(วันที่ 4 กรกฎาคม ปี 1778)
เอาใจท่านยากนัก
กระผมไม่ค่อยอยากเชื่อ
กระผมอาจเสียมารยาทไปสักหน่อย
ผมจะขอตัวไปให้พ้นรําคาญคุณเสียก่อน
เจ้าหมาดุรึเปล่านี่
ผมจะรับทําโดยไม่มีพลาด
วันนี้ วันครบรอบหนึ่งปี
การประกาศอิสรภาพของเรา
ขอขอบพระคุณพระผู้เป็นเจ้า
ผู้ประทานเสรีภาพ
ผมไม่อาจทานทนแฟรงคลินได้
(เข้าสู่สงคราม)
(คําประกาศ)
(สร้างจากหนังสือ)
("A Great Improvisation" โดยสเตซี่ ชิฟฟ์)
เชิญตามสบายเลยคุณอดัมส์ มีของกินมากเกินพอ
ผมรับประทานเรียบร้อยแล้วครับ รับมาหลายชั่วโมงแล้ว
แล้วเรื่องการเรียนเป็นอย่างไรบ้าง
อะไรนะ
ผมถามว่าคุณเรียนฝรั่งเศสไปถึงไหนแล้ว
คุณออกเสียงได้แย่มาก มิน่าผมถึงไม่เข้าใจ
แต่การทําใจสู้กล้าลองผิดลองถูก น่าจะดีกว่าเข้มงวดรอให้ไม่ผิดแล้วค่อยพูด
เมื่อคืนคุณนํารถม้าออกอีกแล้ว
ประทานโทษนะ
ผมควรออกไปชมอุปรากร แต่กลับติดอยู่ที่นี่
อ้าว ขออภัย ผมไปงานสโมสร จัดให้ปาร์มองติเยร์
ใครนะ
เภสัชกรชื่อก้อง
ไม่เคยได้ยินชื่อ
ผมไม่ชมชอบอุปรากรที่แสร้งว่าเป็นดนตรีหรอก ฟังไปได้ยินแต่เสียงกวนใจ
กับการร้องโหยหวนไร้สาระ แต่บังเอิญผมซื้อตั๋วเข้าชมไว้แล้ว
ขอถามอะไรหน่อยได้ไหม
- เชิญเลย - คุณมาทําอะไรที่นี่
ผมไม่จําเป็นต้องตอบ
แต่ตอบแล้วจะช่วยให้งานของเราง่ายขึ้น
งานอะไรมิทราบขอรับ
บันทึกของคุณไร้ระเบียบ คุณไม่เก็บข้อมูลค่าใช้จ่ายใดๆ
จดหมายสื่อสารก็ใช้ภาษาเลื่อนลอยเพ้อเจ้อ และคุณเริ่มมื้อเช้าเวลา 10:14 โมง
แต่ผมกลับเจรจาสร้างพันธมิตรกับฝรั่งเศสได้
เจรจาแล้วได้ความว่าอย่างไรกัน
ทัพเรือฝรั่งเศสมีแต่พวกหัวขี้เลื่อยลอยทะเล
โง่เง่าเต่าตุ่นอย่างที่เกิดมาไม่เคยพบเคยเจอ
เราต่อสู้อยู่ตามลําพัง ทุกวันนี้ยิ่งติดหนี้หนักกว่าเก่า
แต่คุณยังคอยพยักพเยิดพินอบพิเทา กับสหายชั้นฟ้า นายแวร์แฌนนั่น
ผมคิดว่าเราจําเป็นต้องเอาใจเขาไว้ให้มั่น
ผมคิดว่าเราควรบีบเขาให้ทําตามที่ตกลงไว้
ถ้าคุณไม่คิดจะทํา ผมจะจัดการเอง
เมื่อคุณเข้าใจทุกสิ่งอย่าง ในสังคมฝรั่งเศสอย่างลุ่มลึกเพียงนี้
กลยุทธ์ของคุณคงสําเร็จงดงามโดยไม่ต้องสงสัย
แล้วนี่ยังจะจัดงานเลี้ยง
คุณคัดค้านการเฉลิมฉลองอิสรภาพของเรารึ
วันเช่นนี้ควรจะสงบสํารวมสติ หาใช่จัดงานบันเทิงเริงรมย์ฉาบฉวย
เจ้าของบ้านเราไม่มองเช่นนั้น เคารพความปรารถนาของเขาจะดีกว่า
เป็นความเคารพที่ต้องจ่ายมากเท่าใดล่ะ
ไม่แม้แต่น้อย เมอซิเยอร์โชมองต์เป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย
ยิ่งแย่กว่าเดิมเสียอีก
เราต้องต้อนรับขับสู้พวกอเมริกันอีกกี่คน
สิบ ห้าสิบ หรือหนึ่งพันคน
ตอนนี้มีแค่สามคนเท่านั้นทูนหัว
- แล้วดร.แบนครอฟท์ล่ะ - เขาไม่ได้ค้างที่นี่
ไม่ค้างก็เหมือนค้าง
อาจต้องคุยเรื่องเก็บค่าเช่าที่พักได้แล้ว
จะขอให้แขกผู้มีเกียรติเป็นผู้เช่าได้ยังไงกันเล่า
เราให้ที่อาศัย ให้ข้าวปลาอาหาร ให้ใช้ม้าและข้าบ่าว ตอนนี้ลามมาถึงงานเลี้ยง
เสียอีกกี่อัฐิกัน
เงินที่เสียไปนั่นแค่เล็กน้อย เทียบกับกําไรการค้าในอนาคต
อนาคตนั่นจะมาถึงเมื่อใด ป่านนั้นเราจะยังมีชีวิตกันอยู่ไหม
เธอไม่เข้าใจหรอก ทํามาค้าขายมันเป็นเรื่องซับซ้อน
ก็ได้ อยากเล่นอะไรก็ตามใจ
แต่ขอบอกไว้เลย ขืนใช้เงินฟุ่มเฟือยเช่นนี้เราได้พินาศแน่
กว่าจะเสร็จ มาช่วยพยุงหน่อยสิ นางพวกโง่
แล้วเขาตอบอย่างไรคะ
ฉันเองก็ตามไม่ค่อยทัน
เหมือนได้ยินคําว่าห่อขนมปังใส่ไส้
อาจเป็นสีแดง อาจเป็นสีเขียว แต่ไส้ในขนมนั้นไม่ต่างกัน
เขาบอกว่าภายใต้ศรัทธาที่แตกต่าง
แท้จริงแล้วทุกศาสนา มีสัจธรรมพื้นฐานเช่นเดียวกัน
ซับซ้อนเกินฉันเข้าใจ
ถ้าอย่างนั้นก็ควรคิดให้ถี่ถ้วน
ก่อนจะไปเสนอให้ลูกเราแต่งกับหลานเขา
พอได้แล้ว
ฉันไม่ยอมให้เมียมาเถียงคําไม่ตกฟากแบบนี้
บอกเขาว่าคนนิกายโปรเตสแตนท์ อยู่ที่นี่ไม่มีวันเจริญ
ไม่ควรผูกมัดคูเนกอนด์ไว้กับชะตาเช่นนั้น
ฉันเริ่มเจรจาไปแล้ว
เธอจะทําให้ฉันขายหน้าหรือไง
เรื่องนี้เกิดจากความเมามายของคุณ ไม่ใช่ฉัน
อย่างกับว่าเธอรู้เรื่องที่พูดอยู่ดีนัก
ศักดิ์ศรีของคุณสําคัญกว่าทรัพย์สมบัติของเรางั้นรึ
เขามีทองอยู่มากมายที่อเมริกา
แต่มันมีประโยชน์อะไรต่อเราที่นี่
มีลูกสาวก็เป็นภาระหนักอก ต้องจัดการออกเรือนไปจากบ้านให้เร็วที่สุด
พ่อของเธอเข้าใจเรื่องนี้ดี
ทําไมเธอไม่เข้าใจ
มาดมัวแซลฌูแปงคงจะสอนฉันได้กระมัง
หล่อนดูช่างว่านอนสอนง่ายเหลือเกิน
ปากกล้านักนะมาดาม
ถ้าเพียงแต่กล้าจริง
คิดว่าฉันปิดหูปิดตาไม่รับรู้หรือ ว่าเมียไปก้อร่อก้อติกกับชายที่แก่กว่าถึง 40 ปี
ถึงขั้นเรียกว่าพ่อเฒ่าทูนหัว ไปนั่งตักเขา
เขียนคําหวานรําพันในจดหมายฉบับแล้วฉบับเล่า
ช่างหยามน้ําหน้ากันนัก
ใช่สิ
ฉันกล้าดีอย่างไรจึงไปคบหาสมาคม กับคนที่ทําให้ใจเบิกบาน
และทําให้ชื่อเสียงของสามีผู้ซื่อสัตย์ต้องด่างพร้อย
ชื่อนั้นเป็นของฉัน สมบัติก็ของฉัน ฉันจะทําตามใจของฉัน
ใครจะไปตกนรกที่ไหนก็เชิญ
บังเอิญชุดขาดค่ะ กาบริแยลต้องช่วยสอยก่อน
สวยไหมคะ
ไม่รู้แฟรงคลินเน็ตจะชอบหรือเปล่า
สวยมากจ้ะ
ครับ
อะไร
ปู่ทําหน้าเหมือนจะพูดอะไรสักอย่าง
แค่จะบอกว่าตอนมาถึงประเทศนี้ มากับเด็กคนหนึ่ง
แต่ตอนนี้เห็นชายหนุ่มเต็มตัวอยู่ตรงหน้า
ขอบคุณครับ
หลานมีทักษะภาษาฝรั่งเศสเก่งกว่าปู่
เป็นเลขานุการที่เอาการเอางาน
กิริยาเปิดเผยจริงใจไร้เล่ห์เหลี่ยม ซึ่งถูกจริตทั้งหญิงชาย
คงต้องพูดว่าผมได้ครูดี
หมายถึงปู่น่ะรึ
หลานเอ๋ย ปู่คิดเสมอ
แกควรมีที่ทางมั่นคงเหมาะสมกับตระกูลของเรา
สภาคองเกรสไม่คิดจะจ่ายเงินเดือนให้ผมรึ
เราก็ได้แค่หวัง แต่ปู่พูดถึงความสัมพันธ์ที่ยืนยาวกว่านั้น
ยืนยาวอย่างไรกัน
เมอซิเยอร์บริยงกับปู่เพิ่งคุยเรื่องจะผูกพันธมิตร
พันธมิตรแบบใดรึ
แบบผ่านการสมรส
ใครจะสมรสกับใคร
หลานจะสมรสกับมาดมัวแซลคูเนกอนด์
หล่อนมีการศึกษา หน้าตาสะสวย และชาติตระกูลดี
ปู่เชื่อว่าแกก็มีใจให้หล่อนนิดๆ อยู่เหมือนกัน
หล่อนรู้หรือยัง
ไม่ใช่หน้าที่ของหล่อนจะต้องรู้
แล้วผมต้องรู้รึ
เราก็กําลังคุยกันอยู่นี่ไม่ใช่รึ
อย่าพลาดอย่างที่ปู่พลาดมาแล้ว
หากจะสมรส จงเลือกคู่เพื่อความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต
หาไม่แล้วจะพบเจอสูตรสําเร็จแห่งความช้ําใจ
หากคูเนกอนด์เป็นภรรยาของผม ต่อไปชีวิตผมจะเป็นอย่างไร
ย่อมนับเป็นคนฝรั่งเศสเต็มตัว
และปู่...
จะทิ้งผมไว้ในที่นี่รึ
หากหลานยอมรับพันธะผูกพันครั้งนี้
ปู่ยินดีจะใช้ชีวิตอยู่ในฝรั่งเศสตราบสิ้นลม
ปู่อยากเห็นแกลงหลักปักฐานเสียที ก่อนปู่จะดับไม่ทันได้เห็นใดๆ
ครับ... ผม... ได้ครับ
ตกลงครับ
ให้แกเป็นผู้เชิญธงแล้วกัน
พูดถึงแล้วไหนนะ
"วณิพกสองนายมาร่วมทาง"
"โจทก์ตาอินตาบอด จําเลยตานาก็พิการ
เรียกเงินสวัสดิการรัฐเอามาหาร
ให้ตาอินส่วนหนึ่ง ตานาอีกส่วนหนึ่ง
อีกครึ่งนั้นทนายตาอยู่เอาไปกิน"
ตลกจริง
ผู้คนที่นี่แสดงความเป็นมิตรดีเยี่ยม
ประหลาดใจแท้ที่ยังไม่เชือดคอกัน
จะทําอย่างนั้นทําไม
ผมได้ทราบมาแน่ชัด
พวกนี้ล้วนเสพเมถุนกันอย่างโจ๋งครึ่ม
พิธีสมรสเป็นเพียงฉากหน้าลวงหลอก
อ้าว ตายจริง
เขาลากผมไปร่วมรับประทานมื้อค่ํากับพวกบริยง
มื้อนั้นก็อร่อยดี ต้องยอมรับ
แต่เจ้าภาพให้สตรีหน้าจืดนางหนึ่งมานั่งข้างผม...
คุณคิดอย่างไร
ผมไม่อาจเดา
หล่อนเป็นอนุภรรยาของตัวผัว ออกหน้าออกตาเสียด้วย ส่วนเมียเขาน่ะ
มาดามบริยง
หล่อนนั้นก็ปลอบใจตัวเองกับเมอซิเยอร์เลอค็อก
- พ่อไก่แจ้ - ต้องตั้งฉายาให้
แน่ใจแล้วรึ
แฟรงคลินบอกเอง เขาแค่รู้เรื่องพรรค์นั้นดี
ช่วยให้กระจ่างแจ้งใจจริงๆ
และคนเหล่านี้เป็นพันธมิตรของเรา
บางครั้งผมเองก็กังขา กับความเอาแน่เอานอนไม่ได้ของพวกเขา
ตกปากรับคําไว้มากมาย แต่กลับ...
- เคยได้พูดแบบนี้กับแฟรงคลินไหม - ไม่ เขาไม่ยอมฟังหรอก
อ้าว นั่นสินะ
เราสองคนควรจะคุยกัน
ทุกคนเคยเห็นเธอบนเวทีกันแล้ว
แต่ฉันไม่เคยได้รับเชิญไปบ้านใคร
ก็ได้รับเชิญแล้วนี่
ทั้งหมด 13 แถบ
ถูกต้องไหม
คุณทําให้เอกราชยิ่งงดงามขึ้นอีก
ฟังเข้าสิ
พูดจาเหมือนคนฝรั่งเศสแท้ๆ ขึ้นทุกวัน
นั่นช่าง...
แต่ฉันไม่แน่ใจว่าชอบหรือไม่นะ
ฉันชอบเธอที่เป็นอเมริกันมากกว่า
คุณต้องการอย่างนั้นรึ คือว่า...
นั่นคือบุรุษแบบที่คุณ...
ดูนั่นสิ
พาคนแอฟริกันมางานนี้ด้วย
หล่อนเป็นนักแสดง
รู้ได้อย่างไรนั่น
เอ่อ ฌาคส์เคยพูดถึง
ยิ่งอื้อฉาวไปกันใหญ่เลย
พวกนี้เขาใช้นามแฝงกันด้วยรู้ไหม
เพื่อซ่อนรากเหง้าตัวเอง
ทําบาปทํากรรมอะไรมาหนอเรา
เจ้าเด็กบ้าบิ่นนั่นจะทําให้พ่อมันตายเร็ว
อย่าเพิ่งพูดเลยค่ะ
ฉันจะไล่มันออกจากบ้าน ช่างหัวแขกในงานปะไร
ทําแบบนั้นไม่ได้นะ
ปล่อยมันไปผจญโลก หลบหน้าเจ้าหนี้
ต้องขอทานจากพวกหญิงคณิกา ลองดูว่ามันจะ...
หยุด!
แม่
พ่อ
ขออนุญาตแนะนํามาดมัวแซลกายโยต์ แห่งคณะอุปรากรอิตาลี
ทั้งสองท่านน้ําใจงามนัก อนุญาตให้สาวน้อยด้อยโอกาสในเงามืด
ได้ออกมาเฉิดฉายยามกลางวันเช่นนี้
แหม ฉัน...
เราได้ดูเธอเล่นละครจําอวดของโกลโดนี
แสดงเก่งเหลือเกินจ้ะ
มาดาม เมฆอะไรมาทําให้คุณหม่นหมอง
สีหน้าฉันหมองขนาดนั้นเชียว
หรือว่า...
ผมอาจตาแชเชือนไป
พ่อหนุ่มโชมองต์ทําอะไรตามใจชอบ
ไม่สนใจว่าโลกจะคิดอย่างไร
แต่โลกอาจยังตามมาเล่นงานเขาได้ทัน
แต่เขาจะเถียงกับโลก นั่นไม่ใช่เรื่องเล็กๆ เลย
คุณกําลังหัวเสียจริงๆ ด้วย
พ่อเฒ่าทูนหัวขา...
จะมีอะไรเข้ามาแทรกระหว่างเราได้ไหม
มาดาม เราสัญญากันไว้แล้วนี่
ฉันไม่ได้พูดถึงสตรีนางอื่นๆ ของคุณ
จะมีอะไรมาทําลาย ลิขิตแห่งจิตวิญญาณของเราได้หรือไม่
เท่าที่คิดดูไม่น่าจะมี
ถือว่าสัญญานะคะ
คุณตั้งใจกล่าวอะไรกันแน่
มาดามและเมอซิเยอร์ทั้งหลายโปรดฟังทางนี้
เราจะเริ่มละคร "เทิดไท้เสรีภาพ" กันแล้ว
พ่อไก่แจ้
- อะไรนะ - ก็ได้ยินแล้ว
"สหายเอ๋ย คําสอนนี้
เป็นทั้งเหตุผลและปัญญา"
เหตุผลและปัญญา
"แต่อย่าหวังพึ่งพาวงการที่ทุ่มเทแรงกาย"
อุตสาหการ
"ข้อสรุปสุดท้าย
ประสบการณ์เป็นบทเรียนอันล้ําค่า..."
แต่คนโง่เง่าไม่อาจเรียนรู้ได้
"ดังที่ริชาร์ดอาภัพกล่าวไว้...
ผู้ใดไม่ยอมรับคําแนะนํา ผู้นั้นย่อมเกินเยียวยา"
แต่ถ้าไม่ยอมฟังเหตุผลกัน...
"แหม จะต้องถูกนางเคาะตาตุ่มเสียจนหนัก"
นั่นคืออัจฉริยภาพของแฟรงคลิน
เขาจับอสนีบาตบนฟากฟ้า...
มาฟาดฟันเหล่าทรราช
นี่เป็นการยกยอบูชามนุษย์
หวังว่าม้ารองขานี้จะช่วยให้สบาย
ก็พอทนไหว เมอซิเยอร์เฌราร์
รายการจากสภาคองเกรสของคุณ
ผมถึงกับหายใจไม่ทั่วท้องทีเดียว มร.อดัมส์
ขอเครื่องแบบ 49,000 ชุด คลาริเน็ตและทรัมเป็ต
กรับช้อนและโน้ตดนตรี สีและปลอกนิ้ว
นอกจากนั้นคุณน่าจะพบรายการเรือฟริเกต กับเรือปืนไฟอีกแปดลําในนั้นด้วย
ทั้งหมดนั้นมีมูลค่าเพียงหนึ่งในสิบ ของงบประมาณหลวงตลอดทั้งปีเท่านั้นเอง
พระเจ้าอยู่หัวทรงจ่ายไปแล้ว หนึ่งร้อย...
หนึ่งร้อยห้าสิบล้านลีฟร์ เพื่อเป็นค่ารับรองเอกราชของพวกคุณ
แต่ถึงกระนั้น ทั้งนิวยอร์ก แคโรไลนาเหนือใต้ จอร์เจีย หมดนั้นยังเป็นของอังกฤษ
เพราะกองเรือของนายพลเดสแต็ง ไม่อาจดิ้นหลุดจากทัพเรืออังกฤษ
ไปถึงชายฝั่งอเมริกาได้
เราได้ข่าวว่าชื่อเสียงของฝรั่งเศส ถูกหยามโดยกองกบฏขี้เมา
จากนิวอิงแลนด์
กระผมก็ได้ข่าวว่าในฝรั่งเศส บุรุษสามารถทําราวกับชีวิตสมรสเป็นเพียง...
ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนไปบ้าง เป็นเรื่องธรรมดาในช่วงสงคราม
จริงไหมคุณอดัมส์
ยิ่งอยู่ในยุโรปนานๆ และคิดถึงกิจธุระของเรา
พันธมิตรนี้ยิ่งดูเหมือน...
หินผาที่หยั่งรากฐานสร้างขึ้นได้
แต่ฝรั่งเศสยังไม่ได้ทําตามสนธิสัญญาที่ให้กับเรา
เราส่งปืนใหญ่และกระสุนไปให้ ไหนจะปืนยาวกับดินปืนคาบศิลา
ถึงกับให้... ให้เงินไปมาก...
สถานการณ์ของเรายังหมิ่นเหม่ เช่นเดียวกับก่อนที่พวกคุณจะเข้าร่วมรบ
เรายังพลทหารน้อยกว่ามาก และขาดแม้แต่เสบียงกรังเบื้องต้น
ซึ่งควรจะได้จากการผูกสัมพันธมิตรนี้
สงครามจะจบได้อย่างรวดเร็ว
หากมีแสนยานุภาพทัพเรือฝรั่งเศส เข้าตีกองเรือของอังกฤษ
คุณเป็นผู้เชี่ยวชาญกลยุทธ์ทางเรือด้วยรึ มิสเตอร์อดัมส์
กระผมจะเป็นอะไรก็ช่าง แต่กระผมไม่ได้ตาบอด
กระผมเห็นว่าฝรั่งเศสคิดจะช่วย แค่ประคองให้พอหายใจ
แต่ไม่ได้ช่วยให้ไม่จมน้ํา
เป็นอะไรหรือเปล่าครับ ดร.แฟรงคลิน
ไอ้โรคไขข้อเฮงซวยนี่ ไม่อยากแช่งให้ใครเป็นเลย แม้แต่พระเจ้าจอร์จ
- มีอะไรช่วยได้ไหม - ไม่ได้ ไม่ได้เลย
- ผมจะเรียกแพทย์หลวงให้ - ไม่ต้องๆ ขอบคุณ
ทางแก้เดียวมีแต่ต้องพักผ่อน และคอยหวังลมๆ แล้งๆ
ผมอยากวอนขอจากท่านเสนาสักอย่าง
ขอให้ท่านช่วยพิจารณา แบ่งคลังผ้าและเครื่องแบบให้บ้าง
ได้สิ ได้เลย
เอ้า เฌราร์
สามล้านลีฟร์ขอรับ
เงินแค่นั้นขี้ปะติ๋ว
คิดจริงหรือว่าเขาเห็นใจ เพราะจู่ๆ คุณก็แสร้งโอดโอยเจ็บป่วย
แนวคิดด้านการทูตของคุณ จะนําพาเราไปสู่หายนะกันหมด
อเมริกาทนรอการคืบทีละนิด อย่างเงียบๆ ช้าๆ แทบไม่กระเตื้องเช่นนี้ไม่ได้
เราต้องทําให้ทุกฝ่ายเห็นว่าเราเอาจริงเอาจัง กดดันเปิดเผย อวดความบากบั่นอุตสาหะ
ภาษาฝรั่งเศสไม่มีคําว่าอุตสาหการด้วยซ้ํา
ศิลป์แห่งการต่อรองที่นี่ต้องทําให้ได้มาก โดยดูเหมือนแทบไม่ได้อะไร
ศิลป์แขนงที่คุณทําได้คล่องแคล่วจริง
ตราบใดที่ผมมีชีวิตอยู่
ผมจะพยายามเพ็ดทูลวังนี้ ให้เราได้เปรียบในทุกทางเท่าที่ทําได้
เราไม่ได้ปลดโซ่ตรวนจากทรราชคนหนึ่ง เพื่อจะได้ใส่ตรวนของอีกคน
กงต์เดอแวร์แฌนไม่ใช่มิตรแท้ของเรา
ไม่ใช่ แต่ผมก็ชอบพอเขาอยู่วันยังค่ํา
ไปให้พ้น
พิธีคาทอลิกอลังการทีเดียว
อดสงสัยไม่ได้ว่าการปฏิรูปโปรเตสแตนท์ ทําสําเร็จได้อย่างไร
น่าสมเพช เอาแต่นับลูกประคํา สวดพล่ามภาษาละติน
ทั้งที่ไม่เข้าใจแม้แต่คําเดียว
ทางลอนดอนฝากคําชมเชยมาถึงคุณ
เพียงคําชมเชยไม่เพียงพอชดเชย การที่ผมต้องเสี่ยงอยู่ทุกวัน
อดทนไว้ก่อนคุณแบนครอฟท์ ที่ผ่านมาเขาก็ตบรางวัลให้คุณอย่างงาม
คิดถึงพรจากสวรรค์ที่ยังรออยู่ข้างหน้าสิ
ผมว่างานที่เราร่วมมือกัน คงไม่นําพาบุญศักดิ์สิทธิ์ใดๆ ทั้งนั้น
ผมขอเป็นเงินชดเชยในชีวิตนี้ดีกว่า
คนที่เห็นเงินเป็นเรื่องสําคัญมักจะไม่คิดมากความ
เงินมาจากที่ใดก็รับหมด
ผมพิสูจน์ความจงรักภักดีกับทั้งคุณ และทางลอนดอนมามากแล้ว
ฝั่งอเมริกากําลังเพลี่ยงพล้ําในการรบ
ถึงเวลาที่เราต้องเผด็จศึก
หว่านความกังขาเข้าไปให้มันหวั่นไหว กับเจตนาของแวร์ซายส์
ไม่ใช่เรื่องง่าย หากคิดจะกล่อมให้ดร.แฟรงคลินเชื่อ
ว่ากงต์เดอแวร์แฌนกระทําการไม่ซื่อต่อเขา
แต่มิสเตอร์อดัมส์ไม่ได้รักฝรั่งเศสขนาดนั้น
หากเราเก็บดร.แฟรงคลินออกจากกระดานได้...
- ผมไม่ขอมีส่วนร่วม - นึกว่าคุณตั้งใจมั่น
จะทําให้สงครามนี้จบสิ้น
ขอเพียงมีคนปากพล่อยหลุดเรื่องงานของเรา จนไปเข้าหูดร.แฟรงคลิน หรือมร.อดัมส์...
เท่านี้บรรยากาศในปัสซีอวลกลิ่นทุรยศไปทั่วแล้ว
การเสี่ยงเปิดโปงผม ไม่ได้เป็นประโยชน์ต่อคุณเลย
คุณไม่ใช่อุปนิกขิตหลวงหนึ่งเดียวในฝรั่งเศส
แต่ผมเป็นคนเดียวที่ดร.แฟรงคลินไว้วางใจ
แล้วความไว้ใจของมร.อดัมส์ล่ะ
มร.อดัมส์มองโลกในแง่ร้ายเสมออยู่แล้ว
และอาจมองอย่างเหมาะสมเสียด้วย
คุณพลิกแพลงเก่ง
คุณคงคิดหาทางซื้อใจเขาจนได้
ถ้าคิดจะมาฉลองวันชาติ 4 กรกฎา
ก็มาสายไปหน่อย
ไม่ต้องห่วงด็อกเตอร์ ผมได้รับรายงานทุกเรื่อง
"เทิดไท้เสรีภาพ"
ช่างตื่นตาตื่นใจนัก
ถ้าอย่างนั้น มีอะไรให้ผมรับใช้
คุณไม่พอใจที่เราอยากจับตาคุณอย่างใกล้ชิดรึ
คุณคงคิดแต่อยากให้ผมมีสุขสวัสดีแน่ละ
หากคุณต้องประสบภยันตรายใดๆ จะเสียภาพลักษณ์ต่อกรมตํารวจอย่างมาก
แต่จะเป็นไปได้อย่างไร ในเมื่อพวกคุณแทบไม่เคยละสายตาจากผม
เราไม่ใช่ฝ่ายเดียวที่จับตามองคุณ
และไม่ใช่ทุกคนจะพอใจที่ได้พบเจอคุณ
คุณตั้งใจมาบอกอะไรผมกันแน่
ช่วงนี้คุณอาจจะจําเป็น
ต้องระแวดระวังยามเข้าออกจากบ้านสักนิด
เพราะอะไรกัน
ได้ข่าวลอยมาตามลม ไม่มีอะไรมากกว่านั้น
เมอซิเยอร์เลอนัวร์ เหตุใดผมจึงไม่เคยมั่นใจได้
ว่าคุณคิดจะช่วยผมหรือทําอันตรายต่อผมกันแน่
คุณอาจมีนิสัยไม่ไว้ใจใครง่ายๆ กระมัง
อันที่จริงผมเป็นคนตรงๆ เรียบง่าย
ดูแลตัวเองด้วยล่ะ ด็อกเตอร์
ลําพังเท่านี้ในปารีสก็วุ่นวายกันพอตัวแล้ว
เชิญเข้ามา
ผมว่าคุณน่าจะต้องการเครื่องดื่มจําเริญธาตุ
คุณแบนครอฟท์ ใจดีแท้
เข้ามาสิ
นี่ชาอู่หลงสุ่ยเซียนที่ผมสะสมไว้ส่วนตัวเลยทีเดียว
ขอบคุณ
ดื่มชาใส่อะไรเป็นพิเศษไหม
ชาดําเลยครับ ยิ่งเข้มยิ่งดี
- นี่ครับ - ขอบคุณ
เมื่อคืนเขานํารถม้าออกอีกแล้ว
ใช่ รู้สึกมีงานสโมสร จัดให้เมอซิเยอร์ปาร์มองติเยร์
เภสัชกรชื่อก้อง
- ได้ยินชื่อเขาเหมือนกันสินะ - คุณทนกับพฤติกรรมของเขาได้อย่างไร
เรายอมรับข้อบกพร่องในนิสัยส่วนตัว แลกกับการได้คบค้าสมาคมอย่างยินดี
มันน่ายินดีตรงไหนกัน
เรียนตามตรง คุณอดัมส์
ผมดีใจจริงๆ ที่คุณมา เพื่อจะได้ใช้ไม้แข็งในการเจริญสัมพันธไมตรีบ้าง
ยินดีที่ได้ทราบเช่นนั้น คุณแบนครอฟท์ ยินดีจริงๆ
คืออย่างนี้
อย่าลืม เรายังมองว่าดร.แฟรงคลิน มีเกียรติยศศักดิ์ศรีเหมือนเดิมทุกประการ
แต่ในความเห็นผม เวลานี้ ต้องมีคนจี้ราชสํานักฝรั่งเศสให้เคลื่อนไหวเสียที
ผมก็พยายามกระชุ่นให้เขาใช้ไม้แข็ง มาระยะใหญ่แล้ว แต่มัน...
คุณแบนครอฟท์ ตราบใดผมยังอยู่ที่นี่ แวร์ซายส์จะไม่ได้อยู่สุขแน่
ขอบคุณสวรรค์ที่คุณมา
ชาเพิ่มไหม
ขอบคุณ
ปล่อยนะ!
นี่มันอะไรกัน
- คิดว่าอะไรล่ะ - จะลักพาตัวเหรอ
พวกแกไม่มีทางหนีออกไปได้แน่
พนันว่าได้ รู้ไหมว่าทําไม
แกจะต้องบอกยามเฝ้าประตูว่าแกรู้จักเรา
ข้ามศพฉันไปก่อนเถอะ
กุ๊กๆ กู๋
ไอ้ผีห่า ไอ้...
มันกล้ากว่าที่เราคิดกันนะ
"ข้ามศพฉันไปก่อนเถอะ!"
ไอ้พวกโง่เง่า ชีวิตไม่มีอะไรดีกว่านี้ทํารึ
อาจไม่มี หรืออาจจะมี
ดื่มเสีย อคิลลีส
ต้องดื่มก่อนจะฟัง
สารถี ออกรถ!
- ตกลงว่าจะแต่งงานไหม - ปู่ฉันอยากให้แต่ง
ใช่ แต่ "แกต้องการอะไร" นั่นต่างหากที่อยากถาม
สาวคนนั้นก็น่ารักน่าชม
ฉันชอบเวลาหล่อนหยอกเย้า
- และ... คิดว่านะ แล้วตระกูลหล่อนก็... - รวย
- ไม่ได้รวยขนาดนั้น - แต่รวยพอ
แต่อคิลลีสหนุ่มผู้นี้
หมายปองผู้อื่นเสียแล้ว
ไม่ใช่รึ
จะนั่งรอบกองไฟกันทั้งคืนรึ
ถือเสียว่าเป็นการซ้อม
ซ้อมทําอะไร
มีคนมา
จะเอานั่นมาแทงฉันรึ
ฌิลแบร์
กรุณาเรียกนายพลลาฟาแยตต์
จริงรึ
จริงตรงไหนเล่า
ขอกอดทีเพื่อนยาก
ฉันดูเหมือนคนอเมริกันหรือยัง
ก็... ยังไม่เชิง
เหมือนโอแวร์ญห่มนิวเจอร์ซีย์
- ดูหมิ่นเจ้าพนักงาน - จับมันแขวนคอเลย
หรือไม่แทงเอาก็ได้ง่ายๆ
นั่นก็ได้เหมือนกัน
ทําไมต้องทําลับๆ ล่อๆ
เพราะอันที่จริง ฉันถูกกักบริเวณในบ้าน
พระเจ้าหลุยส์ไม่พอใจที่มาร์กีส์ฝรั่งเศส เตลิดไปสู้ในสงครามของคนอื่น
แต่มันเป็นสงครามของเราแล้ว ของเราทั้งสองฝั่ง
นั่นแหละที่เราต้องมาคุยกัน
นั่งก่อน สหาย
มาคุยเรื่องการต่อสู้เพื่อเสรีภาพ
พอร์ทสมัธ ลิเวอร์พูล แลงคาสเตอร์ พลีมัธ คอร์ก
กองเรือฝูงหนึ่งจะเข้าโจมตีทุกท่าพร้อมกัน
บีบให้ทัพอังกฤษกลับมาอารักขาชายฝั่งตนเอง
จะเหลือเรือและคนที่ส่งไปอเมริกาได้น้อยลง
พวกคุณว่าอย่างไรกับแผนนี้
แล้วใครจะเป็นผู้ออกทุนในกองเรือนี้
เราเรียกเก็บค่าไถ่จากเมืองที่ยึด
เป็นแผนที่กล้ามาก
และถ้าเมืองเหล่านั้นไม่ยอมจ่ายค่าคุ้มครองล่ะ
เผามันให้ราบ
เขาว่าอะไรนะ
เขา...
สหาย คุยด้วยเหตุผลกันก่อนไหม
แค่ยึดลิเวอร์พูลเมืองเดียว นั่นเท่ากับสองล้านปอนด์สเตอร์ลิง
แลงคาสเตอร์ประมาณสองแสนห้า คอร์กได้อีกครึ่งล้าน
คุณคงไม่ได้เห็นชอบกับแผนโง่เง่านี้จริงกระมัง
เป็นอะไรไป คุณอดัมส์ แผนนี้ไม่ตื่นเต้นมีชีวิตชีวาพองั้นรึ
มันไร้เหตุผลสิ้นดี ไม่มีทางเป็นจริงได้
แผนซึ่งไม่มีทางเป็นจริงมักจะสําเร็จได้ เพราะไม่มีใครคาดคิดนั่นแล
และการผจญภัยนี้จะต้องใช้สักกี่คนกัน
ใช้ทหารฝรั่งเศสไม่เกิน 2,000 คน
ไม่ๆ น้อยไป มาร์กีส์
เอาไปสักสี่ซ้าห้าพัน ตีทั้งทีต้องเอาให้แตก
หรือจะส่งกองทหารม้าไปร่วมด้วย ช่วยแพร่ความหวาดผวาไปตามเมืองชายฝั่ง
ความคิดบรรเจิด ขยี้ขวัญกําลังใจ! ให้หวาดกลัวไปทั่วดินแดน
ก็จริง แต่ เอ่อ... การสร้างความหวาดผวา จะทําให้ทั้งสองฝ่ายทรมานยืดเยื้อเสียเปล่าๆ
ให้อังกฤษได้ชิมยาขม
เหมือนที่มันบังคับยัดปากเรามาตลอด นั่นน่ะแก้เผ็ดได้ดีแท้
แล้วใครจะเป็นคนนําฝูงรบเถื่อนนี้
จะมีใครอีกเล่า เมอซิเยอร์ ผมเอง พร้อมเหล่าสหายคู่ใจเคียงข้าง
ศึกของคนหนุ่ม แนวคิดนี้ฉลาดล้ําเหลือเกิน
ตั้งโขลงช้างให้ยิ่งใหญ่เทียมฮันนิบาล เหยียบย่ําแผ่นดินแลงคาเชียร์ให้สะเทือนด้วย
ทาสที่จับได้ให้วิ่งนําช้างไปทั้งที่ชโลมเลือดทั่วร่าง
"พลีมัธต้องพินาศ"
นี่ไม่ใช่หัวข้อจะมาพูดเล่น
แผนนี้จริงจังมาก
เราตั้งใจจะออกเรือไปขยี้ให้อังกฤษยอมสยบ
"เรา" งั้นรึ
ใช่ ฌิลแบร์ เซกูร์ โนอายล์ กับผม
ทุกท่าน รบกวนออกไปกันก่อน
ปล่อยให้ลูกไม่มีพ่ออุ้มชูกันเองก็เป็นแบบนี้
รู้หรือไม่ว่าปู่พาแกมาที่นี่ด้วยทําไม
เพื่อให้ผมประสบความสําเร็จ...
เพื่อจะได้มีลูกหลานอยู่ข้างกาย คอยปิดตาให้ตอนปู่ลาโลก
ผมอายุ 19 แล้ว
ก็ยังเด็กอยู่
แล้วให้ผมรอที่นี่เฉยๆ งั้นรึ จนกว่าจะมีโรคร้ายมาคร่าชีวิตปู่ไป
จะให้ปู่บอกพ่อแกว่าอย่างไร
ปู่พาแกมาห่างพ่อ เพื่อให้จมน้ําตายที่ชายฝั่งทะเลไอร์แลนด์งั้นรึ
ถ้าจะบอก ปู่ต้องคุยกับพ่อ
การไปตายไม่ช่วยให้มีเกียรติ
"พวกเราร่วมถือสัตย์สาบานต่อกันด้วยชีวิต ลาภยศและเกียรติภูมิอันศักดิ์สิทธิ์"
ใช่ นายเจฟเฟอร์สันเขาบรรจงใช้คําฉวัดเฉวียน
แต่เราทุกคนลงนาม
กินมื้อค่ําเอร็ดอร่อย และกลับไปนอนเตียงอุ่นสบาย
ฌิลแบร์ยอมบาดเจ็บเพื่อคําเหล่านั้น
ตระกูลของมาร์กีส์กรําศึกสงครามมาหลายร้อยปี
พวกเราเป็นช่างตีเหล็กและช่างทําเทียน
หลังๆ มาปู่ก็พอมีหน้ามีตาในวงการพิมพ์
ทุกคนควรทําตามความชํานาญของบรรพบุรุษ อย่าได้หาทําสิ่งที่ไม่ใช่วิสัยเรา
ปู่อยากให้ผมเป็นคนขี้ขลาด
ปู่อยากให้แกมีชีวิตต่อไป เทมเพิล และอยู่ข้างๆ ปู่
นั่นจะเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม มากกว่าเร่ไปผสมโรงอย่างไม่รู้เหนือรู้ใต้
แกยังไม่ได้รู้ทุกเรื่องที่จําเป็นต้องรู้
แต่ปู่รู้งั้นรึ
แกไปไม่ได้ จบกันเท่านี้
คุณเข้าใจความลําบากใจของเราใช่ไหม
ผมรู้ดีว่านั่นเป็นเรื่องละเอียดอ่อน
เขาจะยอมไปสนทนาธรรมกับบาทหลวงไหม
ผมก็สนับสนุนให้เขาเปิดใจรับทุกแนวคิด
พูดตามตรง ส่วนตัวผมไม่เห็นความสําคัญ
แต่ภาพลักษณ์ในสายตาคนอื่นนั้นเป็นเรื่องใหญ่
แล้วถ้าเขาทําตามอย่างเคร่งครัดล่ะ
หากบาทหลวงเห็นชอบ ก็ดี
แน่นอน จะวุ่นวายทําไม
ส่วนเรื่องธุรกิจอาจต้องปรับกันบ้าง
แต่ข้อตกลงของเราจะเหมือนเดิม
ผมเองก็ขัดใจอยู่เล็กน้อย
หากลูกสาวจะกลายเป็น...
คนอเมริกัน
เราส่งเสีย...
ผมส่งเสียลูกสาวเพื่อให้ในหัวมีแต่เสียงเพลง งานลีลาศ และภาษาอิตาลี
นั่นเป็นเงินมหาศาลที่จะสูญเปล่า
หากเราจัดการปัญหาด้านศรัทธาได้จนคุณพอใจ
และผมให้คํามั่นว่าทั้งเทมเพิลกับผม จะอยู่ในฝรั่งเศสต่อไป
เราชอบเด็กคนนั้น ด็อกเตอร์ ชอบเขามาก
เรื่องนั้นไม่ต้องห่วง
ดี
ชุดนี้ได้ชื่อ "เชอมีสอะลาแรนน์" เพราะพระราชินีทรงสวมเป็นองค์แรก
ไม่ใช่สวม นั่นเป็นคําที่ไพร่จะ... แต่เมื่อทรงฉลองพระองค์นั้น...
ตอนนี้ใครๆ เลยแห่กันไปหามาดามแบร์แต็ง
ฉันบอกแม่ว่าไม่ยุติธรรมเลยที่แม่สั่งตัดชุดที่นั่น
แต่ฉันกลับต้องใส่...
- เธอไม่ได้ฟัง - ฟังอยู่
ผม...
เห็นว่าจะนําภาพเขียนมาให้ดู
เพราะเธอขอดูหรอกนะ
สวน...
ปิปู แต่จมูกไม่เหมือนตัวจริง
นี่คือชุดที่ฉันเล่าให้ฟัง
กําลังอวดรูปวาดสีน้ําให้เขาดูค่ะ
อย่าทําเขาเบื่อนะจ๊ะลูกรัก
ผมไม่เบื่อครับ จริงๆ
ทั้งคู่ไปเดินเล่นที่เฉลียงดีไหมจ๊ะ ค่ํานี้อากาศดี
เราทําได้แค่เดินกลับไปกลับมา
ไปเถอะ ถือว่าแม่ขอ
และเดินให้สง่างามด้วย
เธออยู่ก่อน
จะดีหรือคะ มาดาม
เราวางใจได้ พวกเขาได้รับการอบรมบ่มนิสัยมาอย่างดี
เจ้าค่ะ ถ้าอย่างนั้นดิฉันจะ...
- อะไรนะคะ - บอกว่าไม่ต้อง
นี่ธนบัตร 100 ลีฟร์
รับแล้วไปเสีย
ถ้าไม่รับ ฉันจะให้คนมาพาเธอออกไปจากที่นี่
แล้วจะประกาศให้รู้กันทั่ว ห้ามใครรับเธอเข้าบ้านหรือให้งานทํา
ในระยะหนึ่งร้อยไมล์รอบปารีส
ไม่ให้ทํา
แม้แต่งานเทกระโถน
เมอซิเยอร์บริยง...
ไม่คุ้มกับที่เธอจะแลกหรอก
- มาดาม - สามี
เหตุใดจึงให้เกียรติมาเยือนเราครับ
เพียงปรารถนาจะนั่งคั่นกลาง ชายสองคนที่ฉันคิดถึงอยู่บ่อยๆ ค่ะ
เรากําลังคุยกันเรื่องศรัทธาต่างๆ และความมั่นคงของใจ
พวกคุณกําลังต่อรองข้อตกลงสมรส ลูกสาวเรากับหลานชายของคุณ
คุณยังไม่ได้บอกเขาสินะ
บอกอะไร
เรื่องที่เราตกลงกันไว้
- จําไม่ได้ว่าเรา... - ก็ได้ค่ะ
คุณพ่อเฒ่าทูนหัว
สามีฉันรักคุณมาก ฉันก็รัก
เขาจึงไม่มีใจจะเอ่ยคําที่จําต้องพูด
- นี่เรื่องอะไรกัน... - ดังนั้นฉันจึงต้องพูดแทน
ในใจเรานั้นมีศรัทธามั่นตรงกัน
ว่าโลกนี้มีศาสนาและศีลธรรมเพียงหนึ่งเดียว
คุณผู้หญิง ผมทราบดีว่าจําเป็น...
ถึงแม้เราทุกคนล้วนมีสิทธิ์ทําตามใจเรา
ปล่อยให้ผู้อื่นคิดตั้งแง่กันไปตามใจเขา
แต่เมื่อจะรวมเป็นทองแผ่นเดียวกัน เราจําเป็นต้องคิดให้ถนัดถี่ถ้วนกว่านั้น
- ดังนั้น... - แม่คุณ ขอเตือน...
แม้จะไม่ได้เกี่ยวดองเป็นเขยสะใภ้ เรายังขอเป็นมิตรสหายเสมอไป
และแม้เราจะปวดใจเมื่อรู้ว่า คุณอาจไปเสาะหามิตรภาพจากที่อื่น
เรายังพร้อมดูแลคุณเสมอตามกําลังของเรา
แต่จะไม่มีวันตกล่องปล่องชิ้นกันได้
บางคนมีจิตอิสระ บางคนคล้องรับโซ่ตรวนแต่ถือเป็นเสรีภาพ
ถกเถียงไปก็ไม่ได้ความ
แต่อย่าเพิ่งถอดใจ ปู่ต้องหาคู่ให้แกได้แน่
พวกเราแฟรงคลินจะต้องมีหน้ามีตาในสังคม
ผมขอเดินกลับ ถ้าปู่ไม่ว่าอะไร
ปู่ไม่อยากให้แกกลับคนเดียว
ในปัสซีไม่มีเหตุร้ายอะไรหรอกครับ
ผมรู้ว่าปู่อยากให้ผมได้เจริญรุ่งเรือง
ยึดเมืองลิเวอร์พูลน่ะนะ
เขาแค่พูดเล่น
ฟังแล้วไม่เห็นขําขัน
แวร์ซายส์ไม่มีทางเห็นด้วย ทางนั้นเริ่มเหน็ดเหนื่อยกับสงครามเต็มที
คุณมองข้ามพลังแห่งการโน้มน้าวจิตใจของเขา
เขาห้ามหลานแท้ๆ ไม่ให้ไปรบ
นั่นแปลว่ามีคนอีกนับหมื่นที่พร้อมไปแทน เขาจะสนอะไรกับเลือดคนเหล่านั้น
คุณอดัมส์เองก็จะค้าน เขาไม่ไว้ใจพันธมิตรกับฝรั่งเศสอยู่แล้ว
แล้วถ้าเขามีสิทธิ์ชี้ขาดล่ะ
ถ้าเช่นนั้น อเมริกาต้องเรียกตัวดร.แฟรงคลินกลับไป
แง่นั้นยังแทบไม่มีหวัง ฟิลาเดลเฟียแตกกลุ่มจนขาดเสียงเอกฉันท์
เราจะลองวิธีอื่น
ช้าๆ
มีของต้องสําแดงไหม
ดูเอาเองสิ
ขออนุญาตแล้วกัน เมอซิเยอร์
มาดามและเมอซิเยอร์ทั้งหลาย เรียกครั้งที่สองครับ
ครั้งสุดท้ายครับ ท่านทั้งหลาย
เรียกครั้งสุดท้าย!
คนมันไม่ชอบตื่นก่อนตะวันขึ้น
- ไหนว่าอยากได้เกียรติยศ - อยากได้ แค่ขอสายๆ หน่อย
พวกแก...
เราจะยึดเมืองกันอย่างไรล่ะทีนี้
เขาน่ะรู้ดี
ไปถึงเลออาฟร์แล้วจะอย่างไรต่อ
เราไปซื้อเรือ
เกณฑ์คนมาร่วมทัพสักสามสี่พัน
รวบรวมยุทโธปกรณ์...
มีคนมา
สหาย คุณปู่เปลี่ยนใจแล้วรึ
ไปเผาอังกฤษให้มันวอดวาย
คําบรรยายโดย ศันสนีย์ โอบอ้อม