Dorastanie to złożony proces.
Jest nieprzewidywalne.
Pozwala zmienić świat.
DOŚĆ UBÓSTWA MENSTRUACYJNEGO
Dorastanie było…
Mamy siłę i obowiązek.
Zasługujemy na głos.
Dorastanie jest…
- Burzliwe. - Dziwne.
- Niejasne. - Niełatwe.
- Piękne. - Konieczne.
Udało nam się!
DZIESIĘĆ HISTORII
O ODWADZE,
BY POZOSTAĆ SOBĄ
Pamiętam, jak nazwałaś mnie przyjaciółką.
Wtedy pomyślałam…
„Jesteśmy przyjaciółkami”, wcześniej nie zdawałam sobie z tego sprawy.
Dorastałyśmy razem i próbowałyśmy zrozumieć świat.
MOC W MENSTRUACJI
Razem odkrywałyśmy, co nas porusza, do czego jesteśmy zdolne.
Jesteś szczęśliwsza, jeśli wiesz,
że możesz na kimś polegać. Nasza przyjaźń zawsze
dawała mi oparcie.
Zdecydowanie czuję to samo.
- Ujęcie pierwsze. - Widzę swoje odbicie w kamerze.
Serio? Racja.
Jeśli będę mówić za szybko, dajcie mi znać
i zwolnię.
Cześć, jestem Clare.
Mam 19 lat i pochodzę z Clarks Summit w Pensylwanii.
Tam poznałam Isabel.
Cześć, jestem Isabel.
Też mam 19 lat i jestem z Pensylwanii.
Razem wiele przeszłyśmy. Dorastanie jest trudne i ciężkie.
I irytujące…
KLUB OKRESOWY
- …niezręczne… - Niejasne.
- Tak. - Wszystkie banały pasują.
Wytworzyłyśmy wspólne wspomnienia i doświadczenia.
To wzmocniło naszą przyjaźń.
Kiedy w filmach widzi się przyjaciółki,
jedna z nich może wejść do domu drugiej.
Usiąść,
zrobić sobie coś do jedzenia, nikt nie zwróci uwagi.
Myślę, że tak jest w naszym przypadku.
Wiele osób nie rozumiało jednak naszej bliskości.
Dlatego że Clare jest bardzo głośna, a ja jestem cicha. I…
Byłam… Przykro mi, Clare.
- Przyznaje to. W porządku. - Przyznaję.
To główna różnica, poza tym mamy podobne
punkty widzenia,
wizje świata.
W pewnym sensie.
Obawiałyście się, że się nie dopasujecie?
- O Boże, tak. - Zdecydowanie.
Obydwie się bałyśmy. Ja zaczęłam wcześnie.
Jako Amerykanka azjatyckiego pochodzenia żyjąca w otoczeniu białych,
dorastając, zawsze czułam się outsiderką.
Gdy rodzice zostawiali mnie w przedszkolu,
mówili do mnie po chińsku,
że mnie kochają i życzą udanego dnia,
tego typu rzeczy.
I od razu wszystkie dzieci i ich rodzice
obracały się, żeby na nas spojrzeć.
Jakby oburzało ich,
że ktoś używa obcego języka.
Co gorsze, byłam jedyną Amerykanką azjatyckiego pochodzenia w klasie.
Próbowałam zdobyć nowych przyjaciół,
o których mówili rodzice,
a tu wszyscy patrzyli na mnie dziwnie. Nie znosiłam tego uczucia.
Kiedy wróciłam do domu, zapytali:
„Jak było w szkole?”.
Zapytałam: „Dlaczego mówiliście po chińsku?
„Wszyscy na mnie patrzyli”.
„Nie mówcie do mnie po chińsku, tylko po angielsku”.
Dawaliśmy jej wybór, nie prowadziliśmy jej za rękę.
Znam kantoński…
VINNY OJCIEC ISABEL
…żona mandaryński.
MICHELLE MATKA ISABEL
Kiedy była mała, mówiłam do niej tylko po chińsku
i myślę, że w ten sposób mogła kultywować naszą kulturę.
Ale mieszkamy w mieście, gdzie mówi się tylko po angielsku.
Czuła się zagubiona,
więc pozwoliliśmy jej robić, co chciała.
Rodzice imigranci nie mogą
przygotować nas na to. Nie wiedzą jak.
Nie dorastali tu. Nie wiedzą, co robić.
Wychowują córki w białym świecie,
nie wiedząc, co z tym zrobić.
Na zewnątrz byłam tą dziewczyną chińskiego pochodzenia
ze szkoły, ale w środku
czułam się samotna, jakby nikt nie mógł mnie zrozumieć.
Wszyscy widzieli mnie jako inną,
więc pomyślałam: „Nie wyróżniaj się
„i bądź taka, jak wszyscy”.
Prosiłam rodziców, żeby wyrzekli się części swojej kultury,
którą chcieli mi przekazać.
Nie chciałam tej kultury poza domem
i szkoda, że wtedy nie wiedziałam, jak bardzo tego pożałuję
w przyszłości.
Nie miałam prawie żadnych przyjaciół.
Z nikim nie mogłam się utożsamiać, podczas gdy Clare…
Jestem jedynaczką.
Z tego powodu mam bliską relację z rodzicami.
- Ile masz lat? - Osiem.
Co chcesz powiedzieć sobie z przyszłości?
Nie pal.
Moje dorastanie polegało na uczeniu się, na rozwoju, niezależności,
kierowaniu swoim losem.
Clare jest bardzo otwarta.
PATRICK OJCIEC CLARE
We wszystkim brała udział.
Zawsze była ambitna.
MARILYN MATKA CLARE
Jest dobra w organizowaniu i w łączeniu ludzi.
Poza tym jest też ambitna.
Zdecydowanie mam bardzo dominującą osobowość.
Kiedy byłam młodsza, nie wiedziałam, jak ją kontrolować.
Dużo też rozmyślam.
Rodzice zawsze włączali mnie do swoich rozmów.
Rozmawiali ze mną jak z dorosłą.
Jakie jest wasze pierwsze wspólne wspomnienie?
Pamiętam, jak Isabel podeszła do mnie
i powiedziała: „Hej”. To był mój pierwszy dzień w szkole,
do której się przeniosłam.
Próbowałam nawiązać znajomości,
a ona była tak miła, że podeszła i zagadała.
To urocza historia.
Nie bałaś się zakwestionować tego, co mówi nauczyciel.
Szanowałam to. Myślałam:
„O rany. Ta dziewczyna jest świetna”.
Potem byłyśmy w tej samej klasie,
ale nie widywałyśmy się po szkole.
Na początku ósmej klasy
chciałam pojechać na Comic-Con do Nowego Jorku.
Rozmawiałyśmy z Isabel o filmach z superbohaterami.
Halo, Isabel?
„Wiem, że to szaleństwo. Chcesz pojechać na Comic-Con?
„Za darmo, mam bilety”.
O dziwo, moi rodzice się zgodzili.
Przyszła na noc, bo jechałyśmy wcześnie.
Mój tata interesował się wschodnią filozofią.
Kiedy Isabel przyszła do nas, zapytała:
- „Co to znaczy?”. - Cóż…
…co w domu białych robi wielki obraz Buddy?
Byłam zdezorientowana, bo nikt z moich znajomych
nie miał niczego związanego z kulturą Wschodu.
Wchodzę do domu Clare,
a tam mini posążki Buddy.
To był dla mnie mały szok kulturowy,
ponieważ łączyło nas więcej, niż sądziłam.
To było nasze pierwsze spotkanie,
dobrze się dogadywałyśmy.
Nasi ojcowie lubili komiksy,
więc rozmawiałyśmy o tym, jak to nas z nimi łączy.
Mój tata jest wielkim fanem komiksów.
Mamy około 300 zeszytów.
Mam dużą kolekcję komiksów.
Kocham komiksy.
Zbierałem je. Chciałem być Spider-Manem.
To łączy mnie z córką.
Clare interesowała się komiksami. A na Comic-Conie
dziewczyny się zbliżyły.
Udało nam się tam spotkać Carrie Fisher, zanim odeszła.
To było super. Był też Mark Hamill.
Cieszyłam się, że mam przyjaciółkę, z którą mogę to przeżywać.
Świetnie się bawiłyśmy.
Pod koniec ósmej klasy byłyśmy najlepszymi przyjaciółkami.
Potem w liceum kontynuowałyśmy przyjaźń.
Nasze liceum było bardzo typowe.
Było tam wiele grup.
Wszyscy starali się wykazać.
Każdy próbował dołączyć do tych popularnych.
Próbując się dostosować, ukrywałam część mojej osobowości,
ponieważ chciałam być popularna.
ROCZNIK 2020
Zapisałyśmy się na milion kółek.
Robiłam księgę pamiątkową.
- Byłam w samorządzie. - Szefowa senatu.
- Olimpiada naukowa. - Kapitan zespołu prawniczego.
Drużyna tenisa.
Byłam w drużynie przez całe liceum.
- Orkiestra symfoniczna. - Dęta.
Kółko hiszpańskiego.
NAJLEPSZE PRZYJACIÓŁKI
Zawsze miała masę zajęć dodatkowych.
Myślę, że społeczeństwo wywiera presję, by dzieci tak funkcjonowały.
Zdecydowanie była przeciążona.
Bardzo angażuje się w te wszystkie organizacje.
Nie wiem, kiedy znajduje czas na sen.
Dużo od siebie wymagałam, nie będąc przy tym całkiem sobą.
W wieku 13 lat próbujesz zrozumieć, kim jesteś.
Miałam zbyt wiele na głowie.
Poddawałam się ogromnej presji.
Liczne zajęcia pozwalały mi
ukierunkować swoje lęki, które odczuwałam.
W liceum miewałam napady paniki tak silne,
że wymiotowałam. Nikomu o tym nie mówiłam.
Nie wiedziałam, że borykam się z zaburzeniami lękowymi.
Brała udział w tych wszystkich kółkach i zajęciach,
więc wydawało się, że to one są źródłem presji.
ILE TO ZA DUŻO?
Zastanawiałam się,
dla kogo to robię?
Czemu angażuję się w to wszystko?
Ponownie przemyślałam udział w przedsięwzięciach,
które wcale mnie nie cieszyły.
Nie korzystałam z życia w pełni.
W drugiej klasie liceum przeglądałam media społecznościowe…
…i zobaczyłam wpis…
UBÓSTWO MENSTRUACYJNE
…o ubóstwie menstruacyjnym.
Wcześniej nie słyszałam tego wyrażenia.
Kliknęłam na link i zobaczyłam artykuł o organizacji non-profit
o nazwie „Period”, czyli „okres”, która zwalcza ubóstwo menstruacyjne.
Czyli brak dostępu do produktów związanych z miesiączką
z powodu ograniczeń finansowych.
Przeczytałam artykuł, prezentujący wiele
niepokojących danych statystycznych.
Jedna na pięć dziewcząt opuszcza lekcje przez ubóstwo menstruacyjne.
Z powodu stygmatyzacji
ludzie wstydzą się okresu,
więc nie mówią o tym, jak mocno wpływa na ich życie.
Kobiece produkty dla osób, które ich nie mają…
UBÓSTWO MENSTRUACYJNE
…a potrzebują.
Nie powinnyśmy musieć utrzymywać tego w tajemnicy.
Wszyscy brzydzą się i wstydzą rozmawiać na ten temat.
Nigdy wcześniej o tym nie myślałam.
Uświadomiłam sobie, jak jestem uprzywilejowana.
Jeśli można coś dać, należy to zrobić.
Obie zostałyśmy w ten sposób wychowane.
- Halo? - Zaproponowałam:
„Załóżmy oddział tej organizacji w szkole”.
„Zacznijmy zbierać pieniądze
„na środki higieniczne dla osób, które ich potrzebują”.
Co myślisz?
Cóż…
- Halo, Isabel? - Zróbmy to.
Nie uświadamiałyśmy sobie, na ile osób to wpłynie.
To pomóc dla wielu osób z naszego środowiska.
Zróbmy to.
PERIOD = ZAŁÓŻ ODDZIAŁ
Wiedziałam, że niełatwo będzie zrealizować ten pomysł
w naszym liceum i w naszej społeczności.
Przyznam, że trochę się obawiałam, jak jej pójdzie w szkole.
Musiałem dużo się nauczyć. Opowiedziała mi o napiętnowaniu.
Byłam jak każda inna nastolatka.
Idąc do łazienki, chowałam tampon.
Chowałyśmy podpaski.
Kiedy zaczęłam miesiączkować, na początku
zawsze się wstydziłam.
W szkole nie mogłam nic zrobić,
dopiero w domu.
Nie chciałem o tym rozmawiać,
z powodu kultury, w której dorastałem.
To są dla nich bardzo ciężkie tematy.
Sama miałam uprzedzenia dotyczące menstruacji,
ponieważ kiedy miałam pierwszy okres,
poszłam do mamy, myśląc, że umieram.
Powiedziałam: „Krwawię. Umieram”.
Mama odpowiedziała: „Nie umierasz”.
„To normalne”. Podała mi podpaskę
i to był koniec tematu.
Od innych dowiedziałam się,
że to nie jest temat do rozmów.
Czułam, że muszę stawić czoła temu piętnu, by pomóc innym.
Była tym przejęta, więc zachęcałam: „Zajmij się tym”
i ty zasadniczo też.
Całkowicie popierałem te działania, bo były buntownicze i podobały mi się.
Z początku bałam się,
bo nie chciałam się wyróżniać.
MOC OKRESU
Myślałam: „Co mogę stracić?”.
By zdobyć członków, chodziłyśmy po klasach,
mówiąc: „Hej, możemy prosić o uwagę?
„Oto, czym się zajmujemy.
- „Zapraszamy”. - Zapisz się.
- Nie. - Ohyda.
Od początku było trudno, ponieważ słysząc „menstruacja”…
Ubóstwo menstruacyjne?
- Ludzie mówili: „Fuj, co?”. - Nie obchodzi mnie to.
Trzeba sobie radzić z tym samemu.
Prywatnie.
Głownie chłopcy w naszej szkole mówili…
Co będziecie robić w tym klubie? Płakać i jeść czekoladę?
Niektórzy uczniowie nie chcieli słuchać.
PLASK!
Brzmi źle, ale nie było dramatycznie.
Niczym w nas nie oblewano.
Czy wyśmiewano nas przed całą klasą?
Pewnie.
Ale żadnego oblewania.
Kontynuowałyśmy zakładanie klubu.
Nasze pierwsze spotkanie było porażką.
Zaczęłyśmy od dwóch członków. Są przed wami.
Mamy tu pierwszych członków.
Nie da się od razu po prostu
zlikwidować piętna tak wielkiego,
jak to dotyczące menstruacji.
Musisz przyjrzeć się temu,
jak postrzegasz siebie, ponieważ wystawiasz się
na widok publiczny. Jednak mając wsparcie w osobie Clare,
pomyślałam: „Mogę teraz wyjść ze swojej roli.
„Siedzę w tym głęboko.
„Zobaczymy, dokąd dojdę”.
Chciałyśmy, żeby inni
zapomnieli o piętnie.
Same więc musiałyśmy sprostać
- temu wymaganiu. - Zgadzam się.
Nie przeszkodziło nam to w osiąganiu naszego celu.
Nasz klub ma trzy filary.
Wsparcie, edukacja i rzecznictwo.
Wspieramy społeczność, zapewniając darmowe produkty higieniczne.
Również… Przepraszam. Myślałam, że chcesz powiedzieć…
- Wsparcie… - Dzięki wysiłkowi,
oddaniu i pracy, ostatecznie zdobyłyśmy uwagę ludzi.
Mówili: „Fajna inicjatywa. Powinniśmy się przyłączyć”.
Dzięki poczcie pantoflowej zdobyłyśmy
nowych członków.
Uczymy młode dziewczęta o menstruacji i zwalczamy piętno wokół tego tematu.
Rada szkoły i administracja
doceniają nasz wysiłek.
Działamy na rzecz zwalczania ubóstwa menstruacyjnego
w wymiarze systemowym, zwracając się do władz stanu Pensylwania.
Nasz inspektor nie znał tego problemu.
Gdy jednak powiedziałyśmy mu o nim, odrzekł:
„Rozwiążmy ten problem”.
Skłoniłyśmy władze, by zapewniły darmowe produkty higieniczne
we wszystkich liceach i gimnazjach.
To było wielkie zwycięstwo.
Nagle, gdy dziewczyny dostawały okres
i mówiły: „O nie, nie mam tamponów”,
ktoś w klasie przypominał: „Nie ma sprawy,
„w łazience są tampony”.
BEZPŁATNE
Super było powiedzieć: „Zapomniałaś? Nie martw się.
„Nie ma problemu. Zajęłyśmy się tym.
„Pomożemy ci”.
Pomaganie ludziom, aby mogli brać udział w lekcjach,
było fantastyczne. Naprawdę.
- Teraz to norma. - Tak, to stało się normą.
- Tak. - Niesamowite.
Wielu członków dołączyło, gdy załatwiłyśmy tampony i podpaski
w łazienkach.
Myślę, że zdołałyśmy wzbudzić zainteresowanie ludzi
dzięki wielowymiarowości.
To problem edukacyjny. Zdrowotny.
To kwestia praw obywatelskich. Niektóre osoby niebinarne
i trans-mężczyźni potrzebują tych produktów.
To zjawisko wpływa w jakiś sposób na wszystkich.
To niesamowite, że wszyscy postrzegacie
kwestię menstruacji jako szerokie zjawisko,
nie ograniczając go wyłącznie do osób identyfikujących się
jako kobiety, dziewczyny.
Wykonujecie bardzo ważną pracę.
Nie ważne, jak się identyfikujesz lub jaką masz płeć,
ludzie mają prawo do godności
i do skupiania się na tym, na czym chcą.
Potrzebujemy was. Podpiszcie petycje. Rozmawiajcie z prawodawcami.
Możecie wiele zrobić.
Dziękuję bardzo za przybycie.
Robiłyśmy to z Isabel razem.
Wywierałyśmy wpływ na naszą społeczność.
DLACZEGO TO TABU?
To lekcja dla nas wszystkich ze starszego pokolenia.
Dzięki temu, co zrobiła, staliśmy się bardziej otwarci
i pełni zrozumienia, a temat przestał być tabu.
Zaangażowanych było wielu ludzi,
jednak mój mały wkład
poprawił mi samopoczucie i stan zdrowia psychicznego.
Rozpoczęłam terapię.
Nauczyłam się praktycznych technik.
Jako że przyjaciele i rodzina wiedzą o tym,
mogą mnie lepiej wspierać i nie czuję się osamotniona.
Zwłaszcza Isabel mnie akceptuje,
ze wszystkimi wadami i problemami.
Dobrze jest mieć w kimś wsparcie,
aby nie być wciąż samotnym,
sam na sam z myślami. To najważniejsza lekcja,
jaką dała mi Clare.
Clare to pierwsza osoba, dzięki której
czuję się dobrze ze swą kulturą.
Dorastając, koncentrowałam się na tym, co myślą inni.
Odkąd okres przestał być dla mnie zjawiskiem tabu,
zaczęłam ponownie odkrywać swoje dziedzictwo.
Zadawałam rodzicom więcej pytań o moje tradycje, o moją kulturę,
zaczęłam więcej rozmawiać z dziadkami.
Moi dziadkowie mieszkają w Chinach i nie mówią po angielsku.
Odkąd straciłam kontakt z językiem i kulturą,
trudniej było mi się z nimi porozumiewać…
SŁOWNIK MANDARYŃSKI
…aż przestałam z nimi rozmawiać.
Zapytałam siebie:
„Chcę żałować tego w przyszłości
„czy zrobić wszystko, co w mojej mocy?”.
W pierwszym semestrze zaczęłam uczyć się mandaryńskiego
i pomału mogłam zacząć z nimi rozmawiać.
Niedawno odbyłam pierwszą rozmowę z dziadkami
bez mamy.
Pomyślałam: „Nie wierzę, że przez tyle lat
„nie robiłam tego”.
Gdybym cofnęła się w czasie i kazała sobie w przedszkolu
kultywować swoje dziedzictwo,
mogłabym zaoszczędzić sobie tego bólu. Przez lata czułam się zagubiona, ale…
gdy odzyskałam swoją kulturę,
to było uczucie nie do opisania.
Poczułam się spełniona.
Byliśmy bardzo dumni z tego, że zaczęła doceniać swoje korzenie.
Byłam zaskoczona, jak szybko nauczyła się mandaryńskiego.
Dobrze zachowała
naszą tradycję, co bardzo nas cieszy.
Są razem takie zabawne.
Zachować tą samą przyjaciółkę
przez cały okres dorastania, to coś wyjątkowego.
Szkoda, że nie miałem kogoś takiego. Przyjaciela.
Jesteśmy teraz na różnych uczelniach, robimy co innego.
Wcześniej widziałyśmy się codziennie,
a teraz nie widujemy się przez rok.
Gdy wyjeżdżałyśmy na studia, pożegnanie było trudne. Smutne.
Myślę, że nadal będziemy przyjaciółkami.
Mimo upływu lat. Ponieważ obie
jesteśmy oddane tej przyjaźni.
- Zawsze będziemy tak blisko? - Pewnie.
Będąc na uczelni,
przekonałyśmy się, że nie musimy cały czas rozmawiać, by zostać przyjaciółkami.
Trudno znaleźć czas na rozmowę.
- Trzeba pogłówkować. - Tak.
MAM DOBRE WIEŚCI! MOŻEMY POGADAĆ NA FACETIME?
MOGĘ PO ZAJĘCIACH! NIE MOGĘ SIĘ DOCZEKAĆ!
BRZMI ŚWIETNIE
Na uczelni jesteśmy zajęte.
Ale gdy się zgadamy…
Cześć.
O Boże. Dostałam dziś zgodę na studia zagranicą.
Naprawdę. Oficjalnie?
- Tak… - Gratulacje!
Przyjedziesz do mnie? Mówię serio.
Ktoś, na kim można naprawdę polegać, pojawia się rzadko.
Moje dorastanie nie byłoby takie samo, gdybyśmy się nie spotkały.
Jestem jej dozgonnie wdzięczna.
Ja też.
Gdybyśmy się nie poznały, z kim bym się przyjaźniła?
Tyle czasu ze sobą spędzałyśmy, co robiłabym w soboty,
- nie wiem! - Nie, myślę…
- Byłabym sama. - Ja pewnie byłabym
- zupełnie innym człowiekiem. - Ja też.
Napisy: Karolina Bogdanowicz-Surmiak