που ήξερε ο Ντάνιελ πωλούσε κοσμήματα.
-Είναι κλεμμένο από Εβραίο. -Τι;
Οι ναζί κλέβουν από τους Εβραίους.
-Θεέ μου, Μιπ. Είναι αργά. -Σκοτώνουν ανθρώπους!
-Ο Ντάνιελ δεν σκοτώνει ανθρώπους. -Δεν είναι καλό άτομο, Τες.
Κάνει δουλειές με αυτούς. Δεν τον ενοχλεί τι κάνουν.
Πώς το ξέρεις; Ούτε καν προσπάθησες να τον γνωρίσεις.
Αυτό πρέπει να κάνουμε για να τα βγάλουμε πέρα, Μιπ.
Να κάνουμε δουλειές με τους ναζί.
Τι να κάνουμε δηλαδή;
Τι;
"Τι να κάνουμε δηλαδή;"
Τα πάντα, Τες. Αυτοί οι άνθρωποι είναι κακοί.
Έλα, κοίτα με. Είσαι καλός άνθρωπος.
Η μητέρα μου πεθαίνει, Μιπ.
Κι όταν φύγει, θα είμαι μόνη μου.
-Ο Ντάνιελ είναι ό,τι έχω. -Κάνεις λάθος. Έχεις εμένα.
Αλήθεια; Γιατί δεν είσαι εδώ πια.
Τες, παράτα τον. Σε παρακαλώ.
Είμαι απλά ένα άτομο, Μιπ.
Το να αφήσω τον Ντάνιελ δεν θα σταματήσει τον πόλεμο.
-Δεν θα αλλάξει κάτι. -Θα αλλάξει εσένα.
Θα σου θυμίσει τι είναι σωστό.
Και τι κάνεις να βοηθήσεις εκτός από το να με κρίνεις;
Ξέρεις τι; Θέλω να φύγεις. Άσε με.
-Τες, σε παρακαλώ. -Σε παρακαλώ, Μιπ, φύγε.
Ξέρεις...
κάποια μέρα αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει.
Τότε θα πρέπει να ζήσεις με τον εαυτό σου.
Μπορείς να βοηθήσεις; Να το φυλάξεις κάπως;
Θα το πάω σε αυτούς που μπορούν.
Υπάρχουν άτομα που κρατάνε τέτοια...
για αυτούς που επιστρέφουν.
Είσαι καλά;
Τι κάνουμε ακριβώς;
Κρύβουμε ανθρώπους και μετά τι;
Να τους λέμε να κάνουν κουράγιο.
"Όλα θα πάνε καλά. Περιμένετε να περάσει."
-Κάνουμε παραπάνω από αυτό. -Δεν κάνουμε αρκετά.
Πρέπει να κρυφτούμε κι εμείς.
Πρέπει να κρύψουμε την πεποίθηση, το μίσος μας.
Δεν μπορώ να κρύβομαι άλλο. Θα εκραγώ.
Όταν νιώθεις έτσι, μόνο ένα πράγμα μπορείς να κάνεις.
Πιο πολλά.
Τουφέκια...
-πιστόλια, χειροβομβίδες. -Τι θα κάνουμε;
Θα βάλουμε φωτιά.
Υποτιτλισμός: Μαρία Θωμά