Als ik zeg dat ik weet wat pijn betekent...
...hoe weet ik dan dat ik weet wat jij bedoelt...
...als jij zegt dat je pijn lijdt?
Van de filosoof Ludwig Wittgenstein...
...moeten we ons een doos voorstellen waarin alleen wijzelf kunnen kijken.
Niemand kan in de doos van de anderen kijken...
...maar iedereen beschrijft wat hij in z'n eigen doos ziet als een tor.
Van wat ik zelf in mijn doos zie, denk ik dat ik weet wat een tor is.
En dat denk jij waarschijnlijk ook als je in jouw doos kijkt.
Maar wie weet? Misschien zitten er andere dingen in onze dozen.
Betekent een tor hetzelfde voor mij als voor jou?
Kunnen we dat ooit zeker weten?
Of zitten we zelf allemaal in onze eigen doos?
NAAR DE ROMAN VAN COLIN O'SULLIVAN
Je moet begrijpen dat deze vragen Masa al heel vroeg dwarszaten.
- Masa-kun, eten. - Wat heeft dat joch?
Ik zei m'n tor gedag.
Als kind al besefte hij hoe eenzaam hij was...
...in z'n eigen hoofd.
Hij komt uit het park. Hij glanst meer dan andere.
- Masa, stil. - Hij heeft 'n zwaardje en twee hoorns.
- Wacht, ik laat zien hoe groot hij is... - Hij moet leren stil te zijn.
Waarom mag papa me niet?
Hij is moe.
Ik ga een appel in stukjes snijden voor je tor.
Nu braaf wezen en je eten opeten.
Maar de mens wil contact maken...
...zodat als we ons verstand verliezen en ons lichaam vergaat...
...er ergens bewijs is dat we ertoe hebben gedaan.
Dus bleef Masa 't proberen.
Je vader is nu moe.
Dan doe ik het heel snel.
Het komt niet goed uit.
Hij gaat dood.
Wil je wat eten?
Kom. Ik maak nikujaga voor je.
Maar wat gebeurt er als we proberen...
...om een brug te slaan, gezien te worden en begrepen te worden, en het lukt niet?
Wat kan daarvan opgestoken worden?
Ik heb al gegeten.
Gecondoleerd.
Masa?
Toen hij de deur dichtdeed, wilde Masa hem toen voorgoed dichtdoen?
Dat weet ik niet zeker.
Maar ik denk wel dat hij inzag dat hij z'n eenzaamheid alleen kon overwinnen...
...door die te omarmen. Door hem aan te doen als een jas.
Tweeënhalf jaar lang kwam Masa z'n kamer niet uit.
Toen belde z'n moeder me. Ik had al jaren niets van haar gehoord.
Maar ze was wanhopig. Ze had alles geprobeerd.
Ze wilde het zelfs met mij proberen.
Ik lijk vast een vreselijke moeder...
...maar...
...denk nou niet dat Masa een slechte jongen is.
O, nee.
Hij is intelligent.
Hij heeft een baan en werkt thuis.
Geweldig.
Wat doet hij?
Hij is computeringenieur voor ImaTech. Hij werkt met ijskasten.
O, ingenieur.
Geweldig. Je bent vast trots op hem.
- Werk is niet genoeg. - Hij heeft 'n gezin nodig.
Nou, goed...
Ik vond het heel erg van Shigeru-san. Had hij een hechte band met Masa-kun?
Dat was het rare.
Ze praatten bijna nooit met elkaar.
Wel fijn dat je me gebeld hebt. Ik zal m'n uiterste best doen.
Alsjeblieft...
...doe alles wat ervoor nodig is.
Blijf je niet?
Masa-kun. Hallo. Ik ben een vriend van je moeder.
De steeg Omoide Yokocho.
Jungle Crows 2.
M'n lievelingsniveau.
Heb je die maphole achter café Kojimaya gevonden?
Achter de kissaten zitten drie deuren.
Als je voor de middelste deur op B drukt...
Nee, wacht...
Druk op A en Omhoog tegelijk.
Als je dan in de lucht hangt, gebruik je de salto-munt en druk je op B.
Ik heb nog aan dit spel gewerkt.
Ik moest de mapholes dichten, maar deze vond ik juist leuk.
Ik hoor dat je een ingenieur bent.
Ik heb een hut, als je wilt. Een soort werkplaats bij het Biwameer.
Je kunt daar verblijven.
Daar kun je alleen zijn.
Ik moet je zeggen wie ik echt ben.
Jij heet Masa...
...omdat ik Hiromasa heet.
Masa-kun.
Je bent mijn zoon.
Er is een markt voor, als je besluit erin door te gaan.
Ik kom over een paar weken met boodschappen...
...en eten van Noriko...
Van je moeder.
Zoveel niet-afgemaakte projecten.
- Ik knoei maar wat aan. - We weten dat je alles in de steek laat.
Het was raar. Ik zag mezelf zo duidelijk terug in hem.
Maar hij had zo'n fort om zich heen gebouwd.
Ik wist niet hoe ik tot hem kon doordringen.
Masa-kun...
Als je me iets wilt vragen, dan kan dat.
Vervangt dit mij soms?
INNOVATIE TOEKOMST
EEN NIEUWE GENERATIE HOMEBOTS
ZO KUNNEN VROUWEN BUITENSHUIS WERKEN EN TOCH HUN KINDEREN OPVOEDEN
De klootzak.
Pardon.
Wat nou?
Hallo. Ik ben Shō. Ik ben een afvalbot.
Het lijkt erop dat je me wel kunt gebruiken. Mag ik?
Doe wat je wilt.
Afval.
- Dat is m'n apparaat. Wat doe je nou? - Wat bedoel je?
Hiro-san heeft een lijst van alle gevonden voorwerpen in deze kamer gemaakt.
Dat voorwerp staat niet op de lijst. Dus is het afval.
Is alles wat niet op de lijst staat, afval voor jou?
Dat klopt.
Wauw. Kut geregeld.
Pardon.
Er zijn zoveel manieren waarop je afval kunt pletten of vervormen.
Ik kan zonder een lijst niet weten wat afval is en wat niet.
Ja, dat zou niet moeilijk moeten zijn.
Hoezo?
Laat maar. Je bent geprogrammeerd door een idioot.
Hier. Veel plezier.
Afval.
Je bent binnen.
Afval.
Goed dan.
Eens kijken wat voor troep die sul je als hersenen heeft gegeven.
Verbinden met Trashbot.
Wauw.
Al jarenlang kon niets Masa ook maar enigszins interesseren...
...maar opeens wilde hij me absoluut verslaan.
Dus zat hij weken achter elkaar in die hut...
...om m'n Trashbot intelligenter te maken dan mij ooit gelukt zou zijn.
Afval.
Dat is fout.
Shō. Dit is geen afval.
- Afval. - Fout.
Afval.
Nee.
Er zit nog in.
Afval.
Goed gedaan.
Hij eet goed, geloof ik.
En ik geloof dat hij glimlachte.
- Naar jou? - Nee.
Ik ben niet naar binnen gegaan. Ik gluurde even. Door het raam.
Ben je verontwaardigd? Het spijt me.
- Ik keek maar heel even. - Ik deed dat ook altijd.
Maar hij glimlachte nooit, dat is zeker.
Dan is dit vooruitgang.
Wat?
- Dat hij bij z'n moeder weg is? - Masa is een volwassen man.
Hij moet zijn eigen problemen oplossen.
Maar z'n scheve glimlach, daarentegen, is van jou.
- Dat is mijn glimlach niet. - Jawel. Met je hoofd schuin.
Kom je de volgende keer mee?
Ik heb vrij op de cultuurdag. Jij kunt ook komen gluren.
Kunnen we samen gluren.
Goed.
Maar we gluren niet samen.
We gluren apart.
Je wordt niet per ongeluk robotingenieur.
We zijn allemaal naar iets op zoek.
Masa was er nog niet achter wat, maar hij kwam er meer bij in de buurt.
Hij cirkelde rond het probleem dat hij z'n leven lang al probeerde op te lossen.
Z'n eenzaamheid.
Vooruit.
- Dit is? - Afval.
Ja.
- Dit is? - Geen afval.
Ja.
- Dit is? - Afval.
Ja.
Geen afval?
Opmerkelijk genoeg klopt dat.
- Afval. - Nee.
Waarom ben je nog zo dom?
Omdat ik ben geprogrammeerd door 'n idioot.
Je hebt me geprogrammeerd om blikjes te recyclen.
Maar dit was míjn blikje.
- Wacht. Waar ga je met m'n oplader heen? - Ik gooi het weg. Het is afval.
Niet waar. Toe, niet doen.
We verschillen sterk van elkaar, maar soms is ons gedrag hetzelfde.
Waarom wil je die oplader zo graag houden?
Omdat ik er energie van krijg.
Nou, ik krijg energie van koffie.
Dus zijn blikjes koffie geen afval?
Classificeren is niet genoeg, iets kan na verloop van tijd van waarde veranderen.
Dus je moet vragen:
wat betekent dit ding, op dit moment, voor wie dan ook de eigenaar is?
Laat maar.
Ik moet duidelijk je programmering weer in.
Dus wat je zegt is dat koffie voor jou betekent...
...wat m'n oplader voor mij betekent?
- Ja. - Dus nu is het nog geen afval.
Ja. Ja. Dat klopt. Precies.
Wie is er nu 'n idioot?
- Die komt uit 'n film. Leuk, hè? - Als jij dat zegt, dan zal het wel.
Goed. We proberen iets anders. We zijn goed bezig.
Afval?
Of geen afval?
Geen afval.
Is dat correct?
Kom mee.
Je hebt een uitdaging nodig.
- Gaan we naar buiten? - Ja.
CULTUREEL HERFSTFESTIVAL
Afval.
Afval of geen afval?
Kijk, papa.
Geen afval.
Ik moest gedrag in je herkennen.
Je fronst naar voorwerpen die waarde voor je hebben.
Omdat je verdriet je veel waard is.
En waarom lachen we deze keer?
Masa was anders dan de andere robotingenieurs.
Het ging hem niet om de robots.
Sorry dat ik je grapjes niet begrijp.
Je hebt goed werk geleverd, Shō-kun.
Hij wilde robots niet leren hun menselijkheid te ontdekken.
Hij wilde juist dat zij ons hielpen om onze menselijkheid te ontdekken.
Te goed, zelfs.
Ik zie je.
Wat doe je?
Ja. Jij daar, met dat gezicht.
Ik bel meteen de politie, hoor.
Dat kun je daar niet leggen.
- Rennen. - Dat afval is brandbaar.
Snel, snel.
Doorrennen.
Schiet op.
Shit.
- Hallo. - Masa.
Afval.
Masa. Toe, wacht...
Wat heeft die afvalbot in godsnaam?
Ben je gek geworden? Waarom deed je dat?
- Dat stuk blik viel me aan. - Hij wilde afval oprapen.
- Masa. - Wat?
Zo noem je 'n man die z'n kind door iemand anders laat grootbrengen.
Dat is genoeg.
- Neem je het voor hem op? Hoe durf je? - Je hebt 't tegen je moeder...
- ...Masa. - Kop dicht.
Ah.
Dus dit was jouw idee.
Wist hij het? Niet deze vent. Je man. Wist hij dat ik z'n zoon niet was?
Hij haatte me.
M'n hele leven.
En ik had geen idee waarom.
Ik had niet moeten komen.
Nee. Wat?
Zo makkelijk kom je er niet vanaf. Waarom heb je niks gezegd?
Waarom niet?
Waarom zei je niks?
Waarom? Waarom heeft hij niets gezegd?
Dat verbood ImaTech ten strengste.
O, gelul.
Toch niet z'n hele leven.
Door hem bent u toch met robots bezig?
Ik weet niet waarom hij het u niet verteld heeft.
Misschien vond hij het veiliger om dat voor zichzelf te houden.
Masa kwam een paar dagen voor die vlucht 's nachts langs.
Hij was overstuur. En bezorgd.
Ik voelde me vereerd dat hij me om hulp kwam vragen.
Maar het ging niet goed met hem. Hij was bang.
Misschien had hij te veel op.
Hij gaf me de homebot.
En ik gaf die aan u, zoals hij me had gevraagd.
- Waarom was hij bang? Zei hij dat? - Dat weet ik niet, Suzie-san.
- Hij zei steeds maar opnieuw: - Alleen jij kunt me helpen.
Ik moet ze beschermen.
Dus hij vluchtte. Hij wist dat de yakuza achter hem aanzat.
Toe, ik zweer het.
Zodra ik wist dat ze geen vrienden van jullie waren, heb ik ze eruit gegooid.
- Ik heb ze weggestuurd. - Maar je hebt me niet gebeld.
Ik snap dat ik dat had moeten doen.
Ik hou niet van geheimen.
Risa.
Toe. De bot had de vriendin van die vrouw aangevallen.
Meer weet ik niet.
Het is tijd.
Ik kom.
We gaan Suzie zoeken.
Was de bot agressief voordat ze aan haar gezeten hadden?
Waar is ze nu?
- Thuis. Er zijn drie gps-punten, dus we... - Het zijn er vier.
- Wat? Nee, drie. - Vier. Kijk maar.
Wat is dat nou?
De gele is...
- Noriko zit in de gevangenis. - Wat?
Ja, maar volgens mij heeft ze het daar prima naar haar zin.
Dus, u bent de groene.
Die oranje zat in m'n trouwring, maar die hebben we in Sunny gelegd.
- En de blauwe? - Weet ik niet.
Eens kijken wat ze tot nu toe gedaan hebben.
Ze staan pas twee dagen aan.
M'n zoon doet dat ook.
Kijk.
Bent u op 'n boerderij geweest?
Misschien was het de yakuza niet.
- Misschien was het... - Dit is Nieuwjaar.
Wacht. Waarom beweegt die niet?
Kom op.
Kerstmis.
Nu beweegt ie.
O, mijn god.
Waar is hij...
O, mijn god. Dat is...
Het vliegveld.
Mijn huis.
Dat moet wel, toch? Dat moet...
Ik moet naar m'n zoon.
Sunny gaat ook richting die blauwe stip.
Pardon. Sorry.
MANKAKUJI SETSUBUNFESTIVAL
Snel, deze kant op.
Wat is er?
Als ik naar binnen ga en ze er niet zijn...
Hoop is angstaanjagend.
Ze spelen met me.
Wat?
Hij beweegt.
Masa-san.
Zen. Schatje.
Mama.
Schatje. Ik kom.
Kindje. Zen.
Ga. Beweeg pas als ik het zeg.
En hou je smoel.
O, mijn god. Lieverd.
Kindje.
Blijf van hem af. Blijf...
Pak haar.
Suzie, ben je...
Vertaling: Marc de Jongh