W POPRZEDNICH ODCINKACH
Będziemy się ukrywać. Gdy tam dotrzemy,
będę cię prosił o pomoc.
To jest kryjówka. Musicie być cicho.
Nie możesz chodzić, mówić, ani robić żadnego hałasu.
- A pan Frank? - W porządku.
Wprowadzają zakazy dla Żydów. To musi być straszne.
Może pan coś dorzucić? Takiego tłustszego.
Proszę, dodatkowy ser dla pani biednej mamy.
Skąd weźmiemy więcej jedzenia?
- Zna pan te dzieci? - Kto je przyprowadził?
Jakiś esesman. Zostawił je z Miep i Janem
i powiedział, że mają stąd zniknąć.
Zrób to dla mnie, a ja pomogę ukryć te dzieci.
To mieszkanie 214. Są w środkowej szufladzie skrzyni.
- Plik ważnych dokumentów? - Plik dokumentów!
Dlaczego mi nie powiedziałeś? A jakbym je tam zostawił?
I zabiorą moje wnuki?
Muszą jechać dziś wieczorem. Więc weźmiemy ich z Miep.
TA HISTORIA JEST OPARTA NA PRAWDZIWYCH WYDARZENIACH.
PEWNE ZDARZENIA, MIEJSCA I POSTACI SĄ ZMYŚLONE LUB ZMIENIONE.
ŚWIATEŁKO
- Prezenty mikołajkowe? - Tak, dla moich bratanic i bratanków.
Mój ulubiony czas w roku.
- Pani nie? - W tym roku jest trudno, prawda?
Ale kiedy byłam mała, uwielbiałam je.
Wieczorem wystawiałam buta za drzwi,
budziłam się wcześnie
i biegłam zobaczyć, co przyniósł mi Mikołaj.
- Szczerze mówiąc, nadal to robię. - Dostała pani coś?
Tak. List miłosny. Ale to od męża.
Widzi pani, nawet w ciężkim roku można świętować.
Tak.
Nie mam tyle przy sobie, ale mam pieniądze w biurze.
Może pani to dla mnie odłożyć na chwilę?
Zaraz wrócę. Tylko wpadnę do biura.
Oczywiście.
O nie.
Nie. O mój Boże.
Proszę, bądźcie tam.
Halo? Panie Frank?
Co…
Proszę, bądźcie cali. Gdzie?
O nie. Nie.
Panie Frank?
O mój Boże, gdzie oni są?
Miep!
- O mój Boże. - Włamali się tu wczoraj.
Wszystko słyszałam z kuchni biurowej.
Szyb prowadzi do mojego pokoju.
Próbowali tu wejść. Szarpali gałką u drzwi.
Ale były zamknięte.
I całe szczęście, że przyszłaś. W niedzielę.
Biura zostały całkiem splądrowane.
- Myślę, że ukradli też pieniądze. - Wszystkie pieniądze? Nie.
- O nie. Nie pieniądze. - Tak.
- Jakie pieniądze? - Nic ważnego.
Na prezenty z okazji Chanuki.
- Chanuki? - Margot.
- Mam uszy. - O co chodzi z Chanuką?
Chanuka? Martwicie się o Chanukę?
Powiedziano mi, że to bezpieczne miejsce. Forteca.
Panie Pfeffer, wszyscy mamy już dosyć.
- Doktorze Pfeffer, pani Frank. - Tak.
Straciłem wszystko,
ale nalegam, żeby chociaż to mi pozostało.
Tak.
Nie zostaliśmy odkryci tylko dlatego,
że złodzieje nie mieli pomysłu na to, jak otworzyć drzwi!
A tak w ogóle, skąd ta pewność,
że to złodzieje? Mogli szukać Żydów.
- Doktorze, proszę. - Forteca.
Uwierzyłem panu.
Tak, i przyjęliśmy pana. Proszę nie odpłacać za naszą dobroć,
- stresując nasze dzieci, dobrze? - Wasze dzieci. No tak,
moje dziecko mieszka w Anglii z moim bratem.
Pewnie już mnie nie pamięta, a Lotte zaraz też o mnie zapomni.
Mam tylko ją…
Jeśli nie jestem tu bezpieczny, mogę równie dobrze do niej wrócić.
Gdzie pan idzie?
Spakować się. Do domu.
- Nie, nie. - To niemożliwe.
- Zatrzymajcie mnie. - Jeśli pan powie…
Nic nie powiem.
- Spokojnie. - Miep, Miep, Miep!
Cisza!
Proszę usiąść.
Nikt nigdzie nie idzie. Ale ma pan rację, doktorze.
Najwidoczniej nasza kryjówka nie jest aż tak tajna.
To tylko drzwi. Każdy może je otworzyć. Musimy to ulepszyć.
Może to nieszczęście ustrzegło nas
przed czymś gorszym w przyszłości.
Żyd potrafi zamienić tragedię w błogosławieństwo.
Nie tylko pieniądze na prezenty,
ale też kopertę z kartkami na żywność.
Będzie dobrze.
Ale jak? Nie będą mieli jedzenia!
Mogło być dużo gorzej.
A jakby jakiś sąsiad zadzwonił po policję?
Nawet o tym nie myśl.
- O czym? - Mogę się pozłościć,
zanim zauważę pozytywy?
Dotarłem, jak najszybciej mogłem. Co z nimi?
Odpoczywają. Nie spali całą noc.
Dobry Boże.
Musimy zrobić coś z drzwiami do kryjówki.
Nie wiem. Zakryć je, albo…
I nie wiem, co zrobimy z Pfefferem.
- A co z nim? - Bardzo cierpi.
Nie wiedziałam, że ma dziecko. Niby skąd?
Współczuję Anne, kiedy jest dla niej surowy,
i myślę, że to gbur, który nie rozumie dzieci.
Ale rozumie. Ma syna. Jest smutny i samotny,
a ja nigdy nie mówię mu nic miłego.
- Miep, to nie twoja wina. - Wiem, że nie!
To wina Hitlerowców, ale nie mogę na nich nakrzyczeć, nie?
O Boże.
Lepiej ci?
Tak. Ulżyło mi. Bardzo przepraszam, panie Kugler.
Dobrze.
W takim razie naprawię drzwi wejściowe.
Kleiman zaraz będzie. Przenocujemy tu,
gdyby złodzieje wrócili.
Nie ma sensu, żebyśmy tu wszyscy siedzieli. Możecie iść.
To dlatego, że krzyknęłam?
- Już zapomniałem. - Na pewno możemy iść?
Tak. Idźcie, cieszcie się wolnym dniem. Ja będę strzegł naszych przyjaciół.
No to mamy cały dzień.
Nie pamiętam, co robiliśmy w niedziele, a ty?
Bo zupełnie nic nie robiliśmy.
No to zajmijmy się tym.
Mówiłaś, że chcesz zrobić zakupy. Ja mam wstąpić do brata.
Byłeś tam w zeszłym tygodniu.
Tak, wiem. Ma… pewne problemy w pracy.
On robi sery. Co w tym trudnego?
- Zdziwiłabyś się. - Pójdę z tobą.
Jestem dobra w pomaganiu ludziom z trudnościami, prawda?
- Nie znosisz mojego brata. - Nieprawda.
Nazywasz go „Sekretarzem sera”.
Bo mówi tylko o serze. Historia sera,
faktura sera, idealna temperatura
przechowywania sera. Nie jestem święta, Jan.
Idź do domu. Wrócę szybko.
Dobrze. Zaczekam w łóżku.
Wrócę bardzo szybko.
Pa.
Drodzy przyjaciele, można powiedzieć, że w tym roku wielu z nas
nie cieszy się czasem adwentu, jak to było zwykle.
I gdy z powodu niebezpieczeństwa nalotów bombowych
musimy wyłączać światło nawet we własnych domach…
nie trzeba daleko szukać metafory.
To niebezpieczne czasy dla niosących światło.
Miep!
Mój Boże, co się stało?
Jan mówił, że idzie do brata,
ale poszedł w inną stronę, więc poszłam za nim.
- Drań. Zdradza cię? - Nie, nie! Gorzej.
Poszedł do kościoła.
- To nie jest śmieszne. - Daj spokój! Twój mąż chodzi do kościoła,
a ty rozpaczasz.
- To bardzo zabawne. - On nie jest religijny.
Teraz chyba jest.
Ale ja nie jestem. Moja rodzina też nie.
Są socjalistami, co, moim zdaniem, też jest religią.
- To sekta. - Kocham tę sektę.
I sądziłam, że Jan też.
- Poznałam twój głos. - Dzień dobry!
- Jak się masz, kochanie? - Jest załamana,
bo jej mąż ma romans z Jezusem.
Proszę jej nie słuchać. Po prostu mój mąż
zakradł się do kościoła i czuję się z tym dziwnie.
Znalazłaś religijnego? To może być dobre.
Ale co ja tam wiem. Zawsze miałam zdradzających.
- Ojciec Tess, nie każ mi o nim mówić. - Nie, nie. Chodź już.
Ale dał mi tego aniołka, prawda?
Znam cię dobrze.
Dobrze, zatem dam wam trochę prywatności.
- Zaglądaj do nas, Miep. - Jasne. Miło panią widzieć.
Pa.
Jak ona się czuje?
Cóż, bez zmian.
Tak.
Radioterapia nie działa.
Daniel słyszał o niemieckim lekarzu, który stosuje chemikalia.
- Więc nie wiem. Sprawdzamy to. - Przepraszam, że cię nie odwiedzam.
Nie mogę cię winić. Moja mama umiera.
Do dosyć dobijające.
Wiesz, czasem nie chcę tutaj być.
To znaczy, że jestem zła?
Nie.
Myślę, że tak.
Może też powinnam iść do kościoła.
Dlaczego mi nie powiedział?
Skłamał.
Bo ty wszystkich oceniasz.
- Nieprawda. - Tak jest.
- Czasem czuję, że mnie oceniasz. - Tak?
Tak. Wiesz, ty masz pracę.
- Masz pieniądze. - Niewiele.
Tak, ale jesteś samodzielna. Ja teraz nie mam pracy.
Nie oceniam cię.
Dobrze, może oceniam sama siebie.
- Masz wiele. - Mam chłopaka.
Pojedziesz do Paryża studiować modę.
- Wierzysz, że to się stanie? - Tak.
- Jak wojna się skończy. - O, Boże. Wojna.
Nienawidzę jej.
- Mam świetny pomysł. - Co?
Potrzebujemy przerwy od wojny, raka i kłamiących mężów.
Zróbmy przyjęcie na łyżwach.
- Na łyżwach? - Tak.
Jak w szkole. Pamiętasz? Było super.
Kanały nie zamarzły.
To… w domu rodziców Daniela.
Powiem ogrodnikom, żeby zalali wodą podwórze…
i zrobimy tam lodowisko.
„Powiem ogrodnikom, żeby zalali wodą podwórze.
- I zrobimy tam…” - Przestań, krytyczko.
- Mówiłam, że oceniasz. - Wybacz.
Jesteśmy wdzięczni za ojca pomoc.
Szczerze mówiąc, nie jestem pewien, czy pomagam.
Ona ostatnio jest w rozsypce.
Płacze i mówi, że chce umrzeć.
Jeśli ludzie ją usłyszą, ludzie złego rodzaju…
możemy ponieść odpowiedzialność za ukrywanie Żydów.
Naraziłbym całe moje zgromadzenie.
Dlatego tutaj jestem. Może to ją uspokoi.
Mówię sobie…
Próbuję ocalić jej życie, ale jakim kosztem?
W porządku.
To przyjaciel.
Dzień dobry.
Nazywam się Jan.
Mam zdjęcie waszego syna.
Dotarłem tam późno i było już ciemno, ale zrobiłem.
To on.
Ta buzia. Ten uśmiech. To nasz chłopiec.
On… nie jest taki duży.
Urósł. Minęło osiem miesięcy. To on.
To nie on.
Sam zrobiłem to zdjęcie dwa dni temu. Wierzcie mi, to wasz syn.
Gdzie on jest?
Nie mogę powiedzieć, muszę go chronić.
Jestem jego mamą i nie mogę wiedzieć?
- Jestem jego mamą! - Maya… spokojnie.
Spokojnie? Pozwoliłam ci się przekonać, żeby go zostawić.
A teraz chcę go zobaczyć i nie mogę. Nie widzę mojego dziecka.
- To obce dziecko. - Maya.
- Chcę zobaczyć synka! - Maya!
- Dajcie mi. - Maya!
- Cicho, proszę. - Maya. Cicho! Cicho!
- Hej, ja wiem. - Tęsknię za naszym dzieckiem.
Wiem. Wiem, dobrze? Wiem.
Myślałem, że to pomoże.
Ja też.
- Hej. Ładnie pachnie. - Robię dorsza.
- A właścicielka? - Wyszła.
Idę się wykąpać.
To nie potrwa długo.
Uważasz, że oceniam innych?
- Nie wiem. Powinienem? - Tess tak myśli.
Tess? Naprawdę?
Poszłam dzisiaj do jej domu…
kiedy byłeś w kościele.
Poszłam za tobą. I wcale nie poszedłeś do brata.
- Poszłaś za mną? - Myślałam, że masz romans.
Myślałaś, że mam romans?
Powtarzasz wszystko, co mówię.
Nie zdradzam cię.
Ale poszedłeś do kościoła, zamiast spędzić ze mną dzień.
- Miep… - I skłamałeś.
O czym jeszcze kłamiesz? Myślisz, że będę cię oceniać?
Nie, nie.
Nie, przepraszam, dobrze? Nie powinien był kłamać.
Dlaczego byłeś w kościele?
Chcę mieć poczucie, że moje życie ma wartość.
A ja?
- Nasze małżeństwo nie ma wartości? - Tak, ma.
Wiesz, zastanawiam się nad twoim pierwszym małżeństwem,
jak się zmieniliście i rozstaliście.
Miep, nie. To zupełnie co innego.
Jesteśmy wspaniali razem.
Tylko poszedłem do kościoła.
Wybacz, że kłamałem.
Musimy pozbyć się tych drzwi.
Co masz na myśli, mamy ich zamurować?
Nie, nie. Przykryć je… sztuczną ścianą albo czymś takim?
I jak, twoim zdaniem, mamy to zrobić?
Miep, przyszedł ktoś do ciebie.
Nie wiem, kto.
Lotte! To jest… to moja koleżanka, Carlotta, Lotte.
Narzeczona mojego dentysty. Wspominałam wam o doktorze Pfefferze.
Miło cię poznać, Lotte.
- Witaj. - Witaj.
Miep, przepraszam, że wpadłam, ale mam coś dla ciebie.
Na mikołajki.
Och! Dziękuję bardzo. Nie musiałaś.
Możemy porozmawiać same?
Oczywiście. Weźmiemy to do kuchni.
Chodź ze mną.
Przepraszam, że tak cię zaskoczyłam, ale ten kosz jest dla Fritza.
- Tak myślałam. - Na Chanukę.
W razie, gdybyś niedługo odwiedziła go na wsi.
Pojedziesz?
Tak, jasne.
Nie możesz mnie zabrać ze sobą?
Nie.
Oczywiście żartuję. To będą bardzo smutne święta.
Muszę coś sprawdzić, Lotte. Zaraz wrócę.
Nie. Przeszkadzam ci w pracy.
- Nie! - Pójdę.
Nie bądź niemądra. Usiądź. Zostań.
Tu przekreśl.
Nie, już jest dobrze.
Doktorze, mam dla pana niespodziankę.
Proszę tu poczekać.
Wybacz, Lotte. Pokaż, co mu przyniosłaś.
Wszystko jest bardzo sentymentalne.
To marmolada, którą lubi.
Makaroniki…
i babka czekoladowa.
Zrobiłam to.
Na pierwszej randce jedliśmy wędzonego śledzia.
Mijaliśmy ulicznego sprzedawcę i wtedy Fritz powiedział:
„Mam nadzieję, że lubisz śledzie. Bo jeśli tak,
to jesteś kobietą moich marzeń”.
A czy jest coś, co mam mu powiedzieć, kiedy go odwiedzę?
Że go kocham.
I powiedz mu, że jestem bardzo silna, tak jak mi kazał.
I powiedz mu, żeby też był silny.
Wkrótce znów będziemy razem.
Nie wiesz, jaki mi zrobiłaś prezent.
- Jest urocza. - Tak.
Tak, jest.
- Chcę babki czekoladowej. - Anne.
Ja też.
- Kalverstraat. - Płacisz!
Cóż, chcę być pisarką, więc muszę się przyzwyczaić do biedy.
A może odniesiesz sukces.
Dom pełen ludzi!
Jeśli szukasz kosza, nadal ma go w nogach łóżka.
Nie.
Tu jest.
- On się z nami drażni. Okropne. - Bądź miła.
Niech on będzie miły. Nie mamy nic na Chanukę.
Mamy siebie.
Robisz to, żeby mnie zirytować?
- Ale co? - „Mamy siebie”.
Tak, mamy, ale miło by było mieć makaroniki.
- Witam wszystkich. - Jest w nogach łóżka.
- Co? Nadal? - Przynajmniej plan Miep zadziałał.
Pfeffer nie gada już o wychodzeniu.
„To doktor Pfeffer”.
Peter.
Przykro mi. Chciałam, żeby Chanuka była piękna.
Wiem. Ale możemy zaprosić pięknego gościa. Miep, przyjdź.
- Tak. - Tak.
- Proszę.
- Przyjdź. - Margot zaśpiewa.
- Proszę. - To cudowne zaproszenie.
Ale nie mogę. Idę jutro na przyjęcie.
Przyjęcie.
- Jakie przyjęcie? - Właśnie, jakie?
Och, nic takiego. Organizujemy z Tess
- małą imprezę na łyżwach. - Tęsknie za łyżwami.
- I za imprezami. - I przyjaciółmi.
Zaprosiłam wszystkich i powiedzieli, że przyjdą.
- Świetnie. Kat? - Tak!
Kat? Kat nie chodzi już na imprezy. To klacz rozpłodowa.
Rodzi dzieci z prędkością światła.
Sofia?
Nie. Pokłóciłyśmy się.
- O co? - Że nazwałam Kat „klaczą rozpłodową”.
- Tess, to siostry. - Wiem, wiem.
Nie przejmuj się listą gości.
Opowiem ci o dekoracjach.
- I cateringu. I… - Catering?
Tak. Przestań tak wszystko komentować.
Prezenty.
- Mam coś dla ciebie. - Nie! Miałyśmy nie robić prezentów.
- Z powodu wojny. - Wiem, ale zmieniłam zdanie.
Powiem ci coś, ale nie wolno ci się śmiać, dobrze?
Bo wtedy ja się zawstydzę,
będę się śmiać, a potem zacznę płakać.
A wyglądasz okropnie, jak płaczesz.
Przestań!
Kiedy cię poznałam, byłaś tą mizerną dziewczynką,
prosto z pociągu z Wiednia.
A ja nie miałam taty ani przyjaciół.
Ale razem sprawiłyśmy, że świat stał się mniej samotny.
A kiedy wpadłaś ostatnio, dotarło do mnie, jak bardzo za tobą tęskniłam.
Moja wielka przyjaciółko.
Nie jesteś już mizerna i dziwna.
Przeistoczyłaś się w kogoś niezwykłego.
Jak piękny motyl.
Otwórz.
- Motyle? - Szafiry.
Łańcuszek jest ze złota.
Zasługujesz na to, więc nie gadaj głupot, dobrze?
- Piękny. - Założę ci.
Chodź.
Skąd miałaś na to pieniądze?
Mam bogatego i bardzo hojnego chłopaka.
Tak piękny, że mogę w nim spać.
Powinnam go nosić jak najczęściej, zanim go sprzedam.
Muszę go sprzedać, prawda?
To…
najpiękniejsza rzecz, jaką mam.
Nie kupiłam sobie go. To był prezent.
A tymczasem Anne Frank nie może kupić nawet cukierka na Chanukę.
Nie. Sprzedam go. Założę tylko na przyjęcie,
żeby Tess mnie w nim zobaczyła. A potem sprzedam.
Jakie przyjęcie?
- Przyjęcie Tess. Nasze przyjęcie. Jutro. - Nie chcę tam iść.
Co? Będzie zabawnie.
Zabawnie? Kiedy połowa kraju się ukrywa, głoduje i umiera?
Nikt nie powinien teraz chodzić na przyjęcia.
Czujesz się winny, gdy nasi przyjaciele się ukrywają?
A ty nie?
To dlatego chodzisz do kościoła? Żeby poradzić sobie z winą?
Tak. Może.
Zapomniałam ci powiedzieć. Jestem genialna. Pomogłam Pfefferowi.
Lotte przyszła. Zabrałam ją do kuchni,
żeby mógł słyszeć jej głos.
- Jej głos? - Przez szyb.
I to go uspokoiło.
- To może pomóc. - Pomogło.
Dziękował mi dziesięć razy. Przestał się dąsać.
To było… genialne.
Jesteś genialna!
Dobrze. Musicie być bardzo cicho.
Tak.
Maya?
Okej.
Chodźcie.
Powiedziała, że nie może zostać długo. Przyniesie piłkę.
On lubi łapać.
Wygląda dobrze. Zdrowo.
- Płacze. Nie lubi jej. - Nie, tylko mu zimno.
Tylko mu zimno.
Nathan. Nathan!
- Hej, hej, hej! Hej! - Nathan!
Maya, stój!
Nie, nie!
Proszę, pozwólcie mi zobaczyć syna! Nie! Nathan! Nathan!
Nie!
- Bep, o co chodzi? - To niespodzianka!
- O mój Boże! - Czy to nie wspaniałe?
A teraz patrz.
- Wow! - Witamy w najbezpieczniejszej kryjówce!
Miep, wróciłaś. Przyniosłaś nam cud Chanuki?
To cud, biorąc pod uwagę okoliczności.
Przyniosłam wam rzepę i funt sera.
Otto by rzekł, że trzeba doceniać, co mamy,
więc posłucham mojego lepszego „ja”.
Leniwa panienko, pomóż z obiadem.
- Miep musi się ubrać na bal. - Jestem gotowa.
Chyba tak nie pójdziesz?
- Nie? - Nie ma mowy.
- Wyglądasz w tym elegancko. - Tak.
- Wyróżnisz się. - Ale bez płaszcza.
Co? Nie, to będzie na zewnątrz, na łyżwach. Jest bardzo zimno.
Nie możesz zakryć tej cudownej sukni Edith
grubym, wełnianym płaszczem. Wyobrażacie to sobie?
Mogłaby założyć krótką pelerynkę.
Nie wiem, jak możesz o to prosić.
Cóż… Pasowałaby idealnie do sukienki.
Nie weźmiesz tej peleryny. Dostałam ją od babci.
Ma na sobie suknię, którą ja noszę do opery.
- A materiał jest z Paryża. - Co? To stanowczo zbyt wiele.
- Nie założę tego. - Tak.
- Nie, pani Frank… - Nie kłóć się,
kiedy ma taką minę. Nie wygrasz.
Tak. Załóż tę sukienkę na przyjęcie. Jest wspaniała.
No dobrze. Dobrze.
O nie.
- Nie może w tym iść. - Anne, skarbie, idź do skrzyni
pod moim łóżkiem i przynieś pelerynę.
- Okej. - Wygląda paskudnie. Zdejmij to.
Nie pasuje. Nie, nie.
Katastrofa.
Co? To moja przyjaciółka, zna moje ubrania na wylot.
- Co jej powiem? - Skłamiesz.
Powiedz, że to taniocha, ale wygląda na drogie.
Mam dość okłamywania jej. Nie znoszę tego.
Skłamię.
Zawsze, gdy wyobrażam sobie normalne życie za tymi ścianami,
a robię to codziennie.
Gdy wyobrażam sobie spotkania z ludźmi…
ściskanie przyjaciółek, jedzenie w restauracji, nadawanie listu…
widzę się w tej pelerynie.
W normalnym życiu noszę tę pelerynę.
Załóż ją dzisiaj dla mnie, Miep.
Zabierz tę dziewczynę w świat.
Dziękuję.
O, jesteś.
A więc to tutaj.
- Teraz już wiem, co ona w nim widzi. - Przyszedłeś.
A miałem wybór?
Wiesz co? Tak. Idź do domu.
- Wybacz. - Nie, poważnie.
Idź. Nie, ja chcę…
trochę się zabawić.
Chcę pamiętać, jakie byłyśmy z Tess,
zanim życie stało się wielką listą zmartwień.
Pamiętać, jacy my byliśmy,
bo już nie wiem.
Chcę tam iść i przez jedną noc nie myśleć o tym…
co się dzieje. Wiem, że to samolubne.
Wiem. Ale muszę pamiętać, że życie było dobre,
by wierzyć, że będzie dobre, kiedy to się skończy.
A ty nie potrafisz. Więc dobrze. Nic nie szkodzi.
Idź do domu, a ja się będę dobrze bawić.
Nie.
Wyglądasz pięknie.
Wiem.
Dziękuję.
- O mój Boże! - Wow!
Miep.
- Hej. - Hej.
Witajcie, cudownie was widzieć razem.
- Tess, to przyjęcie… - Prawda?
A ty! Wyglądasz uroczo.
- Czy to łabędzie pióra? - Piękna, prawda?
Należała do… mojej mamy. Weźmiesz?
- I to. - Chodź. Jestem taka podekscytowana.
- Wow! To jest… - Wezmę drinki.
…szaleństwo.
Wyobrażałaś sobie coś takiego?
- To jest niesamowite. - Prawda?
- A gdzie są łyżwy? - Na zewnątrz.
Dziewczyny na razie się do tego nie palą.
- Ale pojeżdżą. - A kto?
Nie mogą się doczekać, żeby cię poznać. O, tam są!
Elke, Halle, to jest Miep.
- Cześć. - Cześć.
Moja najlepsza przyjaciółka i inspiracja
- tego przyjęcia. - Nic o tym nie wiem.
Ale tak, zaczęłyśmy to jeszcze w szkole.
Piękny naszyjnik. To motyle?
- Skąd go masz? - Och, to prezent od niej.
Tess, nie znoszę cię. Masz taki nienaganny gust.
- Przestań. - Podobno robisz dżemy.
Sprzedaję. Nie dżemy, tylko pektyny, które zagęszczają dżem.
Uwielbiam dżemy.
Naprawdę? To świetnie. To… Tak.
Tess, gdzie są wszyscy? Wszystkie stare…
Mówiłam, że Kat nie będzie.
Tak, ale co z Helen, Leni? Nikogo tutaj nie poznaję.
Nadal rozmawiasz z Helen i Leni?
Poproszę dwa szampany.
- Poważnie? - Naprawdę?
I… dużą whisky. Dziękuję.
Wiesz, wcale nie jest tak trudno
przekonfigurować zakład.
Na przykład te ciężarówki osobowe
mogą stać się dostawcze.
Ale te umowy dotyczące czołgów, o których mówili…
Gies, przyszedłeś!
Miło cię widzieć.
Wielkie dzięki.
- Wybacz. To jest Peter. - Miło cię poznać.
Musisz poznać resztę.
- Tak, zaraz przyjdę. - Świetnie.
- Chodź na łyżwy! - Miep!
- Jest wspaniale. - Miep! Wychodzimy.
Co? Co się stało?
Twoi przyjaciele to naziści.
- Jezus, Jan. - Miep.
Daniel jest w NSB, jak wszyscy jego przyjaciele.
Skąd to wiesz?
Nosi ich przypinkę. Chodź, sama zobaczysz.
- Co? - Chodź!
Zdejmij łyżwy.
- Tak, jestem. - Jest wolny.
Wezmę płaszcze.
- Tess? - Hej. Znacie się?
Czy Daniel jest w NSB?
- Co? - Nosi przypinkę NSB.
Miep, wybacz, wyjdziemy na chwilę.
- Co ty robisz? - Czy on jest w NSB?
Dobrze, nosi przypinkę.
Ale… to tylko tak na pokaz. Interesy, okej?
Wszyscy robią interesy…
- Tess, nie! - Nie teraz, Miep. Proszę, nie.
Wszystko w porządku?
Tess mówi, że teraz robisz interesy z nazistami?
Sprzedajemy części do samochodów, więc tak.
- Wiążą nas umowy. - Z ludźmi,
którzy niszczą nasz kraj, wywożą Żydów i ich zabijają?
Na litość Boską, Miep.
Gies, ile wypiła twoja żona?
Niewiele. Ale wiesz,
to żadne zaskoczenie.
- Wstydź się. - Miep, cicho.
- A ty! Jak możesz… - Miep, przestań.
Wyjdź na zewnątrz.
Przepraszam za to.
Wiecie, jaka ona jest.
Trochę wypije i już zaczyna wszystkich ustawiać.
Dziękuję za wspaniały wieczór. Było cudownie. I jeszcze raz przepraszam.
Nie. Weź po drodze drinka.
- Dziękuję. - Spróbujcie się rozerwać.
Miep.
Co to miało być? Nie mów do mnie w ten sposób.
- Nie przepraszaj za mnie… - Posłuchaj.
To są naziści. Jesteśmy tu otoczeni. Tylko my jesteśmy inni.
Zaraz cię aresztują, a to nie będzie dobre ani dla nas,
ani dla naszych przyjaciół.
To my wybieramy, kiedy się z nimi bić. A nie dajemy im się pobić.
Okej?
Wyjdźmy stąd.
- Co to jest? - Czary.
Przyszliście!
Paląc tę świecę, łączymy się
z tysiącami lat odwagi i woli przetrwania.
Jak nasi przodkowie, Machabeusze, powstali przeciwko Grekom,
my buntujemy się po swojemu, teraz, w tej kryjówce.
Ponieważ pomimo ich prób, by się nas pozbyć,
pana Hitlera, jego armii bezbożnych żołnierzy, nawet włamywaczy,
którzy zaburzyli tamtej nocy nasze poczucie bezpieczeństwa,
jesteśmy tu, żyjemy i celebrujemy życie pod samymi ich nosami,
z przyjaciółmi, którzy codziennie narażają swoje życie, by nas chronić.
Zatem tej pierwszej nocy Chanuki,
i w kolejne noce, które przyjdą,
czcimy odwagę i opór
naszych przodków i nasz własny.
Jak wiecie, nie jestem…
religijną osobą.
Słyszałem tę historię już wiele razy, ale…
zwykle nie słuchałem.
Zwykle myślę tylko o potrawach, które zjemy,
gdy opowieść się skończy.
Ale dzisiaj słuchałem.
I bardzo mnie pocieszyła, więc…
dziękuję, Hermann, że przypomniałeś nam,
iż wszystkie te historie z przeszłości pokazują nam, jak patrzeć przed siebie…
i dają nam nadzieję. Jestem wam wszystkim bardzo wdzięczny za to,
że jesteście częścią mojej historii i że dajecie mi nadzieję.
Yishar koach!
Zwykle teraz jemy łakocie, ale…
Po pierwsze, pani Van Pels, dziękuję.
Na przyjęciu było tyle jedzenia.
Więc…
- No nie. - Jedzcie.
Boże! Przyniosłaś ciasto.
- I ciasteczka. - Galaretki.
- To nie wszystko! - Szampan!
- A jak przyjęcie? Dobre? - Nie.
- Było okropne. - Tak.
Przepraszam.
Anne dała mi do zrozumienia tęsknymi spojrzeniami,
wzdychaniem i niezbyt delikatnymi komentarzami,
że jestem samolubem, bo nie dzielę się koszykiem.
Wybaczcie mi, przyjaciele. Potrzebowałem czasu.
Będę zaszczycony, dzieląc się z wami tym prezentem.
Będziemy zaszczyceni, mogąc to wszystko zjeść.
Fritz.
Skąd masz ten naszyjnik?
Miałam go zanieść do lombardu.
- To prezent od przyjaciółki. - Kogo? Kto ci go dał?
Moja najlepsza przyjaciółka, Tess. Skąd to pytanie?
Jest Żydówką?
Nie, nie jest. A co?
Mogę go zobaczyć?
Tak.
O co chodzi, panie Frank?
Przeraża mnie pan.
Moja mama miała taki w czasach,
kiedy Żydzi musieli się przechrzcić lub zginąć.
Kobiety nosiły je potajemnie.
Otwarty jest sznurem motyli,
a gdy go zamkniesz…
Wybacz Miep, ale twoja przyjaciółka nie miała do niego praw.
- Ona… ona na pewno nie… - Został ukradziony.
Jak dobrze ją znasz?
- Miep, czekaj. - Nie, nie chcę tego.
Nie chcę go mieć.
Nie chcę go dotykać. Pan Frank ma mnie za potwora.
- Nieprawda. - Myślisz, że Tess wie?
Wie, skąd Daniel go wziął?
Oczywiście, że wie.
Boże. Ja już nic o nikim nie wiem.
Nie znam nawet ciebie.
- Znasz mnie. - Ty chodzisz do kościoła.
I rozmawiasz z Bogiem, czy księdzem. Chcę, żebyś rozmawiał ze mną.
- Chcę ci wystarczać. - Nie chodzę do kościoła.
Robię to, co ty.
- O czym ty mówisz? - Zgodziłaś się pomagać Frankom.
Ja też pomagam.
- Co? Zaraz, ukrywasz ludzi? - Robię różne rzeczy, dobrze?
Pomagam… Nie mogę ci więcej powiedzieć.
- Jan, nie. Ustaliliśmy, że już dosyć. - Nie.
Nie słuchałaś uważnie?
Ci ludzie stracili wszystko, a nadal się buntują.
Ja też muszę się buntować.
Muszę.
Czekaj. Muszę ci coś ważnego powiedzieć.
- Tak? Co takiego? - Powinnaś zostać.
- Tak? - Tak. Proszę. Nie.
Nie, proszę, nie. Ocal mnie, nie!
Tess, skąd miałaś naszyjnik, który mi dałaś?
- Co? Dlaczego pytasz? - Odpowiedz.
Zachowujesz się dziwnie.
- A ja jestem zmęczona. - Mów!
Znajomy Daniela sprzedawał biżuterię.
- Został ukradziony Żydom. - Co?
Naziści okradają Żydów.
- O mój Boże, Miep. Jest tak późno. - Oni zabijają ludzi!
- Daniel nie zabija ludzi. - On nie jest dobrą osobą.
Nie jest. Robi z nimi interesy. Nie obchodzi go, co robią.
Skąd wiesz? Nie wysiliłaś się, żeby go poznać.
Teraz musimy tak robić, żeby przetrwać, Miep.
Musimy robić interesy z nazistami.
Co innego mamy robić?
Co?
„Co innego mamy robić?”.
Wszystko, Tess. To są źli ludzie.
Spójrz na mnie. Jesteś dobrą osobą.
Moja mama umiera, Miep.
A gdy odejdzie, będę zupełnie sama.
- Mam tylko Daniela. - Nieprawda. Masz mnie.
Tak? Nie widujesz się już ze mną.
Tess, zostaw go. Zostaw go. Proszę.
Jestem jedną osobą, Miep.
Zrywając z Danielem, nie zatrzymam wojny.
- To niczego nie zmieni. - To zmieni ciebie!
Przypomni ci, co jest właściwe.
A co ty robisz, żeby pomóc, oprócz oceniania mnie?
Wiesz, co? Chcę, żebyś już poszła. Proszę, wyjdź.
- Tess, proszę. - Proszę, Miep. Wyjdź.
Wiesz…
pewnego dnia wojna się skończy.
I będziesz musiała ze sobą żyć.
Myślisz, że możesz pomóc? Przechowasz to gdzieś?
Przekażę to komuś.
Niektórzy przechowują rzeczy
dla tych, którzy wrócą.
Wszystko dobrze?
Co my właściwie robimy?
Ukrywamy ludzi… a co potem?
Każemy im się rozchmurzyć.
„Będzie dobrze. Przeczekajcie”.
- Robimy więcej. - Nie robimy wystarczająco.
My też musimy się ukrywać.
Musimy ukrywać naszą lojalność, naszą nienawiść.
Nie mogę już tego ukrywać. Bo eksploduję.
Z doświadczenia wiem, że wtedy możesz zrobić tylko jedno.
Więcej.
Strzelby…
- Pistolety, granaty. - Co zrobimy?
Rozniecimy ogień.
Napisy: Anna Mrzygłodzka