EEN NETFLIX-DOCUMENTAIREREEKS
Als kind speelde ik hier.
De Stille Oceaan, de grootste en diepste oceaan ter wereld.
Hij roept ontzag op, verwondering…
…en soms zelfs angst.
Onze oceanen zijn net zo levensnoodzakelijk…
…als de lucht die we inademen.
In heel de wereld is bijna acht procent van deze wateren beschermd.
Monterey Bay National Marine Sanctuary is daar een voorbeeld van.
Het strekt zich uit langs een vierde van de Californische kust…
…van San Francisco in het noorden…
…tot Big Sur in het zuiden.
Dit unieke reservaat beschermt…
…meer dan 15.000 vierkante kilometer van de Stille Oceaan.
Het trekt veel bezoekers aan…
…van migrerende wilde dieren…
…tot de toeristen die ze komen bekijken.
De rijke wateren van Monterey hebben een enorme aantrekkingskracht…
…zelfs voor het allergrootste dier ooit…
…de prachtige blauwe vinvis.
Al deze wonderen der natuur…
…vlak bij Californië.
Maar kunnen beschermde gebieden en miljoenen mensen naast elkaar bestaan?
Is er een toekomst voor stukken ongerepte natuur…
…waar, naast ons allemaal, de natuur toch floreert?
Elk seizoen in Monterey Bay schrijft z'n eigen spectaculaire verhaal.
De moeilijkste periode is de winter.
Het is december in Point Año Nuevo…
…bij de noordgrens van het reservaat.
Deze afgelegen zandduinen zijn voorbehouden…
…voor de meest charismatische bezoeker van Californië.
Noordelijke zeeolifanten…
…zo genoemd vanwege hun lange snuit, waar mannetjes wijfjes mee lokken.
Maar in deze tijd van het jaar zijn de vrouwtjes met andere zaken bezig.
Elke moeder baart meestal één jong.
Deze pup is amper vier weken oud en weegt al 135 kilogram.
Allemaal dankzij de melk van z'n moeder.
Met z'n 55% vet behoort deze melk tot de vetrijkste soorten in het dierenrijk.
Maar zulke voedzame melk produceren heeft ook z'n prijs.
Na een maand op het strand heeft z'n moeder alles gegeven wat ze kan.
Ze moet terug naar de zee om zichzelf te voeden…
…en zal nooit naar hem terugkeren.
Voor de eerste keer in z'n leven staat deze pup er alleen voor.
Hij is groot genoeg om gespeend te worden, maar hij heeft nog honger.
In de steek gelaten worden is een beproeving voor elke pup.
De meeste van deze pas gespeende dieren vasten tot ze zelf op jacht kunnen gaan.
Maar af en toe is er een pup die niet bereid is z'n lot te aanvaarden…
…en die een poging waagt…
…om melk te stelen.
Dat vergt sluwheid en misleiding.
En de kunst om onopgemerkt te blijven.
Makkelijker gezegd dan gedaan.
Hij hoeft alleen maar deze pup opzij te duwen.
Betrapt.
Misschien kan hij wat afleiding gebruiken.
Gelukkig voor hem…
…breken er geregeld gevechten uit tussen de mannetjes van 2000 kilo.
Hij is er bijna.
Hij mag niet tussen twee vuren komen te zitten.
Gelukkig kan hij ontsnappen.
Elk jaar wordt ongeveer één op de 40 jonge dieren verpletterd.
Als de rust terugkeert…
…en de kolonie een dutje gaat doen…
…ziet hij…
…een makkelijk doelwit.
Als hij mama niet wakker maakt.
Rustig aan.
Het is gelukt.
Mama heeft de wissel niet opgemerkt en jaagt haar eigen jong weg.
Dit jonge criminele meesterbrein…
…weet een extra voeding te versieren.
Een goede voorsprong als hij in de lente voor het eerst de zee in gaat.
Slechts één op de 1000 pups heeft deze achterbakse strategie onder de knie.
Degenen die erin slagen, worden zo geweldig groot…
…dat wetenschappers ze supergespeend noemen.
Voor de meeste dieren betekent de winter in Monterey dat er minder voedsel is.
En in de uitgestrekte, open oppervlakte van het reservaat…
…is een volgend maal vinden nooit gemakkelijk.
Orka's.
Deze uiterst intelligente zwaardwalvissen zijn de grootste roofdieren van de oceaan.
Ze leven in hechte familiegroepen.
Deze school vertrouwt op de wijsheid van hun ervaren matriarch.
De wetenschappers die haar bestuderen, noemen haar Star.
Een van Stars dochters is zwanger.
Orka's krijgen ongeveer om de vijf jaar een kalf.
Het is dus belangrijker dan ooit dat ze voedsel vinden, en snel.
Een eenzame Californische zeeleeuw.
Een broodnodig maal voor Star en haar zwangere dochter.
Hun feestje helpt de familiebanden te versterken.
Maar op deze buit kunnen ze niet lang teren.
Star moet haar familie leiden in de zoektocht naar meer.
Het is niet alleen het voedselgebrek dat de winter hier zo hard maakt.
Als de deining komt aanrollen…
…komt die in aanraking met de ondiepe kustwateren.
Dat wordt een van de grootste en bekendste golven ter wereld.
Mavericks.
Fantastisch voor surfers.
Maar door de meedogenloze kracht van de golven…
…kan de kust een vermoeiende plek zijn om te leven.
Al zijn er ook plekken waar je beschutting vindt…
…als je weet waar je moet zoeken.
In de kunstmatige havens in Monterey legden ooit vrachtschepen aan…
…die de oceaan van z'n dieren beroofde…
…op industriële schaal.
Veel soorten, van sardientjes tot grote walvissen…
…werden met uitsterven bedreigd.
In 1992 werd Monterey Bay uitgeroepen tot nationaal zeereservaat.
Nu bieden diezelfde havens wat verademing.
Een plek om te ontspannen.
En te herstellen.
De zuidelijke zeeotter.
Toen er nog op hun pels werd gejaagd, zakte hun aantal tot 50.
Nu zijn ze beschermd…
…en het reservaat houdt meer dan 2000 van deze dieren in stand.
Moss Landing, de oude walvisvaardershaven midden in Monterey Bay…
…verwelkomt z'n nieuwste aanwinst.
Een zeeotterpup, amper enkele uren oud.
Hij is volkomen hulpeloos…
…en dus volledig afhankelijk van z'n moeder.
Ze moet hem warm en droog houden.
Een klus waar geen eind aan komt.
Gelukkig hebben wij enkele handige plekjes gemaakt waar ze uit het water kunnen.
Als ze een plaatsje kan vinden in al die drukte.
Nu heeft ze er eentje gevonden…
…maar het is gewoon te hoog.
Tijd voor een voeding en een pauze in de warmte van de zon.
Als kersverse moeder kan ze niet gewoon bij haar pup blijven.
Om kwaliteitsmelk te produceren moet ze zelf goed gevoed zijn.
Dat betekent dat ze hem alleen moet laten.
Maar het is te druk op de wandelpaden in de haven.
Ze zoekt dus verder naar een rustige, droge plek om hem veilig te verbergen.
Perfect.
Nu hij in veiligheid is…
…een zeldzame kans voor een kersverse moeder.
Wat tijd voor zichzelf.
Ze gaat op zoek naar schelpdieren en wroetende wormen.
Zogende moeders moeten hun calorie-inname verdubbelen.
Tot hij over zes maanden wordt gespeend…
…moet zij genoeg voedsel vinden voor hen beiden.
En de nieuwste bewoner van Monterey Bay is weer waar hij het allerliefst wil zijn.
Het reservaat bevordert ook leven buiten z'n wateren.
Warme stromingen uit het zuiden geven hun warmte af aan de lucht.
Dat tempert de winterkou en creëert de ideale omstandigheden…
…voor een geliefde bezoeker.
In de beschermde bossen bij de kust in de stad Santa Cruz…
…komt een westerse monarchvlinder aan.
Hij heeft tot wel 1600 kilometer afgelegd…
…van Canada naar hier.
En hij is niet alleen.
Een hele kolonie zal de komende maanden hier verblijven…
…beschermd tegen de strenge winters in het noorden.
Ooit zochten miljoenen vlinders beschutting in deze bossen.
Nu blijft er niet eens één procent van over.
De rest werd het slachtoffer van de klimaatverandering…
…en de vernieling van hun habitat.
Deze bomen zijn enkele van hun weinige beschermde toevluchtsoorden.
Nu moeten de monarchvlinders volhouden tot de lente komt.
Na lang wachten komt er eindelijk een warmere zon op.
Ze spreiden hun vleugels om de warmte te absorberen.
En ze klappen om hun koude vliegspieren te stimuleren.
En dan, als het juiste moment is aangebroken…
…trekken ze landinwaarts om eieren te leggen.
Opeenvolgende generaties vliegen terug naar Canada…
…met nieuwe hoop voor de toekomst van hun soort…
…dankzij de warmte van de oceaan in de winter.
Dat herinnert er ons aan dat de gezondheid van ons klimaat…
…en onze oceanen intrinsiek met elkaar verbonden zijn.
De lente begint wanneer de heersende winden veranderen.
Noordwestenwinden stuwen koud water uit de diepte naar boven.
En dat brengt voedingsstoffen naar de ondiepe plaatsen.
In enkele weken tijd…
…duiken er langs heel de kust fascinerende patronen op.
Kelpwouden.
Deze reuzenalgen onderhouden een levendige gemeenschap.
De perfecte plek voor de zeeotters van Monterey om op zoek te gaan naar voedsel.
En de kelp helpt de klimaatverandering tegen te gaan…
…door tot wel 50 keer meer koolstof per hectare op te slaan…
…dan de wouden aan land.
Deze hongerige otter zal hierboven niet vinden wat hij zoekt.
Onder aan de kelp bevindt zich een hele voorraadkast aan vers voedsel.
Maar niet alles is z'n smaak.
Zeeotters zijn moeilijke eters.
Jongen geven de voorkeur aan het lievelingseten van hun moeder.
Sommige eten stekelige zee-egels.
Maar deze niet.
Hij is gek op mosselen.
Veel mosselen.
En wanneer de otters moeten relaxen en hun eten verteren…
…rollen ze zich in de varenbladeren…
…en doen ze lekker een dutje zonder in zee te drijven.
De lentekelp fungeert voor veel soorten als veilige haven.
Maar daarachter zijn diepere wateren, waar je je niet kunt verstoppen.
In Monterey Bay schuilt onder water een afgrond…
…in elk opzicht even indrukwekkend als de Grand Canyon.
Hij is meer dan 3000 meter diep en verdeelt de baai in tweeën.
Elk dier dat langs de kust zwemt, steekt de kloof over.
Star en haar hongerige familie weten dat.
Star is oma geworden en heeft nu een kalf van twee maanden om voor te zorgen.
Ze komt precies op tijd aan om een valstrik te spannen…
…voor hun belangrijkste prooi.
In april trekken grijze walvissen en hun kalveren…
…in noordelijke richting door het reservaat.
Ze blijven dicht bij de veilige kust…
…waar ze gecamoufleerd worden door de kelpwouden.
Maar in het midden van de baai…
…kunnen ze niet anders dan tevoorschijn komen.
Volwassen grijze walvissen wegen ongeveer acht keer zoveel als een orka…
…te groot om aan te vallen.
Het kleinere kalf wordt dus het doelwit.
Genoeg om de hele familie heel wat dagen te voeden.
Als ze op jacht zijn, hoor je ze niet meer.
De grootste volwassenen leiden de aanval.
Eerst beuken ze op het kalf in.
Ze raken hem met zo veel kracht dat ze de 1000 kilo grijze walvis…
…bijna uit het water tillen.
Maar z'n moeder vecht terug.
Eén klap van haar gigantische staart…
…kan dodelijk zijn voor een orka.
Ze duwen het kalf weg bij z'n moeder.
Een voor een storten ze zich op z'n rug…
…om het te verdrinken.
In het heetst van de strijd leert het jongste orkakalf al van de ouderen.
De moeder van de grijze walvis geeft nog niet op.
Ze probeert het hoofd van haar kalf boven water te houden.
Maar tegen de familie kan ze niet op.
Gelukkig komt er snel een eind aan.
Deze ene walvis zal vele van voedsel voorzien.
Star heeft haar familie geleerd wat ze moeten kunnen om te overleven.
Na de lente komt de zomer en het weer verandert drastisch.
Nadat ze het land de hele winter heeft opgewarmd, koelt de zee het nu af.
Het koude water uit de diepte komt in aanraking met de warme zomerlucht…
…en er ontwikkelt zich zeemist.
De mist, plaatselijk bekend als June Gloom, bedekt de kust.
Bij de noordgrens van het reservaat…
…omhult hij de iconische Golden Gate Bridge in San Francisco.
De komende maanden zal hij de kust van de broodnodige vochtigheid voorzien…
…in een van de droogste staten van Amerika.
Hij zal torenhoge wouden voeden…
…en zorgen voor een weelderig, groen landschap tijdens de warmste maanden.
Maar naarmate de zomer vordert…
…brandt de zon de mist weg en begint het zeeoppervlak op te warmen.
Er dagen nieuwe dieren op.
Sommige hebben duizenden kilometers afgelegd.
Majestueuze blauwe vinvissen.
Hier vormen ze paren op weg naar paringsgronden verder zuidwaarts.
Reusachtige maanvissen, drie meter breed…
…liggen op hun zij om de zonnestralen te absorberen.
Grampers spelen in de deining.
En een mysterieuze nieuwkomer.
Een witte haai.
Ze is ongeveer zes jaar oud.
Ze kan haar eigen lichaamstemperatuur nog niet op peil houden.
Daarom trekt ze naar een warme, ondiepe inham bij Santa Cruz…
…waar het al wemelt van de andere zomergasten.
Maar ze is amper 1,80 meter lang…
…en ze wil alleen maar vis eten.
De afgelopen jaren brachten tientallen jonge witte haaien hier de zomer door.
Haaienpark is de bijnaam…
…van deze meest noordelijke plek in de Stille Oceaan…
…waar deze jonge dieren zich verzamelen.
Een stimulans voor de menselijke bezoekers van het reservaat…
…om deze iconen van de oceaan te waarderen.
Maar het grootste spektakel van Monterey moet nog komen.
Waar het zonlicht en het voedselrijke water uit de diepte elkaar raken…
…wordt de oceaan groen.
Miljarden microscopische algen, zogenaamd fytoplankton, vermenigvuldigen zich.
Ook al zijn ze klein, deze op planten lijkende cellen…
…zijn onontbeerlijk voor alle leven.
Wereldwijd produceren ze meer zuurstof dan alle regenwouden samen.
Na enkele dagen ontstaat er op het oceaanoppervlak een groene gloed…
…die zichtbaar is vanuit de ruimte.
Deze algenbloei is de basis van een complexe voedselketen.
En wanneer de herfst komt…
…brengt hij in de oceaan een van de meest verbluffende gebeurtenissen op gang.
Te beginnen met Atlantische zeenetels.
Ze zijn 45 cm breed…
…en tot wel 4,50 m lang.
Deze bovennatuurlijke wezens zwalken rond tot ze de algenbloei vinden.
Pulserend verzetten ze zich tegen de stroming om zich vol te proppen.
Er ontstaan enorme zwermen.
De grote bijeenkomst is begonnen.
Ansjovissen komen met miljoenen aan.
Ook zij komen van het plankton smullen.
Deze donkere, dichte scholen vis kunnen meer dan anderhalve kilometer breed zijn.
Maar ook zij staan op het menu.
Californische zeeleeuwen.
Ansjovisjagers.
Honderdtallen.
Maar in zo'n uitgestrekt gebied de scholen vinden is niet makkelijk.
Bultruggen komen meejagen.
Zij kunnen al van heel ver de ansjovissen nauwkeurig lokaliseren.
Hoe ze dat doen, is een mysterie.
Maar de zeeleeuwen lijken de walvissen door te hebben.
En ze volgen in hun kielzog.
Zodra ze hebben ingezoomd op de vis…
…vallen de zeeleeuwen aan.
Ze drijven ze bijeen.
De ansjovissen raken in paniek en vormen een steeds kleinere bol.
Een bek waar 23.000 liter in kan.
Het loont om samen te werken.
Een school van duizend dolfijnen…
…rept zich naar deze buitenkans.
Allemaal zullen ze smullen tot er van de school niks meer overblijft.
Dit opmerkelijke feestmaal is een van de grote wonderen…
…der natuur…
…dat zich afspeelt in het zicht van de dichtbevolkte Californische kust.
Het zeeleven in Monterey Bay heeft zich buitengewoon goed hersteld.
Maar dat is maar een heel klein stukje van een veel grotere puzzel.
Overal ter wereld gaat de gezondheid van de oceanen er sterk op achteruit.
Door de stijgende zeetemperaturen worden volledige ecosystemen beschadigd.
De visvoorraden slinken snel, met zware gevolgen in heel de voedselketen.
En de steeds ernstigere vervuiling….
…vergiftigt onze zeeën.
Als antwoord op deze dreigingen…
…moeten we onze zeereservaten uitbreiden en verbinden.
De kritieke plekken in de oceaan beschermen…
…heeft gevolgen ver buiten de grenzen van het reservaat.
We verrijken de oceaan erbuiten, en ook ons eigen leven.
Het lot van onze oceanen heeft een invloed op ons allemaal.
Ze houden ons in leven.
Onze gezondheid is verbonden met die van de oceanen.
Het Monterey Bay National Marine Sanctuary stemt ons hoopvol.
De oceaan mag dan al beschadigd zijn door menselijke activiteit…
…als we voortaan de juiste keuzes maken, kunnen we hem ook weer gezond maken.
Ondertiteld door: Mireille Van Overmeiren