Büyümek tek kelimeyle anlatılamaz.
Büyümek tahmin edilemez.
Dünyayı değiştirmek için bir fırsat.
REGL YOKSULLUĞUNA SON ADALETSİZ BARIŞ OLMAZ
Büyümek...
Gücümüz ve sorumluluğumuz var.
Duyulmayı hak ediyoruz.
Büyümek...
-Çalkantılı. -Utandırıcı.
-Karışık. -Karmaşık.
-Güzel. -Zorunlu.
Başardık!
KENDİN OLMA CESARETİNİ
KONU ALAN
10 HİKÂYE
BÜYÜMEK!
Bana en yakın arkadaşım dediğin zamanı hatırlıyorum.
Onu duyduğum ana kadar...
"Biz en iyi arkadaşız." dedim Sen söylediğin zaman dank etti.
Birlikte büyüdük. Her şeyi birlikte öğrendik.
REGL GÜCÜ VE NOKTA.
Tutkularımızı, yapabileceklerimizi keşfettik birlikte.
Birinin yanınızda olduğunu bilmek
iyi hissettiriyor. Arkadaşlığımızın beni her zaman gerçekçi yaptığını düşünüyorum.
Ben de aynı şekilde hissediyorum.
-Çekim bir. -Kamerada yansımamı görebiliyorum.
Gerçekten mi? Evet.
ISABEL VE CLARE
Çok hızlı konuşursam beni uyarın.
Yavaşlarım.
Merhaba. Benim adım Clare.
On dokuz yaşındayım. Clarks Summit, Pensilvanya'dan geliyorum.
Isabel'le de orada tanıştık.
Merhaba. Ben Isabel.
Ben de 19 yaşındayım ve Pensilvanya'dan geliyorum.
Birlikte çok şey yaşadık. Büyümek zor ve zahmetliydi.
Ve sinir bozucu...
REGL KULÜBÜ KAYIT KÂĞIDI
-...ve çok garipti. -Karmaşık.
-Evet. -Bütün o klişeler.
Bir sürü anımız ve paylaştığımız hatıralarımız oldu.
Arkadaşlığımızı sağlamlaştıran da onlardı.
Filmlerde en yakın arkadaşlar
birbirlerinin evine girip çıkarlar.
Oturur kendilerine bir şeyler koyarlar ve umursamazlar.
Clare'le ilişkimiz de böyle.
Ama çoğu insan neden yakın olduğumuzu anlamıyor.
Clare çok konuşan biridir. Ben biraz daha sakinim.
Öyleydim... Üzgünüm Clare.
-Kabul ediyor. Sorun yok. -Evet.
En farklı olduğumuz yön o ama aynı bakış açılarına sahibiz.
Olan bitene aynı yerden bakabiliyoruz.
Anlatabilmişimdir.
Uyum sağlama konusunda korkunuz oldu mu?
-Tanrım. Evet. -Ah, kesinlikle.
Sanırım ikimiz için de oldu. Benimki oldukça erken başladı.
Çoğunluğu beyaz olan bir toplumda Asyalı Amerikalı olmak
benim için çok zordu. Büyürken çok dışlanmış hissettim.
Anaokuluna ailemin beni bıraktığını hatırlıyorum.
Bana Mandarin ve Kantoncada beni sevdiklerini
ve iyi bir gün geçirmemi dilediklerini söylediler.
Buna benzer şeylerdi.
Bir anda bütün çocuklar ve aileleri
yerlerinde durup bize baktı.
Öyle ürkmüşlerdi ki...
Bilmiyorum. Yabancı bir dil konuşuluyordu.
Sınıftaki tek Asyalı Amerikalı çocuk da bendim.
Ailemin söylediği gibi yeni arkadaşlar edinmeye çalışıyordum.
Herkes bana garip bakıyordu. O histen nefret ederdim.
Eve döndüğümü hatırlıyorum.
"İlk günün nasıl geçti?" dediler.
"Benimle neden Çince konuştunuz?" diye sordum.
"Neden? Tüm çocuklar bana baktı."
"Benimle Çince konuşmayın. Sadece İngilizce konuşun."
Ona bir fırsat vererek büyüdük. Ama elini tutamadık.
Ben Kantonca konuşuyorum.
VINNY ISABEL'İN BABASI
Eşim de Mandarin konuşuyor.
MICHELLE ISABEL'İN ANNESİ
Küçükken onunla hep Çince konuştum.
Kültürü o şekilde taşıyabileceğini düşündüm.
Herkesin İngilizce konuştuğu küçük bir şehirde yaşıyoruz.
Kaybolmuş gibi hissediyordu.
Bu yüzden yapmak istediği şeyleri yapmasına izin verdik.
Göçmen ebeveynler olarak
bizi buna hazırlamaları imkânsız. Onlar da bilmiyor.
Burada büyümediler. Aileniz de ne yapacağını bilmiyor.
Bu kızları beyaz bir dünyada yetiştiriyorsunuz
ve bu konuda ne yapacağınızı bilmiyorsunuz.
İnsanların birlikte okula gittiği Çinli Amerikalı bir kızken
çok yalnız hissediyordum. Kimseye yakın hissedemiyordum.
Çocuklar bana farklı bakıyordu.
Ben de kendime "Farklı olma,
"herkes gibi ol." diyordum.
Büyürken taşımamı istedikleri kültürün bir parçasını
yok etmelerini istiyordum.
Kendi kültürümü evimin dışında yaşamak istemiyordum.
O zaman bundan ileride ne kadar pişman olacağımı bilmiyordum.
Neredeyse hiç arkadaşım yoktu.
Yakın olabileceğim kimse yok diyordum. Aynı zamanda Clare...
Ben tek çocuğum.
Tek çocuk olduğum için ailemle çok yakınım.
-Tamam. Kaç yaşında olduğunu söyle. -Sekiz.
Gelecekteki Clare'e ne söylemek istersin?
Asla sigara içme.
Öğrenmek, büyümek, özgürlük
ve kendini kontrol etmekle ilgiliydi.
Clare çok dışa dönük biri.
PATRICK CLARE'İN BABASI
Her zaman her şeye dâhil olmak isterdi.
Her zaman azimliydi.
MARILYN CLARE'İN ANNESİ
Organizasyonlar yapıp insanları bir araya getiren biriydi.
Aynı zamanda da azimliydi.
Kendimi çok belli eden bir kişiliğim var.
Daha küçükken bunu nasıl kontrol edeceğimi bilmiyordum.
Kafamın içinde daha fazla zaman geçirirdim.
Ailem her zaman beni konuşmaya dâhil ederdi.
Benimle küçük bir yetişkinmişim gibi konuşurlardı.
Birbirinizle ilgili ilk hatırladığınız şeyi anlatın.
Isabel'i ilk hatırladığım zaman bana geldi
ve merhaba dedi. Okula ilk geldiğim zamandı.
Altıncı sınıfta okul değiştirmiştim.
İlk hafta arkadaş edinmeye çalışıyordum.
Yanıma gelip benimle konuştu.
Çok güzel bir hikâye.
Öğretmene karşı gelmekten korkmazdın.
Ona çok saygı duymuştum.
"Aman Tanrım. Bu kız çok havalı." demiştim.
Yedinci sınıfta aynı sınıftaydık.
Ama daha önce okul dışında görüşmüyorduk.
Sekizinci sınıfın başında
New York'taki Comic-Con'a gitmeyi planlıyordum.
Isabel'le birlikte süper kahraman filmlerinden bahsederdik.
Merhaba Isabel.
"Çılgınca olduğunu biliyorum. Benimle Comic-Con'a gelmek ister misin?
"Ekstra bir biletim var."
Evet, şaşırtıcı bir şekilde, ailem evet dedi.
Bizde kalmıştı. Çünkü çok erken çıkacaktık.
Babam doğu felsefesine çok bağlanmıştı.
Isabel bize geldiğinde
-"Bu da ne?" dedi. -Tamam...
...bu beyaz kızın evinde kocaman bir Buda resminin ne işi var?
Kafam karışmıştı. Yani... Büyürken hiçbir arkadaşımın
doğu kültürünü taşıyan hiçbir şeyi yoktu.
Clare'in evine girdim.
Evde küçük Buda heykelleri vardı.
Bana küçük bir kültür şoku yaşatmıştı.
Düşündüğümüzden çok daha fazla ortak noktamız vardı.
İlk kez o zaman gerçekten takıldık
ve çok iyi anlaştık.
İkimizin de babası çizgi romanlarla büyümüş.
Babalarımızla bu konuda anlaşmamız konusunda da bağ kurduk.
Evet. Babam çizgi romanları çok sever.
300'e yakın çizgi romanımız vardır.
Benim büyük bir koleksiyonum var.
Çizgi romanları çok severim.
Eskiden toplardım. Örümcek Adam olduğumu hayal ederdim.
GÜM!
Kızımla çok iyi bir bağ kurmamızı sağladı.
Clare de ilgilenmeye başladı. Comic-Con da
çocukları birbirine yaklaştırdı.
Gittiğimizde Carrie Fisher'la ölmeden önce tanışma fırsatımız oldu.
Çok güzeldi. Mark Hamill'le tanıştık.
Yeni bir arkadaş edinme ve bunu onunla paylaşma konusunda heyecanlıydım.
Çok eğlendik. Çok güzeldi.
Sekizinci sınıfın sonunda
en yakın arkadaşlardık.
Lisede de bu arkadaşlığı devam ettirdik.
Lisemiz standart bir Amerikan lisesiydi.
Çok klişeydi.
Herkes kendini göstermeye çalışırdı.
Herkes popüler çocuklarla arkadaş olmak isterdi.
Uyum sağlamak için kişiliğimin bir kısmını sakladım.
Popüler kızlardan biri olmayı çok istiyordum.
2020 SINIFI
Bir sürü farklı şeye katıldık.
Yıllığın yardımcı editörüydüm.
-Ben öğrenci meclisindeydim. -Öğrenci senatosunun başkanı.
-Bilim olimpiyatları. -Sahte duruşma takımı kaptanıydım.
Kızlar birinci tenis takımı.
Lisenin dört yılı da birinci takımdaydım.
-Senfoni orkestrası. -Bando takımı.
İspanyolca kulübü.
BU YAZ! EN İYİ ARKADAŞLAR
Her zaman bir aktivitenin içindeydi.
Sanırım toplum artık çocukları buna zorluyor.
Bunalmıştı.
Tüm bu organizasyonlara dâhildi.
Uyumak için nasıl zamanı kalıyordu anlamıyordum.
Kendimi o kadar bölmüştüm ki kişiliğimi yansıtamıyordum.
On üç yaşındasınız, kendinizi bulmaya çalışıyorsunuz.
Kendimi çok yaymıştım.
Bütün bu baskıyı kendi üzerime alıyordum.
Bir sürü şeyi aynı anda yapmak
aşırı hissettiğim anksiyeteyi yönetme fırsatı verdi.
Lise boyunca çok kötü panik ataklar geçirirdim.
Kusardım. Kimseye söylemezdim.
O zaman anksiyete bozukluğuyla baş ettiğimi bilmiyordum.
Tüm bu kulüplere katıldı ve tüm bu aktiviteleri yaptı.
Problem tüm bunların yarattığı baskıdan geliyor gibi görünüyordu.
HER ŞEY NE ZAMAN ÇOK FAZLA GELİR?
Bir uyanma anım olmuştu.
"Bunları neden yapıyorum?"
Neden tüm bunlarla uğraşıyorum?
Bana zevk vermeden yaptığım bunca şeyi
sorgulamamı sağladı.
Yaşayabileceğim o dolu hayatı yaşamıyordum.
Lise ikinci sınıftayken sosyal medyada geziyordum.
BİR GENÇ DERGİSİ
Bir gençlik dergisinin paylaşımını gördüm.
REGL YOKSULLUĞUNA SON
Regl yoksulluğuyla ilgiliydi.
Bu terimi daha önce hiç duymamıştım.
"Period" adında bir kâr amacı olmayan, regl yoksulluğuyla ilgilenen
bir organizasyonun yazısıydı.
Finansal kısıtlamalardan dolayı adet ürünlerine erişememeyi anlatıyordu.
Yazıyı okudum. Korkutucu istatistikler vardı.
Regl yoksulluğu sebebiyle beş kızdan birinin okula gitmediğini anlatıyordu.
Ve öğrendim ki, tüm bu damgalama yüzünden insanlar regl olmaktan utanıyorlarmış.
Bu yüzden hayatlarını bu kadar etkilediklerinden bahsetmiyorlardı.
İhtiyacı olan ya da gücü yetmeyen öğrencilere kadın sağlık ürünleri.
REGL YOKSULLUĞU
Bunu gizlemek zorunda kalmamalıyız.
İnsanlar iğreniyor ve konuşmaya utanıyor.
Bu daha önce düşünmediğim bir şeydi.
Bu imtiyazımı düşünmem gerekiyordu.
Yardım edebilme gibi bir durumunuz varsa yapmalısınız
ve bu hepimize aşılamamız gereken bir şey.
-Alo? -Ve ben de
"Lisemizde bu organizasyonun bir bölümünü başlatalım.
"Topluluğumuzda onlara ihtiyacı olan insanlara
regl ürünleri almak için para toplamaya başlayalım." dedim.
Ne düşünüyorsun?
Yani...
-Alo? Isabel? -Tamam. Yapalım.
Bu kadar çok insanın etkilendiğini bilmiyorduk.
Çevremizdeki insanlara bu şekilde yardım edebiliriz.
Tamam, yapalım.
PERIOD = BİR BÖLÜM BAŞLATIN
Isabel'e fikrimi anlattığımda bunun okulda ya da topluluğumuzda
kolay olmayacağını biliyordum.
Okulun buna tepkisi konusunda biraz endişeliydim.
Çok şey öğrenmem gerekti. Bana utanç konusunu anlattı.
Ben de diğer genç kızlar gibiydim.
Tuvalete giderken tamponlarımızı saklardık.
Pedlerimizi saklardık.
İlk birkaç kez regl olduğumda
çok utanmıştım.
Günün ortasında olurdu ve eve gidene kadar hiçbir şey yapamazdım.
Büyüdüğüm kültür yüzünden
bununla ilgili çok konuşmak istemiyordum.
Onlar için konuşması zor konulardı.
Adetle ilgili kendi damgalamalarım da vardı.
İlk adet olduğumda annemin yanına gittim ve ölüyorum sandım.
"Kanıyorum. Ölüyorum." dedim.
Annem ölmediğimi söyledi.
"Bu çok normal." dedi. Bana bir ped verdi.
Hikâye o şekilde bitti.
İnsanlardan bunun diğerleriyle konuşulmaması
gereken bir şey olduğunu öğrenmiştim.
İnsanlara yardım etmek için damgalamayla yüzleşmem gerektiğini düşündüm.
Ve o bu konuda gerçekten tutkuluydu ve ben de "Hadi başla" dedim.
Sen de öyleydin.
Çok serseri bir hareketti, çok hoşuma gitmişti.
Başta korkutucuydu.
Uyum sağlamayı çok istiyordum çünkü.
REGL GÜCÜ
"Artık ne kaybedebilirim?" diyordum.
Üye çekmek için Isabel'le sınıflara girer
"Bir dakikanızı alabilir miyiz?" diye sorardık.
"Böyle bir şey başlatmak istiyoruz."
-"Sizi de aramızda görmek isteriz." -Gelin.
-Hayır. -İğrenç.
Başlangıç çok zordu. "Regl" kelimesini duymak bile...
Regl yoksulluğunu duydunuz mu?
-İnsanlar "Iyy, ne?" diyordu. -İlgilenmiyorum.
Bunu kendiniz çözmeniz gerekiyor.
Gizli.
Birçok erkek aynı cevabı verirdi.
Kulüpte ne yapacaksınız? Ağlayıp çikolata mı yiyeceksiniz?
Bazı öğrenciler zor anladı.
ŞAP!
Kulağa kötü geliyor ama o kadar dramatik değildi.
Kimse üzerimize bir şey dökmedi.
Sınıfı güldürmek için bizimle dalga geçecekler miydi? Elbette.
Ama üzerimize kimse bir şey dökmedi.
Böylece kulübü kurmaya devam ettik.
İlk toplantımız fiyaskoydu.
İki üyeyle başladık. Buradalar.
İlk iki üye burada.
Bir anda adet gibi büyük bir damgalamayı
ortadan kaldırma gibi bir şey olmuyor.
Kendini öylece ortaya attığın için
insanların seni nasıl gördüğünü görmen gerekiyor.
Arkamda Clare gibi bir varken
"Kendimi artık özgür bırakayım."
dediğim olmuştu. Artık içindeydim bunun.
"Bakalım beni nereye götürecek."
-İnsanların utanmasını istemiyorduk. -Evet.
Aynı zamanda biz de
-o standardı yakalamalıydık. -Kesinlikle.
Bizi hedefimizden uzaklaştırmadı. Çok çalışmaya devam ettik.
Kulübümüzün üç önemli kuralı var.
Hizmet, eğitim ve müdafaa.
İhtiyacı olan kadınlara ücretsiz regl ürünleri sunuyoruz.
Ayrıca... Özür dilerim. Demen gereken...
-Hizmet... -Daha fazla çalışarak
işe daha fazla bağlandık ve insanlar fark etmeye başladı.
İnsanlar "Güzelmiş. Buna... katılmalıyız." demeye başladı.
Ağızdan ağıza yayıldı. Daha fazla üyemiz oldu.
Hem küçüklere adet eğitimi veriyorduk, hem de damgalamayı bitirmeye çalışıyorduk.
Okul yönetimi ve idaresi çabalarımızı sevmişti.
Sonunda da Pensilvanya hükümetiyle sistematik çalışmalar yaparak
regl yoksulluğunu bitirmek için uğraştık.
Müdürümüz böyle bir problem olduğunu bilmiyordu.
Duyduğunda da
"Yapalım şunu. Halledelim." dedi.
Tüm ortaokul ve lise tuvaletlerine
ücretsiz regl ürünleri koymaları konusunda konuştuk.
Bizim için çok büyük bir zaferdi.
Regl olup tamponlarını unutan kızlara arkadaşları
"Sakin ol, tuvalette tampon ve ped var." demeye başladı.
ÜCRETSİZ
Unutan birine "Endişelenme. Sorun yok.
"Hallettik onu. Arkandayız."
demek çok güzeldi.
Birilerine yardım edip sınıfta olmalarına yardım etmek
çok güzeldi. Gerçekten çok güzeldi.
-Şu an normal bir şey. -Artık normalleşti.
-Çok normalleşti. -Çok güzel.
Tuvaletlere regl ürünlerini koyduktan sonra
daha fazla üyemiz oldu.
İnsanlar kesişimsellikle birlikte
toplulukla daha ilgili olmaya başladı.
Bu eğitimsel bir sorundu. Bir sağlık problemi.
Bir vatandaşlık hakkı sorunu. Nonbinary ve trans erkeklerin de
bunlara ihtiyacı oluyordu.
Herkes bir şekilde bundan etkileniyordu.
Adet eşitliğini bu kadar kesişimsel görmeniz
gerçekten çok güzel.
Bunu sadece kendini kadın ya da kız olarak kimliklendiren insanlarla
sınırlandırmamışsınız.
Yaptığınız iş çok değerli.
Kendilerini nasıl kimlikledikleri ya da hangi cinsiyetten oldukları
önemli değil. İnsanların saygınlığını
hissetmesi ve odaklanmaları gereken şeye odaklanmasını amaçlıyorduk.
Herkese ihtiyacımız var. İmza verin. Yerel kanun yapıcılarla konuşun.
Dâhil olmak için yapabilecekleriniz var.
Geldiğiniz için çok teşekkürler.
Ben ve Isabel, birlikte yapıyorduk.
Toplumda gerçekten yarattığımız etkiyi görüyorduk.
BU NEDEN BİR TABU KONUSU?
Yaşlı neslin alması gereken bir ders var burada.
O bunu yaparken daha kabullenici
ve anlayışlı davrandık. Artık bu bir tabu değildi.
Dâhil olan birçok insan vardı.
Benim küçük etkim bile
bana ve zihinsel sağlığıma iyi gelmişti.
Terapiye gitmeye başladım.
Pratik teknikler öğrendim.
Ailem ve arkadaşlarımın bunun farkında olması
bana çok yardımcı oldu ve yalnız hissetmedim.
Isabel beni çok kabullendi.
Açıklarımı, problemlerimi.
Arkanızda birinin olduğunu bilmek güzel.
Her zaman yalnız olmak zorunda değilsiniz.
Fikirlerimi söyleyebildim. Clare'in bana öğrettiği
en önemli şey diyebilirim.
Clare kendi kültürümde rahat hissetmemi sağlayan
ilk insandı diyebilirim.
Büyürken herkesin ne düşündüğüne odaklanıyordum.
Regl ile ilgili utancım geçmeye başladıktan sonra
mirasımı da geri kazanmaya başladım.
Böylece aileme mirasım, kültürüm hakkında daha fazla soru sormaya başladım.
Büyükannem ve büyükbabamla da daha çok konuşmaya başladım.
Onlar Çin'de ve İngilizce bilmiyorlar.
Kültürümü ve dilimi kaybetmeye başladığımda
onlarla iletişim kurmak bile zorlaşmıştı.
ÇİNCE MANDARİN SÖZLÜĞÜ
Onlarla konuşmayı kesme noktasına gelmişti.
"İleride bundan pişman olmak mı istiyorum,
"yoksa elimden geleni yapmak mı istiyorum?" diye sordum.
İlk sömestirimde Mandarin dersleri almaya başladım
ve yavaş yavaş onlarla konuşabiliyordum.
O kadar iyiye gitti ki geçenlerde ilk kez annem olmadan onlarla konuştum.
"Bunca yıl bunu kaçırdığıma inanamıyorum." dedim.
Zamanda geri gidebilseydim anaokulundaki hâlime
mirasına sahip çıkmasını söylerdim.
Tüm bu acıları çekmezdim. Yıllarca kaybolmuş hissettim.
Mirasımı tekrar kazandığımda da
tarif edemeyeceğim duygular hissettim.
Tamamlanmış hissettim.
Köklerinin değerini hatırladığı için çok mutluyuz.
Mandarin'i bu kadar hızlı öğrenmesi beni şaşırttı. Geleneğimizi...
çok güzel taşıdı. Çok mutlu olduk.
İkisinin arkadaşlığı çok ilginç.
Gelişim dönemi boyunca
arkadaş kalmaları çok özel bir şey.
Keşke benim de öyle bir arkadaşım olsaydı. En yakın arkadaşım.
Şimdi farklı üniversitelerde farklı şeyler yapıyoruz.
Birbirimizi her gün görüyorduk. Değil mi?
Şimdi bir yıl boyunca görüşemiyoruz.
Üniversite için gitmek, veda etmek gerçekten çok üzücü.
Ben hâlâ arkadaş kalacağımızı düşünüyorum.
Yıllar geçse de biz arkadaşlığımız konusunda kararlıyız.
-Her zaman bu kadar yakın olacak mıyız? -Elbette.
Üniversiteye gittiğimizde
en yakın arkadaş olmak için durmadan konuşmaya ihtiyacımız
olmadığını fark ettik.
Konuşmak için zaman bulmak zor.
-Zaman ayırmamız gerekiyor. -Evet.
ÇOK İYİ HABERLERİM VAR!! GÖRÜNTÜLÜ ARAYABİLİR MİSİN?
DERSTEN SONRA! MERAK ETTİM!
TAMAM, HARİKA
Kampüsteyken ikimiz de bir şeylerle uğraşırdık.
Konuştuğumuzda da...
Merhaba.
Bugün yurt dışında okuma onayım geldi.
Gerçekten mi? Resmileşti mi?
-Evet. -Aman Tanrım. Tebrik ederim!
Beni ziyarete gelir misin? Ciddiyim.
Güvenebileceğiniz birini bulmak çok zordur.
Tanışmasaydık büyüme maceram çok farklı olurdu.
Ona gerçekten çok minnettarım.
Ben de öyle.
Ya tanışmasaydık? Kimlerle arkadaş olurduk?
O kadar takılırdık ki. Cumartesi akşamları ne yapardım
-bilmiyorum. -Bence...
-ben yalnız olurdum. -Bence ben tamamen
-farklı bir insan olurdum. -Ben de öyle.
Alt yazı çevirmeni: Oğuz Bahadır Özgeçit