Aman Tanrım!
-"Ah, çok üzgünüm." dedim. -Çok...
İlk başta bakmıyordum...
Tamam.
BRIE LARSON YÖNETMEN / BAŞ YAPIMCI
Hazır mıyız?
Tamam, harika. Başlamadan önce şunu belirteyim,
hepiniz benzersiz geçmişleriniz olduğu için buradasınız.
Hepinizin anlatılacak bir büyüme hikâyesi var.
Merak ediyorum,
utanç verici olduğunu düşündüğümüz şeyleri paylaşabilsek,
onlardan bahsedebilsek daha az yalnız hisseder miyiz?
Bugün öyle olacak mı,
birbirimizi anlayacak mıyız göreceğiz.
-Çok güzel. -Hepiniz.
Ve şimdi Vanessa'yla başlayacağız.
Tamam, harika.
-Vanessa! -Ciddi, ciddi.
Büyümek tek kelimeyle anlatılamaz.
Büyümek tahmin edilemez.
Büyümek dünyayı değiştirmek için bir şans.
REGL YOKSULLUĞUNA SON ADALETSİZ BARIŞ YOK
Büyümek...
BİZİ ÖLDÜRMEYİ BIRAKIN
Gücümüz ve yetkimiz var...
BEYAZ SARAY WASHINGTON
Duyulmayı hak ediyoruz.
-Büyümek... -Çalkantılı.
-Utandırıcı. -Karışık.
-Karmaşık. -Güzel.
-Zorunlu. -Başardık!
KENDİN OLMA CESARETİNİ
KONU ALAN
10 HİKÂYE
BÜYÜMEK!
Büyürken kendimle ilgili olumsuz bir bakış açım vardı.
Ne yaparsam yapayım
toplumun güzellik standartlarına yetişemedim.
Siyahi olmam sebebiyle değersiz olduğum, yeterli olmadığım söylendi.
Hikâyemi paylaşmak istememin sebebi
kendinle ilgili dürüst olmanın,
kendin olmaktan utanmamanın çok mutlu edici bir yanının olması.
Tamam, ne diyeceğim?
KÜLTÜR EVİ
On beş Charlie, çekim iki.
İyi!
Hazırsın!
Herkese merhaba. Benim adım Vanessa Aryee. 20 yaşındayım.
Ben yedi yaşındayken annem, babam, kız ve erkek kardeşimle Gana'dan
Amerika'ya geldik.
Birçok Afrika göçmeninin
kurduğu hayalle geldik.
GANA
Ailem daha iyi bir eğitimle daha iyi bir fırsatım olmasını istedi.
Bebekliğinden itibaren...
EDWARD VANESSA'NIN BABASI
...onda bir şey gördük.
Küçükken, daha yürüyemezken konuşmaya başladı.
Ve herkes, "Şu bebeğe bakın." derdi.
REGINA VANESSA'NIN ANNESİ
"Kalkıp yürümek yerine oturup konuşmak istiyor."
Geldiğim yerde, Gana'da...
ACCRA, GANA
...kültürümüz çok zengindi. Birçok güzel koyu tenli insan vardı.
Ailem buraya gelmek için çok şeyi geride bıraktı.
Gana'daki diplomalarının
Amerika'ya geldiğimizde değeri yoktu.
Baştan başlamak zorundaydılar.
Çok bir beklentim yoktu. Amerika'nın ne olduğunu bilmiyordum.
Gana'da Amerikan filmleri izlerlerdi. Disney.
Arnold Schwarze...
-Schwarzenegger. -Schwa... Schwarzenegger.
Geri döneceğim.
-Tüm o aksiyon filmleri. -Chuck Norris ve diğerleri.
Biraz bunaltıcıydı.
LAZER DİŞ BEYAZLATMA
Birçok yeni şeyle karşılaştım.
BARBİ
Yemekler, kültür.
İşte Rock Çarpması!
Genç olsam bile yine de garipti.
Mesela ben okuldaki küçük tuhaf Afrikalı çocuktum.
İnsanlar "Arka bahçenizde fil, zürafa, kaplan var mı?" diye sorardı.
Ailem de her zaman "Onlara evet de." derdi.
-Öyle demelisin. -"Evet." de dediler, ben de dedim.
"Evet, var." derdim.
O zaman bile dışlanmış hissederdim.
Bilirsiniz çocuklar acımasızdır.
Yalnız hissettiğim zamanlar oldu.
Bazı arkadaşları zorbalık yaptı, ona kötü kelimeler öğretti.
Gelir söylerdi. Ben de o kötü bir kelime, söyleme derdim.
ORTAOKUL
Ortaokul biraz zordu.
Kimliğimle ilgili daha bilinçli olmaya başladım.
Kendimi sadece bir öğrenci olarak değil, güzel görünmek isteyen
bir kız olarak görürdüm.
Gerçekten kendime bakmaya başladım, ve kendimi göremedim.
Hanginiz en adil?
Simsiyah saçlı, kar kadar beyaz tenli.
Medyada bana benzeyen insanların olmadığını gördüm.
Koyu tenli kızlar görmüyordum. Kıvırcık saçlı,
kıvırcık, 4C saçlı kızlar yoktu. Hiçbirini görmedim.
Fark ettiğim zaman da "Neden?" diye sordum.
Altı yaşından beri saçlarımı düzleştiriyorum. 4C ya da
kıvırcık saçın benimsendiğini, sevildiğini görmedim.
Irkçılık kavramını tam anlamıyordum ama yanlış bir şeyler olduğunu fark ettim.
SEVİYORUM
Çocuğun biriyle konuşuyordum.
Tatlı bulduğum biriydi.
Hoşlandığımız insanlardan bahsediyorduk. Ben de ona
-"Kimden hoşlanıyorsun?" diye sordum. -Görüyor musun? Şuradaki.
-Ona çıkma teklif edecek misin? -Hayır.
Onu güzel buluyorum sadece.
Neleri güzel bulursun?
Bilmiyorum. Birkaç ton daha açık tenli olsan güzel olurdun.
BİRKAÇ TON AÇIK TENLİ OLSAN GÜZEL OLURDUN BİRKAÇ TON DAHA AÇIK
Kafam karışmıştı. Ağır gelmişti.
O yorum koyu tenimi sevmememe sebep oldu.
Kendime karşı hissettiklerim
ve dışarıdan nasıl görünüyorum düşüncem değişti. "Ben güzel sayılan biri değilim."
Eve geldiğinde "Bir şey mi oldu?" diye sordum. "Hayır." dedi.
Ama... Vanessa böyle değildi. Bir şey olmuştu.
Aynaya bakmak her zamankinden daha zordu.
Kendimi çok farklı görmeye başladım.
Koyu ten renklerine olan nefret
toplumda derinlere kök salmış durumda.
Bak sen! Koyu tenli bir kıza göre çok güzelsin.
İnsanlar koyu tenden bahsederken
çok farklı baktıklarını görebiliyorsunuz.
"Artık öyle değil." derler hemen.
"Beyaz tene öyle bakıyorlar da ne oluyor? Bu bir tercih." derim.
O yaştayken renkçiliğin ne olduğunu, bunun köklerinin
ırkçılığa nasıl dayandığını gerçekten anlamadım. "Bu bir tercihse
"rengimden dolayı kötü hissetmemeliyim." diye düşündüm ama hissettim.
Kendi özelliklerinden nefret etmenle ilgili söylediğin bazı şeyleri
kahverengi tenli birçok insan da anlayabiliyor.
Ben mesela, altıncı sınıftan beri tıraş oluyorum
çünkü sakalla çok Meksikalı görünüyorum.
Saçımı uzatmaya başladım. Bazı şeyleri giymezdim.
Beyaz kolsuz ya da beyaz tişört. Çünkü o zaman herkes
"Bunlarla ev boyayan adamlara benziyorsun." derdi.
Sanırım ilk kez, o programı izlediniz mi bilmiyorum.
-True Jackson, VP... -Evet!
Tamam. Keke Palmer'ın tarzını ilk gördüğümde
koyu teniyle çok güzel görünüyordu. "Vay canına!
"Neredeydi bu? Neden bundan daha fazla yok?" demiştim.
Siyahilikte çok fazla güzellik var.
Bunca yıl bunları görmediğimi fark etmek beni ağlatıyor.
Öyle bir noktaya geldi ki artık "Toplumun rengime nasıl baktığını biliyorum.
"Açık ten daha iyiyse neden açık tenli olmayayım?"
Cilt beyazlatma her zaman reklamlarda karşıma çıkan bir şeydi.
Bu kadar yüceltildiğine göre
ben de yapmalıyım derdim.
On.
Mağazaya girdiğimde alacağımdan emin değildim.
ULTRALIGHT CİLT BEYAZLATMA KREMİ
Ama gördüğümde çoktan kararımı vermiştim sanırım.
O gün çok fazla kaygı, korku
ve çokça utanç hissetmiştim. Biraz da sevinç vardı.
Ne bekleyeceğimi bilmiyordum ama belki de ihtiyacım olan şeydi.
Altı ay boyunca cilt beyazlatma kremini kullandım.
Daha açık tenli olmayı çok istiyordum.
İstediğim etkiyi göstermedi. Cildimi biraz grileştirdi
ve donuk gösterdi.
Çok utandığım bir şeydi
ve aileme hiç söylemedim. Onları üzmek istemiyordum.
Bana kızmalarını istemedim. Saklayabileceğimi düşündüm.
Kendimi güzel göremiyordum.
Rengim böyleyken kendimi çok değersiz hissediyordum.
Sonrasında da bambaşka bir cilt problemim başladı.
Ergenliğe girdiğim yıllarda
kistli sivilcelerim çıktı. Çok küçük başladılar
ama zamanla evde oturup ağladığım bir noktaya geldi.
Kalktığımda yaptığım ilk şey
dişlerimi fırçalarken başımı çevirmekti.
Kendimi aynada görmek istemiyordum.
İnsanlar benimle konuşurken gözlerime bakmıyordu.
Diğer her şeye bakıyorlardı.
"Ben kimim?" diye sorguladığım şekilde beni inciten bir noktaya gelmişti.
Yabancı biriyle tanıştığımda gözlerine bakamıyordum.
Yüzümü saçlarımla kapatmaya çalışırdım ya da kapüşonumu takardım.
İnsanların bana bakmasını istemezdim.
Problem aynada gördüğüm değildi.
Kendimle ilgili hissettiklerimdi.
Ben kendim için bu kadar kötü hissederken diğerleri ne düşünüyordu?
Kendime çok negatif bakıyordum.
Öz güvenim varmış gibi davranırdım. İyiymişim gibi.
Ama aslında değildim. Her zaman "Cesur görünmeye çalış.
"Güçlüsün, bunu atlatacaksın.
"Daha güzel günler göreceksin." diyordum ve hiçbir zaman "Ağlaman normal." demedim.
Hani... ve bu sadece ailemden de gelmiyordu.
Özellikle topluluğumuzdan geliyordu.
Ağlayan çok siyah kadın görmedim.
Ya da kırılgan olan.
LİSE
Çok önemli bir karar vermem gerekiyordu.
Okulda çok iyi olmam gerekiyordu çünkü güzel olamayacaksam
başka bir şeyde başarılı olabilirdim.
Her zaman doktor olacağımı söylerdim kendime.
Ailem geldiğinde
hemşire olmayı planlamışlardı.
Ağabeyim de bana çok büyük bir ilham kaynağı oldu.
Tıp okumuştu.
DARTMOUTH ÜNİVERSİTESİ
Ailem her zaman çok çalışma
ve istedikleri şey için çalışma taraftarıydı. NYU'ya kabul edildiğimde
ilk yaptığım şey ağabeyimi aramaktı. Çok heyecanlanmıştı.
O laboratuvar önlüğünü giydiğimde, "Hadi bakalım, başlıyorsun." demiştim.
"Bunu gerçekten yapıyorum."
Bize ağabeyi gibi doktor olmak istediğini söylemişti.
NYU'daki en zor bölümlerden birini seçmişti.
Yine aynı baskıyı hissediyordum. "Ne yaparsan yap,
"o konuda en iyi olmalısın." endişesiydi.
Bu baskının büyük bir kısmı da
göçmen bir çocuk olmaktan geliyor. Ailem beni bu ülkeye getirmek için
neredeyse her şeylerini bıraktı. "Başarısız olamam, ne yaparsam yapayım,
"başarılı olmalıyım." diyordum. Ve başarısız olmak seçenek bile değildi.
Özellikle laboratuvarda benim gibi insanların olmaması bunu hissettirdi.
Tek siyah insan olmak, özellikle tek siyah kadın olmak.
Her zaman en yüksek notu almak istiyordum.
En iyi öğrenci olmak istiyordum.
İnsanlar bana baktığında burayı hak edip hak etmediğimi düşünsün istemiyordum.
İnsanların buradaki yerimi hak ettiğimi görmelerini istiyordum.
Kusursuz olmak istiyordum.
Toplum beni yeterli görmezken
bunu fazladan telafi etmek istedim. Sınıf çalışmalarında
tatmin olmamış hissediyordum. Bilimi, tıp alanını her zaman sevdim
ama tam ısınamamıştım.
Biriyle sistemik ırkçılık ve adaletsizlik üzerine konuşmuştuk.
"Ne zaman değişiyor? Ne zaman iyiye gidiyor?" diye sormuştum.
Topluluğumuzun tamamını düşünürdüm.
"Ne yapıyoruz?" Benim yapmadığım bir şeyi...
"Diğerleri neden yapmıyor" diye sorarak
kendimi iyileştiriyordum.
Okuldayken çokça anksiyete ve baskı hissettim.
Özellikle bir Afrikalı olarak
insanların "Terapiye gidiyorum." dediğini çok duymazsınız.
Çoğu zaman insanlar çekinir.
"Depresyon gerçek değil. Anksiyete gerçek değil."
İçimizde ele almadığımız o kadar acı, o kadar travma var ki.
Evet, dünyada onca engel var.
Ama senin ilk engelin sensin.
Bir şeylerin değişmesi gerektiğini fark etmeye başlamıştım.
Tüm hayatım boyunca kendimle ilgili böyle hissetmek istemiyordum.
Yardıma ihtiyacım vardı. Kendimi korudum.
Siyahi kadın bir terapist istediğimi söyledim.
-Merhaba. -Merhaba.
-Vanessa. Değil mi? -Evet.
Beni görünce
beni ve deneyimlerimi anlayan birini istedim.
Bugün buraya neden geldin?
Biraz kafam karışık. Ben...
tam olarak ne yaptığımı anlamıyorum.
Olumsuz anıları görmezden gelmeyi denedim. Onları düşünmek istemiyordum.
Uğraşmak istemiyordum.
Bunca zaman içime attıklarımla yaşıyordum.
Başka neler...
Daha küçükkenki problemler daha çok utançla ilgiliydi.
Bazen problem olaylar değildi. Bundan utanmamdı.
O her şeyi daha da kötü yaptı.
Mükemmelliyetçiliğimle ilgili çok konuştuk.
Yaptığım her şeyde her zaman kusursuz olmak istiyordum.
Beni aynanın karşısına koydu ve kendime bazı sorular sormamı istedi.
"Sana ilham veren şeyler ne?"
Özgün insanlar bana ilham veriyor
ve hem iyi, hem kötü, hem de çirkin yanlarını kucaklıyorlar.
"Bugün istediğin şeyleri hak ediyorsun." derdim.
Bazen aynanın karşısında söylerken ağlardım bile.
Gözyaşlarım yüzümden akarken bile söylemeye devam ederdim
çünkü kendimi inandırmak istiyordum.
Kendime aynada baktığımda daha iyi bir noktaya gelmem
üç, dört ayımı almıştı.
Bugün kendimi yargılamamak
ve yaptığım hataları sevmek üzerine çalışabilirim.
Kendimi daha fazla görüp duydukça
güzelliğimin nerede olduğunu fark ettim.
Evet, dışarıdan güzelim ve bu harika, her neyse.
Sanırım daha önce kalbimi fark etmemişim.
Saçıma o kadar müdahale etmeyi sevmiyordum.
Saçımı serbest bıraktım ve çok özgür hissettim.
Ben 20 yaşındayım ve saçımın doğal hâliyle hiç dışarı çıkmadım...
...çünkü onunla rahat değilim. Hayatım boyunca
ya iğrenç ya da bir hayvanmışım gibi
dokunulacak bir şey olduğu öğretildi bana.
Saçmalık. İyi günlere nasıl ulaştın?
İyi günler için ilk adımım ondan korkmamaktı.
Oradan başladım. İlgilenmeye başladıkça da güzelleşti.
"Saçımın güzelliğini fark ediyorum."
diyeceğim bir noktaya geldi. Onu gördüğümde de
"Bunu benden kimse alamayacak." diyordum.
Onu sevmeyi, onunla ilgilenmeyi
ve onu olabileceği en iyi hâle getirmeyi öğrendim.
Gel buraya.
Kendinle gurur duymanın ve kendine güvenmenin verdiği his
başka hiçbir şeyde yoktur.
O güveni hissettiğimde
hayatım boyunca öyle gideceğimi biliyordum.
Topluluğumu ve deneyimlerimi
ve genel olarak siyahileri düşününce sesimizin dışlandığını fark ettim.
Bazen deneyimlerimiz yazılıyor
ama bizim tarafımızdan değil. Bu kadar araştırma yapılıyor
ve çoğu zaman alanda ya da araştırmacılar arasında
çok siyahi olmadığını görüyoruz. "Ben ne yapabilirim" diye düşündüm.
UCNY ÖĞRENCİ PORTALI
KARARINIZI 11 KASIM'A KADAR BİLDİRİN - KABUL ET / REDDET
Görmek istediğim değişim olmak istedim.
KABUL ET
Alanımı değiştirip klinik psikolojisine geçmek istiyordum.
Biraz hayalimden vazgeçmiş gibi hissettim.
Artık o yola devam etmek istemiyordum. İyice düşünmem gerekti
ve tutkumun beni götürdüğü yerin orası olmadığını fark ettim.
İnsanlara yardım edip onları doktorlar gibi farklı bir yönden iyileştirebilirdim.
İnsanlara "Git şunu yap, ben yapmanı istiyorum." demeyi sevmem.
Yapmak istediğin şeyi, ne yapabileceğini düşünüyorsan onu yap.
Küçük Vanessa'nın duyabileceği en önemli şeylerden biri
kırılganlıktaki güzellikti.
Tüm dünyayı omuzlarınızda tutmaya çalışmak yerine,
aileniz ya da arkadaşlarınız olsun,
insanlarla konuşmaya kendinizi açmanın güzelliği.
En önemli şeylerden biri kendimi kabullenmeyi öğrenmek
ve kendimi olduğum gibi sevmekti. Tanrım, aynaları seviyorum.
Aynaları seviyorum çünkü kendime bakamamakla
uzun bir zaman geçirdim. Artık kendimi görmeyi çok seviyorum.
Çünkü kendimi gördüğümde buradaki ve buradaki şeyleri görüyorum
ve bu çok güzel bir şey.
Bu kadar.
Vay canına.
ÇEKİMDEN BİR AY SONRA
DOĞAL BEYAZ BANLİYÖ SAÇIMIN İLK FOTOĞRAFI! 20 YIL SONRA! İYİ OLUN
HARİKA GÖRÜNÜYORSUN KIZIM
BENİ DEĞİŞTİRDİN! SANA BAYILIYORUM
TANRIM! SANA BAYILDIM
NE? HARİKA KIZIM! ÇOK MUTLUYUM ŞU AN
SAÇ YOLCULUĞUNDA ÖNEMLİ AN!
HARİKA GÖRÜNÜYORSUN
-BAYILDIM! -TEŞEKKÜRLER KANKA!
Alt yazı çevirmeni: Oğuz Bahadır Özgeçit